Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu. - Chương 2: Thực trạng quản lý các trường học Tiểu học huyện Hưng Hà đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện. - Chương 3: Biện pháp quản lý các trường Tiểu học huyện Hưng Hà đáp ứng mục tiêu xây dựng trường học thân thiện. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Tổng quan nghiên cứu về vấn đề xây dựng trƣờng học thân thiện Với quan điểm quản lý giáo dục trên cơ sở quản lý nhà trường, gần đây đã xuất hiện khá nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng của nhà trường, xây dựng và phát triển nhà trường theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực của xã hội. Điểm qua các đề tài tốt nghiệp Cao học quản lý giáo dục tại Khoa sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội đã có: “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Phòng Giáo dục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường Tiểu học huyện Lục Nam, Bắc Giang” của học viên Đào Văn Sinh- Cao học Quản lý Giáo dục khoá 4; “Biện pháp xây dựng các trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại thị xã Phúc Yên tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông ”của học viên Tống Thị Thanh Mai - Cao học Quản lý Giáo dục khoá 6. Ngoài ra, trong khoảng thời gian hơn một năm gần đây, kể từ khi Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trên một số báo, tạp chí, đã xuất hiện một số bài viết về chủ đề này như: “Thế nào là trường học thân thiện” đăng trên trang Web Giaovien.net ngày 29/7/2008; “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của PGS –TS Nguyễn Xuân Tế – Hiệu trưởng trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh đăng trên Vietnam net ngày 15/7/2008; “Biện pháp chỉ đạo phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Yến, “Thực trạng lưu ban, bỏ học, trừng phạt học sinh và các biện pháp xây dựng trường học thân thiện” của Thạc sĩ Trần Công Khanh, Trường CBQL Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh đăng trên trang web http://thuvien. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặc dù vậy, đến nay, ở Việt Nam chưa có công trình nghiên cứu nào tập trung phân tích thực giáo dục Tiểu học ở một khu vực, đề xuất một hệ thống biện pháp đồng bộ để xây dựng trường Tiểu học thành trường học thân thiện.
Đây cũng chính là một lý do khiến người viết chọn đề tài này để nghiên cứu. Một số khái niệm, quan điểm liên quan đến đề tài 1. Khái niệm quản lý Con người, từ khi xuất hiện trên trái đất đã biết quy tụ thành bầy, thành nhóm để tồn tại và phát triển. Từ lao động giản đơn đến những lao động phức tạp, con người đã biết phân công, hợp tác với nhau nhằm đạt được hiệu quả, năng xuất lao động cao hơn.
Sự phân công, hợp tác đó ban đầu là tự phát nên hiệu quả chưa cao, sau đó nó đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành. Quản lý ra đời từ đây, do yêu cầu của quá trình lao động, sản xuất. Mặc dù hoạt động quản lý được hình thành lâu đời như vậy, nhưng chỉ đến khi loài người bước vào một Xã hội Công nghiệp thì các học thuyết quản lý cổ điển mới ra đời. Từ đó đến nay đã hơn một thế kỷ nhưng ý nghĩa cũng như giá trị thực tiễn của chúng vẫn còn đáng để chúng ta quan tâm, tham khảo.
Dưới đây là một số định nghĩa quản lý đáng quan tâm, nghiên cứu: Theo Henry Fayol (1841-1925) thì "Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra". Koontz (người Mỹ): "Quản lý là hoạt động đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của tổ chức trong một môi trường và đối với những điều kiện nguồn lực cụ thể" LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Nguyễn Minh Đạo: “Quản lí là sự tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của chủ thể về các mặt: chính trị, văn hoá, kinh tế, xã hôị, giáo dục bằng một hệ thống các luật định, chính sách, nguyên tắc, phương pháp, biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện phát triển của đối tượng”. Theo Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì định nghĩa kinh điển nhất về quản lý là: “Tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể (người bị quản lý) - trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”. 1] Theo quan điểm của PGS.TS Đặng Quốc Bảo: Quản lý được định nghĩa, được hiểu một cách đơn giản trên cơ sở chiết tự các thành tố cấu thành khái niệm này.
Cụ thể: Quản lý = Quản + Lý Quản có nghĩa là giữ gìn, duy trì. Lý có nghĩ là đổi mới, chỉnh sửa. Quản lý có nghĩ là duy trì và đổi mới. Đặc biệt, luôn có sự thống nhất biện chứng giữa quản và lý: Trong quản (giữ) có lý (chỉnh sửa), trong lý (chỉnh sửa) có quản (giữ) [2, tr.
