Quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề bằng cách xây dựng khu sản xuất tách biệt

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề qua xây dựng khu sản xuất tách biệt và quỹ phòng chống ô nhiễm.

• Tác giả: Thân Trung Dũng
• Người hướng dẫn: Ts. Trịnh Hoà Bình
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý Khoa học & Công nghệ
• Đề tài: Quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.4. Mục tiêu và nhiệm vụ của nghiên cứu
• 1.4.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4.3. Khách thể và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.3.1. Khách thể nghiên cứu
• 1.4.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.4. Vấn đề nghiên cứu
• 1.4.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp tiếp cận
• 1.5.2. Phương pháp thu thập thông tin cụ thể
• 1.5.3. Luận cứ chứng minh
• 1.6. Cấu trúc luận văn
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Xung đột và các khái niệm liên quan
• 2.1.1. Khái niệm xung đột
• 2.1.2. Các dạng xung đột
• 2.1.3. Các đương sự xung đột
• 2.1.4. Cách thức xử lý xung đột
• 2.1.5. Các nguyên nhân xung đột
• 2.1.6. Các hậu quả của xung đột
• 2.2. Xung đột môi trường và các khái niệm liên quan
• 2.2.1. Khái niệm xung đột môi trường
• 2.2.2. Đặc điểm của xung đột môi trường
• 2.2.3. Các dạng xung đột môi trường
• 2.2.4. Các đương sự trong xung đột môi trường
• 2.2.5. Nguyên nhân xung đột môi trường
• 2.2.6. Các biện pháp công cụ chủ yếu giải quyết xung đột môi trường
• 2.3. Môi trường và các khái niệm liên quan
• 2.3.1. Môi trường
• 2.3.2. Ô nhiễm môi trường
• 2.4. Quản lý và các khái niệm liên quan
• 2.4.1. Quản lý môi trường
• 2.4.2. Quản lý xung đột môi trường
• 2.4.3. Các công cụ quản lý môi trường
• 2.5. Làng nghề và một số khái niệm liên quan
• 2.5.1. Khái niệm cộng đồng
• 2.5.2. Khái niệm khu sản xuất tách biệt
• 2.5.3. Quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường
• 2.6. Hướng tiếp cận và lý thuyết áp dụng vào luận văn
• 2.6.1. Lý thuyết về xung đột xã hội
• 2.6.2. Tiếp cận chính sách trong quản lý xung đột môi trường
• 2.6.3. Tiếp cận xã hội học
• 2.6.4. Lý thuyết về mô hình “tam giác” (delta) trong quản lý môi trường
• 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XUNG ĐỘT MÔI TRƯỜNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XUNG ĐỘT MÔI TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ SƠN MÀI HẠ THÁI
• 3.1. Thực trạng quản lý xung đột môi trường trong sự phát triển làng nghề sơn mài Hạ Thái
• 3.2. Hệ thống quản lý môi trường làng nghề
• 3.3. Một số biện pháp giải quyết xung đột và quản lý môi trường làng nghề đã thực hiện tại làng nghề sơn mài Hạ Thái
• 3.4. Thực trạng quản lý xung đột môi trường bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường
• 3.5. Giải pháp quản lý xung đột môi trường ở làng nghề sơn mài Hạ Thái
• 3.5.1. Quan điểm và định hướng quản lý xung đột môi trường
• 3.5.2. Các giải pháp quản lý môi trường cụ thể ở làng nghề sơn mài Hạ Thái
• 3.5.3. Giải pháp quản lý xung đột môi trường làng nghề bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề

Quản lý xung đột môi trường là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển làng nghề tại Việt Nam. Các làng nghề không chỉ đóng góp vào nền kinh tế địa phương mà còn tạo ra nhiều thách thức về môi trường. Việc quản lý xung đột môi trường giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng và duy trì sự phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm xung đột môi trường trong làng nghề

Xung đột môi trường trong làng nghề thường xảy ra giữa các nhóm xã hội khác nhau, bao gồm nhóm sản xuất và nhóm cư dân. Những xung đột này có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

1.2. Tình hình hiện tại của các làng nghề tại Việt Nam

Nhiều làng nghề hiện nay đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Các hoạt động sản xuất không được kiểm soát đã dẫn đến xung đột giữa các nhóm xã hội, gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

II. Vấn đề xung đột môi trường trong phát triển làng nghề

Xung đột môi trường tại các làng nghề thường xuất phát từ sự không đồng thuận giữa các bên liên quan. Các vấn đề như ô nhiễm không khí, nước và đất đai là những nguyên nhân chính dẫn đến xung đột. Việc thiếu các biện pháp quản lý hiệu quả đã làm gia tăng tình trạng này.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến xung đột môi trường

Nguyên nhân chính của xung đột môi trường bao gồm sự phát triển không bền vững, thiếu quy hoạch và quản lý môi trường. Các hoạt động sản xuất không tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường đã gây ra ô nhiễm nghiêm trọng.

