Luận án tiến sĩ về quản lý nhà nước trong lĩnh vực y dược ngoài công lập tại Hà Nội

Luận án tiến sĩ y tế nghiên cứu quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập trên địa bàn thành phố hà nội, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề

• Tác giả: Đỗ Thị Hương
• Người hướng dẫn: GS. Hoàng Thế Liên
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Trong Lĩnh Vực Y Dược Ngoài Công Lập Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC HÀNH NGHỀ Y DƯỢC NGOÀI CÔNG LẬP
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hành nghề y dược ngoài công lập
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước đối với lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập
• 1.3. Chủ thể, đối tượng, nội dung và công cụ quản lý nhà nước đối với lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập
• 1.4. Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đối với lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG HÀNH NGHỀ Y DƯỢC NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về tình hình hoạt động của lĩnh vực y dược ngoài công lập ở Hà Nội
• 2.2. Thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước đối với lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập ở thành phố Hà Nội
• 2.3. Đánh giá chung về hoạt động của quản lý nhà nước đối với lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC, HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC HÀNH NGHỀ Y DƯỢC NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Quan điểm về nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập
• 3.2. Định hướng nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động hành nghề y dược ngoài công lập
• 3.3. Giải pháp nâng cao năng lực, hiệu quả Quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm đặc điểm và vai trò của hành nghề y dược ngoài công lập

Hành nghề y dược ngoài công lập là một phần quan trọng trong hệ thống y tế Việt Nam. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực này đóng vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo chất lượng dịch vụ y tế. Hệ thống y tế ngoài công lập bao gồm các dịch vụ chăm sóc sức khỏe không thuộc quyền sở hữu của nhà nước, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cộng đồng. Các cơ sở y tế ngoài công lập không chỉ cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh mà còn tham gia vào hoạt động kinh doanh dược phẩm, vacxin và sinh phẩm y tế. Theo quy định của pháp luật, để hoạt động hợp pháp, các cơ sở này cần có Giấy phép hoạt động và Chứng chỉ hành nghề. Việc cấp phép này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người dân mà còn tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập. Tuy nhiên, sự phát triển của lĩnh vực này cũng đặt ra nhiều thách thức cho quản lý y tế. Các cơ sở y tế ngoài công lập cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật để đảm bảo an toàn cho sức khỏe cộng đồng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của hành nghề y dược ngoài công lập

Hành nghề y dược ngoài công lập được định nghĩa là các hoạt động cung cấp dịch vụ y tế không thuộc sở hữu của nhà nước. Các cơ sở này hoạt động với mục tiêu lợi nhuận, nhưng vẫn phải tuân thủ các quy định của pháp luật. Đặc điểm nổi bật của hành nghề này là tính linh hoạt trong cung cấp dịch vụ, giúp đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của người dân. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của lĩnh vực này cũng dẫn đến nhiều vấn đề như chất lượng dịch vụ không đồng đều và sự cạnh tranh không lành mạnh. Chất lượng dịch vụ y tế là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các cơ sở y tế ngoài công lập. Do đó, quản lý nhà nước cần có những biện pháp hiệu quả để kiểm soát và nâng cao chất lượng dịch vụ trong lĩnh vực này.

II. Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động hành nghề y dược ngoài công lập tại Hà Nội

Tại Hà Nội, lĩnh vực y dược ngoài công lập đang phát triển mạnh mẽ với sự gia tăng số lượng cơ sở y tế. Tuy nhiên, quản lý nhà nước trong lĩnh vực này vẫn còn nhiều hạn chế. Các cơ sở y tế ngoài công lập thường gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định pháp luật, dẫn đến tình trạng hành nghề không phép. Theo thống kê, số lượng cơ sở y tế ngoài công lập không đủ điều kiện hoạt động vẫn tồn tại, gây ra nhiều rủi ro cho sức khỏe người dân. Chính sách y tế cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm là cần thiết để đảm bảo an toàn cho người bệnh. Đặc biệt, cần có cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý để nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này.

2.1. Khái quát về tình hình hoạt động của lĩnh vực y dược ngoài công lập ở Hà Nội

Lĩnh vực y dược ngoài công lập tại Hà Nội đã có những bước phát triển đáng kể. Số lượng cơ sở y tế ngoài công lập tăng lên nhanh chóng, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với nhiều thách thức. Nhiều cơ sở hoạt động không có giấy phép, không đảm bảo chất lượng dịch vụ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn làm giảm uy tín của ngành y tế. Quản lý nhà nước cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để kiểm soát hoạt động của các cơ sở này, đảm bảo rằng tất cả các dịch vụ y tế đều được cung cấp một cách an toàn và hiệu quả.

