Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn huyện quế sơn tỉnh quảng nam

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Phạm Thị Thảo Ly
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hường
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý Công
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Giáo Dục Trung Học Cơ Sở Tại Huyện Quế Sơn, Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU: CƠ SỞ LÍ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Khái quát về giáo dục trung học cơ sở
• 1.2. Khái niệm giáo dục trung học cơ sở
• 1.3. Vị trí, nhiệm vụ của trường trung học cơ sở
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc quản lý hoạt động dạy học của trường trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay
• 1.5. Quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở
• 1.5.1. Khái niệm quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở
• 1.5.2. Nguyên tắc quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở
• 1.5.3. Nội dung quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở
• 1.5.4. Phương thức quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở
• 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.2. Vị trí địa lý, dân số huyện Quế Sơn
• 2.3. Tình hình kinh tế, chính trị huyện Quế Sơn
• 2.4. Thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở huyện Quế Sơn trong những năm gần đây
• 2.5. Thực trạng giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.6. Quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.7. Đánh giá kết quả nghiên cứu thực trạng và nguyên nhân thực trạng các giải pháp quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.8. Những nhược điểm
• 2.9. Nguyên nhân của những ưu điểm, nhược điểm và một số vấn đề cấp thiết đặt ra cần giải quyết trong quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở huyện Quế Sơn
• 3. QUAN ĐIỂM, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 3.1. Quan điểm, phương hướng quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam hiện nay
• 3.2. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, coi trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống cho học sinh
• 3.3. Đổi mới mạnh mẽ quản lý nhà nước đối với giáo dục trung học cơ sở
• 3.4. Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng
• 3.5. Tiếp tục đổi mới chương trình, tạo chuyển biến mạnh mẽ về phương pháp giáo dục trung học cơ sở
• 3.6. Tăng cường nguồn lực và đảm bảo công bằng cho giáo dục trung học cơ sở
• 3.7. Tăng cường hợp tác quốc tế về giáo dục trung học cơ sở
• 3.8. Một số giải pháp quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 3.8.1. Giải pháp 1: Đổi mới hoạt động quản lý giáo dục THCS
• 3.8.2. Giải pháp 2: Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lí giáo viên, nhân viên, cân đối đủ về số lượng và mạnh về chất lượng đáp ứng với sự nghiệp đổi mới dạy và học
• 3.8.3. Giải pháp 3: Đổi mới phương pháp, hình thức dạy học
• 3.8.4. Giải pháp 4: Thường xuyên kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục THCS
• 3.8.5. Giải pháp 5: Quản lý đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, tăng cường sử dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý
• 3.8.6. Giải pháp 6: Đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục, phát huy các tiềm năng từ xã hội hoá giáo dục cho hoạt động dạy học
• 4. KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở tại huyện Quế Sơn

Quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Hệ thống giáo dục trung học cơ sở không chỉ giúp học sinh phát triển kiến thức mà còn hình thành nhân cách và kỹ năng sống. Việc quản lý hiệu quả sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển toàn diện của học sinh.

1.1. Khái niệm và vai trò của giáo dục trung học cơ sở

Giáo dục trung học cơ sở là bậc học quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, giúp học sinh củng cố kiến thức và chuẩn bị cho các bậc học cao hơn. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn góp phần hình thành nhân cách và kỹ năng sống cho học sinh.

1.2. Đặc điểm của quản lý nhà nước về giáo dục tại Quế Sơn

Quản lý nhà nước về giáo dục tại huyện Quế Sơn có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự phối hợp giữa các cấp quản lý và sự tham gia của cộng đồng. Điều này giúp tạo ra một môi trường giáo dục tích cực và hiệu quả cho học sinh.

II. Những thách thức trong quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở tại Quế Sơn

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở tại huyện Quế Sơn vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề như chất lượng giảng dạy, cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên cần được giải quyết kịp thời.

2.1. Chất lượng giảng dạy và học tập

Chất lượng giảng dạy tại các trường trung học cơ sở ở Quế Sơn chưa đồng đều. Một số trường vẫn gặp khó khăn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh.

