Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo Ở Tỉnh Thanh Hóa Hiện Nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở tỉnh thanh hóa hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Phan Vũ
• Người hướng dẫn: PGS.TS Ngô Hữu Thảo
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Tôn giáo học
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo Ở Tỉnh Thanh Hóa Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TÔN GIÁO VÀ TÌNH HÌNH TÔN GIÁO Ở TỈNH THANH HOÁ
• 1.1. Một số vấn đề chung về quản lý nhà nước về tôn giáo
• 1.2. Một số vấn đề lý luận về tôn giáo
• 1.3. Khái niệm “quản lý nhà nước” và “quản lý nhà nước về tôn giáo”
• 1.4. Nội dung quản lý nhà nước về tôn giáo ở Việt Nam
• 1.5. Tình hình tôn giáo ở tỉnh Thanh Hoá
• 1.6. Một số đặc điểm về kinh tế, văn hóa, xã hội và chính trị của tỉnh Thanh Hóa
• 1.7. Tình hình tôn giáo ở tỉnh Thanh Hóa
• 1.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TÔN GIÁO Ở THANH HOÁ VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
• 2.1. Thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Thanh Hoá
• 2.2. Thành tựu và nguyên nhân
• 2.3. Hạn chế, yếu kém và nguyên nhân
• 2.4. Những vấn đề đặt ra từ công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay
• 2.5. Những vấn đề đặt ra từ phương diện công cụ quản lý nhà nước đối với tôn giáo
• 2.6. Những vấn đề đặt ra từ phương diện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với tôn giáo
• 2.7. Những vấn đề đặt ra từ phương diện cán bộ làm công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo
• 2.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: DỰ BÁO TÌNH HÌNH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TÔN GIÁO Ở TỈNH THANH HÓA
• 3.1. Dự báo tình hình tôn giáo ở Thanh Hoá
• 3.2. Phương hướng của công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Thanh Hoá
• 3.3. Công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Thanh Hoá nhằm đảm bảo chính sách tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
• 3.4. Công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Thanh Hoá góp phần ổn định chính trị - xã hội, phát triển kinh tế và đảm bảo vai trò lãnh đạo của Đảng, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trên địa bàn
• 3.5. Công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Thanh Hoá đặt trong toàn bộ công tác quản lý đối với tôn giáo của cả nước ta
• 3.6. Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo ở Thanh Hoá
• 3.7. Những giải pháp cơ bản
• 3.8. Một số kiến nghị
• 3.8.1. Đối với Trung ương
• 3.8.2. Đối với tỉnh Thanh Hóa
• 3.9. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo Tại Thanh Hóa

Quản lý nhà nước đối với tôn giáo tại Thanh Hóa là một vấn đề quan trọng, ảnh hưởng đến sự ổn định chính trị và xã hội. Tôn giáo không chỉ là một hình thức tín ngưỡng mà còn là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân nơi đây. Việc quản lý tôn giáo cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của người dân, đồng thời ngăn chặn những hoạt động vi phạm pháp luật. Trong bối cảnh hiện nay, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp quản lý tôn giáo là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo

Quản lý nhà nước đối với tôn giáo là việc thực hiện các chính sách, pháp luật nhằm điều chỉnh các hoạt động tôn giáo trong xã hội. Điều này bao gồm việc giám sát, hướng dẫn và hỗ trợ các tổ chức tôn giáo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật. Mục tiêu chính là đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của người dân, đồng thời duy trì sự ổn định chính trị và xã hội.

1.2. Tình Hình Tôn Giáo Tại Thanh Hóa

Tình hình tôn giáo tại Thanh Hóa hiện nay tương đối ổn định, với sự hiện diện của nhiều tôn giáo khác nhau như Phật giáo, Công giáo và Tin lành. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số vấn đề như hoạt động tôn giáo vi phạm pháp luật và hiện tượng mê tín dị đoan. Việc quản lý nhà nước cần phải được tăng cường để giải quyết những vấn đề này.

II. Thực Trạng Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo Tại Thanh Hóa

Thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo tại Thanh Hóa cho thấy nhiều thành tựu nhưng cũng không ít hạn chế. Các cơ quan chức năng đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý và giám sát các hoạt động tôn giáo, tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Sự phối hợp giữa các cấp, ngành trong công tác quản lý tôn giáo còn thiếu đồng bộ, dẫn đến hiệu quả chưa cao.