III. Giải pháp nâng cao năng lực hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường công tác đào tạo và nâng cao nhận thức cho các cơ sở y tế về quy định pháp luật. Việc này sẽ giúp các cơ sở hiểu rõ hơn về trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong việc cung cấp dịch vụ y tế. Thứ hai, cần thiết lập một hệ thống giám sát và đánh giá chất lượng dịch vụ y tế ngoài công lập. Hệ thống này sẽ giúp phát hiện kịp thời các vi phạm và xử lý nghiêm minh. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo rằng các chính sách y tế được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế mà còn bảo vệ quyền lợi của người dân.

3.1. Quan điểm về nâng cao năng lực hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập

Nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập là một nhiệm vụ cấp bách. Cần có một chiến lược tổng thể để phát triển lĩnh vực này một cách bền vững. Điều này bao gồm việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở y tế hoạt động hợp pháp. Đồng thời, cần có các biện pháp khuyến khích các cơ sở y tế nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh. Chính sách y tế cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn, nhằm đảm bảo rằng mọi người dân đều có quyền tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập tại thành phố Hà Nội đã có sự phát triển mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào hệ thống y tế quốc gia. Tính đến tháng 8 năm 2018, Hà Nội có 3.901 cơ sở hành nghề khám chữa bệnh ngoài công lập, bao gồm 21 bệnh viện đa khoa, 17 bệnh viện chuyên khoa, 165 phòng khám đa khoa, 2.963 phòng khám chuyên khoa và 725 phòng chẩn trị y học cổ truyền. Số lượng nhân lực y tế ngoài công lập cũng tăng nhanh, với 18.193 người hành nghề trong năm 2018, tăng gần gấp đôi so với năm 2016. Lĩnh vực kinh doanh dược phẩm cũng phát triển với 5.962 cơ sở kinh doanh dược ngoài công lập, tăng gấp đôi so với năm 2016.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng này cũng đặt ra nhiều thách thức trong công tác quản lý nhà nước (QLNN), như vi phạm quy định hành nghề, quảng cáo sai phạm, và chất lượng dịch vụ chưa đồng đều. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng QLNN trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2016-2018, phân tích các yếu tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo quyền lợi người bệnh và phát triển bền vững ngành y tế ngoài công lập. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao năng lực quản lý nhà nước, góp phần phát triển hệ thống y tế đa dạng, hiệu quả tại thủ đô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lê Nin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với đường lối chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Khung lý thuyết tập trung vào các khái niệm chính như:

• Quản lý nhà nước (QLNN): Hoạt động tổ chức, điều hành của bộ máy nhà nước nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội theo pháp luật, bảo đảm trật tự, kỷ cương và phát triển kinh tế - xã hội.
• Hành nghề y dược ngoài công lập (HNYD): Hoạt động khám chữa bệnh, kinh doanh dược do các tổ chức, cá nhân ngoài công lập thực hiện theo quy định pháp luật.
• Công cụ quản lý nhà nước: Bao gồm công cụ pháp luật, chính sách và kế hoạch nhằm điều chỉnh và kiểm soát hoạt động y tế ngoài công lập.
• Hiệu quả quản lý nhà nước: Đánh giá dựa trên mức độ tuân thủ pháp luật, chất lượng dịch vụ, và sự hài lòng của người dân.

Khung lý thuyết còn tham khảo các mô hình quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế, nhấn mạnh vai trò của pháp luật và sự phối hợp liên ngành trong quản lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh và khảo sát thực tế các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực HNYD ngoài công lập trên địa bàn Hà Nội. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê từ Sở Y tế Hà Nội về số lượng cơ sở, nhân lực, giấy phép hành nghề và kiểm tra giám sát giai đoạn 2016-2018.
• Văn bản pháp luật, nghị quyết, chỉ thị và các văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế, UBND thành phố Hà Nội.
• Báo cáo, công văn và kết quả thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà nước.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các cơ sở hành nghề y dược ngoài công lập được cấp phép trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp định lượng (thống kê số liệu) và định tính (phân tích văn bản, đánh giá thực trạng). Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2018, với các bước thu thập, xử lý số liệu và phân tích thực trạng, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng nhanh về số lượng cơ sở và nhân lực: Từ năm 2016 đến 2018, số cơ sở hành nghề y dược ngoài công lập tại Hà Nội tăng từ 3.226 lên 3.901 cơ sở (tăng khoảng 21%), trong đó số lượng nhân lực tăng từ 8.843 lên 18.193 người (tăng hơn 100%). Số lượng cơ sở kinh doanh dược cũng tăng từ 2.427 lên 5.962 cơ sở (tăng 146%).

