Nghiên Cứu Hiện Trạng và Đề Xuất Giải Pháp Quản Lý Rừng Cộng Đồng Bền Vững Tại Tỉnh Quảng Bình

Luận án tiến sĩ phân tích hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý rừng cộng đồng bền vững tại tỉnh Quảng Bình, góp phần bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Trần Trung Thành
• Người hướng dẫn: PGS.TS Dương Viết Tình
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Lâm Sinh
• Đề tài: Quản Lý Rừng Cộng Đồng Bền Vững Tại Quảng Bình: Nghiên Cứu và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Rừng Cộng Đồng Bền Vững Ở Quảng Bình 55 60 ký tự

Quảng Bình sở hữu tiềm năng lớn về rừng tự nhiên và rừng cộng đồng, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, công tác quản lý rừng cộng đồng còn đối mặt với nhiều thách thức. Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm phát triển bền vững mô hình này tại Quảng Bình. Việc quản lý hiệu quả tài nguyên rừng không chỉ góp phần nâng cao sinh kế cho cộng đồng địa phương mà còn bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. Theo Bjoern Wode, Bả o Huy (2009), quản lý rừng cộng đồng là hình thức quản lý mà người dân địa phương cùng nhau quản lý tài nguyên rừng tự nhiên trong ranh giới cộng đồng của họ, mà ở đó quyền sử dụng lâu dài đã được chuyển giao sang cho những người quản lý rừng. Điều này nhấn mạnh vai trò then chốt của người dân bản địa trong công tác bảo tồn và sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lý.

1.1. Khái niệm và vai trò của Quản Lý Rừng Cộng Đồng

Quản lý rừng cộng đồng (CFM) là một phương thức quản lý tài nguyên rừng dựa trên sự tham gia và quyền kiểm soát của cộng đồng địa phương. Nó không chỉ là hoạt động kinh tế mà còn là một phần của văn hóa và sinh kế cộng đồng. CFM góp phần bảo vệ môi trường, duy trì đa dạng sinh học và nâng cao chất lượng rừng. Đồng thời, nó thúc đẩy sự gắn kết xã hội và trao quyền cho người dân trong việc quản lý tài nguyên của mình.

1.2. Tầm quan trọng của phát triển bền vững trong QLRCD

Phát triển bền vững trong quản lý rừng cộng đồng đòi hỏi sự cân bằng giữa phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ môi trường và duy trì văn hóa truyền thống. Điều này bao gồm việc khai thác lâm sản một cách hợp lý, bảo tồn đa dạng sinh học, tái tạo rừng, và đảm bảo quyền lợi của cộng đồng địa phương. Phát triển bền vững không chỉ mang lại lợi ích cho thế hệ hiện tại mà còn bảo vệ tài nguyên cho tương lai.

II. Thách Thức Quản Lý Rừng Cộng Đồng Ở Quảng Bình Giải Pháp 55 60 ký tự

Mặc dù có nhiều tiềm năng, quản lý rừng cộng đồng tại Quảng Bình đang đối mặt với nhiều thách thức. Bao gồm: diện tích rừng suy giảm, chất lượng rừng thấp, sinh kế cộng đồng phụ thuộc nhiều vào khai thác rừng, thiếu hụt nguồn lực tài chính và kỹ thuật, và các yếu tố khác. Theo Nguyễn Bá Ngãi (2005), trong một thời gian dài phát triển lâm nghiệp, chức năng chủ yếu của lâm nghiệp được xem là quản lý rừng để sản xuất gỗ. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, cộng đồng địa phương, các tổ chức phi chính phủ và các nhà khoa học. Cần có những chính sách quản lý rừng phù hợp, các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tài chính, và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

2.1. Áp lực khai thác và sử dụng tài nguyên rừng trái phép

Áp lực khai thác tài nguyên rừng quá mức, bao gồm khai thác gỗ, lâm sản ngoài gỗ (LSNG), và sử dụng đất trái phép, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng rừng và đa dạng sinh học. Nguyên nhân chính là do sinh kế cộng đồng phụ thuộc nhiều vào khai thác rừng, thiếu các nguồn thu nhập thay thế, và sự yếu kém trong công tác giám sát rừng.