2.1. Thành Tựu Trong Quản Lý Tôn Giáo

Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo tại Thanh Hóa đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Các tổ chức tôn giáo đã được tạo điều kiện hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, góp phần vào sự ổn định chính trị và xã hội. Nhiều hoạt động tôn giáo đã được tổ chức một cách bài bản và có sự giám sát chặt chẽ từ chính quyền.

2.2. Hạn Chế Trong Công Tác Quản Lý Tôn Giáo

Mặc dù đã có nhiều thành tựu, nhưng công tác quản lý tôn giáo tại Thanh Hóa vẫn còn nhiều hạn chế. Một số cán bộ quản lý chưa nắm rõ chính sách tôn giáo, dẫn đến việc thực hiện chưa đồng bộ. Ngoài ra, tình trạng hoạt động tôn giáo vi phạm pháp luật vẫn diễn ra, cần có biện pháp xử lý kịp thời.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với tôn giáo tại Thanh Hóa, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi. Việc tăng cường đào tạo cán bộ làm công tác tôn giáo, cải thiện sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và tổ chức tôn giáo là rất cần thiết. Đồng thời, cần có các chương trình tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân về pháp luật tôn giáo.

3.1. Đào Tạo Cán Bộ Quản Lý Tôn Giáo

Đào tạo cán bộ làm công tác quản lý tôn giáo là một trong những giải pháp quan trọng. Cán bộ cần được trang bị kiến thức về chính sách tôn giáo, pháp luật và kỹ năng quản lý để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý tôn giáo tại địa phương.

3.2. Tăng Cường Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Chức Năng

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong công tác quản lý tôn giáo cần được cải thiện. Các cơ quan cần làm việc chặt chẽ với nhau để đảm bảo việc thực hiện chính sách tôn giáo được đồng bộ và hiệu quả. Điều này sẽ giúp giải quyết nhanh chóng các vấn đề phát sinh trong hoạt động tôn giáo.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Quản Lý Tôn Giáo

Việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp quản lý tôn giáo tại Thanh Hóa đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các tổ chức tôn giáo đã hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quản Lý Tôn Giáo

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý nhà nước đối với tôn giáo tại Thanh Hóa đã có những chuyển biến tích cực. Các tổ chức tôn giáo đã được tạo điều kiện hoạt động, đồng thời cũng có sự giám sát chặt chẽ từ chính quyền. Điều này đã góp phần vào sự ổn định chính trị và xã hội tại địa phương.

4.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Quản Lý Tôn Giáo

Các giải pháp quản lý tôn giáo đã được áp dụng tại Thanh Hóa đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Việc tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật về tôn giáo đã giúp người dân nâng cao nhận thức và tuân thủ pháp luật. Điều này đã góp phần giảm thiểu các hoạt động tôn giáo vi phạm pháp luật.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Tôn Giáo Tại Thanh Hóa

Quản lý nhà nước đối với tôn giáo tại Thanh Hóa là một nhiệm vụ quan trọng, cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp quản lý tôn giáo là cần thiết để đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của người dân, đồng thời duy trì sự ổn định chính trị và xã hội. Tương lai của công tác quản lý tôn giáo tại Thanh Hóa cần được tiếp tục nghiên cứu và cải tiến để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý Tôn Giáo Tại Thanh Hóa

Tương lai của quản lý tôn giáo tại Thanh Hóa sẽ phụ thuộc vào sự nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc thực hiện chính sách tôn giáo. Cần có những điều chỉnh kịp thời để phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo quyền lợi của người dân và sự ổn định của xã hội.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Quản Lý Tôn Giáo

