Luận án về quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang, nước CHDCND Lào

Quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển kinh tế - xã… 189 trang · Học viện Hành chính Quốc gia · 2021.

• Tác giả: Daymone Viranon
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trương Quốc Chính
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang, Lào
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Những đóng góp mới của luận án
• 0.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.8. Cấu trúc của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu về quản lý thu - chi ngân sách
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu về phân cấp quản lý ngân sách
• 1.1.3. Các công trình nghiên cứu về cải cách, nâng cao hiệu quả, hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước
• 1.2. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.2.1. Kết quả các công trình đã nghiên cứu
• 1.2.2. Những khoảng trống trong quản lý ngân sách nhà nước cần tiếp tục nghiên cứu
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH
• 2.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.1.1. Khái niệm ngân sách nhà nước
• 2.1.2. Đặc điểm của ngân sách nhà nước
• 2.1.3. Vai trò của ngân sách nhà nước
• 2.1.4. Hệ thống ngân sách nhà nước
• 2.2. QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH
• 2.2.1. Khái niệm và sự cần thiết quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 2.2.2. Chỉ số đánh giá quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 2.2.3. Nội dung quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 2.2.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 2.3. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH VÀ GIÁ TRỊ THAM KHẢO ĐỐI VỚI LUANG PRABANG, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 2.3.1. Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước của một số địa phương cấp tỉnh
• 2.3.2. Giá trị tham khảo đối với quản lý ngân sách cấp tỉnh của Luang Prabang, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI TỈNH LUANG PRABANG, NƯỚC CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 3.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI CỦA TỈNH LUANG PRABANG - CƠ SỞ CHO HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 3.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH TẠI TỈNH LUANG PRABANG
• 3.2.1. Thực trạng cơ quan quản lý ngân sách cấp tỉnh Luang Prabang
• 3.2.2. Thực trạng quản lý thu ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 3.2.3. Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 3.2.4. Thực trạng quản lý cân đối ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 3.2.5. Giám sát, thanh tra, kiểm toán ngân sách nhà nước cấp tỉnh
• 3.2.6. Thực trạng thực hiện các chỉ tiêu
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP TỈNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LUANG PRABANG, NƯỚC CHDCND LÀO
• 3.3.1. Kết quả đạt được
• 3.3.2. Một số hạn chế, bất cập
• 3.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập
• 3.4. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI TỈNH LUANG PRABANG, NƯỚC CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 4.1. QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TỈNH LUANG PRABANG
• 4.1.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Luang Prabang đến năm 2030
• 4.1.2. Quan điểm hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước tỉnh Luang Prabang
• 4.1.3. Mục tiêu quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh Luang Prabang
• 4.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI TỈNH LUANG PRABANG
• 4.2.1. Đẩy mạnh phân cấp trong quản lý ngân sách nhà nước
• 4.2.2. Hoàn thiện chu trình quản lý ngân sách nhà nước
• 4.2.3. Chống thất thoát ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh
• 4.2.4. Nâng cao năng lực cho cán bộ, công chức quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang
• 4.2.5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách nhà nước
• 4.2.6. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với hoạt động liên quan đến NSNN
• 4.2.6.1. Đối với Quốc hội
• 4.2.6.2. Đối với Chính phủ
• 4.2.6.3. Đối với Bộ tài chính
• 4.2.6.4. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Luang Prabang
• 4.3. Kết luận chương 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang

Quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Luang Prabang, nước CHDCND Lào. Ngân sách nhà nước không chỉ là công cụ tài chính mà còn là phương tiện để chính quyền thực hiện các chính sách phát triển. Tỉnh Luang Prabang, với vị trí địa lý và văn hóa đặc sắc, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý ngân sách hiệu quả. Việc nghiên cứu và cải thiện quản lý ngân sách là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là kế hoạch tài chính của chính phủ, phản ánh các nguồn thu và chi tiêu trong một khoảng thời gian nhất định. Vai trò của ngân sách nhà nước rất quan trọng, không chỉ trong việc điều tiết kinh tế mà còn trong việc đảm bảo an sinh xã hội và phát triển hạ tầng.

1.2. Tình hình ngân sách nhà nước tại Luang Prabang

Tình hình ngân sách nhà nước tại Luang Prabang hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Thu ngân sách hàng năm không đủ chi, dẫn đến việc tỉnh phải nhận trợ cấp từ ngân sách trung ương. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc cải thiện quản lý ngân sách.

II. Những thách thức trong quản lý ngân sách nhà nước tại Luang Prabang

Quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tài chính của tỉnh mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Việc nhận diện và phân tích các thách thức này là rất cần thiết để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Hạn chế trong quản lý thu ngân sách

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thu ngân sách không đạt yêu cầu. Nhiều nguồn thu chưa được khai thác triệt để, dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách. Cần có các biện pháp để tăng cường quản lý thu ngân sách hiệu quả hơn.