2.2. Thiếu nguồn lực và năng lực quản lý rừng cộng đồng

Cộng đồng địa phương thường thiếu nguồn lực tài chính, kỹ thuật, và năng lực quản lý rừng. Điều này bao gồm việc thiếu kiến thức về kỹ thuật bảo tồn rừng, kỹ năng lập kế hoạch quản lý rừng, và khả năng tiếp cận các nguồn tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật. Sự thiếu hụt này hạn chế khả năng phát triển bền vững của quản lý rừng cộng đồng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Thực Trạng QLRCD tại Quảng Bình 55 60 ký tự

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiều phương pháp: khảo sát thực địa, phỏng vấn sâu, điều tra định lượng, phân tích dữ liệu thứ cấp. Việc thu thập thông tin từ cộng đồng địa phương, cán bộ lâm nghiệp, và các chuyên gia giúp có cái nhìn toàn diện về thực trạng quản lý rừng cộng đồng. Các công cụ như GIS và GPS được sử dụng để đánh giá diện tích rừng, trữ lượng, và đa dạng sinh học. Phân tích SWOT được áp dụng để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, và thách thức trong quản lý rừng cộng đồng. Nghiên cứu cũng xem xét các chính sách liên quan đến quản lý rừng và ảnh hưởng của chúng đến cộng đồng.

3.1. Thu thập dữ liệu từ khảo sát thực địa và phỏng vấn

Khảo sát thực địa được thực hiện tại các khu vực rừng cộng đồng điển hình ở Quảng Bình để thu thập thông tin về chất lượng rừng, đa dạng sinh học, và các hoạt động khai thác rừng. Phỏng vấn sâu được tiến hành với cộng đồng địa phương, cán bộ lâm nghiệp, và các chuyên gia để tìm hiểu về kinh nghiệm, quan điểm, và thách thức trong quản lý rừng cộng đồng. Phương pháp PRA (Đánh giá nông thôn có sự tham gia) cũng được sử dụng để thu thập thông tin từ cộng đồng một cách toàn diện và tham gia.

3.2. Phân tích dữ liệu về kinh tế xã hội và tài nguyên rừng

Dữ liệu về kinh tế xã hội của cộng đồng địa phương, bao gồm thu nhập, nghề nghiệp, trình độ học vấn, và quyền sử dụng đất rừng, được thu thập và phân tích để đánh giá ảnh hưởng của quản lý rừng cộng đồng đến sinh kế cộng đồng. Dữ liệu về tài nguyên rừng, bao gồm diện tích rừng, trữ lượng gỗ, đa dạng sinh học, và các sản phẩm từ rừng, được thu thập và phân tích để đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý rừng.

IV. Giải Pháp Quản Lý Rừng Cộng Đồng Bền Vững Tại Quảng Bình 55 60 ký tự

Để phát triển bền vững mô hình quản lý rừng cộng đồng tại Quảng Bình, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Bao gồm: hoàn thiện chính sách quản lý rừng, tăng cường năng lực cho cộng đồng địa phương, đa dạng hóa sinh kế cộng đồng, thúc đẩy tái sinh rừng bằng các loài cây bản địa, và tăng cường hợp tác quốc tế. Các giải pháp cần dựa trên nghiên cứu khoa học, kinh nghiệm thực tiễn, và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

4.1. Hoàn thiện chính sách và tăng cường năng lực quản lý

Hoàn thiện chính sách quản lý rừng cần đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm của cộng đồng địa phương trong việc quản lý rừng. Tăng cường năng lực cho cộng đồng, bao gồm đào tạo kỹ thuật bảo tồn rừng, kỹ năng lập kế hoạch quản lý rừng, và khả năng tiếp cận các nguồn tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, cộng đồng, và các tổ chức liên quan trong việc thực hiện chính sách và chương trình.

4.2. Đa dạng hóa sinh kế và thúc đẩy tái sinh rừng

Đa dạng hóa sinh kế cộng đồng bằng cách phát triển các ngành nghề khác như du lịch sinh thái, nông lâm kết hợp, và chế biến lâm sản. Thúc đẩy tái sinh rừng bằng cách trồng các loài cây bản địa, khoanh nuôi tái sinh tự nhiên, và áp dụng các biện pháp kỹ thuật bảo tồn đất và nước. Cần có sự hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho cộng đồng trong việc thực hiện các hoạt động đa dạng hóa sinh kế và tái sinh rừng.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu QLRCD Bài Học Kinh Nghiệm tại Quảng Bình 55 60 ký tự

Kết quả nghiên cứu cung cấp những bài học kinh nghiệm quý giá cho việc quản lý rừng cộng đồng tại Quảng Bình và các địa phương khác. Cần có sự điều chỉnh linh hoạt các giải pháp cho phù hợp với điều kiện cụ thể của từng cộng đồng và từng khu vực rừng. Việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm giữa các cộng đồng và các địa phương là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý rừng. Cần có sự theo dõi và đánh giá thường xuyên để đảm bảo rằng các giải pháp đang được thực hiện một cách hiệu quả và bền vững.