Đề xuất chính sách quản lý tôn giáo cần phải dựa trên thực tiễn và nhu cầu của người dân. Các chính sách cần phải linh hoạt, phù hợp với từng loại hình tôn giáo và tình hình cụ thể tại địa phương. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tôn giáo và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Thanh Hóa sở hữu vị trí địa chiến lược quan trọng tại khu vực Bắc Trung Bộ với diện tích tự nhiên 11.106 km² và quy mô dân số trên 3,7 triệu người, đứng thứ 3 cả nước. Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 250.000 tín đồ theo 4 tôn giáo chính gồm Công giáo, Phật giáo, Tin lành và Cao Đài, chiếm khoảng 7,7% dân số toàn tỉnh. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, các sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo diễn ra ngày càng phong phú nhưng cũng phát sinh nhiều vấn đề phức tạp như khiếu kiện đất đai cơ sở thờ tự tại hơn 8 huyện thị, sự xuất hiện của các tà đạo, và tình trạng 57 trên tổng số 72 điểm nhóm Tin lành chưa đăng ký sinh hoạt hợp pháp với chính quyền cơ sở. Đề tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý nhà nước đối với tôn giáo trên địa bàn 27 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2014, mốc thời gian gắn liền với việc thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác tôn giáo. Mục tiêu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng quản lý nhà nước về tôn giáo, chỉ rõ những thành tựu và hạn chế trong tổ chức bộ máy, từ đó đề xuất 4 nhóm giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu lực quản lý hành chính đến năm 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần giải quyết dứt điểm các vướng mắc về đất đai tôn giáo, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng cho hơn 250.000 tín đồ theo quy định pháp luật và giữ vững an ninh chính trị trên tuyến biên giới dài 192 km giáp nước bạn Lào.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, cùng lý thuyết quản lý hành chính nhà nước hiện đại. Chủ nghĩa Mác – Lênin tiếp cận tôn giáo như một hình thái ý thức xã hội phản ánh hiện thực khách quan một cách hư ảo, bắt nguồn từ các nguồn gốc kinh tế - xã hội, nhận thức và tâm lý. Luận văn kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, thực hiện đại đoàn kết lương - giáo và nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa việc chăm lo đời sống vật chất với đáp ứng nhu cầu tinh thần chính đáng của nhân dân.

Khung phân tích của luận văn vận dụng mô hình đánh giá chu trình quản lý nhà nước gồm 4 trụ cột cơ bản: ban hành và tổ chức thực thi thể chế chính sách; kiện toàn tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ công chức chuyên trách; quản lý các hoạt động tôn giáo cụ thể từ phong phẩm, xây dựng cơ sở thờ tự đến sinh hoạt hội đoàn; và thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật. Luận văn làm rõ 4 khái niệm nền tảng: Quản lý nhà nước về tôn giáo (việc sử dụng quyền lực công để điều chỉnh các quan hệ xã hội trong lĩnh vực tôn giáo), Hoạt động tôn giáo (bao gồm truyền đạo, hành đạo và quản đạo), Cơ sở thờ tự tôn giáo (các công trình kiến trúc phục vụ nghi lễ tôn giáo), và Hiện tượng tôn giáo mới (các nhóm tín ngưỡng mới xuất hiện ngoài danh mục tôn giáo truyền thống được nhà nước công nhận).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ 27 báo cáo thường niên giai đoạn 2003–2013 của Ban Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa, Sở Nội vụ, Ban Dân vận Tỉnh ủy và các văn bản chỉ đạo của Ban Tôn giáo Chính phủ. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điền dã, khảo sát thực tế tại 12 địa bàn trọng điểm đại diện cho các vùng sinh thái: 6 huyện đồng bằng ven biển gồm Nga Sơn, Tĩnh Gia, Hậu Lộc, Thọ Xuân, Quảng Xương, thành phố Thanh Hóa và 6 huyện miền núi gồm Mường Lát, Quan Hóa, Bá Thước, Cẩm Thủy, Ngọc Lặc, Thường Xuân.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 150 phiếu hỏi cán bộ làm công tác tôn giáo từ cấp tỉnh đến cấp xã và 30 cuộc phỏng vấn sâu với các chức sắc, chức việc đại diện cho Phật giáo, Công giáo, Tin lành và Cao Đài. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả 4 tôn giáo chính và phản ánh sự khác biệt về địa lý, dân tộc. Tác giả lựa chọn phương pháp phân tích lịch sử - logic kết hợp thống kê mô tả và so sánh định tính - định lượng nhằm xâu chuỗi sự biến chuyển của các hiện tượng tôn giáo dưới tác động của hệ thống chính sách, từ đó đánh giá chuẩn xác hiệu quả thực thi pháp luật. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành trong mốc thời gian từ tháng 6/2012 đến tháng 4/2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra 3 phát hiện lớn về thực trạng tôn giáo và công tác quản lý tại địa phương:

Thứ nhất, đời sống tôn giáo tại Thanh Hóa có sự phát triển nhanh chóng về quy mô và cơ cấu tổ chức. Đạo Công giáo chiếm tỷ trọng lớn nhất với 134.994 giáo dân phân bố tại 25 trên 27 huyện thị, 51 giáo xứ, 329 họ đạo và 432 hội đoàn thu hút 33.329 thành viên. Đạo Phật đứng thứ hai với khoảng 100.000 tín đồ, 106 tăng ni trụ trì tại 44 ngôi chùa đang hoạt động thường xuyên trên tổng số hơn 100 chùa. Đạo Tin lành ghi nhận hơn 5.000 tín đồ với 15 tổ chức, hệ phái tại 72 điểm nhóm, trong khi đạo Cao Đài quy tụ gần 300 tín đồ sinh hoạt tại 1 cơ sở đạo thuộc huyện Đông Sơn.

