phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về quản lí TBDH ở các trường THCS. Chƣơng 2: Thực trạng quản lí TBDH ở các trường THCS trên địa bàn huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương. Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lí TBDH ở các trường THCS trên địa bàn huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương trong giai đoạn hiện nay. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ngoài nước Từ xưa đến nay, giáo dục luôn là một lĩnh vực khoa học mà ở bất cứ thời đại nào, quốc gia nào cũng dành được nhiều sự quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học. Tuy nhiên, nghiên cứu các vấn đề trong giáo dục không phải là điều dễ dàng, bởi lẽ những vấn đề đó luôn luôn có sự gắn kết, ràng buộc với những lĩnh vực khác trong xã hội như kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội chính vì vậy nghiên cứu các biện pháp quản lí việc trang bị, bảo quản và sử dụng TBDH của Hiệu trưởng nhằm nâng cao kết quả học tập và đổi mới phương pháp là một vấn đề khó khăn và phức tạp. Để nâng cao chất lượng giáo dục thì trước tiên phải nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường trong đó sử dụng hiệu quả TBDH như là một giải pháp lớn.
Để sử dụng có hiệu quả TBDH, vai trò của các biện pháp quản lí là hết sức quan trọng. Các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã nghiên cứu thực tiễn quản lí nhà trường để tìm ra các biện pháp quản lí hiệu quả nhất. Hội nghị Quốc tế về giáo dục lần thứ 39 họp tại Giơ-ne-vơ năm 1984 cũng như nhiều hội nghị về TBDH ở các nước xã hội chủ nghĩa đã khẳng định ngành giáo dục cần phải được đổi mới thường xuyên về mục đích, cấu trúc, nội dung, TBDH và phương pháp để tạo cho tất cả các HS có những cơ hội học tập. Tuỳ theo hoàn cảnh kinh tế, kĩ thuật và xã hội, tất cả các nước trên thế giới đều có khuynh hướng hoàn thiện TBDH nhằm phù hợp với sự hiện đại hoá nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Các nước có nền kinh tế phát triển đều quan tâm đến việc nghiên cứu, thiết kế, sản xuất các TBDH hiện đại, đạt chất lượng cao, cần thiết cho nhu cầu giáo dục mỗi nước. Từ sau đại chiến thế giới thứ hai (1939-1945) ở Liên Xô (cũ) đã thực hiện khẩu hiệu: “Điện ảnh hoá quá trình học tập”. Ở Nhật Bản từ năm 1960 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đã tổ chức nghiên cứu mẫu và sản xuất phim giáo khoa dùng trong nhà trường, năm 1984 nước Nhật có 29 trung tâm nghe nhìn. Năm 1992 kết quả điều tra về trang bị máy tính ở Nhật Bản cho thấy bậc tiểu học được 50%, bậc THCS được 86,1%, bậc THPT được 99,4%.
Ở Mĩ và các nước Châu Âu cũng như một số nước trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương như Inđônêxia, Thái Lan, Philippin, Singapo. người ta thay thế dần tranh trong sách giáo khoa in trên giấy bằng các hình ảnh trên màn ti vi. Như vậy lượng thông tin cung cấp phong phú và hấp dẫn hơn, việc bảo quản, vận chuyển và sử dụng có mặt thuận lợi hơn. Hiện nay nhiều nước trên thế giới nghiên cứu, sử dụng rộng rãi đĩa hình và bước đầu sử dụng Internet trong giáo dục.
Trong khoảng 15-20 năm lại đây, các thiết bị điện tử, máy vi tính, rôbốt, các đồng hồ điện tử số đo chính xác cao, ti vi, video,. đã được nghiên cứu, thiết kế và tăng cường cho các trường phổ thông. Trong nước Thừa kế và phát huy những lí thuyết về giáo dục của nền giáo dục học thế giới, Việt Nam cũng có nhiều nghiên cứu về TBDH và quản lí việc sử dụng TBDH. Về vấn đề này, có thể kể đến các nhà khoa học Việt Nam tiêu biểu đã phát triển và truyền bá lí luận về nguyên tắc dạy học trực quan.
Đó là các nhà tâm lí học Phạm Minh Hạc, Hồ Ngọc Đại; các nhà giáo dục học Tô Xuân Giáp, Vũ Trọng Rỹ, Trần Khánh Đức, Ngô Quang Sơn… Các tác giả này cho ta thấy được những vấn đề chung về TBDH như vai trò của TBDH trong hoạt động dạy học và những yêu cầu sư phạm khi lựa chọn và sử dụng TBDH. Năm 2005, Chủ nhiệm đề tài Ngô Quang Sơn đã bảo vệ thành công đề tài cấp Bộ về: “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông tại các trung tâm GDTX và trung tâm học tập cộng đồng” mã số: B 2004 - 53 -17; tác giả đã khẳng định vai trò quan trọng của TBDH trong các hoạt động giảng dạy, giáo dục và học tập, đó là: “….TBDH là một bộ phận, là một thành tố không thể thiếu được của quá trình dạy, học tích cực. TBDH vừa là một thành tố, 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vừa là một phương tiện, một phương hướng, vừa hàm chứa nội dung của quá trình dạy học, đồng thời tạo hứng thú nhận thức cho học viên. TBDH là một trong những điều kiện giúp GV và học viên thực hiện tốt phương châm dạy học phát huy tính tích cực của học viên, tích cực hoá quá trình nhận thức, quá trình tư duy của học viên …”, đồng thời tác giả đã đưa ra hệ thống 8 giải pháp quản lí nhằm nâng cao hiệu quả của việc trang bị, sử dụng và bảo quản TBDH.