5.1. Mô hình Quản Lý Rừng Cộng Đồng thành công tại địa phương

Phân tích các mô hình quản lý rừng cộng đồng thành công tại Quảng Bình, tập trung vào các yếu tố như sự tham gia tích cực của cộng đồng, sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, và việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp. Rút ra các bài học kinh nghiệm về tổ chức, quản lý, và phân chia lợi ích trong quản lý rừng cộng đồng.

5.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường của mô hình

Đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội và môi trường của các mô hình quản lý rừng cộng đồng thành công, bao gồm ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống của cộng đồng, ảnh hưởng đến chất lượng rừng và đa dạng sinh học, và đóng góp vào công tác bảo tồn môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

VI. Tương Lai Quản Lý Rừng Cộng Đồng Bền Vững Ở Quảng Bình 55 60 ký tự

Với sự quan tâm của chính quyền, sự tham gia của cộng đồng, và sự hỗ trợ của các tổ chức, tương lai của quản lý rừng cộng đồng tại Quảng Bình là rất hứa hẹn. Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giải pháp mới, sáng tạo để giải quyết các thách thức và khai thác các cơ hội. Quản lý rừng cộng đồng không chỉ là một hoạt động kinh tế mà còn là một phần quan trọng của văn hóa và sinh kế cộng đồng, và đóng góp vào sự phát triển bền vững của Quảng Bình.

6.1. Định hướng phát triển QLRCD trong bối cảnh mới

Xác định các định hướng phát triển quản lý rừng cộng đồng trong bối cảnh mới, bao gồm biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xã hội, và hội nhập quốc tế. Cần có sự điều chỉnh linh hoạt các chính sách và chương trình để đáp ứng các yêu cầu và thách thức mới.

6.2. Các cơ hội hợp tác và đầu tư cho QLRCD

Xác định các cơ hội hợp tác và đầu tư cho quản lý rừng cộng đồng, bao gồm hợp tác với các tổ chức quốc tế, các doanh nghiệp, và các nhà đầu tư. Cần có các chính sách khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động hợp tác và đầu tư trong lĩnh vực quản lý rừng cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Quản lý rừng cộng đồng Thuật ngữ “cộng đồng” theo thực tế xã hội nước ta có thể được định nghĩa một cách chung nhất là: “Cộng đồng bao gồm toàn thể những người sống thành một xã hội có những điểm giống nhau và có các mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau”. Như vậy, tính chất giống nhau về một điểm hoặc một số điểm nào đó là yếu tố hình thành nên những quan hệ cộng đồng trong xã hội. Có nhiều loại cộng đồng khác nhau: cộng đồng sắc tộc, cộng đồng làng, xã (thôn, bản), cộng đồng tôn giáo.

Sự gắn bó của một cộng đồng thường thể hiện qua các lệ tục, các quy ước thành văn bản hoặc không thành văn bản nhiều hơn là thể hiện bằng một hình thức tổ chức của một pháp nhân kinh tế (Nguyễn Hồng Quân và Tô Đình Mai, 2000) [55]. Về mặt pháp lý, “Cộng đồng dân cư bao gồm cộng đồng người Việt Nam sinh sống trên cùng địa bàn thôn, làng, ấp, bản buôn, bon, phum, sóc, tổ dân phố, điểm dân cư tương tự và có cùng phong tục tập quán” (Quốc hội Việt Nam, 2017) [67]. Theo khoản 3, Điều 5 của Luật Đất đai năm 2013 [68] thì “Cộng đồng dân cư gồm cộng đồng người Việt Nam sinh sống trên cùng địa bàn thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, tổ dân phố và điểm dân cư tương tự có cùng phong tục, tập quán hoặc có chung dòng họ”. Như vậy về mặt pháp lý thì cộng đồng dân cư giữa Luật Đất đai năm 2013 và Luật lâm nghiệp năm 2017 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2019) cơ bản cùng định nghĩa về khái niệm cộng đồng dân cư.

