Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quan ly thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các doanh nghiệp của bảo hiểm xã hội Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các doanh nghiệp trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các doanh nghiệp trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội CHUONG 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE QUAN LY THU BẢO HIẾM XÃ HOI BAT BUỘC DOI VOI CAC DOANH NGHIEP CUA BAO HIEM XA HOI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quan lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với doanh nghiệp của bảo hiểm xã hội 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Tác giả Vũ Đức Khiên (2011), "Nghiên cứu hoạt động Bảo hiểm xã hội đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn tỉnh Hải Dương".
Qua nghiên cứu thực trạng công tác tô chức thực hiện BHXH trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tác giả chỉ ra còn nhiều doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa tham gia, hoặc tham gia không đầy đủ cho toàn bộ người lao động. Chính vì vậy, nhiều người lao động trong các doanh nghiệp này chưa được hưởng những quyền lợi chính đáng và mang tính nhân văn đó. Tác giả đã đưa ra những giải pháp hữu hiệu như xây dựng thương hiệu BHXH nói chung và thương hiệu cho các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. nói riêng, từng bước tạo được hình ảnh tốt trong lòng quần chúng, nâng cao tính cạnh tranh với các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm có các sản phẩm tương đồng với BHXH; chuyển đổi phong cách làm việc từ hành chính sang phục vụ, thay đổi cách nghĩ, cách làm của những người làm công tác BHXH theo hướng chuyên nghiệp; đưa ra những giải pháp cụ thể trong việc tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo duc dé các doanh nghiệp và người lao động tự nguyện tham gia; tăng cường sự phối hợp thanh tra, kiêm tra, hợp tác, có trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước trên địa ban tinh, nâng cao vai trò của UBND các cấp trong việc thực hiện chế độ BHXH.
Tiếp đó Trần Ngọc Tuấn (2012), “Hoàn thiện công tác quản lý thu BHXH khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh Gia Lai”. Tác giả đã ghiên cứu đã chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thu BHXH khu vực kinh tế tư nhân bao gồm: Cơ chế chính sách pháp luật; Nhận thức, ý thức, tâm lý, thói quen của người lao động; Năng lực đội ngũ cán bộ; công tác tuyên truyền và phương pháp thu BHXH. Ngô Thị Minh Chi (2013), “Công tác thu BHXH bắt buộc của khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Bảo hiểm xã hội quận Ba Đình”. Tác giả cho thây ở Ba Đình, khối doanh nghiệp có số thu BHXH cao theo đó là số nợ đọng cũng như trốn đóng của khối này cũng lớn nhất, từ đó đưa ra một số kiến nghị, giải quyết nhằm hoàn thiện tốt hơn công tác thu BHXH bắt buộc của khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại BHXH Quận Cầu Giấy.
Từ nghiên cứu này ta có áp dụng vào khối doanh nghiệp khác dé hoàn thiện quản lý thu BHXH. Như vậy, đã có rất nhiều những nghiên cứu, trên nhiều phương diện khác nhau, với nhiều nội dung và cách thức tiếp cận khác nhau. Những đề tài đó đã phần nào nêu lên những cơ sở lý luận cơ bản nhất về BHXH và những vấn đề liên quan đến BHXH, trong đó có thu BHXH. Đây sẽ là những nền tảng ban đầu để tác giả liên hệ, tiếp thu và làm mới theo từng thời kỳ để đưa vào luận văn.
Hoàng Thị Kim Thoa (2017), “Quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội quận Ba Dinh, Thành pho Hà Nội”. Tác giả cho thay tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội của quận Ba Đình vẫn còn thấp; tỷ lệ doanh nghiệp tham gia BHXH là 43% lao động tham gia BHXH (59%) còn thấp so với số lao động thực có, còn tình trạng trốn tránh tham gia BHXH, đóng không đủ số người (90%), mức đóng thấp, nợ dong, tray ỳ kéo dài. gây that thu quỹ BHXH va ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động nói riêng và tình hình an ninh, chính trị, xã hội và phát triển kinh tế tại địa phương nói chung. Các giải pháp đề ra nhằm tạo điều kiện cho người lao động, các cơ quan tổ chức thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người lao động đó là: Các giải pháp tập trung vào tuyên truyền về BHXH, hoàn thiện cơ cau bộ máy BHXH; cải cách hành chính trong thu BHXH; Phát huy vai trò của hệ thong chính trị trong tổ chức thực hiện công tác BHXH; Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong thực hiện công tác BHXH; Nâng cao ý thức trách nhiệm và thái độ phục vụ của nhân viên ngành Bảo hiểm xã hội Tran Văn Thủy (2018), “Tang cường quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn huyện Đông Anh, Thành Phó Hà Nội”.