2. Công tác cấp phép và thủ tục hành chính được cải thiện: Sở Y tế Hà Nội đã rút ngắn thời gian cấp chứng chỉ hành nghề (CCHN) và giấy phép hoạt động (GPHĐ), ví dụ thời gian cấp CCHN khám chữa bệnh giảm từ 30 ngày xuống còn 10 ngày, thời gian cấp GPHĐ giảm từ 60 ngày xuống 30 ngày. Năm 2018, tổng số CCHN cấp mới là 3.150 và GPHĐ cấp mới là 355.

3. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm được tăng cường: Trong giai đoạn 2016-2018, số lượng cơ sở được kiểm tra giám sát tăng đều, năm 2018 có 343 cơ sở được kiểm tra bởi Sở Y tế và 834 cơ sở được kiểm tra bởi Phòng Y tế các quận, huyện. Các vi phạm phổ biến gồm hành nghề vượt quá phạm vi chuyên môn, quảng cáo sai quy định, không niêm yết giá dịch vụ và thuốc đầy đủ.

4. Ý thức chấp hành pháp luật còn hạn chế: Một bộ phận cơ sở và người hành nghề chưa tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật, dẫn đến các vi phạm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và uy tín ngành y tế. Việc xử lý vi phạm còn gặp khó khăn do số lượng cơ sở lớn và nguồn lực quản lý hạn chế.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng nhanh chóng của lĩnh vực y dược ngoài công lập tại Hà Nội phản ánh nhu cầu ngày càng cao của người dân và sự phát triển kinh tế xã hội. Việc cải cách thủ tục hành chính và áp dụng công nghệ thông tin trong cấp phép đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thời gian chờ đợi cho các cơ sở hành nghề. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng cũng tạo áp lực lớn cho công tác thanh tra, kiểm tra, dẫn đến một số vi phạm vẫn tồn tại.

So với các nghiên cứu trong nước, kết quả này phù hợp với xu hướng phát triển y tế ngoài công lập tại các đô thị lớn, đồng thời phản ánh những thách thức chung về quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Việc phối hợp liên ngành trong kiểm tra, xử lý vi phạm được đánh giá là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý. Các biểu đồ thể hiện số lượng cơ sở, nhân lực và kết quả kiểm tra theo năm sẽ minh họa rõ nét xu hướng phát triển và những điểm cần cải thiện.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ vai trò của quản lý nhà nước trong việc đảm bảo chất lượng dịch vụ y tế ngoài công lập, bảo vệ quyền lợi người bệnh và phát triển bền vững ngành y tế. Đồng thời, nghiên cứu chỉ ra những hạn chế cần khắc phục để hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao năng lực quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước: Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng quản lý và pháp luật cho cán bộ Sở Y tế và các phòng y tế quận, huyện nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Mục tiêu đạt 100% cán bộ quản lý được đào tạo trong vòng 2 năm.

2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy định chuyên ngành: Rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến hành nghề y dược ngoài công lập để đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và khả thi, đặc biệt về điều kiện hành nghề, xử lý vi phạm và quảng cáo dịch vụ y tế. Thời gian hoàn thiện dự kiến trong 1-2 năm.

3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giám sát: Phát triển hệ thống quản lý trực tuyến về cấp phép, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm nhằm nâng cao tính minh bạch, giảm thiểu thủ tục hành chính và tăng cường giám sát sau cấp phép. Triển khai thí điểm trong 1 năm và mở rộng toàn thành phố trong 3 năm.

4. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật: Tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn, truyền thông cho người hành nghề và chủ cơ sở về quy định pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ cơ sở tuân thủ pháp luật lên trên 90% trong 3 năm.

5. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Sở Y tế, công an, thanh tra, UBND các cấp và các cơ quan liên quan trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả. Thực hiện ngay trong năm đầu tiên và đánh giá hiệu quả hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế: Sở Y tế, Phòng Y tế các quận, huyện, thị xã có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản lý và xây dựng kế hoạch phát triển y tế ngoài công lập.