2.2. Cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cơ sở vật chất tại nhiều trường trung học cơ sở còn thiếu thốn, không đáp ứng được yêu cầu dạy và học hiện đại. Việc đầu tư vào cơ sở vật chất là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục.

III. Phương pháp quản lý nhà nước hiệu quả cho giáo dục trung học cơ sở

Để nâng cao chất lượng giáo dục trung học cơ sở, cần áp dụng các phương pháp quản lý nhà nước hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Đổi mới phương pháp quản lý giáo dục

Đổi mới phương pháp quản lý giáo dục là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc.

3.2. Tăng cường đào tạo và phát triển đội ngũ giáo viên

Đội ngũ giáo viên là yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục. Cần có các chương trình đào tạo và phát triển chuyên môn cho giáo viên để nâng cao năng lực giảng dạy.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giáo dục trung học cơ sở

Nghiên cứu về quản lý nhà nước trong giáo dục trung học cơ sở tại huyện Quế Sơn đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Những kết quả này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giáo dục mà còn tạo ra những mô hình quản lý hiệu quả.

4.1. Kết quả từ các mô hình quản lý giáo dục

Các mô hình quản lý giáo dục được áp dụng tại Quế Sơn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những mô hình này giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tại các trường trung học cơ sở.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các giải pháp quản lý

Đánh giá hiệu quả của các giải pháp quản lý là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác quản lý giáo dục. Điều này sẽ giúp đưa ra các điều chỉnh kịp thời.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho giáo dục trung học cơ sở tại Quế Sơn

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng quản lý nhà nước về giáo dục trung học cơ sở tại huyện Quế Sơn cần được cải thiện và đổi mới. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục trung học cơ sở

Định hướng phát triển giáo dục trung học cơ sở tại Quế Sơn sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, đồng thời cải thiện cơ sở vật chất.

5.2. Tầm nhìn cho giáo dục trong tương lai

Tầm nhìn cho giáo dục trung học cơ sở tại Quế Sơn là xây dựng một hệ thống giáo dục hiện đại, đáp ứng nhu cầu của xã hội và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, sự nghiệp giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục trung học cơ sở (THCS) nói riêng đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức. Theo Luật Giáo dục năm 2005, mục tiêu giáo dục là đào tạo con người phát triển toàn diện về đạo đức, tri thức, sức khỏe và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tỉnh Quảng Nam, đặc biệt là huyện Quế Sơn, với dân số khoảng 84.084 người (năm 2017), có vị trí địa lý thuận lợi và nền kinh tế phát triển đa dạng, đang tập trung nâng cao chất lượng giáo dục THCS nhằm bắt kịp xu thế đổi mới giáo dục toàn quốc.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng quản lý nhà nước về giáo dục THCS trên địa bàn huyện Quế Sơn trong giai đoạn 2011-2016, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Nghiên cứu tập trung vào các hoạt động tổ chức thực hiện chính sách, vận hành bộ máy quản lý, huy động nguồn lực và công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục THCS. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp số liệu cụ thể về đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục, góp phần hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước và nâng cao hiệu quả giáo dục THCS tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý nhà nước và quản lý giáo dục, trong đó:

• Lý thuyết quản lý nhà nước: Quản lý nhà nước là quá trình tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm điều chỉnh các hoạt động xã hội theo mục tiêu đề ra, sử dụng quyền lực nhà nước và các công cụ pháp luật, tổ chức, chính sách, kinh tế và tâm lý xã hội.

• Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là sự tác động có tổ chức nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục, đảm bảo chất lượng đào tạo và thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện. Quản lý nhà nước về giáo dục THCS là một dạng quản lý chuyên ngành, kết hợp giữa quản lý hành chính và quản lý chuyên môn.

Các khái niệm chính bao gồm: quản lý nhà nước, quản lý giáo dục THCS, nguyên tắc quản lý nhà nước (tính Đảng, kết hợp nhà nước và nhân dân, tập trung dân chủ, pháp chế xã hội chủ nghĩa), bộ máy quản lý giáo dục, và các công cụ quản lý nhà nước (pháp luật, tổ chức, chính sách, kinh tế, tâm lý xã hội).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng, kết hợp quan điểm của Đảng và Nhà nước về quản lý giáo dục. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể gồm:

• Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý dữ liệu định lượng từ các trường THCS trên địa bàn huyện Quế Sơn, bao gồm số liệu về đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, cơ sở vật chất, chất lượng học sinh và các hoạt động quản lý.