Công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn huyện Đông Anh chịu ảnh hưởng của các nhóm yếu tố sau: Văn bản chính sách, pháp luật bảo hiểm xã hội; Từ phía người sử dụng lao động; Từ phía người lao động; Từ phía cơ quan Bảo hiểm xã hội. Nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn huyện Đông Anh như: Nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách về BHXH; Nhóm giải pháp đối với người sử dụng lao động; Nhóm giải pháp đối với người lao động; Nhóm giải pháp đối với cơ quan Bảo hiểm xã hội. Dương Ngọc Cương (2018), “Quản lý nhà nước về BHXH bắt buộc đối với doanh nghiệp trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”. Tác giả chỉ ra hệ thống giải pháp tăng cường QLNN về BHXH bắt buộc đối với doanh nghiệp đó là: Hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực hiện luật BHXH của cơ quan BHXH huyện; Đổi mới công tác thông tin tuyên truyền, phô biến chính sách pháp luật BHXH; Hoàn thiện bộ máy tô chức hoạt động, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác BHXH; Hoàn thiện quy trình và siết chặt quản lý thu, chỉ và phát triển quỹ BHXH trong thời gian tới; Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm khắc các trường hợp vi phạm pháp luật về BHXH.
Nghiêm Tiến Thịnh (2018), “Quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh”. Tác gai cho thay Bảo hiểm xã hội là một chính sách quan trọng của Dang và Nhà nước, góp phần ổn định cuộc sống cho người lao động, đảm bảo an sinh xã hội cho đất nước. Công tác quản lý thu BHXH ngày càng được các cấp chính quyên quan tâm và chú trọng thực hiện. Bên cạnh đó tác giả chỉ ra một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu BHXH bắt buộc ở huyện Yên Phong gồm: Cơ chế chính sách; Điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương; Năng lực của cán bộ và tô chức bộ máy quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc; Yếu tố thuộc về các đơn vị sử dụng lao động; Yếu tố thuộc về người lao động.
Trong đó, yếu tô thuộc về năng lực của cán bộ và tổ chức bộ máy quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đóng vai trò quan trọng trong quản lý hiệu quả thu bảo hiểm xã hội bắt buộc ở huyện Yên Phong. Đỗ Hoàng Tuan (2019), “Quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa ban huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa”. Nghiên cứu đã chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả thu bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm: Cơ chế chính sách pháp luật; Nhận thức, ý thức, tâm lý, thói quen của người lao động và người sử dụng lao động; Phuong thức thu, chi bảo hiểm xã hội; Năng lực đội ngũ can bộ; Cơ sở vật chất kỹ thuật. Dé khắc phục những tôn tai, hạn chế và nâng cao kết quả hoạt động của công tác thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đòi hỏi rất cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp về công tác thu bảo hiểm xã hội bắt buộc như: Giải pháp về công tác tổ chức thu bảo hiểm xã hội bắt buộc; giải pháp cho cơ quan bảo hiểm xã hội như đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra; giải pháp nâng cao nhận thức về bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động và người sử dụng lao động.
Lê Tùng Hải (2019), “Quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc khối doanh nghiệp trên địa bàn huyện Tân Sơn, tỉnh Phi Tho”. Tác giả cho thay các yêu t6 ảnh hưởng đến quan lý thu BHXH bắt buộc khối doanh nghiệp là: (i) Ảnh hưởng của chính sách; (ii) Ảnh hưởng của công tác tuyên truyền; (ii) Ảnh hưởng từ dịch vụ thu bảo hiểm xã hội. Trên cơ sở đó tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý thu BHXH bắt buộc khối doanh nghiệp trên địa bàn huyện Tân Son, tinh Phú Thọ trong thời gian tới gồm: (i) Nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ BHXH; (ii) Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thu BHXH; (iii) Khắc phục nợ đọng tiền đóng BHXH bắt buộc; (iv) Cải cách thủ tục hành chính trong thực hiện thu BHXH; (v) Tăng cường kiểm tra, hậu kiểm. Nguyễn Trọng Định (2014), “Hoàn thiện công tác thu bảo hiểm xã hội khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Qué Võ, tỉnh Bắc Ninh".
Tác giả chỉ ra tình trạng vi phạm Luật BHXH vẫn đang diễn ra hết sức nhức nhối, trở thành van dé gây bức xúc dư luận xã hội không những ở huyện Qué Võ mà trong cả nước, sô doanh nghiệp không tham gia BHXH còn rất lớn; Ngay cả những doanh nghiệp đã đăng ký tham gia BHXH cũng có những vi phạm cụ thé, như đăng ký đóng BHXH cho số it lao động, nợ BHXH; Việc cải cách thủ tục hành chính còn chậm; Công tác ứng dụng công nghệ thông tin còn chưa triệt dé; Bộ phận thu chưa bám sát vào cơ sở, chưa thường xuyên liên hệ với cơ sở; Công tác quản lý đối tượng còn chưa chặt chẽ, một số lao động được cấp nhiều số BHXH, báo tăng, giảm hàng tháng ở một số đơn vị còn chưa kịp thời.