3] Từ các định nghĩa trên về quản lý, ta thấy khái niệm quản lý bao gồm hai yếu tố: chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động. Chủ thể có thể là một cá nhân hoặc một tổ chức do con người cụ thể lập nên. Còn người chịu sự quản lý là khách thể quản lý (hay gọi là đối tượng quản lý). Điều đặc biệt là giữa đối tượng và chủ thể quản lý luôn có chung một mục tiêu và quy trình, dựa vào đó làm căn cứ để chủ thể tạo ra các tác động quản lý.
Để phát huy hiệu quả quản lý, giữa chủ thể quản lý và đối tương quản lý phải có mối quan hệ, tác động qua lại tương hỗ nhau. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn đối tượng quản lý thì sản sinh ra các giá trị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, thoả mãn mục đích của quản lý. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặc dù, mỗi định nghĩa có những điểm khác biệt nhất định, song hầu hết các nhà nghiên cứu đều cho rằng quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật. Quản lý được xem là một nghề nhằm dẫn dắt, trong một hoàn cảnh nhất định, một nhóm người để đạt được các mục tiêu phù hợp với mục đích của tổ chức.
Từ những quan điểm về khái niệm quản lý nêu trên, có thể đi đến một định nghĩa khá đầy đủ về quản lý là: Quản lý là thuật ngữ chỉ hoạt động có ý thức của con người nhằm sắp xếp tổ chức, chỉ huy, điều hành, hướng dẫn, kiểm tra. các quá trình xã hội và hoạt động của con người để hướng chúng phát triển phù hợp với quy luật xã hội, đạt được mục tiêu xác định theo ý chí của nhà quản lý với chi phí thấp nhất. Bản chất của hoạt động quản lý Từ định nghĩa về quản lý nêu trên có thể thấy rằng bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của người quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý. Bản chất của hoạt động quản lý có thể mô hình hoá qua sơ đồ sau: Sơ đồ 1.1: Mô hình quản lý Công cụ quản lý Chủ thể Khách thể Mục quản lý quản lý tiêu Phương pháp quản lý LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Chức năng của quản lý Để quản lý có hiệu quả người quản lý phải làm gì, làm công việc đó như thế nào? Tìm hiểu điều này chính là tìm hiểu các chức năng quản lý. Trong lịch sử phát triển của khoa học quản lý, có nhiều cách phân chia về các chức năng quản lý. Theo quan điểm của thuyết gia người Pháp Henry Fayol (1841-1925) thì có 5 chức năng quản lý cơ bản là: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra.Uwick phát triển thành 7 chức năng viết tắt là: POSDCORB: P: Planning (lập kế hoạch), O: Organizing (tổ chức), S: Staffing (quản lý nhân sự), D: Directing (chỉ đạo, lãnh đạo), CO: Coordinating (phối hợp), R: Reviewing (báo cáo), B: Budgeting (tài chính). Đến đầu những năm 1990, James Stoner, Stephen Roobbins quy các chức năng quản lý về 4 chức năng là: Lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra.
Đến nay, quan điểm này vẫn được chấp nhận và sử dụng rộng rãi. Các chức năng quản lý theo quan điểm của James Stoner, Stephen Roobbins được hiểu như sau: - Lập kế hoạch (kế hoạch hoá): Lập kế hoạch là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức; xác định con đường, cách thức, biện pháp để đạt được mục tiêu đó với chi phí thấp nhất. Có ba nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hoá là: xác định, hình thành mục tiêu đối với tổ chức; xác định và đảm bảo tính chắc chắn về các nguồn lực để tổ chức đạt được các mục tiêu đề ra; quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được các mục tiêu đó. 3] - Tổ chức: Khi đã xây dựng xong kế hoạch, người quản lý phải chuyển hoá những ý tưởng, những dự định của họ thành sự thật.
Đây chính là khâu tổ chức thực hiện kế hoạch. Trong khâu này, nhà quản lý phải huy động các nguồn lực để LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thực hiện kế hoạch, đồng thời tổ chức các lực lượng trong đơn vị để thực hiện kế hoạch này. Chính trong quá trình này, nhà quản lý xây dựng được các mối quan hệ công tác trong tổ chức, tạo nên sức mạnh tập thể của đơn vị. Nhà quản lý khoa học là người biết sắp xếp, bố trí công việc cho thuộc cấp, tạo được sự hợp tác có hiệu quả giữa các thành viên, các bộ phận trong cơ quan.
- Lãnh đạo: Lãnh đạo là xây dựng một hệ thống điều hành nhằm đảm bảo cho các bộ phận trong tổ chức vận hành một cách nhịp nhàng, thông suốt. Do đó, khi đã xây dựng được kế hoạch, tổ chức nhân lực, tài lực để thực hiện cần phải có người đứng ra lãnh đạo, dẫn dắt tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, sứ mệnh của mình.