Thuật ngữ “Quản lý rừng cộng đồng” (QLRCĐ) đã được Tổ chức Nông Lương Thế giới (FAO) định nghĩa như sau: “QLRCĐ diễn tả hàng loạt các hoạt động gắn người dân với rừng, cây, các sản phẩm của rừng và việc phân chia lợi ích các sản phẩm này” (FAO, 1978). Theo Nguyễn Hồng Quân và Tô Đình Mai (2000) [55], QLRCĐ ở Việt Nam có hai nội dung phù hợp với định nghĩa trên, đó là:  Thứ nhất, rừng thuộc quyền sử dụng chung của cộng đồng, do các thành viên của cộng đồng cùng tham gia quản lý và kinh doanh.  Thứ hai, rừng không thuộc quyền sở hữu của cộng đồng, nhưng các thành viên của cộng đồng vẫn cùng tham gia quản lý các khu rừng đó. Như vậy, các cộng đồng vẫn gắn bó chặt chẽ với rừng trong các vấn đề: tạo việc làm, thu hoạch sản phẩm, thu nhập hoặc hưởng thụ những lợi ích không thể tính toán của rừng (như bảo vệ nguồn nước, tín ngưỡng, di tích .binh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Quản lý rừng cộng đồng là các hình thức quản lý trong đó người dân địa phương cùng nhau quản lý các nguồn tài nguyên rừng tự nhiên và chia sẻ lợi ích trong ranh giới cộng đồng của họ, mà ở đó quyền sử dụng đất và rừng lâu dài đã được chuyển giao sang cho những người dân quản lý rừng (Bjoern Wode, Bảo Huy, 2009) [6].

Gần đây các thuật ngữ và rừng cộng đồng, quản lý rừng cộng đồng được bàn cãi nhiều trong giới khoa học cũng như trong các dự án. Cho đến nay chưa có có một thống nhất nào cho các thuật ngữ này ở Việt Nam mặc dù đã có những cuộc hội thảo quốc gia về rừng cộng đồng. Theo Arnold 1992 [96], định nghĩa tổng quát về lâm nghiệp cộng đồng (LNCĐ), hiểu một cách chính xác và thiết thực nhất thì LNCĐ là một thuật ngữ bao trùm hàng loạt các hoạt động gắn kết người dân nông thôn với cây và rừng cũng như các sản phẩm và lợi ích thu được từ cây rừng. Nói cách khác, Quản lý rừng cộng đồng là việc cộng đồng dân cư cùng nhau tổ chức quản lý, bảo vệ và phát triển khu rừng và đất rừng nhà nước giao và cộng đồng được quyền sử dụng rừng, hưởng lợi và chia sẻ lợi ích từ khu rừng mình quản lý theo quy định của pháp luật.

Cộng đồng trong quản lý rừng là nhóm người có mối quan hệ gắn bó với nhau trong sản xuất và đời sống. Theo đó, cộng đồng không chỉ là cộng đồng dân cư toàn thôn mà còn bao gồm cả cộng đồng sắc tộc trong thôn; cộng đồng các dòng họ hoặc các nhóm hộ trong thôn (Bộ Nông Nghiệp &PTNT, 2006) [9]. Hiện nay, cộng đồng quản lý rừng là một thực tiễn. Thực tiễn này đang chỉ ra nhiều hình thái và cách thức cộng đồng tham gia quản lý rừng, trong khi các khía cạnh về mặt pháp lý và chính sách về cơ chế hưởng lợi cho đối tượng cộng đồng dân cư thôn quản lý rừng đáng được từng bước cải thiện nhưng vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng.

Khuôn khổ luật pháp và chính sách của Chính phủ dần được hình thành và tạo ra cơ sở pháp lý quan trọng cho việc phát triển (Nguyễn Bá Ngãi, 2009) [51]. Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 [67], với tư cách là văn bản pháp lý quy định các quan hệ liên quan đến rừng (với tư cách là tài sản trên đất) quy định rõ, Nhà nước giao rừng phòng hộ, rừng sản xuất không thu tiền sử dụng rừng cho cộng đồng dân cư thôn quản lý, sử dụng ổn định, lâu dài với tư cách như một chủ rừng. Điều 29 quy định cộng đồng được giao rừng là cộng đồng dân cư thôn có cùng phong tục, tập quán, có truyền thống gắn bó với rừng trong sản xuất, đời sống, văn hóa, tín ngưỡng; có khả năng quản lý rừng, có nhu cầu và đơnxin giao rừng. Việc giao rừng cho cộng đồng dân cư thôn phù hợp với quy họach, kế họach bảo vệ và phát triển rừng đã được phê duyệt; phù hợp với khả năng quỹ rừng của địa phương.

