Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý của quản lý trường Trung học phổ thông tiếp cận chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục. Chương 2: Thực trạng về công tác quản lý trường THPT Tân Thành- tỉnh lạng Sơn tiếp cận chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục. Chương 3: Giải pháp quản lý Trường trung học phổ thông Tân Thành- tỉnh Lạng Sơn tiếp cận chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TIẾP CẬN CHUẨN KIỂM ĐỊNH CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu Hoạt động chính trong các nhà trường là hoạt động dạy và học, chất lượng của các hoạt động trên đánh giá chất lượng của các nhà trường. Để đảm bảo quá trình trên đạt được mục tiêu đề ra thì các nhà trường rất cần thiết thực hiện hiệu quả công tác kiểm định chất lượng giáo dục, mà trong tâm là công tác tự đánh giá. Qua công tác tự đánh giá, thực trạng của nhà trường được đối chiếu với chuẩn, biết được mực độ đảm bảo so với chuẩn, các nhà trường có kế hoạch cải tiến chất lượng. Hoạt động tự đánh giá tạo vai trò giám sát toàn bộ quá trình tạo ra chất lượng của một cơ sở giáo dục.
Hoạt động kiểm định chất lượng khi được thực hiện sẽ đánh giá một cơ sở giáo dục phổ thông ở các nội dung bao gồm tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất, các hoạt động giáo dục và các hoạt động đảm bảo cho quá trình dạy và học của nhà trường. Công tác kiểm định chất lượng là hoạt động quả lý đảm bảo chất lương cho nhà trường. Quản lí chất lượng (Quality Management) là một phương thức quản lí hiện đại, được thể hiện rõ nét trong quản lý kinh doanh, quản lý sản xuất. Trong quản lý hoạt động sản xuất nhận thức về chất lượng cho tất cả các thành viên của tổ chức đã xâm nhập và lan tỏa trong tất cả các quy trình tổ chức.
Quản lí chất lượng cũng đã được áp dụng trong quản lý giáo dục, bệnh viện và dịch vụ [13, tr. Quản lý chất lượng được coi là bắt nguồn vào đầu thập niên 1920 của thế ký XX, khi đó lý thuyết xác suất thống kê lần đầu tiên được áp dụng để kiểm định chất lượng sản phẩm. Cho đến nay, người ta thường chia các giai đoạn phát triển của quản lý chất lượng thành ba giai đoạn chính: kiểm tra chất lượng, đảm bảo chất lượng, và cải tiến liên tục. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Quá trình kiểm tra chất lượng về cơ bản là phát hiện và loại bỏ toàn bộ hay từng phần sản phẩm cuối cùng không đạt các chuẩn mực chất lượng, trong khi đó thì quá trình đảm bảo chất lượng tập trung phòng ngừa sự xuất hiện những sản phẩm kém chất lượng.
Cải tiến liên tục sẽ chú trọng vào việc thường xuyên nâng cao chất lượng. Trong các giai đoạn phát triển ban đầu của quản lí chất lượng, việc áp dụng lí thuyết thống kê toán học đóng một vai trò hết sức quan trọng. Trong thập niên 1920, Shewhart W. phát triển ứng dụng các phương pháp thống kê toán học vào quản lí chất lượng sản phẩm và các ngành nghề khác nhau.
Ông đã thực hiện được các biểu đồ kiểm soát hiện đại đầu tiên và cho thấy được rằng trong quá trình sản xuất dẫn đến biến động trong chất lượng sản phẩm. Vì vậy, loại trừ các biến động trong quá trình thực hiện sẽ dẫn đến một tiêu chuẩn tốt của sản phẩm cuối cùng. Tuy nhiên, phương pháp này không được phát triển mạnh ở Hoa Kì mà được “xuất khẩu” qua Nhật Bản. Khái niệm này đã được phát triển mạnh tại Nhật Bản trong những năm 40 của thế kỉ trước do những nhà quản lí người Mỹ, W.
Edwards Deming, Joseph Juran, Philip B. Feigenbaum và họ cũng được biết đến như những nhà lí luận hàng đầu về quản lí chất lượng hay quản lí theo chuẩn. Trọng tâm được mở rộng từ chất lượng của sản phẩm sang chất lượng của tất cả các yếu tố trong phạm vi một quy trình được coi như sự khởi đầu của quản lí chất lượng tổng thể. Trong thập niên 40 của thế kỉ XX, các sản phẩm Nhật Bản sản xuất đã từng được coi như đồ rẻ tiền, đồ bắt chước, kém chất lượng.
Các nhà lãnh đạo quản lý lĩnh vực công nghiệp Nhật Bản nhận thấy được rằng vấn đề này quản lí của họ và đề ra mục tiêu cụ thể cho việc sản xuất ra sản phẩm cải tiến liên tục và có tính canh tân chất lượng cao. Họ đã mời một số chuyên gia hàng đầu về quản lí chất lượng quốc tế như Deming, Juran và Feigenbaum nhằm học hỏi hay chuyển giao cách làm để đạt được mục tiêu này. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Feigenbaum đã đưa ra định nghĩa nổi tiếng về quản lí chất lượng tổng thể đó là “Quản lí chất lượng tổng thể là một hệ thống hữu hiệu nhằm hội nhập những nỗ lực về phát triển chất lượng, duy trì chất lượng và cải tiến chất lượng của nhiều tổ nhóm trong một tổ chức để có thể tiếp thị, áp dụng khoa học kĩ thuật, sản xuất và cung ứng dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng một cách tinh tế nhất” [13, tr. Deming đã tổng kết được rằng “Trong tương lai sẽ có hai loại doanh nghiệp – các doanh nghiệp triển khai chất lượng tổng thể và các doanh nghiệp phải đóng cửa” [13, tr.