2.2. Hậu quả của xung đột môi trường

Hậu quả của xung đột môi trường không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống. Ô nhiễm môi trường có thể dẫn đến các bệnh tật và làm suy giảm nguồn tài nguyên thiên nhiên.

III. Giải pháp xây dựng khu sản xuất tách biệt để quản lý xung đột môi trường

Xây dựng khu sản xuất tách biệt là một trong những giải pháp hiệu quả để giảm thiểu xung đột môi trường. Giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra không gian sản xuất an toàn cho người dân.

3.1. Lợi ích của khu sản xuất tách biệt

Khu sản xuất tách biệt giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tạo ra không gian sản xuất an toàn và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Điều này cũng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.

3.2. Các bước thực hiện xây dựng khu sản xuất tách biệt

Để xây dựng khu sản xuất tách biệt, cần thực hiện các bước như quy hoạch, thiết kế và triển khai các biện pháp bảo vệ môi trường. Cần có sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong quá trình này.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý xung đột môi trường

Nghiên cứu về quản lý xung đột môi trường tại làng nghề sơn mài Hạ Thái đã chỉ ra rằng việc xây dựng khu sản xuất tách biệt có thể giảm thiểu xung đột và ô nhiễm môi trường. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng môi trường và sức khỏe cộng đồng.

4.1. Kết quả từ nghiên cứu trường hợp làng nghề sơn mài Hạ Thái

Nghiên cứu cho thấy việc xây dựng khu sản xuất tách biệt đã giúp giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Các biện pháp quản lý môi trường đã được áp dụng hiệu quả.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các làng nghề khác

Các làng nghề khác cũng có thể học hỏi từ kinh nghiệm của làng nghề sơn mài Hạ Thái. Việc áp dụng các giải pháp tương tự có thể giúp giảm thiểu xung đột môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong quản lý xung đột môi trường

Quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề là một thách thức lớn. Tuy nhiên, với các giải pháp như xây dựng khu sản xuất tách biệt, có thể tạo ra những thay đổi tích cực. Tương lai của các làng nghề phụ thuộc vào việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của quản lý xung đột môi trường

Quản lý xung đột môi trường không chỉ bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho các làng nghề. Cần có sự hợp tác giữa các bên liên quan để đạt được mục tiêu này.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho làng nghề

Định hướng phát triển bền vững cho các làng nghề cần được chú trọng. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích các hoạt động sản xuất thân thiện với môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Trình bày các nội dung: Tính cấp thiết của đề tài; lịch sử nghiên cứu; mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu; khách thể, phạm vi nghiên cứu; vấn đề nghiên cứu; giả thuyết nghiên cứu; phương pháp nghiên cứu và giới thiệu cấu trúc luận văn. Nội dung chính của luận văn Gồm 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận của đề tài Chƣơng 2. Hiện trạng xung đột môi trƣờng tại làng nghề sơn mài Hạ Thái Chƣơng 3.

Thực trạng quản lý xung đột môi trƣờng và giải pháp quản lý xung đột môi trƣờng trong phát triển làng nghề sơn mài Hạ Thái. Kết luận và Khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN II. NỘI DUNG CHÍNH CỦA LUẬN VĂN CHƢƠNG 1. CỞ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Xung đột và các khái niệm liên quan 1.

Khái niệm xung đột Đã có nhiều tác giả đưa ra những khái niệm xung đột khác nhau. Bản thân từ “xung đột” (conflict) đứng riêng bao hàm nhiều nghĩa, nhiều cấp độ. Theo từ điển tiếng Anh, conflict là trạng thái đối lập hoặc thù địch, sự đấu tranh; conflict cũng có nghĩa là sự mâu thuẫn, bất đồng, bất hoà, tranh cãi, tranh luận, sự khác nhau, sự va chạm, không tương hợp. Theo từ điển trực tuyến Wikipedia, “Xung đột là trạng thái bất hoà do sự đối lập mang tính nhận thức hoặc hành động thực tế về các nhu cầu, giá trị và lợi ích.