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp: Phân tích các văn bản pháp luật, chính sách, báo cáo ngành giáo dục và các công trình nghiên cứu liên quan để xây dựng cơ sở lý luận và so sánh thực trạng.

• Phương pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến, đánh giá từ các chuyên gia quản lý giáo dục và cán bộ quản lý địa phương nhằm làm rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp phù hợp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 9 trường THCS trên địa bàn huyện Quế Sơn với tổng số 403 cán bộ quản lý và giáo viên. Phương pháp chọn mẫu là khảo sát toàn diện nhằm đảm bảo tính đại diện và khách quan. Thời gian nghiên cứu tập trung từ năm 2011 đến 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên: Tổng số cán bộ quản lý tại các trường THCS là 3 người/trường, trong đó 100% đạt chuẩn về trình độ chuyên môn, 70% có trình độ trên chuẩn. Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn 100%, trong đó 44% có trình độ trên chuẩn, tăng dần qua các năm. Tuy nhiên, cán bộ quản lý chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, thiếu quy hoạch bài bản và đào tạo quản lý chuyên sâu.

2. Cơ sở vật chất và trang thiết bị: Các trường THCS trên địa bàn được đầu tư cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, đáp ứng yêu cầu dạy và học. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường ở vùng sâu, vùng xa thiếu phòng chức năng và thiết bị hiện đại, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

3. Chất lượng giáo dục: Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS năm học 2015-2016 đạt 99,5%, tỷ lệ huy động học sinh vào lớp 6 đạt 99,9%. Các trường đã tổ chức nhiều phong trào thi đua nâng cao chất lượng dạy và học, áp dụng phương pháp giảng dạy đổi mới và ứng dụng công nghệ thông tin.

4. Quản lý nhà nước về giáo dục THCS: Bộ máy quản lý từ cấp huyện đến các trường được tổ chức theo quy định, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan. Tuy nhiên, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm còn hạn chế về mặt hiệu quả và tính kịp thời.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc đội ngũ cán bộ quản lý chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng quản lý hiện đại, dẫn đến việc áp dụng các biện pháp quản lý còn mang tính hành chính, thiếu sáng tạo. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với nhận định về năng lực quản lý giáo dục còn nhiều bất cập tại các địa phương.

Việc đầu tư cơ sở vật chất tuy được chú trọng nhưng chưa đồng đều giữa các vùng, ảnh hưởng đến sự công bằng trong giáo dục. Các số liệu về tỷ lệ học sinh tốt nghiệp và huy động học sinh cho thấy hiệu quả tích cực của công tác quản lý, tuy nhiên cần tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao năng lực giáo viên để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ cán bộ quản lý và giáo viên đạt chuẩn, bảng thống kê cơ sở vật chất các trường, và biểu đồ tiến trình tỷ lệ học sinh tốt nghiệp qua các năm nhằm minh họa xu hướng phát triển và những điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý giáo dục hiện đại cho cán bộ quản lý các trường THCS trong vòng 2 năm tới, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ sở đào tạo chuyên ngành thực hiện.

2. Đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất: Tăng cường nguồn lực đầu tư cho các trường vùng sâu, vùng xa nhằm đảm bảo cơ sở vật chất đạt chuẩn, trang bị phòng chức năng và thiết bị dạy học hiện đại trong vòng 3 năm, do UBND huyện và Phòng Giáo dục chủ trì.

3. Đổi mới phương pháp giảng dạy: Khuyến khích giáo viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực, sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, tổ chức tập huấn chuyên môn định kỳ hàng năm, do Phòng Giáo dục và các trường THCS phối hợp thực hiện.

4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra: Xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm trong quản lý và giảng dạy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục THCS trong vòng 1 năm, do UBND huyện và Phòng Giáo dục thực hiện.

5. Phát huy xã hội hóa giáo dục: Mở rộng hợp tác với các tổ chức xã hội, doanh nghiệp để huy động nguồn lực đầu tư cho giáo dục, đồng thời tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của giáo dục THCS, thực hiện liên tục trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các cấp: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục THCS, hỗ trợ xây dựng kế hoạch phát triển giáo dục địa phương.