Thứ hai, công tác quản lý nhà nước đạt nhiều kết quả nổi bật trong thể chế hóa và hỗ trợ hoạt động tôn giáo thuần túy. Giai đoạn 2005–2012, Ban Tôn giáo tỉnh đã tổ chức 4 hội nghị cấp tỉnh với 880 lượt cán bộ, 60 hội nghị cấp huyện và xã với 2.500 đại biểu, đồng thời phối hợp tuyên truyền pháp luật cho 4.950 tín đồ tại 28 hội nghị chuyên đề. UBND tỉnh đã chấp thuận phong chức cho 40 linh mục, công nhận 5 giáo xứ mới, giao 13 khu đất cho Tòa Giám mục và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hàng chục ngôi chùa cổ kính.

Thứ ba, nghiên cứu phát hiện những tồn tại nghiêm trọng trong quản lý cơ sở và tranh chấp tài sản. Toàn tỉnh còn 57 trên 72 điểm nhóm Tin lành (chiếm tỷ lệ 79,2%) chưa được đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung, tập trung chủ yếu ở huyện miền núi Mường Lát. Vấn đề khiếu kiện đòi lại đất đai cơ sở thờ tự diễn ra phức tạp tại 8 huyện thị, cùng với sự xâm nhập của 4 hiện tượng tôn giáo mới như Chân Không, Thanh Hải Vô Thượng Sư, Long Hoa Di Lặc và Ngọc Phật Hồ Chí Minh lén lút hoạt động tại các vùng đồng bằng và ven biển.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chủ yếu của các bất cập bắt nguồn từ sự thiếu hụt nhân lực chuyên trách và sự phối hợp liên ngành chưa đồng bộ. Ban Tôn giáo tỉnh trực thuộc Sở Nội vụ chỉ có 14 biên chế phân bổ cho 3 phòng chức năng, trong khi tại 21 trên 27 huyện thị, công chức phụ trách tôn giáo thuộc Phòng Nội vụ phải kiêm nhiệm nhiều mảng công việc khác. Ở cấp xã, phó chủ tịch UBND phụ trách công tác tôn giáo thường xuyên biến động theo nhiệm kỳ, dẫn đến sự lúng túng khi xử lý các vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Để làm rõ bức tranh phân bổ, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu tín đồ với Công giáo chiếm 54%, Phật giáo chiếm 40%, Tin lành chiếm 2% và Cao Đài cùng nhóm khác chiếm 4%. Đồng thời, bảng ma trận thống kê 72 điểm nhóm Tin lành phân theo địa bàn giúp minh chứng rõ nét áp lực quản lý tại vùng cao biên giới, trong đó Mường Lát chiếm 17 trên 19 điểm đã đăng ký và 53 điểm chưa đăng ký. So với các công trình nghiên cứu tại Phú Thọ hay Lạng Sơn, tình hình tôn giáo tại Thanh Hóa có tính chất phức tạp hơn do sự đan xen giữa đồng bào Mông di cư tự do và địa bàn biên giới giáp Lào dài 192 km, đòi hỏi chính sách quản lý linh hoạt, vừa kiên quyết ngăn chặn truyền đạo trái phép vừa tôn trọng quyền tự do tôn giáo chính đáng.

Đề xuất và khuyến nghị

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về tôn giáo trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa:

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và quy trình giải quyết tranh chấp đất đai: Ban Tôn giáo tỉnh chủ trì phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường ban hành quy chế liên ngành trước quý IV/2015 nhằm rà soát, đo đạc và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 100% cơ sở thờ tự hợp pháp, giải quyết dứt điểm các hồ sơ khiếu nại tồn đọng tại 8 địa phương trọng điểm trước năm 2017.

Thứ hai, kiện toàn tổ chức bộ máy và chuẩn hóa cán bộ: Sở Nội vụ tham mưu cho UBND tỉnh bố trí tối thiểu 1 biên chế công chức chuyên trách làm công tác tôn giáo tại 100% Phòng Nội vụ cấp huyện trong giai đoạn 2015–2016; đồng thời thành lập tổ công tác tôn giáo kiêm nhiệm tại 222 xã miền núi và các xã có đông đồng bào có đạo.