Thực tế đã cho thấy trong những năm 1950 của thế kỷ trước vấn đề kiểm tra và quản lí chất lượng đã phát triển nhanh chóng và đã trở thành một giải pháp quản lý rất hiệu quả và phổ biến của Nhật Bản. Vào những năm 1970 đã ghi nhận quản lý chất lượng tổng thể trong các doanh nghiệp đã làm thay đổi cả nền kinh tế Nhật Bản. Thông qua quá trình triển khai quản lý chất lượng trong các doanh nghiệp, người Nhật phát triển rất mạnh mẽ nề kinh tế và trở thành cường quốc kinh tế. Tuy được coi là bắt đầu được đề cập đến từ những năm 20 của thế kỷ XX và được phát triển vào những năm 40 và 50 nhưng mãi đến sau này người ta mới sử dụng thuật ngữ quản lý chất lượng tổng thể.
Có nhiều người cho rằng quản lí chất lượng tổng thể ban đầu được gọi là kiểm tra chất lượng tổng thể (Total Quality Control, viết tắt là TQC). Feigenbaum lần đầu tiên dùng quản lí chất lượng tổng thể vào năm 1951 trong cuốn sách: Kiểm tra chất lượng, nguyên tắc, thực tiễn và quản trị. Thuật ngữ kiểm tra chất lượng tổng thể đã tồn tại cùng với thuật ngữ của người Nhật Bản “Kiểm tra chất lượng toàn công ty” mà Ishikawa sử dụng tại Hội nghị quốc tế đầu tiên về kiểm tra chất lượng tại Tokyo vào năm 1969. Sự khác biệt giữa hai thuật ngữ cũng không được rõ ràng mà đích của hai thuật ngữ là quản lý quá trình tạo ra chất lượng của sản phẩm chứ không phải quản lí hay phân loại sản phẩm cuối cùng theo chất lượng.
7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Một vài tác giả đã tổng kết và mô tả lịch sử nghiên cứu và phát triển của khoa học quản lí chất lượng trên thế giới của các giai đoạn như hình 2. Từ khi cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra, một thời gian dài đánh giá chất lượng chủ yếu dựa vào kiểm soát chất lượng. Phát triển của khoa học quản lý chất lượng (Nguồn: Nguyễn Đức Chính, Quản lý chất lượng trong giáo dục) - Quá trình kiểm soát chất lượng Kiểm soát chất lượng là một quá trình nhằm mục đích kiểm soát, kiểm định các tiêu chí đã đặt ra cho các sản phẩm, phát hiện ra các khuyết tật, loại bỏ các sản phẩm cuối cùng không đạt chuẩn quy định, đề ra biện pháp để xử lí các sản phẩm đó như làm lại, hoặc chỉnh sửa nếu có thể. Như vậy trong quá trình sản xuất hay quá trình quản lí thì hoạt động kiểm soát chất lượng là một bước cuối cùng và thực hiện khi hoạt động sản xuất đã kết thúc.
Kết quả của kiểm soát chất lượng là đảm bảo độ tin cậy chất 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com lượng của sản phẩm, nhưng không tạo ra chất lượng và cần phải chi phí lớn về thời gian, nhân lực để kiểm soát từng sản phẩm cũng như hao tổn nguyên vật liệu cho các phế phẩm, do đó làm giảm sức cạnh tranh của các doanh nghiệp, nhà sản xuất, mặc dù người ta sử dụng phổ biến rộng rãi phương pháp này suốt một thời gian dài trong thế kỉ trước trước đó. Như vậy quá trình này về cơ bản không thay đổi được chất lượng sản phẩm khi đã hoàn thành rồi, về cơ bản giải pháp này chỉ có tác dụng phân loại sản phẩm cuối cùng. - Hoạt động kiểm soát quá trình Với tốc độ phát triển rất nhanh chóng về số lượng sản phẩm cũng như chất lượng của sản xuất công nghiệp đươc làm ra, kiểm tra chất lượng trở lên lãng phí cả về nhân lực, kinh phí và thời gian vì phải kiểm soát từng sản phẩm một, không thay đổi được chất lượng hay chỉ có tác dụng phân loại sản phẩm. Để khắc phục và đảm bảo phù hợp cho quá trình sản xuất hàng hóa, các nhà quản lí đã nghĩ đến biện pháp “phòng ngừa” thay cho “phát hiện”.
Với quan điểm chất lượng là cả quá trình và quá trình này cần được kiểm soát ở từng khâu chứ không phải kiểm soát kết quả cuối cùng. Do vậy, “Kiểm soát quá trình” đã hình thành vào những năm 30 của thế kỉ trước với các tên tuổi như W.Deming, Joseph Juran, Elton Mayo và Water Shewhart đã nghiên cứu và cho ra đời các tầng bậc đầu tiên của mô hình này. Kiểm soát quá trình là hoạt động quản lí với các hoạt động cụ thể nhằm mục đích là tạo ra sản phẩm có chất lượng, phòng ngừa các sản phẩm kém chất lượng ngay trong quá trình sản xuất qua từng công đoạn. Đây có thể coi là một bước tiến mới ngoạn mục của việc thay đổi hình thái kiểm soát chất lượng.
Kiểm soát quá trình rõ ràng là biện pháp ưu việt hơn là phát hiện sàng lọc các sản phẩm kém chất lượng. - Đảm bảo chất lượng hay Kiểm soát chất lượng tổng thể Các nhà khoa học Feigenma, Juran đã phát triển các ý tưởng của Deming hình thành nên Kiểm soát chất lượng tổng thể. Kiểm soát chất lượng tổng thể từ lâu đã được thực hiện ở các phân xưởng và một số lĩnh vực. Điều 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.