2. Giáo viên và nhân viên các trường THCS: Nắm bắt các nguyên tắc quản lý, phương pháp đổi mới giảng dạy và vai trò của mình trong hệ thống quản lý giáo dục.

3. Nhà hoạch định chính sách giáo dục: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực tiễn để hoàn thiện chính sách, pháp luật về giáo dục THCS phù hợp với điều kiện địa phương.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý công, quản lý giáo dục: Là tài liệu tham khảo có giá trị về lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước về giáo dục THCS là gì?
   Quản lý nhà nước về giáo dục THCS là quá trình sử dụng quyền lực nhà nước để điều hành, điều chỉnh toàn bộ các hoạt động giáo dục ở bậc trung học cơ sở nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của Nhà nước. Ví dụ, việc xây dựng kế hoạch năm học và kiểm tra chất lượng giảng dạy là một phần của quản lý nhà nước.

2. Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục THCS cần có những năng lực gì?
   Cán bộ quản lý cần có phẩm chất chính trị vững vàng, kỹ năng quản lý hành chính và chuyên môn, khả năng giao tiếp, tư duy biện chứng và năng lực lãnh đạo. Nghiên cứu cho thấy phần lớn cán bộ quản lý hiện nay dựa nhiều vào kinh nghiệm, cần được đào tạo bài bản hơn.

3. Tại sao cơ sở vật chất lại quan trọng trong quản lý giáo dục THCS?
   Cơ sở vật chất đảm bảo điều kiện vật chất cho hoạt động dạy và học, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục. Ví dụ, phòng thí nghiệm và thiết bị hiện đại giúp học sinh tiếp cận kiến thức thực tiễn hiệu quả hơn.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng giáo dục THCS tại huyện Quế Sơn?
   Cần đồng bộ các giải pháp như nâng cao năng lực cán bộ quản lý, đổi mới phương pháp giảng dạy, đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra. Việc huy động nguồn lực xã hội cũng đóng vai trò quan trọng.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp thống kê để xử lý số liệu, nghiên cứu tài liệu thứ cấp để xây dựng cơ sở lý luận, và thu thập ý kiến chuyên gia để làm rõ thực trạng và đề xuất giải pháp. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các trường THCS trên địa bàn huyện Quế Sơn.

Kết luận

• Quản lý nhà nước về giáo dục THCS là quá trình tác động có kế hoạch và hợp quy luật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.
• Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên huyện Quế Sơn đã đạt chuẩn về trình độ, nhưng cần nâng cao kỹ năng quản lý và đổi mới phương pháp giảng dạy.
• Cơ sở vật chất được đầu tư tương đối đầy đủ, tuy nhiên cần tập trung hỗ trợ các trường vùng sâu, vùng xa để đảm bảo công bằng giáo dục.
• Công tác thanh tra, kiểm tra và huy động nguồn lực xã hội cần được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
• Các giải pháp đề xuất trong luận văn hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục THCS trong vòng 1-5 năm tới, góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục huyện Quế Sơn phù hợp với xu thế đổi mới toàn quốc.

Để tiếp tục phát triển, các cơ quan quản lý và nhà trường cần phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các giải pháp, đồng thời nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu nhằm hoàn thiện hơn công tác quản lý giáo dục THCS.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Khái quát về giáo dục trung học cơ sở 1. Khái niệm giáo dục trung học cơ sở Trung học cơ sở là một bậc trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam (trước kia được gọi là cấp II) trên Tiểu học và dưới Trung học phổ thông. Trung học cơ sở kéo dài 4 năm (từ lớp 6 đến lớp 9).

Thông thường, độ tuổi học sinh ở trường Trung học cơ sở là từ 11 tuổi đến 15 tuổi [4]. Trong hệ thống Giáo dục Quốc dân, bậc THCS thuộc giáo dục phổ thông. Có thể thấy rõ qua sơ đồ sau: Sơ đồ 1.1: Hệ thống giáo dục quốc dân Nguồn: Khung cơ cấu hệ thống Giáo dục quốc dân theo Quyết dịnh 1981/QĐ-TTg ngày 18/10/2016. Theo sơ đồ này, có thể thấy Giáo dục phổ thông gồm có Tiểu học, THCS và Trung học phổ thông.