Điều 30 quy định cộng đồng dân cư thôn được giao rừng có các quyền sau đây: Được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận quyền sử dụng rừng ổn định, lâu dài phù hợp với thời hạn (LUAN.binh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 giao rừng; Được khai thác, sử dụng lâm sản và các lợi ích khác của rừng vào mục đích công cộng và gia dụng cho thành viên trong cộng đồng, được sản xuất lâm nghiệp – nông nghiệp ngư nghiệp kết hợp; Được hưởng thành quả lao động, kết quả đầu tư trên diện tích được giao; Được hướng dẫn về kỹ thuật, hỗ trợ về vốn theo chính sách của Nhà nước để bảo vệ và phát triển rừng và được hưởng lợi ích do các công trình công cộng bảo vệ và cải tạo rừng mang lại; Được bồi thường thành quả lao động, kết quả đầu tư để bảo vệ và phát triển rừng theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan khi Nhà nước có quyết định thu hồi rừng. Đến Luật Lâm nghiệp 2017 [69] tại Điều 86 có quy định: Cộng đồng dân cư được giao rừng tín ngưỡng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất có quyền sau đây: Được Nhà nước bảo đảm kinh phí bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ giao cho cộng đồng dân cư; Được hướng dẫn sản xuất lâm, nông, ngư nghiệp kết hợp, canh tác dưới tán rừng, chăn thả gia súc theo Quy chế quản lý rừng; được hỗ trợ phát triển kinh tế rừng, hỗ trợ phục hồi rừng bằng cây lâm nghiệp bản địa; Khai thác lâm sản trong rừng đặc dụng là rừng tín ngưỡng theo quy định tại Điều 52, rừng phòng hộ theo quy định tại Điều 55, rừng sản xuất là rừng tự nhiên theo quy định tại Điều 58, rừng sản xuất là rừng trồng theo quy định tại Điều 59 của Luật này; được chia sẻ lợi ích từ rừng theo chính sách của Nhà nước; được sở hữu cây trồng, vật nuôi và tài sản khác trên đất trồng rừng do chủ rừng đầu tư. Luật Đất đai 2013 [68] công nhận cộng đồng dân cư thôn là một đối tượng được giao, công nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp và chính cộng đồng thôn là là một nhân tố tích cực, quan trọng trong hệ thống quản lý rừng. Quản lý rừng cộng đồng là hình thức quản lý rừng hợp pháp, được quy định và hướng dẫn trong các văn bản chính sách và pháp luật về lâm nghiệp như sau: Quyết định số 18/2007/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020 có quy định “…Tiếp tục thử nghiệm và nhân rộng các mô hình quản lý rừng cộng đồng; hoàn thiện quy chế quản lý rừng và cơ chế hưởng lợi cho các thành phần kinh tế.

Thông tư số 38/2007/TT-BNN Hướng dẫn trình tự, thủ tục giao rừng, cho thuê rừng, thu hồi rừng cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư thôn [11] Quyết định 106/2006/QĐ-BNN ngày 27/11/2006 của Bộ Nông nghiệp & PTNT về ban hành Bản hướng dẫn QLRCĐ dân cư thôn. Quyết định này cũng chưa phân định được rõ và cụ thể việc hưởng lợi giữa các cộng đồng được các dự án hỗ trợ với các cộng đồng không được các dự án hỗ trợ, chưa phân định rõ được việc hưởng lợi giữa các cộng đồng được giao rừng được khai thác gỗ với các cộng đồng được giao rừng chỉ để bảo vệ…[8]. Ngoài ra còn nhiều tài liệu pháp lý khác ít nhiều có liên quan như: (LUAN.binh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Thông tư liên tịch số 07/2011/TTLT-BNNPTNT-BTNMT, Hướng dẫn một số nội dung về giao rừng, thuê rừng gắn liền với giao đất, thuê đất lâm nghiệp, áp dụng cho cả cộng đồng dân cư thôn, rừng cộng đồng [18]. Thông tư số 28/2018/TT-BNN&PTNT ngày 16/11/2018 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Quy định về Quản lý rừng bền vững [15]; Thông tư số 31/2018/TT-BNN&PTNT ngày 16/11/2018 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Quy định về phân định ranh giới rừng; Nghị định số 156/2018/NĐ-CP ngày 16/11/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp; Như vậy về mặt pháp lý, Từ những năm 2000 của thế kỷ 20, khuôn khổ luật pháp về rừng cộng đồng và quản lý rừng cộng đồng dần được hình thành, ngày càng hoàn thiện đã tạo ra cơ sở pháp lý quan trọng cho phát triển rừng cộng đồng.

Cộng đồng dân cư đã dần được thừa nhận là một trong những người sử dụng đất, sở hữu rừng qua các quy định trong Luật đất đai, Luật Bảo vệ và Phát triển rừng 2004 cho đến nay là Luật Lâm nghiệp 2017, và nhiều thông tư, nghị định, quy định về giao đất, giao rừng cho cộng đồng.