2. Các cơ sở hành nghề y dược ngoài công lập: Bệnh viện, phòng khám, nhà thuốc và các cơ sở kinh doanh dược có thể tham khảo để hiểu rõ hơn về quy định pháp luật, nâng cao chất lượng dịch vụ và tuân thủ các yêu cầu quản lý.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành luật, y tế công cộng: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế ngoài công lập, hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu và phát triển học thuật.

4. Các tổ chức xã hội và người dân: Giúp nâng cao nhận thức về quyền lợi, trách nhiệm trong việc sử dụng dịch vụ y tế ngoài công lập, đồng thời tham gia giám sát, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập là gì?
   Quản lý nhà nước là hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước nhằm điều chỉnh, kiểm soát hoạt động hành nghề y dược ngoài công lập theo pháp luật, bảo đảm chất lượng dịch vụ và quyền lợi người dân.

2. Tại sao cần phát triển y tế ngoài công lập tại Hà Nội?
   Y tế ngoài công lập giúp giảm tải cho hệ thống y tế công lập, đa dạng hóa lựa chọn dịch vụ cho người dân, huy động nguồn lực xã hội và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

3. Những khó khăn chính trong quản lý y tế ngoài công lập hiện nay là gì?
   Khó khăn gồm số lượng cơ sở tăng nhanh gây áp lực quản lý, vi phạm quy định hành nghề, ý thức chấp hành pháp luật chưa cao và nguồn lực quản lý hạn chế.

4. Các công cụ quản lý nhà nước được sử dụng trong lĩnh vực này?
   Bao gồm công cụ pháp luật (luật, nghị định), công cụ chính sách (chính sách y tế, khuyến khích đầu tư) và công cụ kế hoạch (quy hoạch, chiến lược phát triển ngành).

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế ngoài công lập?
   Cần tăng cường đào tạo cán bộ quản lý, hoàn thiện pháp luật, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả.

Kết luận

• Quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành nghề y dược ngoài công lập tại Hà Nội đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ quyền lợi người dân.
• Số lượng cơ sở và nhân lực y tế ngoài công lập tăng nhanh, tạo áp lực lớn cho công tác quản lý và đòi hỏi sự đổi mới trong phương thức quản lý.
• Việc cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin đã nâng cao hiệu quả cấp phép và giám sát hoạt động hành nghề.
• Cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường đào tạo cán bộ quản lý và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành để nâng cao hiệu quả quản lý.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước, đảm bảo phát triển bền vững lĩnh vực y tế ngoài công lập tại Hà Nội trong giai đoạn tiếp theo.

Các cơ quan quản lý và các bên liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC HÀNH NGHỀ Y DƯỢC NGOÀI CÔNG LẬP 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hành nghề y dược ngoài công lập 1. Khái niệm, đặc điểm hành nghề y dược ngoài công lập Hệ thống y tế bao gồm hệ thống y tế công lập và hệ thống y tế ngoài công lập. Trong hệ thống y tế ngoài công lập có nhiều hoạt động trong đó có hoạt động về HNYD.

Lĩnh vực HNYD ngoài công lập là khái niệm dùng để chỉ hoạt động của các dịch vụ về sức khỏe ngoài quyền sở hữu của nhà nước, bao gồm toàn bộ các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng, cho con người mà kết quả là tạo ra các sản phẩm hàng hóa không tồn tại dưới hình thái vật chất cụ thể, nhằm thỏa mãn kịp thời, thuận tiện và có hiệu quả các nhu cầu ngày càng tăng của cộng đồng và con người về chăm sóc sức khỏe. HNYD ngoài công lập là một loại hình dịch vụ đặc biệt trong lĩnh vực y tế, đó là loại hình dịch vụ mang tính kinh doanh mà cá nhân hoặc một tổ chức ngoài công lập đứng ra tổ chức khám bệnh, chữa bệnh, kinh doanh dược, vacxin, sinh phẩm y tế theo quy định của Nhà nước. Một số khái niệm liên quan đến khám, chữa bệnh như: CCHN khám bệnh, chữa bệnh; GPHĐ khám bệnh, chữa bệnh [24]. Các khái niệm nêu trên được quy định tại Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009, cụ thể: Chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người có đủ điều kiện hành nghề theo quy định của Luật khám bệnh, chữa bệnh (sau đây gọi chung là chứng chỉ hành nghề).