Giáo dục THCS có một vị trí đặc biệt quan trọng, 9 Luật Giáo dục đã xác định mục tiêu của giáo dục THCS là: “Giúp HS củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”. Trước đây, để tốt nghiệp Trung học cơ sở, học sinh phải vượt qua một kì thi tốt nghiệp vào cuối lớp 9 nhưng kể từ năm học 2005 - 2006 thì kì thi đã chính thức bị bãi bỏ. Tuy nhiên đến năm 2014 kỳ thi tốt nghiệp đã bắt đầu tổ chức lại cho đến nay. Trường Trung học cơ sở được bố trí tại từng xã, phường, thị trấn.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có một số xã không có trường Trung học cơ sở. Đó thường là các xã ở vùng sâu, vùng xa hoặc hải đảo. Theo quy định trong Luật Ngân sách Nhà nước, đầu tư xây dựng trường Trung học cơ sở cũng như trường Tiểu học thuộc trách nhiệm của chính quyền cấp quận, huyện. Giáo dục THCS gắn với thiết chế căn bản là trường THCS, vì thế nói đến QLNN về giáo dục THCS không thể không nhắc đến thiết chế này.

Vị trí, nhiệm vụ của trường trung học cơ sở 1. Vị trí trường trung học cơ sở Tại Điều 2: Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học: “Trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân. Trường có tư cách pháp nhân và có con dấu riêng” [31]. Trường THCS là cơ quan chuyên môn, giúp UBND huyện thực hiện quản lý nhà nước về giáo dục ở địa phương.

Đồng thời trường THCS chịu sự quản lý của Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện về chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của Luật giáo dục và Điều lệ trường phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 10 Trường THCS được cấu thành từ các thành tố: Cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và nhà quản lý, học sinh. Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở Tại Điều 3: Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác của chương trình giáo dục cơ sở. Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên tham gia tuyển dụng và điều động giáo viên, cán bộ, nhân viên.

Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh, vận động học sinh đến trường, quản lý học sinh theo quy định của Bộ Gíáo dục và Đào tạo. Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi cộng đồng. Huy động, quản lý , sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục. Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục.

Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy địnhcủa nhà nước. Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội. Tự đánh giá chất lượng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dục của cơ quan có thẩm quyền kiểm định chất lượng giáo dục. Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

Theo quy định tại Luật Giáo dục về nội dung, phương pháp của Giáo dục THCS bao gồm: củng cố, phát triển những nội dung đã học ở tiểu học, bảo đảm cho học sinh có những hiểu biết phổ thông cơ bản về tiếng Việt, toán, lịch sử dân tộc; kiến thức khác về khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, pháp luật, tin học, ngoại ngữ; có những hiểu biết cần thiết tối thiểu về kỹ thuật và hướng nghiệp. 11 Như vậy bậc THCS là “cầu nối” giữa Tiểu học và Trung học phổ thông, nhiệm vụ của Giáo dục THCS là củng cố, phát triển kiến thức đã học ở Tiểu học để có được học vấn phổ thông và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông. Vị trí, nhiệm vụ của giáo viên THCS Giáo viên THCS là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường THCS, bao gồm các nội dung: Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục; Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương; Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; Thực hiện Điều lệ nhà trường; thực hiện quyết định của Hiệu trưởng, chịu sự kiểm tra của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục; Tham gia công tác chủ nhiệm (nếu có). Các yếu tố ảnh hưởng tới việc quản lý hoạt động dạy học của trường trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay + Các yếu tố chủ quan a.

Năng lực lãnh đạo của người quản lý Người hiệu trưởng muốn quản lí tốt hoạt động dạy học trong trường THCS hiện nay trước hết phải là người có phẩm chất chính trị vững vàng, có đạo đức tác phong mẫu mực. Là con chim đầu đàn trong tập thể sư phạm, luôn đi đầu trong mọi lĩnh vực của nhà trường, biết thuyết phục cán bộ giáo viêntrong nhà trường thực hiện thành công kế hoạch năm học. Người hiệu trưởng phải là người trung thực và liêm khiết, được nhân dân tin tưởng, đồng nghiệp quý trọng và học sinh tin yêu. Để quản lý tốt hoạt động dạy học của đội ngũ giáo viên, người hiệu trưởng phải có tri thức về chuyên môn, nắm vững nguyên tắc dạy học và các phương pháp dạy học.

