phần mở đầu, Kết luận, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, luận văn có 3 chƣơng. Cơ sở khoa học của quản lý nhà nƣớc đối với xây dựng nông thôn mới Chƣơng 2. Thực trạng quản lý nhà nƣớc về xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Xay Som Boun, nƣớc Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 4 Chƣơng 3. Phƣơng hƣớng và giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Xay Som Boun, nƣớc Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 7.
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn Tác giả luận văn đã thu thập đƣợc 30 tài liệu tham khảo. Qua tổng quan cho thấy, vấn đề nông thôn và quản lý nhà nƣớc (QLNN) về xây dựng nông thôn mới đã có tƣơng đối nhiều công trình nghiên cứu nhƣng vấn đề QLNN về xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Xay Som Boun thì chƣa có công trình nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu ở nước CHDCND Lào Khamla Keodavanh (2016) khi nghiên cứu về “Giải pháp quản lý nhà nước về phát triển nông thôn ở tỉnh Xiêng Khoảng, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” đã chỉ ra nội hàm của QLNN về xây dựng nông thôn mới là Chính quyền tỉnh đề ra chƣơng trình xây dựng nông thôn mới, đề ra kế hoạch huy động vốn để xây dựng nông thôn mới và xác định tiến triển khai xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Xiêng Khoảng. Đồng thời, xác định rõ bản chất chất của việc xây dựng nông thôn mới là tìm giải pháp phát triển kinh tế, xã hội, môi trƣờng, kết cấu hạ tầng kỹ thuật cho khu vực nông thôn của tỉnh.
Tác giả này còn chỉ rõ trách nhiệm quan trọng hàng đầu của Chính quyền tỉnh đối với việc xây dựng nông thôn mới. Khamhack Phonkhamxao (2016) Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư nông nghiệp và phát triển nông thôn bằng nguồn ngân sách nhà nước tại huyện Pak Xeng, tỉnh Luang Prabang, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, đã cho biết không ngừng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nƣớc đối với các dự án đầu tƣ nông nghiệp và phát triển nông thôn bằng nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc không chỉ ở cấp huyện mà còn ở cả cấp tỉnh. Khăn Khăm Phôm Ma Lan (2015), Quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn huyện Xan Xay, tỉnh At Ta Pư, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, đã 5 khảng định vai trò quan trọng hàng đầu của chính quyền huyện đối với vấn đề sử dụng đất đai. Để quản lý tốt quỹ đất trên địa bàn huyện cần có quy hoạch sử dụng đất, chế tài đối với các hoạt động sử dụng đất trên địa bàn tất cả các huyện chứ không thể chỉ ở một huyện nào.
Muốn QLNN đối với đất đai trên địa bàn huyện nhất thiết phải có sự quản lý của cơ quan nhà nƣớc hữu trách. Chính quyền huyện ngoài việc đƣa ra quy hoạch sử dụng đất còn phải có kế hoạch sử dụng đất hàng năm và trên cơ sở đó có chính sách hạn chế tình trạng sử dụng lãng phí đất đai và có chế tài mạnh đối với các hành vi lãng phí đất, sử dụng đất sai mục đích. Phômma Phănthalăngsý (2002), trong công trình nghiên cứu “Phát triển nông nghiệp hàng hóa ở tỉnh Khăm Muộn, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” đã đề cập thực trạng và giải pháp thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Coi phát triển nông nghiệp hàng hóa là một trong những nội dung hết sức quan trọng của xây dựng nông thôn mới.
Muốn xây dựng nông thôn mới thì không chỉ phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật, phát triển nhân lực, xây dựng cộng đồng văn hóa mà nhất thiết phải coi trọng việc phát triển nông nghiệp hàng hóa, coi đây là con đƣờng duy nhất đúng để nâng cao sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phƣơng và từ đó đời sống của ngƣời nông dân mới có thể cải thiện đƣợc. Bunthong Buahom (2010), trong tác phẩm “Khuyến nông là nhiệm vụ của toàn dân”, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Viêng Chăn đã cho biết ở CHDCND Lào, dân số sống ở nông thôn còn chiếm tỷ lệ lớn, số ngƣời sống bằng nông nghiệp còn rất nhiều nên khuyến nông là một trong những giải pháp phát triển nông thôn mới. Việc khuyến nông phải đƣợc triển khai khi có chính sách thích đáng và đầy đủ. Bunthong Buahom (2012), trong cuốn “Phát triển nông lâm nghiệp một cách bền vũng”, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Viêng Chăn cho thấy giá trị đặc 6 biệt quan trọng của phát triển nông lâm nghiệp trong quá trình xây dựng nông thôn mới; đồng thời chỉ ra vai trò to lớn của QLNN đối với phát triển nông lâm nghiệp bền vững cũng nhƣ trong việc xây dựng nông thôn mới ở CHDCND Lào.
Bộ Nông Lâm nghiệp Lào (2010), trong báo cáo “Tổng kết kết hoạch phát triển nông-lâm nghiệp giai đoạn (2006-2010)”, Bộ Nông Lâm nghiệp Lào (2013), Nhà xuất bản Nông nghiệp, Viêng Chăn và “Tổng kết kết hoạch phát triển nông-lâm nghiệp giai đoạn (2010-2013)” đã cho biết việc phát triển nông lâm nghiệp phải gắn với chƣơng trình xây dựng nông thôn mới mới đem lại kết quả nhƣ mong muốn. Nếu phát triển nông lâm nghiệp không gắn với công cuộc xây dựng nông thôn mới thì dễ dẫn tới lãng phí vốn tài chính và có thể làm chậm quá trình phát triển nông, lâm nghiệp và kinh tế tổng hợp ở khu vực nông thôn. Phôm Ma (2001) trong công trình nghiên cứu “Nền kinh tế hàng hóa nông nghiệp của tỉnh Khăm Muộn trong giai đoạn hiện nay: thực trạng và giải pháp cũng nhƣ tác giả Phômma Phănthalăngsý đã đề cập ở trên cùng quan điểm cho rằng, việc phát triển nông nghiệp hàng hóa phải trên cơ sở hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn và không thể không gắn kết với việc xây dựng nông thôn mới. Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam Nguyễn Sinh Cúc, Đinh Phí Hổ, Hoàng Sĩ Kim, Đặng Kim Sơn, Hoàng Thu Hòa đều coi trọng phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.