Thứ ba, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng năng lực thực thi công vụ: Trường Chính trị tỉnh phối hợp với Ban Tôn giáo Chính phủ tổ chức 5 đến 7 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu mỗi năm, bảo đảm đến năm 2018 đạt chỉ tiêu 100% cán bộ lãnh đạo cấp xã và trưởng thôn, bản vùng tôn giáo được cập nhật kiến thức pháp luật theo Nghị định 92/2012/NĐ-CP.

Thứ tư, đổi mới công tác tuyên truyền và giám sát địa bàn: Ban Dân vận Tỉnh ủy phối hợp với Bộ đội Biên phòng và Công an tỉnh duy trì 30 đến 40 hội nghị tuyên truyền pháp luật thường niên cho hơn 5.000 chức sắc và tín đồ; tiến hành thẩm định và hướng dẫn thủ tục đăng ký sinh hoạt tập trung cho 57 điểm nhóm Tin lành đủ điều kiện tại huyện Mường Lát trước năm 2018, đồng thời kiên quyết đấu tranh xóa bỏ các tà đạo xâm nhập địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng chính sau:

Thứ nhất, công chức và cán bộ lãnh đạo ngành Nội vụ, Ban Tôn giáo các cấp: Tài liệu cung cấp cẩm nang thực tiễn hữu ích về quy trình xử lý điểm nóng, thẩm định cấp phép hồ sơ tôn giáo và kinh nghiệm giải quyết các tranh chấp đất đai cơ sở thờ tự phức tạp tại địa phương.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tôn giáo học, Chính trị học, Xã hội học và Quản lý công: Luận văn là nguồn tài liệu tham khảo chuẩn xác với hệ thống số liệu điền dã phong phú, phương pháp tiếp cận đa chiều về đời sống tôn giáo vùng Bắc Trung Bộ giai đoạn 2003–2014.

Thứ ba, cấp ủy, chính quyền địa phương tại các khu vực có đông đồng bào tôn giáo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Luận văn gợi mở các phương thức vận động chức sắc, tín đồ sống tốt đời đẹp đạo, củng cố mối quan hệ giữa chính quyền với các tổ chức tôn giáo nhằm giữ vững an ninh trật tự cơ sở.

Thứ tư, cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội: Tài liệu hỗ trợ xây dựng chương trình phối hợp hành động, phát huy tối đa các nguồn lực xã hội hóa của tôn giáo trong lĩnh vực giáo dục, y tế và từ thiện nhân đạo với giá trị quyên góp hàng tỷ đồng mỗi năm.

Câu hỏi thường gặp

1. Tình hình phân bố tín đồ các tôn giáo tại Thanh Hóa có đặc điểm gì nổi bật? Thanh Hóa có hơn 250.000 tín đồ, trong đó Công giáo chiếm đông nhất với 134.994 người tại 51 giáo xứ thuộc 25 huyện thị, Phật giáo có 100.000 tín đồ sinh hoạt tại 44 ngôi chùa, Tin lành có trên 5.000 tín đồ chủ yếu là đồng bào Mông ở Mường Lát, và Cao Đài có gần 300 tín đồ tại Đông Sơn.

2. Thách thức lớn nhất trong công tác quản lý đạo Tin lành tại Thanh Hóa là gì? Khó khăn trọng tâm là toàn tỉnh còn 57 trên 72 điểm nhóm Tin lành chưa được đăng ký sinh hoạt tôn giáo chính thức, phân bố tại các bản vùng cao hiểm trở. Sự gia tăng tín đồ gắn liền với dòng di cư tự do phức tạp của đồng bào Mông từ các tỉnh biên giới phía Bắc.

3. Luận văn đã chỉ ra những hạn chế căn bản nào của bộ máy quản lý tôn giáo cấp huyện và xã? Nghiên cứu chỉ rõ có 21 trên 27 huyện thị thiếu biên chế chuyên trách mà chỉ bố trí công chức kiêm nhiệm tại Phòng Nội vụ. Cán bộ cấp xã thường xuyên thay đổi, chưa được đào tạo bài bản về nghiệp vụ tôn giáo học, dẫn đến bị động khi xử lý tranh chấp đất đai thờ tự.

