Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp Chương 2: Thực trạng quản lý thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Hưng Yên 6 CHUONG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIÊN VE QUAN LY THU HUT ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về quản lý thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp 1.
Khu céng nghiép Khu công nghiệp đầu tiên trên thế giới được thành lập ở nước Anh vào năm 1896 trong giai đoạn cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất. Khu công nghiệp đầu tiên ở nước Mỹ ra đời sau đó một năm và phát triển mạnh trong những năm 1950. Đến năm 1970, nước Mỹ có khoảng 2.400 khu công nghiệp tập trung dưới những hình thức khác nhau. Thung lũng Silicon - một loại hình khu công nghệ cao - được coI là điểm tựa cho làn sóng bùng nỗ mạnh mẽ ngành công nghệ thông tin và các ngành công nghệ cao nước Mỹ.
Ngày nay, trên thế giới các khu công nghiệp được phát triển mạnh mẽ cả ở các nước công nghiệp và các nước đang phát triển. Khái niệm khu công nghiệp mà Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (2012) đưa ra đó là: “Khu công nghiệp tổng hợp là khu chuyên sản xuất hàng hóa và thực hiện các hoạt động dịch vụ, ké cả dịch vụ sản xuất công nghiệp, dịch vụ sinh hoạt, vui chơi giải trí, khu thương mại, văn phòng, nhà ở,.có ranh giới địa lý xác định, gôm những khu vực dành cho công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao ”. Cũng có những quan niệm cho rằng khu công nghiệp là một khu vực phụ không nhất thiết phải có sự ngăn cách, biệt lập. Trên thực tế có nhiều tập đoàn và tổ hợp công nghiệp với một chuỗi đồ sộ các doanh nghiệp, nhà máy liên kết với nhau trên một khu vực rộng lớn.
Theo Khoản 16, Điều 3 của Luật đầu tư số 61/2020/QH14, định nghĩa khu công nghiệp đó là: “Khu công nghiệp là khu vực có ranh giới địa lý xác định, chuyên sản xuát hàng công nghiệp và cung ứng dịch vụ cho sản xuát công nghiệp ”. Theo Từ Điền Bách Khoa Việt Nam (2002): "Khu công nghiệp là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, do chính phú thành lập hay cho phép thành lập”. Quy chế quản lý KCN của Thủ tướng Chính phủ nêu: “Khu công nghiệp là khu vực tập trung các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp - tiêu thủ công nghiệp, cơ sở dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp - tiêu thủ công nghiệp; có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống; được đầu tư xây dựng chủ yếu nhằm di dời, sắp xếp, thu hút các cơ sở sản xuất, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cá nhân, hộ gia đình ở địa phương vào đầu tư sản xuất, kinh doanh; do UBND các tỉnh, thành phó trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là UBND cấp tỉnh) quyết định thành lập”. Có nhiều 7 cách định nghĩa khác nhau về khu công nghiệp, tuy nhiên chúng đều bao hàm các đặc điểm của khu công nghiệp đó là: Thứ nhất, khu công nghiệp có ranh giới địa lý xác định, thường có hàng rào giới hạn với các vùng lãnh thô xung quanh và không có dân cư sinh sông.
Thứ hai, khu công nghiệp là nơi hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp công nghiệp, hệ thống doanh nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp dịch vụ cho sản xuất công nghiệp. Các doanh nghiệp này sử dụng chung hạ tầng kỹ thuật và xã hội theo một cơ chế tô chức quản lý thống nhất của Ban Quản lý khu công nghiệp. Thứ ba, khu công nghiệp được chính thức cho phép hoặc rút giấy phép xây dựng, hoạt động và phát triển dưới sự quản lý của Chính phủ. Thứ tư, khu công nghiệp là nơi hội tụ mục tiêu hàng đầu về chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài để tập trung mọi thành phần kinh tế, đa dạng hóa các loại hình kinh doanh.
Từ các quan điểm trên, học viên đưa khái niệm khu công nghiệp như sau: “Khu công nghiệp là khu vực có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống, được quy hoạch tại những vùng có điễu kiện tự nhiên, xã hội thuận lợi cho hoạt động kinh doanh, trong đó, tập trung các doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất hàng công nghiệp, các khu công nghiệp đêu được xác định ranh giới cụ thể bằng hệ thống hàng rào khu công nghiệp”. Như vậy, mọi hoạt động sản xuất bên trong khu công nghiệp không chỉ được điều chỉnh bởi quy định của pháp luật hiện hành mà còn phải tuân thủ những quy chế pháp lý riêng và được hưởng rất nhiều ưu đãi. Toàn bộ hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp được xây dựng phục vụ cho hoạt động sản xuất công nghiệp và kinh doanh dịch vụ phục vụ công nghiệp. Thu hit dau tw vao các khu cong nghiép Xem xét dưới góc độ quy luật kinh tế, thì đầu tư được hiểu: Đầu tư là quá trình sử dụng phối hợp các nguồn lực trong một khoảng thời gian xác định nhằm đạt được kết quả hoặc một tập hợp các mục tiêu xác định trong điều kiện KT-XH nhất định.