Chứng chỉ hành nghề chỉ được cấp một lần và có giá trị trong phạm vi cả nước. 8 luan an Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có đủ điều kiện hoạt động theo quy định của Luật này (sau đây gọi chung là giấy phép hoạt động). Một số khái niệm liên quan đến hành nghề Dược như: CCHN Dược; Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh Dược [26]. Các khái niệm nêu trên được quy định tại Luật Dược năm 2016, cụ thể: Chứng chỉ hành nghề Dược văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người có đủ điều kiện hành nghề theo quy định của Luật Dược.

Các vị trí công việc phải có CCHN Dược: 1) Người chịu trách nhiệm chuyên môn về dược của cơ sở kinh doanh dược; 2)Người phụ trách về bảo đảm chất lượng của cơ sở sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc; 3) Người phụ trách công tác dược lâm sàng của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh [26]. Hoạt động kinh doanh Dược và các cơ sở kinh doanh Dược được quy định cụ thể tại Luật Dược như sau: (1) Hoạt động kinh doanh dược bao gồm: a) Kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc; b) Kinh doanh dịch vụ bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc; c) Kinh doanh dịch vụ kiểm nghiệm thuốc, nguyên liệu làm thuốc; d) Kinh doanh dịch vụ thử thuốc trên lâm sàng; đ) Kinh doanh dịch vụ thử tương đương sinh học của thuốc. 9 luan an Để được hành nghề theo đúng quy định tại Luật khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược thì người hành nghề phải có đủ các điều kiện về văn bằng chuyên môn và đáp ứng điều kiện về thời gian thực hành liên tục tại các cơ sở hành nghề. Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên thì người hành nghề được đề nghị cấp CCHN.

Khi được cấp CCHN thì người hành nghề mới được đăng ký tham gia khám, chữa bệnh và chỉ những người có CCHN mới được thực hiện công tác HNYD và được pháp luật bảo vệ. Theo quy định tại Luật khám bệnh, chữa bệnh thì cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là cơ sở cố định hoặc lưu động đã được cấp giấy phép hoạt động và cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh; Người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là người đã được cấp CCHN và thực hiện khám bệnh, chữa bệnh (sau đây gọi chung là người hành nghề) [24]. Các cơ sở kinh doanh Dược đáp ứng các điều kiện quy định tại Luật Dược thì được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh Dược và cung cấp các dịch vụ: Sản xuất thuốc, nhập khẩu thuốc, bán buôn thuốc, bán lẻ thuốc [26]. Khi đời sống xã hội phát triển, thì các dịch vụ y tế, nhất là y tế ngoài công lập ngày càng phát triển, các loại hình dịch vụ theo yêu cầu cũng phát triển theo.

Song, để đảm bảo an toàn cho sức khỏe và tạo điều kiện thuận lợi cho việc khám chữa bệnh của nhân dân; thực hiện chính sách xã hội hóa và đa dạng hóa các loại hình dịch vụ y tế, nhà nước cần thống nhất quản lý và đưa việc hành nghề ngoài công lập hoạt động theo đúng quy định của pháp luật. Như vậy, các cá nhân, tổ chức muốn thực hiện khám, chữa bệnh thì phải có CCHN và được cấp GPHĐ. Những cá nhân, tổ chức không có đầy đủ các loại giấy tờ nêu trên mà vẫn hành nghề thì được gọi là hành nghề không phép. Hệ thống y tế hiện nay của Việt Nam là sự kết hợp công lập và ngoài công lập trong cung cấp dịch vụ y tế.