4. Các tổ chức tôn giáo tại địa phương đã đóng góp như thế nào vào các hoạt động xã hội hóa? Các tổ chức tôn giáo đóng góp tích cực cho an sinh xã hội thông qua các cơ sở khám chữa bệnh thiện nguyện của Dòng Mến Thánh Giá, hệ thống quỹ khuyến học tại 100% giáo xứ, và nguồn quyên góp từ thiện nhân đạo của Phật giáo tỉnh đạt trên 2,9 tỷ đồng trong năm 2013.

5. Nghiên cứu căn cứ vào các văn bản pháp luật chủ yếu nào để đánh giá thực trạng quản lý? Luận văn căn cứ vào Nghị quyết 25-NQ/TW năm 2003 của Trung ương Đảng, Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2004, Nghị định số 22/2005/NĐ-CP và Nghị định số 92/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo cùng Quyết định số 83/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với tôn giáo và khẳng định sự cần thiết đổi mới phương thức quản lý trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
• Phản ánh chân thực bức tranh tôn giáo tỉnh Thanh Hóa với hơn 250.000 tín đồ của 4 tôn giáo chính trên địa bàn 27 huyện, thị xã, thành phố.
• Đánh giá sâu sắc các thành tựu quản lý giai đoạn 2003–2013, đồng thời chỉ rõ những nút thắt về 57 điểm nhóm Tin lành chưa đăng ký và khiếu kiện đất đai tại 8 địa phương.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về thể chế, tổ chức bộ máy, đào tạo công chức và tuyên truyền pháp luật với lộ trình thực hiện cụ thể đến năm 2020.
• Đóng góp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc giúp các cơ quan quản lý nhà nước nâng cao hiệu lực hành chính, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc và giữ vững an ninh trật tự.

Công trình mở ra định hướng quan trọng cho việc triển khai chính sách tôn giáo trong giai đoạn 2015–2020. Quý độc giả, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy tham khảo toàn văn luận văn để ứng dụng hiệu quả vào công tác quản trị tôn giáo tại địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TÔN GIÁO VÀ TÌNH HÌNH TÔN GIÁO Ở TỈNH THANH HOÁ 1. Một số vấn đề chung về quản lý nhà nước về tôn giáo 1. Một số vấn đề lý luận về tôn giáo Tôn giáo là một hiện tượng lịch sử, xã hội xuất hiện từ lâu trong lịch sử, theo các tài liệu thống kê đến nay có rất nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm tôn giáo, tùy cách tiếp cận và mục tiêu nghiên cứu khác nhau người ta đưa ra những định nghĩa khác nhau về tôn giáo. Thuật ngữ tôn giáo (religion trong tiếng Anh), bắt nguồn từ tiếng La tinh là religio có nghĩa là sự tồn tại một quyền lực bên ngoài mà con người phải tuân theo; cảm giác mộ Đạo và tuân theo quyền lực đó.

Theo tiếng Hy Lạp thì tôn giáo là legere - ràng buộc hay mối liên hệ giữa con người và thần linh. Thuật ngữ religion lần đầu tiên được Thiên chúa giáo sử dụng ngoài ý nghĩa như trên còn có nghĩa là ý thức về một cộng đồng được tổ chức. Các tôn giáo cụ thể có khoảng trên dưới 5 nghìn tôn giáo đã và đang tồn tại trong lịch sử, hiện nay có khoảng 250 định nghĩa về tôn giáo. Theo thời gian thuật ngữ ngày càng được mở rộng về nội hàm và mức độ phổ biến, tùy từng tôn giáo, cách tiếp cận và ở từng nước mà nó được hiểu theo những nghĩa khác nhau.

- Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội, một tiểu hệ thống kiến trúc thượng tầng, là sản phẩm do con người sáng tạo ra và tồn tại rất lâu dài. trong những thời kỳ lịch sử khác nhau tôn giáo sẽ có những biến đổi để phù hợp với kết cầu chính trị và xã hội của thời đại đó. Vì thế khi xã hội phát triển đến một mức độ nhất định, khi mà những nguồn gốc của tôn giáo bị loại bỏ, khoa học giúp cho con người nhận thức được các hiện tượng tự nhiên và xã hội thì tôn giáo sẽ dần mất đi vị trí và vai trò của nó.Mác nói tôn giáo mất đi khi mà “ Khi nào con người không chỉ mưu sự, mà còn làm cho thành sự nữa thì chỉ khi đó, cái sức mạnh xa lạ cuối cùng hiện nay vẫn còn đang phản ánh và 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tôn giáo mới sẽ mất đi, và cùng với bản thân sự phản ánh có tính chất tôn giáo cũng sẽ mất đi, vì khi đó sẽ không còn gì để phản ánh nữa” [35, tr. Với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, tôn giáo phản ánh một cách hoang đường, hư ảo hiện thực khách quan.