Nguồn lực phải hy sinh đó có thể là tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động và trí tuệ. Những kết quả sẽ đạt được có thê là sự gia tăng thêm về mặt giá trị các tài sản tài chính (tiền vốn), hoặc tăng thêm năng lực sản xuất, năng lực phục vụ của tài sản vật chất (nhà máy, đường sá, bệnh viện, trường học.), tài sản trí tuệ (trình độ văn hóa, chuyên môn, quản lý, khoa học kỹ thuật.) và nguồn nhân lực có đủ điều kiện làm việc với năng suât lao động cao hơn trong nên sản xuât xã hội. 8 Trên góc độ kinh tế “Đầu tư được hiểu là sự hy sinh giá trị hiện tại gắn với việc tạo ra các tài sản mới cho nền kinh tế”. Theo quan điểm tái sản xuất mở rộng, “Đầu tư là quá trình chuyên hóa vốn thành các yếu tố cần thiết cho việc tạo ra năng lực sản xuất, tạo ra những yếu tô cơ bản, tiên quyết cho quá trình phát triển sản xuất”.
Từ Quang Phương và Pham Van Hung (2018) da đưa ra khái niệm đầu tư trong giáo trình Kinh tế Đầu tư của Đại học Kinh tế Quốc dân như sau: “Pau tu ld quá trình sử dụng phối hợp các nguôn lực trong một khoảng thời gian xác định nhằm đạt được kết quả hoặc một tập hợp các mục tiêu xác định trong điễu kiện kinh tế - xã hội nhất định”. Thu hút đầu tư là việc Chính phủ và các cơ quan ở địa phương sử dụng hệ thông các biện pháp, chính sách nhằm hấp dẫn các nhà đầu tư từ trong và ngoài nước đưa nguồn vốn và những tài sản hợp pháp như máy móc, công nghệ. vào quốc gia hoặc địa phương đề tổ chức thực hiện hoạt động tìm kiếm lợi nhuận hoặc lợi ích lớn hơn so với đầu tư tại quốc gia, địa phương xuất phát của họ. Thu hút đầu tư là hoạt động nhằm khai thác, huy động các nguôn vốn đầu tư để đáp ứng nhu câu vốn đầu tư cho phát triển kinh tế.
Thu hút đầu tư bao gồm tổng hợp các cơ chế, chính sách, thông qua các điều kiện về hành lang pháp lý, kết cấu hạ tầng kỹ thuật - xã hội, các nguồn tài nguyên, môi trường. dé thu hut các nhà đầu tư vốn, khoa học công nghệ. đề sản xuất, kinh doanh nhằm đạt được một mục tiêu nhất định. Thu hút đầu tư vào khu công nghiệp là hoạt động của chính quyền cùng phối hợp thực hiện để có được nhiều hơn các dự án đầu tư bên ngoài vào khu công nghiệp.
Từ đó có thê hiểu khái niệm thu hút đầu tư vào khu công nghiệp như sau: “Thu hút đầu tiưr vào khu công nghiệp là tổng hợp các hoạt động và các chính sách, quy định của chủ thể ở cấp quốc gia, địa phương hay vùng lãnh thổ trong việc tạo môi trường về hành lang pháp lý, thủ tục hành chính, xây dựng kết cấu hạ tầng, xúc tiễn đâu tư và các điễu kiện thuận lợi khác để kêu gọi các doanh nghiệp, các nhà dau tu trong va ngoài nước đầu tư vốn vào các khu công nghiệp nhằm cùng hưởng lợi ích”. Đối voi cấp tỉnh, thành phố thì thu hút đầu tư vào khu công nghiệp là hoạt động của chính quyền địa phương nhằm trong việc triển khai kế hoạch, ban hành chính sách để có được nhiều hơn các dự án đầu tư bên ngoài vào khu công nghiệp. Quản lý thu hút đầu tư vào khu công nghiệp cấp tỉnh Theo tác giả Vũ Thị Ngọc Phùng (2005) thì quản lý nhà nước là một nội dung trong quản lý xã hội do cơ quan Nhà nước có thâm quyền thực hiện. Quản lý nhà nước được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp.
Theo nghĩa rộng, quản lý nhà nước là hoạt động cùa Nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đôi ngoại của Nhà nước. Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước là hoạt động được thực hiện chủ yêu bởi các cơ quan Nhà nước nhăm bảo đảm châp 9 hành pháp luật và nghị quyết cảa các cơ quan quyền lực Nhà nước đề tô chức, quản lý mọi mặt đời sông xã hội. Từ các khái niệm ở trên, đề án đưa ra khái niệm “Quản lý nhà nước trong hoạt động thu hút đầu tiưr vào khu công nghiệp cấp tỉnh là hoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm tạo điêu kiện thuận lợi, thu hút các nhà đầu tư (rong nước và nước ngoài đâu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh”. Quản lý nhà nước đối với thu hút đầu tư là bộ phận QLNN vẻ kinh tế.
Vì vậy nó chịu sự tác động và chi phối của cơ chế quản lý và phương pháp quản lý. QLNN về thu hút đầu tư được thực hiện ở nhiều cấp, tùy thuộc hệ thống quản lý ở mỗi nước. Theo điều 25 của Luật Tổ chức Chính phủ (Luật số 76/2015/QH13) quy định: “Trên cơ sở bảo đảm sự quản lý thống nhất của Trung ương, Chính phủ phân cấp cho chính quyền địa phương quyết định hoặc thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực trên địa bàn quản lý phù hợp với điều kiện và khả năng của chính quyền địa phương.