MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Mục tiêu giáo dục nhằm phát triển toàn diện con ngƣời Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nƣớc, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế. (Luật giáo dục số: 43/2019/QH14 2019) Theo lý luận của tâm lý học, giáo dục học cũng khẳng định quá trình phát triển nhân cách của một con ngƣời luôn bị tác động của bốn yếu tố: Bẩm sinh di truyền, hoàn cảnh tự nhiên, hoạt động xã hội, hoạt động của bản thân. Do vậy, muốn nâng cao chất lƣợng giáo dục phải có những giải pháp để tổng hợp sức mạnh phối hợp của các lực lƣợng giáo dục trong toàn xã hội cùng tham gia vào quá trình giáo dục học sinh.
Thế kỷ XXI là thế kỷ của sự phát triển của khoa học, công nghệ 4.0, thế kỷ hội nhập, bùng nổ tri thức. Con ngƣời là yếu tố quan trọng nhất, nhất là học sinh ở trƣờng tiểu học thƣờng xuyên bị tác động mạnh bởi những vấn đề xấu, tiêu cực của xã hội, của thế giới. Vì vậy, giáo dục ở nhà trƣờng cần phải có giải pháp phối hợp chặt chẽ với gia đình và xã hội để hạn chế những tác động đó, vận động mọi nguồn lực cùng chung tay với nhà trƣờng phát triển giáo dục. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (1996) của Đảng đã khẳng định “Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con ngƣời, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững”, đƣợc thể hiện rất rõ trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa VIII “Thực sự coi giáo dục là quốc sách hàng đầu… Giáo dục đào tạo là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nƣớc và của toàn dân… Mọi ngƣời chăm lo cho giáo dục, các cấp Ủy và tổ chức Đảng, các cấp Chính quyền và các đoàn thể nhân dân, các tổ chức kinh tế, xã hội, các gia đình 1 và cá nhân đều có trách nhiệm tích cực góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo, đóng góp trí tuệ, nhân lực, vật lực, tài lực cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo” (Đảng cộng sản Việt Nam 1996).
Nhƣ vậy muốn nâng cao chất lƣợng giáo dục nhà trƣờng thì một trong các giải pháp hết sức quan trọng là phải có sự phối hợp giữa ba môi trƣờng giáo dục: nhà trƣờng - gia đình và xã hội, góp phần tạo nên môi trƣờng giáo dục toàn diện, thống nhất về mục đích, môi trƣờng giáo dục lành mạnh, huy động sức mạnh tổng hợp, nhầm phát triển toàn diện nhân cách cho thế hệ trẻ. Trƣờng tiểu học có vai trò rất lớn trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục đào tạo con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tƣởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dƣỡng phẩm chất và năng lực của công dân đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Nói đến việc giáo dục và đào tạo con ngƣời, chúng ta nghĩ đến vai trò của nhà trƣờng. Trên thực tế, muốn tạo ra con ngƣời phát triển toàn diện cả đức - trí - thể - mỹ ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trƣờng không chỉ có vai trò của nhà trƣờng mà cần có hoạt động phối hợp, kết hợp chặt chẽ của gia đình và xã hội.
Đó là ba môi trƣờng giáo dục hết sức quan trọng nhƣ kiềng chân vững chắc để giáo dục học sinh, hình thành nhân cách và phát triển con ngƣời trƣởng thành. Thời gian gần đây, trong học đƣờng ở nƣớc ta đã xảy ra những hiện tƣợng tiêu cực làm cho xã hội bàng hoàng nhƣ: bạo lực học đƣờng, học sinh vi phạm đạo đức, luật an toàn giao thông, học sinh bị đuối nƣớc, học sinh bị xâm hại tình dục, ảnh hƣởng trò chơi game… do rất nhiều nguyên nhân, trong đó có việc phối hợp giáo dục giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội chƣa chặt chẽ, chƣa thống nhất, chƣa tạo đƣợc sự đồng thuận, chính đó là cái kẽ hở để những ảnh hƣởng tiêu cực tác động vào thế hệ trẻ. Trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận đã xảy ra nhiều vụ về học sinh bị đuối nƣớc nhƣ ở trƣờng tiểu học Phƣớc An, trƣờng tiểu học La Chữ, trƣờng tiểu học Liên Sơn 2 - Bảo Vinh và một số trƣờng THCS trong toàn huyện. Một số trƣờng tiểu học, học sinh bị xâm hại tình dục nhƣ trƣờng tiểu học An 2 Thạnh, tiểu học La Chữ.