Đồng thời nhấn mạnh vai trò quyết định của Nhà nƣớc đối với công cuộc phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn. Để phát triển nông nghiệp phải gắn với công cuộc phát triển nông thôn cũng nhƣ gắn với công cuộc đổi mới cơ cấu kinh tế nông thôn theo hƣớng chuyển dần lao động nông nghiệp sáng làm việc trong khu vực phi nông nghiệp (công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ). 7 Nguyên Quốc Khanh, Bùi Thanh Tuấn, Kiêu Anh Vũ khi bàn về quản lý nhà nƣớc nhằm phát triển nông nghiệp bền vững đã nhấn mạnh vai trò QLNN đối với phát triển nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam. Vai trò đó thể hiện ở việc xác định đƣờng lối phát triển nông nghiệp, nông thôn và ban hành kế hoạch huy động vốn đầu tƣ, mở rộng thị trƣờng, lôi kéo các nhà khoa học và các nhà chế biến để phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Đỗ Hoàng Toàn, Mai Văn Bƣu. Phạm Kim Giao đã đề cập khá đầy đủ, toàn diện những vấn đề lý luận về QLNN đối với phát triển kinh tế ở Việt Nam. Các ông chỉ rõ bản chất của QLNN là cơ quan hữu trách sử dụng công cụ pháp luật để quản lý kinh tế ở cả cấp quốc gia và cấp địa phƣơng. Phan Đại Đoàn, Phạm Kim Giao, Nguyên Văn Thụ, Pham Đại Doẵng, Nguyên Quang Ngọc trong các công trình nghiên cứu “Quản lý xã hội nông thôn nước ta hiện nay - một số vấn đề và giải pháp” và QLNN về nông thôn đã cho biết quản lý xã hội nông thôn có một nội dung quan trọng là phát triển nông nghiệp, phi nông nghiệp ở khu vực nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, xây dựng cộng đồng văn hóa.
Nguyễn Văn Thụ, Đỗ Đức Viên, Vũ Trọng Khải khi nghiên cứu xã hội nông thôn dưới tác động đô thị hóa và tích tụ ruộng đất, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2009 đã chỉ ra rằng, muốn nông thôn có biến đổi theo hƣơng mong muốn phải gắn với việc xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế hàng hóa cho khu vực nông nghiệp, nông thôn. Đỗ Đức Viên, Quy hoạch xây dựng và phát triển điểm dân cư nông thôn, Nhà xuất bản Xây dựng, Hà Nội, 1997 đã cho thấy ý nghĩa to lớn của việc gắn kết giữa xây dựng nông thôn mới với hoàn thiện các điểm dân cƣ nông thôn. - Tổng kết lý luận và thực tiễn quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn Việt Nam qua các thời kỳ, có nghiên cứu của Đặng Kim Sơn, Hoàng Thu Hòa, Một số vấn đề về phát triển nông nghiệp và nông thôn (2002); 8 Nguyễn Sinh Cúc, Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi mới (1986 - 2002) (2003); Nguyễn Kế Tuấn, Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam con đường và bước đi (2006); Nguyễn Danh Sơn, Vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nông dân Việt Nam trong quá trình phát triển đất nước theo hướng hiện đại (Báo cáo tổng hợp) (2010). Những nghiên cứu này cho rằng vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn, vai trò, mục tiêu của nó trong nền kinh tế quốc dân cũng nhƣ việc đem lại thu nhập cho ngƣời nông dân là những nội dung mà chính sách cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Việt Nam hiện nay cần quan tâm.
- Nghiên cứu về quản lý nhà nƣớc đối với nông nghiệp và phát triển nông nghiệp có Luận án tiến sỹ của Hoàng Sỹ Kim, Đổi mới quản lý nhà nước đối với nông nghiệp Việt Nam trước yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế (2007); Luận án tiến sỹ của Đoàn Tranh, Phát triển nông nghiệp tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2010 - 2020 (2012). Các tác phẩm này không những làm rõ vị trí, đặc điểm của nông nghiệp mà còn đi sâu vào phát triển nông nghiệp bền vững, các chủ thể kinh tế nông nghiệp, các nguồn lực và sự tác động của tiến bộ khoa học, yếu tố thị trƣờng, chính sách phát triển cũng nhƣ quản lý nhà nƣớc về nông nghiệp. Thể hiện rõ nhận thức lý luận về quản lý nhà nƣớc đối với nông nghiệp trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, làm rõ những căn cứ, nội dung đổi mới quản lý nhà nƣớc về nông nghiệp trƣớc yêu cầu hội nhập. Nguyễn Thế Nhà và Hoàng Văn Hoan khi nghiên cứu kinh nghiệm phát triển nông thôn ở Thái Lan đã khẳng định vai trò quyết định của Nhà nƣớc.
Nhà nƣớc phải đƣa ra chủ trƣơng phát triển nông thôn, nông nghiệp hàng hóa và chính sách khuyến nông đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn. Rất tiếc các công trình nêu trên chƣa nghiên cứu về quản lý nhà nƣớc đối với xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Xay Som Boun của CHDCND Lào.