Xung đột có thể mang tính chất nội tâm (bên trong cá nhân) hoặc hướng ngoại (giữa hai hay nhiều cá nhân)[12].Trommsdorff cho rằng, “theo cách hiểu rộng lý thuyết xung đột là mọi tiếp cận khoa học xã hội mà trong đó các hiện tượng xung đột xã hội mang một ý nghĩa trung tâm đối với việc giải thích các quan hệ xã hội và quá trình xã hội” [11, tr. Bernhard Giesen đưa ra định nghĩa: “Xung đột xã hội là các quan hệ và quá trình xã hội trong đó hai hay nhiều cá nhân hay nhóm xã hội có sự đối lập nhau trong việc giải quyết những vấn đề nhất định” [10, tr. 171-172] Bernhard Giesen đã nhận xét rằng nếu hiểu khái niệm xung đột quá hẹp thì nó sẽ loại trừ những quan hệ xung đột tiềm ẩn giữa các nhóm xã hội ra khỏi việc phân tích, qua đó những điều kiện cấu trúc quan trọng cho sự hình thành hành động xung đột rõ ràng sẽ biến mất khỏi tầm quan sát. Trái lại, nếu hiểu quá rộng thì nó sẽ bao hàm bất kỳ dạng nào của sự bất bình đẳng hay sự không cố định là quan trọng đối với hành động và phạm vi đối tượng của khoa học xã hội [31, tr.

Do đó, để tránh việc hiểu quá rộng hay quá hẹp 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chúng tôi chọn định nghĩa xung đột của Bernhard Giesen đã nêu ở trên. Như vậy, hầu hết các lý thuyết về xung đột hiện nay đều thừa nhận xung đột là yếu tố đối lập sự hợp tác. Xung đột là tất yếu, phổ biến, đa dạng và tạo nên những bước phát triển bình thường trong tất cả các quá trình xã hội và phát triển lịch sử. Bên cạnh khái niệm xung đột, các lý thuyết xung đột còn quan tâm nhiều đến vấn đề của xung đột như các dạng xung đột, khía cạnh xã hội của xung đột, nguyên nhân của xung đột, cường độ, các hình thức diễn biến, điều chỉnh và kết thúc xung đột.

Tuy nhiên, với mục tiêu phân tích xung đột để quản lý, nghiên cứu này sẽ tập trung vào các đương sự xung đột (các nhóm xã hội trong làng nghề) và cách thức xử lý xung đột của họ, các nguyên nhân xung đột và hậu quả mà các xung đột gây ra. Các dạng xung đột Có thể phân loại xung đột theo nhiều tiêu chí khác nhau tuỳ theo cách tiếp cận. Dưới đây, tác giả đưa ra một số cách phân loại như sau: - Phân loại theo đương sự xung đột: Người ta phân biệt 3 dạng đương sự xung đột hay phe phái xung đột, bao gồm: (1) Các cá nhân hoặc các nhóm tương tác; (2) Các tổ chức; (3) Các cộng đồng xã hội. - Phân loại theo mức độ xung đột: Có thể phân loại xung đột theo các mức độ xung đột khác nhau như: Không nghiêm trọng; Ít nghiêm trọng; Nghiêm trọng và Rất nghiêm trọng.

+ Không nghiêm trọng: Là xung đột ở mức thấp, không bắt nguồn từ những chênh lệch lợi thế về quyền lực, lợi ích, đồng thời các bên đương sự đều hiểu rất rõ, nó cũng không dẫn đến những tác hại quá lớn cho mỗi bên. + Ít nghiêm trọng: Xung đột ở mức này thường xuất hiện giữa các cơ sở sản xuất Sơn mài trong việc cùng cạnh tranh đưa sản phầm làng nghề sang thị trường các nước. Trong chừng mực nào đó, dạng xung đột này dễ dàn xếp giữa các đương sự. + Nghiêm trọng: Là những xung đột có thể dẫn đến phản ứng mạnh mẽ 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giữa các đương sự xung đột như: biểu tình, chặn đường v.

Ví dụ vụ xung đột bãi rác Kiêu Kỵ, mâu thuẫn giữa cộng đồng nhân dân địa phương với chủ đầu tư dự án dẫn đến biểu tình, chặn đường. + Rất nghiêm trọng: Là những xung đột bắt nguồn từ những bất bình đẳng lớn về quyền lực, không chỉ về mặt tài nguyên mà cả những bất bình đẳng về tài chính, chính trị. Loại xung đột này có thể dẫn tới xung đột vũ trang như cuộc chiến tranh tranh chấp nguồn nước giữa một số nước. - Phân loại theo nguyên nhân dẫn đến xung đột: Có xung đột nhận thức; xung đột mục tiêu; xung đột lợi ích; và xung đột quyền lực.