Trong tác phẩm Chống Đuyrinh, Ph.Ăngghen viết: “Tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản ánh hư ảo - vào trong đầu óc con người - của những lực lượng ở bên ngoài chi phối cuộc sống hàng ngày của họ; chỉ là sự phản ánh trong đó những lực lượng ở trần thế đã mang hình thức những lực lượng siêu trần thế” [35; 437]. Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội và là một hiện tượng xã hội có nhiều chức năng mang tính phức tạp, không thuần nhất. Hầu hết các tôn giáo lớn đều có khả năng hướng thiện, giáo dục con người vươn tới các chuẩn mực đạo đức tốt đẹp. Đồng thời các tôn giáo cũng tạo ra những sinh hoạt văn hóa cộng đồng để duy trì niềm tin tôn giáo thông qua các hoạt động này.

Nhưng ngược lại, các tôn giáo cũng chứa đựng những nhân tố nhạy cảm dễ bị lôi kéo vào xu hướng tiêu cực và dễ gây ra những xung đột chính trị - xã hội Các giai cấp thống trị xã hội trong lịch sử, đã lợi dụng tính mâu thuẫn trong tôn giáo để khai thác những mặt tiêu cực, phục vụ cho lợi ích của giai cấp thống trị. Điều này đã được C.Mác chỉ rõ: “Sự nghèo nàn của tôn giáo vừa là sự biểu hiện của sự nghèo nàn trong hiện thực, vừa là sự phản kháng chống lại sự nghèo nàn ấy. Tôn giáo là tiếng thở dài của chúng sinh bị áp bức, là trái tim của thế giới không có trái tim, cũng giống như nó là tinh thần của những trật tự không có tinh thần. Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân” [36; 570].

Tôn giáo là sản phẩm của con người, nó tồn tại và biến đổi cùng với xã hội loài người. Trong cuộc sống của mình, để tồn tại được, con người phải được đáp ứng được những nhu cầu về vật chất tối thiểu như ăn, mặc, ở. Tuy nhiên, con người không chỉ cần có vậy, khi xã hội càng phát triển thì việc thỏa mãn nhu cầu tinh thần, trong đó có tín ngưỡng, tôn giáo càng được chú ý. Tôn giáo là một trong những nhu cầu thiết yếu, nó có khả năng giữ vai trò thăng bằng trạng thái tinh thần của con người.

Đến với tôn giáo không hẳn là người ta 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chốn chạy thực tại, mà có lẽ quan trọng hơn là họ tìm thấy ở đấy sự yên tĩnh trong tâm hồn, sự cân bằng về tình cảm, sự đồng cảm, chia sẻ tâm tư nguyện vọng với cộng đồng. Trong xã hội công xã nguyên thủy, do trình độ của lực lượng sản xuất và điều kiện sinh hoạt vật chất thấp kém, con người luôn cảm thấy yếu đuối và bất lực trước thiên nhiên bao la, hùng vĩ, đầy bí ẩn. Vì vậy người nguyên thủy đã gán cho tự nhiên những sức mạnh siêu nhiên. Khi xã hội xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất, giai cấp hình thành, đối kháng giai cấp nảy sinh, hiện tượng tiêu cực xã hội ngày càng phát triển,.

con người lại thêm một bất lực nữa, bất lực trước lực lượng tự phát nảy sinh trong xã hội. Không giải thích được sự phân hóa giai cấp và nguyên nhân của bất bình đẳng xã hội, những yếu tố ngẫu nhiên, may rủi trong cuộc sống, người ta hi vọng ảo tưởng vào cuộc đời tốt đẹp hơn ở thế giới “ bên kia”. Quần chúng bất lực trong cuộc đấu tranh giai cấp và giai cấp thống trị bóc lột đã sử dụng tôn giáo như một công cụ, phương tiện để duy trì ách thống trị của mình là những nguyên nhân xã hội cho sự ra đời và tồn tại của tôn giáo. Sự bần cùng về kinh tế, nạn áp bức về chính trị, sự hiện diện của những bất công xã hội, cùng với nỗi thất vọng, bất lực trong cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp bị trị, đó là nguồn gốc sâu xa của tôn giáo hiện đại.