Một số học sinh bị bỏ rơi do gia đình không hạnh phúc (thiếu tình thƣơng của cha hoặc mẹ); cha mẹ các em đều đi làm ăn xa nên các em ở với ông bà…. Với thực trạng trên không chỉ là sự thúc giục về mặt khoa học, với lƣơng tâm và trách nhiệm của một ngƣời làm công tác quản lý, làm thế nào để góp phần khắc phục những hạn chế trong công tác giáo dục cho học sinh tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận hiện nay đã trở thành nỗi trăn trở đối với tác giả. Từ thực tiễn công tác trên địa bàn, cộng với những trăn trở của bản thân về tình hình giáo dục cho lứa tuổi học đƣờng nói chung và bậc tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc nói riêng, bằng lƣợng kiến thức đã đƣợc lĩnh hội qua những năm tháng đƣợc đào tạo tại trƣờng Đại học Thủ Dầu Một, tác giả mạnh dạn lựa chọn đề tài “Quản lý sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trường tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở việc nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn về quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học; khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong quá trình giáo dục học sinh tiểu học. Đối tượng nghiên cứu Quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận. Phạm vi nghiên cứu 4.
Về nội dung Quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học bao gồm nhiều nội dung, tuy nhiên đề tài tập trung nghiên cứu nội dung quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học bao gồm những vấn đề nhƣ: nhận thức về tầm quan trọng hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh; và thẩm quyền của công tác phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh, những vấn đề liên quan việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh… 4. Về đối tượng và địa bàn khảo sát Đối tƣợng khảo sát: Hiệu trƣởng, hiệu phó, tổ trƣởng chuyên môn, giáo viên, giáo viên chủ nhiệm các trƣờng tiểu học, cán bộ quản lý xã hội, phụ huynh học sinh. Địa bàn nghiên cứu: 10 trƣờng tiểu học thuộc huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận. Chủ thể quản lý: Hiệu trƣởng trƣờng tiểu học 4.
Về thời gian - Số liệu trong đề tài đƣợc tác giả thực hiện khảo sát trong thời gian cuối năm học 2018-2019; 2019-2020. Giả thuyết khoa học Học sinh tiểu học ngày nay rất năng động, thông minh, cần cù, trong học tập, tích cực trong lao động và chịu khó rèn luyện. Tuy nhiên có một số ít học sinh còn có những biểu hiện hành vi đạo đức lệch lạc, phƣơng pháp học tập chƣa 4 khoa học, có nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó có sự chƣa thống nhất tác động giữa nhà trƣờng, gia đình và xã hội, chƣa phát huy đƣợc sức mạnh tổng hợp, sự đồng thuận trong quá trình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục. Nếu xác định đúng thực trạng, những yếu tố ảnh hƣởng, chỉ rõ đúng nguyên nhân làm ảnh hƣởng đến việc phối hợp các lực lƣợng giáo dục chƣa đạt hiệu quả cao, qua đó đề xuất đƣợc các biện pháp quản lí hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong giáo dục học sinh, sẽ phát huy đƣợc sức mạnh tổng hợp của các lực lƣợng giáo dục từ đó sẽ góp phần nâng cao đƣợc hiệu quả, chất lƣợng giáo dục học sinh trong giai đoạn hiện nay.
Nhiệm vụ nghiên cứu 6. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận 6. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trƣờng với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phƣớc, tỉnh Ninh Thuận 7.
Phƣơng pháp nghiên cứu 7. Phương pháp luận Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả dựa trên các quan điểm: 7.