Các đương sự xung đột Các đương sự xung đột hay phe phái xung đột về cơ bản được chia thành hai loại là các cá nhân và nhóm tham gia vào xung đột. Người ta phân biệt ba dạng đương sự xung đột hay phe phái xung đột, bao gồm: gồm các cá nhân hoặc các nhóm tương tác; các tổ chức; các cộng đồng xã hội. Khi xung đột diễn ra và chúng ta cần có các biện pháp để giải quyết xung đột bởi vì đặc trưng của xung đột là: • Xung đột không tự mất đi. • Xung đột có thể đem lại lợi ích.

• Xung đột là một hiện tượng tự nhiên. • Xung đột có thể tạo xung đột lớn hơn. Vậy giải quyết xung đột bằng cách nào? Vấn đề này sẽ được tìm hiểu trong phần tiếp theo. Cách thức xử lý xung đột Theo học thuyết xung đột xã hội, giải quyết xung đột xã hội nghĩa là duy trì trật tự xã hội, là hoạt động ổn định tạo ra sự hài hoà giữa các thành viên trong cơ cấu xã hội.

Nó biểu hiện tính tổ chức của đời sống xã hội, tính chuẩn mực của các hành động xã hội. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Các cơ chế đảm bảo cho trật tự xã hội là các thiết chế xã hội. Các thiết chế xã hội này điều chỉnh các mối quan hệ (mà chủ yếu là mối quan hệ kinh tế giữa các nhóm hoặc các giai cấp xã hội). Sự điều chỉnh này thường cần đến những lợi ích của các nhóm, các lợi ích này sẽ được điều chỉnh cho đến khi đạt được một sự công bằng theo quan niệm của xã hội cụ thể nào đó, thông qua chức năng kiểm soát xã hội, các thiết chế bảo đảm tính ổn định và trật tự xã hội phụ thuộc vào sự mềm dẻo, tính hiệu quả của các thiết chế đó.

Biểu hiện bên ngoài của sự phá vỡ tính ổn định và trật tự xã hội là sự suy giảm tính năng động của hệ thống, sự xuất hiện những trì trệ, hoặc là tăng cường về số lượng và phạm vi của những xung đột, hay là sự suy giảm mức độ hài lòng về xã hội. Nó còn thể hiện qua sự tăng cường về số lượng những biểu hiện chống đối như bãi công, bạo động, bãi khoá, tăng cường sự vô tổ chức. Sự vi phạm tính ổn định và trật tự xã hội có thể mang tính chất định tính hoặc định lượng. Các nhà lý luận của lý thuyết xung đột cho rằng trật tự xã hội được thiết lập khi nhóm xã hội có quyền lực, sức mạnh phù hợp để duy trì vị trí thống trị của mình và nhóm bị thống trị phải chấp nhận địa vị phụ thuộc.

Tuy nhiên, trật tự này chỉ mang tính chất tạm thời vì trong nó ngầm chứa một mâu thuẫn cơ bản. Mâu thuẫn của các nhóm xã hội có lợi ích đối lập nhau. Các nhà xã hội học thừa nhận xung đột là hiện tượng phổ biến trong xã hội. Cần phân biệt xung đột xã hội với rối loạn xã hội.

Không phải xung đột nào cũng dẫn tới rối loạn xã hội. Người ta chia xung đột xã hội làm hai loại. Loại thứ nhất là những xung đột làm nguy hại cho sự tồn tại của nhóm - tức là nguy hại đến trật tự xã hội. Loại khác là biểu trưng cho sức sống cá nhân.

Đó là loại xung đột không phá vỡ trật tự xã hội mà thậm chí còn duy trì, củng cố và phát triển nó. Như vậy, về mặt lý thuyết, cách thức xử lý xung đột là dùng các thiết chế xã hội để quản lý, điều tiết xung đột xã hội. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nguyên nhân xung đột Các nhà nghiên cứu theo trường phái xung đột đều cho rằng có thể có nhiều nguyên nhân dẫn tới xung đột.

Tuy vậy, tư tưởng của họ đều gặp nhau ở một điểm đó là: Sự hưởng lợi không đồng đều, cao hơn nữa là sự cạnh tranh về mặt lợi ích giữa các cá nhân hoặc các nhóm xã hội thường là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến xung đột. Các nhà xã hội học cũng chỉ ra rằng: Những nhóm được ưu đãi (chiếm ưu thế trong việc phân chia quyền lợi) thường cố gắng trong việc tạo ra khả năng giữ vững một hệ thống giá trị để duy trì một cơ cấu xã hội theo hướng có lợi cho họ. Hệ thống giá trị này vận hành theo hai cách chính. Thứ nhất, những giá trị này tồn tại nhờ sự kiểm soát và cưỡng chế hành vi mang tính trực tiếp của nhóm lợi thế đối với nhóm bất lợi.

Tuy nhiên, trong thực tế, đây là các kiểm soát xã hội thiếu tính bền vững.