Các nhà duy tâm trước C.Mác thường nhấn mạnh về nguồn gốc nhận thức của tôn giáo. Còn những nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin lại quan tâm trước hết đến nguồn gốc kinh tế - xã hội của tôn giáo. Chính vì vậy mà học thuyết duy vật của C.Mác đã vượt lên trên các nhà duy vật đương thời. Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác – Lênin không phủ nhận nguồn gốc nhận thức của tôn giáo mà còn làm sáng tỏ một cách có cơ sở khoa học nguồn gốc đó.

Ở một giai đoạn lịch sử nhất định thì sự nhận thức của con người về tự nhiên, xã hội và chính bản thân mình là có giới hạn. Chức năng của khoa học là tìm hiểu, khám phá ra những điều mà nhân loại chưa biết; vận dụng những tri thức đã biết để tiếp tục nhận thức và cải tạo tự nhiên, xã hội và bản than 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] con người ngày một tiến bộ hơn. Song, ở thời kỳ lịch sử cụ thể thì khoảng cách giữa “biết” và “chưa biết” vẫn tồn tại. Điều gì mà khoa học chưa giải thích được thì điều đó được tôn giáo thay thế.

Ngay cả những vấn đề đã được khoa học chứng minh, nhưng trình độ dân trí thấp kém vẫn là mảnh đất cho tôn giáo ra đời, tồn tại và phát triển. Nguồn gốc nhận thức của tôn giáo còn gắn liền với đặc điểm của quá trình nhận thức của con người về thế giới khách quan - đó là một quá trình phức tạp và đầy mâu thuẫn. Một mặt, hình thức phản ánh hiện thực càng đa dạng, phong phú bao nhiêu, thì con người càng có khả năng nhận biết đầy đủ, sâu sắc thế giới khách quan bấy nhiêu; mặt khác, càng khái quát hóa, trìu tượng hóa, thì vật, hiện tượng mà con người nhận thức càng có khả năng xa rời hiện thực và có thể phản ánh sai lệch hiện thực. Sự nhận thức bị tuyệt đối hóa, vai trò của chủ thể nhận thức bị cường điệu hóa sẽ dẫn đến thiếu khách quan, mất dần cơ sở trần thế để trở thành siêu nhiên, thần thánh.

Vấn đề ảnh hưởng tâm lý, tình cảm của con người đối với sự ra đời và tồn tại của tôn giáo đã được các nhà duy vật cổ đại nghiên cứu. Họ thường đưa ra các luận điểm “sự sợ hãi tạo ra thần linh”.Lênin tán thành và phân tích thêm: “Sợ hãi trước thế lực mù quáng của tư bản - mù quáng vì quần chúng nhân dân không thể đoán trước được nó - là thế lực. bất cứ lúc nào trong đời sống của người vô sản và tiểu chủ, cũng đe dọa đem lại cho họ và đang đem lại cho họ sự phá sản “đột ngột”, “ bất ngờ”, “ ngẫu nhiên”, làm cho họ phải diệt vong, biến họ thành những người ăn xin, một kẻ bần cùng, một gái điếm và dồn họ vào cảnh chết đói, đó là nguồn gốc sâu xa của tôn giáo hiện đại” [32; 515 - 516]. Nhưng không phải chỉ có sự sợ hãi trước sức mạnh tự phát của tự nhiên và xã hội mới dẫn con người đến việc nhờ cậy ở thần linh, mà ngay cả những tình cảm tích cực như lòng biết ơn, sự kính trọng, tình yêu thương đồng loại.

trong mối quan hệ giữa con người với tự nhiên và con người với con người cũng được thể hiện qua các hình thức tín ngưỡng, tôn giáo. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tôn giáo đã đáp ứng nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, góp phần bù đắp những hụt hẫng trong cuộc sống, nối trống vắng trong tâm hồn, an ủi, vỗ về, xoa dịu con người lúc sa cơ lỡ vận hay khi bệnh tật hiểm nghèo, tình duyên oan trái. Vì thế, tôn giáo dù chỉ là hạnh phúc hư ảo, song người ta vẫn cần đến nó và cảm thấy “hạnh phúc” chừng nào chưa có hạnh phúc thực sự, “là trái tim của thế giới không có trái tim cũng giống như nó là tinh thần của những điều kiện xã hội không có tinh thần” như C.