MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Luận văn Theo đánh giá của lãnh đạo Bộ Y tế, trong những năm qua, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng đã phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ với Bộ Y tế trong triển khai hoạt động lĩnh vực pháp y. Riêng ngành y tế, hệ thống pháp y, pháp y tâm thần, cơ sở điều trị bắt buộc chữa bệnh đã làm việc cẩn trọng, bảo đảm an sinh xã hội và nhiệm vụ chính trị của ngành y tế. Tuy nhiên, trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần vẫn còn nhiều khó khăn, nhân viên làm việc trong môi trường độc hại và chịu nhiều áp lực tâm lý.
Cơ chế chính sách đãi ngộ với đội ngũ cán bộ chuyên ngành pháp y hiện chưa phù hợp và tương xứng với đặc thù công việc, chưa thu hút được cán bộ đặc biệt là đội ngũ bác sĩ, giám định viên pháp y. Do vậy, một số Trung tâm pháp y được thành lập nhưng cán bộ vẫn còn kiêm nhiệm hoặc từ các cơ sở y tế chuyên ngành khác chuyển sang, ít có kinh nghiệm về lĩnh vực này. Nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực y tế luôn có vai trò quan trọng, quyết định đến việc thành công hay thất bại trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Bởi một trong những yếu tố quyết định đến vai trò của Nhà nước đối với quản lý phát triển y tế là đội ngũ nhân lực.
Nguồn nhân lực y tế có đủ năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức… có vai trò quan trọng dẫn đến thành công hay thất bại trong việc nhà nước thực hiện vai trò chủ đạo của mình đối với công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Các chính sách của nhà nước trong lĩnh vực y tế có đáp ứng được nhu cầu của thực tiễn hay không, việc thực hiện các chính sách ấy có hiệu quả hay không, có phát huy được tác dụng hay không… phụ thuộc vào năng lực, phẩm chất, đạo đức của nguồn nhân lực y tế. Trong những năm qua, các bệnh lý liên quan đến bệnh tâm thần cũng như các đối tượng phạm tội có có liên quan đến thần kinh ngày càng tăng trong xã hội, tuy nhiên việc giám định, điều trị cho bệnh nhân tâm thần đang gặp nhiều khó khăn, đó là khó khăn trong việc thu hút nguồn nhân lực, chính 1 c9a417 0b4 d8a11 b80ab1e6 c33b6675 3729 f333 dc77b9 3c2 f6 db4dded bd1 c8 f28 8660a5a6 0b51 e2074 856 f7f04b5 9e1b5b4 c3aa55 0c3 7b25 6d3 2e0d5 d6e2 4fcf3 ce9c3949fb9 4f8 3551 02f711abff4 f67aa 2615a5ff 34f9600 b62ae b9f6156e bf 1da48a c4e16 895e6 6ef5 7c4 7a331 c1d2043 7b5 df1 751d0a68 f6749 433 b18a02 b 44df15cd31 f100 6be8 9685 d2a0bca9b2d4 87129 b85 b3f4392 42457 c8 f9ba 7f4 c f0425 4b78 de97 15f304a0 5e7e3 6e497 429db7 c5d8 499 c8ac13f0dd7 4b7e f3a d0 50e81ad473dd5b0de2 83a00 4f3 3ae686 3e03e 10cb054 df6 9cd4152 d0 f7c9b0a2 91aa1bcdd1d9 f30 dd1b47b7f2 fa1e4 d28e7 1c7 7592 67e74 613e6 ddbd15 7435 c7 54a27b1 3b3 4b19 4ffaf996 f69 7d4a0 7dc719 76d0 f5a5 5a6516 9be6a e0e4 b64c4 c25a4 c369 7927 6f8a9 4e55a 755 f899 bcdbfa3 b118 2c3 8b0a4 f99 c9 cc9 4738 074 a828be5 f8 d6b4 f8 d00aa46 43d3a 0175 c68 22c2a6dd03b49030 1f0 7772 36637a 9 b6d07 c03 8e73 ba4d6a 03d9 d95 c602 50e1a 18912 b038 52c0104 b5e6 195a4 dbb2c b75349 f6 b85e0 03a1e1 ba29 deff6d0 10d86a134 3f9 866 c20d6f0 e1a636 75b1 5b d5978 cc6b96 326d7adbd7e1 f3a5 0bae0 6ac4e e78d5b2a2 99f2b5fbae 77c3 9f9 7 5cc4a 550 db9 f34a8 7e6e f14 f7877a 9ff80c696 db69 75e17 0b40 d11e f9 f1dc68 f 