Hệ thống y tế công lập được chia làm ba cấp độ từ thành phố đến xã, phường (xem bảng 1. Mỗi cấp độ lại bao gồm một số đơn vị nhỏ chịu trách nhiệm về các lĩnh vực khác nhau trong 10 luan an hệ thống chăm sóc sức khỏe bao gồm: điều trị, khám chữa bệnh, cấp cứu và phân phối thuốc.1: Hệ thống y tế hiện nay trên địa bàn thành phố Hà Nội Công lập Ngoài công lập Quận, Bệnh viện đa khoa và chuyên khoa; Bệnh viện đa khoa và huyện, Khoa Dược, Nhà thuốc Bệnh viện; chuyên khoa; thị xã Phòng khám đa khoa -Trung tâm y Phòng khám đa khoa; tế; Phòng khám chuyên khoa; Phòng khám chuyên khoa -Trung Cơ sở bán buôn thuốc; tâm y tế; Cơ sở bán lẻ thuốc (Nhà Nhà thuốc, Quầy thuốc; thuốc; Quầy thuốc; Cơ sở Nhà hộ sinh; bán lẻ thuốc đông y, thuốc Xã, Trạm y tế; từ dược liệu). phường, Quầy thuốc, Tủ thuốc Trạm Y tế. thị trấn (Nguồn Sở Y tế Hà Nội) Khối Y tế ngoài công lập cũng đã bắt đầu phát triển kể từ năm 1989, nhưng chủ yếu tập trung vào hoạt động điều trị và chăm sóc ngoại trú.

Lĩnh vực HNYD ngoài công lập có các đặc điểm như sau: Xét về mặt quan hệ sản xuất thì các hoạt động HNYD ngoài công lập thuộc thành phần kinh tế tư nhân. HNYD ngoài công lập là hoạt động của các chủ thể cung cấp các dịch vụ về chăm sóc sức khỏe ngoài quyền sở hữu của Nhà nước. Họ có thể hoạt động vì mục đích lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận cung cấp các dịch vụ khám, chữa bệnh. Mặc dù hoạt động theo cơ chế thị trường nhưng các cá nhân và tổ chức tham gia cung cấp hoạt động HNYD ngoài công lập vẫn phải đáp ứng được những yêu cầu về chuyên môn, về đạo đức, lương tâm nghề nghiệp và hoạt động theo đúng quy định của pháp luật.

11 luan an Các dịch vụ y tế ngoài công lập hoạt động dưới sự giám sát và quản lý vĩ mô của Nhà nước. Theo quy định tại Luật khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược. thì các hoạt động về lĩnh vực HNYD ngoài công lập hiện nay bao gồm: hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và hoạt động kinh doanh Dược. Hiện nay việc thực hiện Luật khám bệnh, chữa bệnh; Luật Dược của người hành nghề và cơ sở hành nghề ngoài công lập còn nhiều tồn tại liên quan đến: Chất lượng khám chữa bệnh chưa đáp ứng được nhu cầu của nhân dân; dịch vụ y tế chưa hoàn thiện; trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận chưa tốt khiến cho người dân thiếu đi sự tin tưởng, không hài lòng.

Do vậy, việc QLNN việc thực hiện các quy định của pháp luật về khám, chữa bệnh có vai trò quan trọng nhằm đảo bảo quyền con người, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân hiện nay. Vai trò của y tế ngoài công lập trong phát triển hệ thống y tế Các bằng chứng về hiệu quả, chất lượng và công bằng trong cung cấp dịch vụ y tế giữa công và tư cái nào hơn không thống nhất và không có tính khẳng định rõ ràng. Tuy nhiên sự phát triển của ngoài công lập trong cung cấp dịch vụ và sự đóng góp của cá nhân vào các nguồn tài chính y tế là không thể phủ định. Việc kết hợp giữa y tế công lập và ngoài công lập trong y tế là điều cần thiết để cải thiện chất lượng, hiệu quả và công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

Những người ủng hộ chủ trương phát triển khu vực y tế ngoài công lập trong cung cấp dịch vụ và tài chính y tế, trong đó có ngân hàng thế giới lập luận rằng y tế ngoài công lập hoạt động hiệu quả và có khả năng cung cấp dịch vụ chất lượng cao. Họ thường nêu lên bốn điểm yếu kém của y tế ngoài công lập là: kém hiệu quả trong phân bố nguồn lực, kém hiệu quả trong phát huy ưu thế về kỹ thuật, kém hiệu quả về công bằng và kém chất lượng. Một 12 luan an trong những lý do họ ủng hộ chủ trương phát triển khu vực y tế ngoài công lập là để giải phóng các nguồn lực. Hiện tại ở Việt Nam khu vực ngoài công lập đang bị coi là đối tượng mà y tế công phải đối phó nhiều hơn là xem họ như đối tác có thể hợp tác nhằm thúc đẩy chất lượng, hiệu quả và công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

Vì vậy thời gian tới Nhà nước cần thay đổi quan điểm trong quản lý y tế ngoài công lập, cần chuyển từ quan điểm mang tính kiểm soát sang quan điểm hợp tác và khuyến khích đối với y tế ngoài công lập.