Hiệu trưởng phải có kỹ năng phân tích đánh giá trình độ chuyên môn và năng lực sư phạm của từng giáo viên. 12 Hiệu trưởng tham gia các chuyên đề giảng dạy, nắm bắt và chỉ đạo sát đúng với yêu cầu giảng dạy trong từng giai đoạn đổi mới phương pháp dạy học. Ngoài ra hiệu trưởng phải có năng lực sư phạm, kỹ năng quản lý, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nhận thức, kỹ năng định hướng, kỹ năng tổ chức, nắm bắt xử lý thông tin và hợp tác. Hiệu trưởng phải có tầm nhìn, nhạy cảm, tư duy biện chứng, mạch lạc, khúc triết, linh hoạt chủ động sáng tạo, tự tin dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn luôn đổi mới, hiệu trưởng phải biết xây dựng mạng lưới các quan hệ giao tiếp tốt, phản hồi nhanh, biết thuyết phục hơn là ra mệnh lệnh.

Cuối cùng người hiệu trưởng phải miệt mài tư duy sáng tạo và hành động vì hiệu quả trong quản lý hoạt động dạy học thì mới nâng cao chất lượng dạy học. Cơ chế quản lý giáo dục trung học cơ sở Hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục bao gồm: Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ, cơ quan ngang Bộ có liên quan và Ủy ban nhân dân các cấp. Trong đó, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về giáo dục, Bộ và cơ quan ngang bộ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện quản lý nhà nước về giáo dục theo thẩm quyền, ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo theo phân cấp được giao. Phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục THCS được quy định cụ thể trong Luật Giáo dục ngày 14/6/2005; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục ngày 25/11/2009; Nghị định số 178/2007/NĐ-CP ngày 03/12/ 2007 của Chính phủ; Nghị định số 32/2008/NĐ-CP ngày 19/3/2008 của Chính phủ; Nghị định số 75/2006/NĐ-CP ngày 02/8/2006 của Chính phủ; Nghị định số 115/2010/NĐ-CP ngày 24/12/2010 của Chính phủ và Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011.

13 Có thể thấy hệ thống văn bản quản lý ngày càng được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. + Yếu tố khách quan a. Điều kiện cơ sở vật chất - phương tiện kỹ thuật phục vụ dạy học Cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ dạy học gồm: lớp học, bàn ghế, bảng, phòng chức năng phụ trợ, thư viện, phòng thí nghiệm, phòng dạy chuyên đề. Thường xuyên bổ sung điều kiện cơ sở vật chất đảm bảo đủ điều kiện cho dạy và học thì mới nâng cao chất lượng dạy và học.

Điều kiện về số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viên và học sinh Đây là điều kiện quan trọng bậc nhất vì thiếu một trong hai điều kiện thì không tồn tại quá trình dạy học. Chất lượng đội ngũ giáo viên và học sinh quyết định chất lượng quản lý hoạt động của trường THCS. Quản lý tốt quá trình dạy và học để nâng cao chất lượng dạy học nhằm đạt tới mục tiêu của kế hoạch năm học. Sự hợp tác phối hợp của các thành viên và tổ chức trong tập thể nhà trường tạo nên sức mạnh đoàn kết giúp nhà trường đạt được mục tiêu của giáo dục.

Sự hỗ trợ của cấp trên đối với nhà trường như Phòng giáo dục,Sở giáo dục thông qua kiểm tra đánh giá của lãnh đạo các cấp và hỗ trợ về cơ sởvật chất, hỗ trợ chỉ đạo giúp nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý hoạt động dạy và học. Thực hiện tốt xã hội hóa giáo dục nhằm phối hợp tích cực có hiệu quả giáo dục nhà trường, gia đình và xã hội, huy động mọi lực lượng tham gia và hỗ trợ giáo dục để thực hiện được các mục tiêu giáo dục. Điều kiện kinh tế văn hóa xã hội ở địa phương có ảnh hưởng trực tiếp chất lượng dạy và học của nhà trường.