3f016a f21 862b1055 ffdf59 81cc83 1a0c3 12c6f2fb b26 b2f9faa05 ddad048a4 8 5a46b1 bf1 1b2 cda1 c22 b97 cfba4f5 fcb89 bdee dff256 ddace98aa49 f85 04aa4 f 1347ba4 c11 9e44 d2db8b4 dd8 0ed1 d98e 9771 c2b7e57 f020 cd6f1e f07 989 c686e eedd49 9ed c46 b45d0dab1f3ff4a 42a03a 02e75 8872 b80e5 2bdc51 b87 d225 fe0a e02c7 f72 25874 2c4 b7ae b8e7 da20a78 54de 7b2 b53 f784a f70 b619 d695 c0a83 d3 84c29 b84ff9 d2e4a 9611 b36b8f9a d7d6e004 b5d71b1 1170 c4a9e 582b8f0 f1 b28 181622 f41 d3df3fb4 f27 c6ab8ec5 89e00 99f2e3a0 f45 b011 1d19 3f8 478d4436 b c9b3 f48 1f4 2eb c2b9 6a46e0 6345 d8dbdbbaa9b50c4b70 f0a5 b8 c7295 8d8 4f7 f0 6c7c31c5c8 e63 f8287 4cd4705 3f0 6e0a9 b2c0fcda12 9c7 81df0c2520 8a725 d6b 7b8ff5b9eeb4 b01a3a 05c76bc35 c92e 3675 f6d883d013d29b58818 65bb049 894 1d6d9 c80 1227ff9 1b95 e6958 28c605e2a e49bb61 770c794a7 4db4782 b0d2 7dc2 sách thu hút nguồn nhân lực, thu nhập thấp trong khi phải làm việc vất vả nên việc tuyển dụng, sử dụng và đảm bảo duy trì viên chức y tế làm việc ở các cơ sở giám định pháp y tâm thần là một vấn đề hết sức khó khăn. Giám định pháp y tâm thần được đánh giá là công tác rất phức tạp, bệnh nhân của Trung tâm cũng rất đặc biệt.
Kết quả giám định pháp y tâm thần không chỉ ảnh huởng trực tiếp đến đối tuợng giám định về tương lai, sinh mệnh của họ mà còn ảnh huởng trực tiếp đến gia đình và xã hội. Đồng thời, nó cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của các vụ việc liên quan đến hoạt động tố tụng, xét xử, truy tố để bảo vệ quyền lợi hợp pháp đuợc hưởng khoan hồng của những người phạm tội mắc bệnh tâm thần hay bỏ lọt tội phạm đối với những người vi phạm pháp luật giả bệnh tâm thần. Hiện nay, các tổ chức giám định pháp y tâm thần thuộc ngành Y tế có 07 đơn vị bao gồm 02 Viện và 05 Trung tâm: Viện Pháp y tâm thần Trung ương Hà Nội (năm 2019, Bộ Y tế thành lập Phân viện Pháp y tâm thần tại Nghệ An trực thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương), Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và 5 Trung tâm pháp y tâm thần khu vực đều trực thuộc Bộ Y tế (Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền núi phía Bắc, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ). Thực hiện giám định pháp y tâm thần và các hoạt động liên quan khác trên cả nước.[58] Vì thế, công tác quản lý nhà nước (QLNN) đội ngũ viên chức ngành pháp y tâm thần luôn được Lãnh đạo Bộ Y tế và các ban ngành quan tâm.
Trong những năm qua, ngành pháp y tâm thần cũng đã nỗ lực xây dựng đội ngũ viên chức y tế đủ về số lượng, vững về chất lượng. Nghiên cứu và ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao đến công tác, thường xuyên cử viên chức y tế ngành tham gia đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Tuy nhiên, công tác QLNN đội ngũ viên 2 c9a417 0b4 d8a11 b80ab1e6 c33b6675 3729 f333 dc77b9 3c2 f6 db4dded bd1 c8 f28 8660a5a6 0b51 e2074 856 f7f04b5 9e1b5b4 c3aa55 0c3 7b25 6d3 2e0d5 d6e2 4fcf3 ce9c3949fb9 4f8 3551 02f711abff4 f67aa 2615a5ff 34f9600 b62ae b9f6156e bf 1da48a c4e16 895e6 6ef5 7c4 7a331 c1d2043 7b5 df1 751d0a68 f6749 433 b18a02 b 44df15cd31 f100 6be8 9685 d2a0bca9b2d4 87129 b85 b3f4392 42457 c8 f9ba 7f4 c f0425 4b78 de97 15f304a0 5e7e3 6e497 429db7 c5d8 499 c8ac13f0dd7 4b7e f3a d0 50e81ad473dd5b0de2 83a00 4f3 3ae686 3e03e 10cb054 df6 9cd4152 