Như vậy, có thể nói rằng công tác quản lí TBDH có vai trò to lớn trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả khai thác TBDH ở mỗi nhà trường. Bởi vì, nó giúp các nhà quản lí có cái nhìn tổng quan về trình độ, tốc độ phát triển TBDH và mức độ ảnh hưởng của nó tới công nghệ dạy học ở trong nước, khu vực và trên thế giới. Đánh giá được thực trạng của TBDH, quá trình đầu tư, trang bị, bảo quản và chất lượng sử dụng, khai thác TBDH ở nhà trường, từ đó hoạch định chiến lược phát triển TBDH một cách lâu dài là việc làm hết sức cần thiết, cấp bách đối với CBQL ở các nhà trường. Cho đến nay việc nghiên cứu quản lí TBDH ở các trường THCS huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương thì chưa được đề tài nào đề cập đến.
Đây là lí do để tác giả nghiên cứu một số biện pháp quản lí việc trang bị, bảo quản và sử dụng hiệu quả TBDH ở các trường THCS huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương. Một số khái niệm có liên quan 1. Quản lí Quản lí là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm. Con người trong hoạt động của mình, để đạt được mục tiêu cá nhân phải dự kiến kế hoạch, sắp xếp trình tự tiến hành và tác động đến đối tượng bằng cách nào đó theo khả năng của mình.
Trong quá trình lao động tập thể càng không thể thiếu được kế hoạch, sự phân công và điều hành chung, sự hợp tác và quản lí lao động. Như vậy quản lí tất yếu nảy sinh và nó chính là một phạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, trong mọi thời đại. Có nhiều quan điểm khác nhau về quản lí. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo quan điểm của lí thuyết hệ thống, quản lí là "Phương thức tác động có chủ đích của chủ thể quản lí lên hệ thống, bao gồm hệ thống các quy tắc, các ràng buộc về hành vi đối với mọi đối tượng ở các cấp trong hệ thống nhằm duy trì tính trội hợp lí của cơ cấu và đưa hệ thống sớm đạt tới mục tiêu".
Theo quan điểm của điều khiển học, quản lí là "chức năng của những hệ có tổ chức, với bản chất khác nhau (sinh học, xã hội, kĩ thuật) nó bảo toàn cấu trúc các hệ, duy trì chế độ hoạt động. Quản lí là một tác động hợp quy luật khách quan, làm cho hệ vận hành và phát triển". Uinslon Taylo (1856-1915) người Mĩ được coi là "Cha đẻ của Thuyết quản lí khoa học", là một trong những người mở ra "Kỉ nguyên vàng" trong quản lí đã thể hiện tư tưởng cốt lõi của mình trong quản lí là "Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hoá và đều phải quản lí chặt chẽ". Ông cho rằng.
"Quản lí là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và làm cái đó như thế nào bằng phương pháp tốt nhất, rẻ nhất". Theo Mác, bất cứ lao động xã hội hay cộng đồng trực tiếp nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động những tổng quan độc lập của nó. Như vậy Mác đã lột tả được bản chất quản lí là một hoạt động lao động, một hoạt động tất yếu vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển của loài người.52] Đề cập đến vấn đề quản lí, tác giả Đặng Vũ Hoạt và tác giả Hà Thế Ngữ cho rằng. "Quản lí là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lí một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định".29] Tác giả Nguyễn Văn Lê quan niệm.
"Quản lí là một hệ thống xã hội, là khoa học và nghệ thuật tác động vào từng thành tố của hệ thống bằng những phương pháp thích hợp, nhằm đạt các mục tiêu đề ra cho hệ và từng thành tố của hệ".44] Những quan niệm về quản lí trên đây tuy có cách tiếp cận khác nhau, nhưng tác giả nhận thấy chúng đều bao hàm một nghĩa chung, đó là: 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Quản lí là các hoạt động thiết yếu đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân, đảm bảo hoàn thành các công việc và là phương thức tốt nhất để đạt được mục tiêu chung của tập thể. - Quản lí là quá trình tác động có định hướng, có tổ chức của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí thông qua các cơ chế quản lí, nhằm sử dụng có hiệu quả cao nhất các nguồn lực trong điều kiện môi trường biến động để hệ thống ổn định phát triển, đạt được những mục tiêu đã định. Như vậy, quản lí là một quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí nhằm đạt mục tiêu đề ra.