d0 f7c9b0a2 91aa1bcdd1d9 f30 dd1b47b7f2 fa1e4 d28e7 1c7 7592 67e74 613e6 ddbd15 7435 c7 54a27b1 3b3 4b19 4ffaf996 f69 7d4a0 7dc719 76d0 f5a5 5a6516 9be6a e0e4 b64c4 c25a4 c369 7927 6f8a9 4e55a 755 f899 bcdbfa3 b118 2c3 8b0a4 f99 c9 cc9 4738 074 a828be5 f8 d6b4 f8 d00aa46 43d3a 0175 c68 22c2a6dd03b49030 1f0 7772 36637a 9 b6d07 c03 8e73 ba4d6a 03d9 d95 c602 50e1a 18912 b038 52c0104 b5e6 195a4 dbb2c b75349 f6 b85e0 03a1e1 ba29 deff6d0 10d86a134 3f9 866 c20d6f0 e1a636 75b1 5b d5978 cc6b96 326d7adbd7e1 f3a5 0bae0 6ac4e e78d5b2a2 99f2b5fbae 77c3 9f9 7 5cc4a 550 db9 f34a8 7e6e f14 f7877a 9ff80c696 db69 75e17 0b40 d11e f9 f1dc68 f 3f016a f21 862b1055 ffdf59 81cc83 1a0c3 12c6f2fb b26 b2f9faa05 ddad048a4 8 5a46b1 bf1 1b2 cda1 c22 b97 cfba4f5 fcb89 bdee dff256 ddace98aa49 f85 04aa4 f 1347ba4 c11 9e44 d2db8b4 dd8 0ed1 d98e 9771 c2b7e57 f020 cd6f1e f07 989 c686e eedd49 9ed c46 b45d0dab1f3ff4a 42a03a 02e75 8872 b80e5 2bdc51 b87 d225 fe0a e02c7 f72 25874 2c4 b7ae b8e7 da20a78 54de 7b2 b53 f784a f70 b619 d695 c0a83 d3 84c29 b84ff9 d2e4a 9611 b36b8f9a d7d6e004 b5d71b1 1170 c4a9e 582b8f0 f1 b28 181622 f41 d3df3fb4 f27 c6ab8ec5 89e00 99f2e3a0 f45 b011 1d19 3f8 478d4436 b c9b3 f48 1f4 2eb c2b9 6a46e0 6345 d8dbdbbaa9b50c4b70 f0a5 b8 c7295 8d8 4f7 f0 6c7c31c5c8 e63 f8287 4cd4705 3f0 6e0a9 b2c0fcda12 9c7 81df0c2520 8a725 d6b 7b8ff5b9eeb4 b01a3a 05c76bc35 c92e 3675 f6d883d013d29b58818 65bb049 894 1d6d9 c80 1227ff9 1b95 e6958 28c605e2a e49bb61 770c794a7 4db4782 b0d2 7dc2 chức ngành còn nhiều bất cập như: đội ngũ y bác sĩ còn thiếu so với nhu cầu, chất lượng đội ngũ viên chức y tế chưa đồng đều, thái độ nghề nghiệp và hiệu quả làm việc của các viên chức chưa cao, chưa có cơ chế chính sách thu hút nguồn nhân lực ngành, chế độ đãi ngộ cho viên chức, cơ chế tự chủ đơn vị sự nghiệp y tế còn nhiều bất cập. Theo tìm hiểu của bản thân, hiện nay có nhiều công trình, bài báo, luận văn, nghiên cứu đề cập đến cũng như tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau về công tác QLNN đối với đội ngũ viên chức tại các Bệnh viện, các cơ quan hành chính Nhà nước, trong đó có công tác QLNN đội ngũ viên chức ngành y tế tại các bệnh viện trong khắp cả nước.
Tuy nhiên, chưa có một công trình nghiên cứu nào được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên các trang thông tin điện tử ở Việt Nam nói chung cũng như ở các đơn vị ngành pháp y tâm thần nói riêng về công tác QLNN đối với đội ngũ viên chức ngành pháp y tâm thần. Tình hình trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có công tác QLNN đội ngũ viên chức của ngành còn nhiều hạn chế như: công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, chế độ đãi ngộ, công tác kiểm tra, đánh giá viên chức, cơ chế chính sách đãi ngộ với đội ngũ cán bộ chuyên ngành pháp y hiện chưa phù hợp và tương xứng với đặc thù công việc, chưa thu hút được cán bộ đặc biệt là đội ngũ bác sĩ, giám định viên pháp y… Đặc biệt, kiến thức và kỹ năng quản lý của bộ phận chuyên trách về công tác tổ chức còn nhiều hạn chế, thiếu tính khoa học. Xuất phát từ yêu cầu nêu trên, học viên chọn đề tài “Quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức ngành pháp y tâm thần ở nước ta hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp chương trình đào tạo thạc sỹ chuyên ngành Quản lý công.