2.2. Vấn đề trong quản lý chi ngân sách

Quản lý chi ngân sách cũng gặp nhiều khó khăn. Việc phân bổ ngân sách chưa hợp lý, dẫn đến tình trạng chi tiêu không hiệu quả. Cần có sự điều chỉnh trong quy trình phân bổ ngân sách để đảm bảo tính hợp lý và hiệu quả.

III. Phương pháp cải thiện quản lý ngân sách nhà nước tại Luang Prabang

Để cải thiện quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả quản lý mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh.

3.1. Tăng cường phân cấp trong quản lý ngân sách

Phân cấp quản lý ngân sách là một trong những giải pháp quan trọng. Việc giao quyền tự chủ cho các cấp chính quyền địa phương sẽ giúp nâng cao trách nhiệm và hiệu quả trong quản lý ngân sách.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách

Công nghệ thông tin có thể giúp cải thiện quy trình quản lý ngân sách. Việc áp dụng các phần mềm quản lý ngân sách sẽ giúp theo dõi và kiểm soát ngân sách một cách hiệu quả hơn.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Luang Prabang

Nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp cải thiện tình hình ngân sách của tỉnh, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

4.1. Đánh giá kết quả quản lý ngân sách hiện tại

Kết quả nghiên cứu cho thấy một số cải tiến trong quản lý ngân sách đã được thực hiện. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đề xuất từ nghiên cứu cần được áp dụng vào thực tiễn để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Việc theo dõi và đánh giá kết quả sau khi áp dụng là rất quan trọng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý ngân sách tại Luang Prabang

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách.

5.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội của tỉnh

Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Luang Prabang đến năm 2030 cần được xác định rõ ràng. Điều này sẽ giúp định hình các chính sách ngân sách phù hợp.

5.2. Tầm nhìn cho quản lý ngân sách trong tương lai

Tầm nhìn cho quản lý ngân sách trong tương lai cần hướng đến sự minh bạch và hiệu quả. Cần có các chính sách hỗ trợ để đảm bảo ngân sách được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình "Quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào" là luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý công (mã số: 9 34 04 03), được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Daymone Viranon tại Học viện Hành chính Quốc gia (Hà Nội, Việt Nam) năm 2021, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Trương Quốc Chính và TS. Lê Toàn Thắng.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Ngân sách nhà nước (NSNN) là bộ phận cơ bản, giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia và là công cụ tài chính để Nhà nước thực hiện chức năng quản lý vĩ mô đối với các hoạt động kinh tế - xã hội. Tại nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào, sự phát triển kinh tế - xã hội giữa các địa phương còn chưa đồng đều. Quản lý NSNN theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung trước đây chưa mang lại hiệu quả như mong muốn; ngân sách địa phương chưa tự chủ được nguồn thu cho nhiệm vụ chi nên vẫn phải nhận trợ cấp cân đối từ ngân sách trung ương.

Tỉnh Luang Prabang là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển, song công tác quản lý NSNN tại đây còn nhiều hạn chế, bất cập: thu ngân sách hàng năm không đủ chi; quy định thẩm quyền quyết định ngân sách giữa các cơ quan còn chồng chéo, chưa rõ ràng; quy trình quản lý còn mang nặng tính hình thức; điều hành ngân sách thiếu tính năng động, sáng tạo; nguy cơ thất thoát ngân sách vẫn tồn tại. Trong khi đó, cơ sở lý luận về quản lý NSNN ở CHDCND Lào còn mỏng, phần lớn các công trình đi trước tiếp cận dưới góc độ kinh tế học hoặc chỉ phân tích riêng lẻ khâu thu, chi, phân cấp mà chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện quản lý NSNN cấp tỉnh dưới góc độ chuyên ngành Quản lý công.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là bổ sung, hoàn thiện khung lý luận về quản lý NSNN, phân tích thực trạng quản lý NSNN tại tỉnh Luang Prabang, từ đó đề xuất quan điểm, phương hướng và hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý NSNN tại địa phương.

Để đạt được mục đích trên, luận án xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý NSNN để đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra khoảng trống nghiên cứu và khẳng định tính không trùng lặp của đề tài.
2. Tổng hợp, bổ sung, hoàn thiện khung lý thuyết về quản lý nhà nước đối với NSNN cấp tỉnh (khái niệm, vai trò, nguyên tắc, nội dung, yếu tố ảnh hưởng) trên cơ sở hệ thống pháp luật của nước CHDCND Lào.
3. Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý ngân sách tại tỉnh Luang Prabang trên các mặt: thu, chi, cân đối, giám sát, thanh tra, kiểm toán; làm rõ kết quả, hạn chế và nguyên nhân.
4. Đề xuất hệ thống quan điểm và giải pháp có tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác quản lý NSNN trên địa bàn tỉnh Luang Prabang trong giai đoạn tiếp theo.

Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu

• Giả thuyết khoa học: Thu NSNN của tỉnh Luang Prabang chưa cao trong khi nhu cầu chi khá lớn, nguyên nhân cơ bản do hoạt động quản lý NSNN còn hạn chế, dẫn đến thất thoát hoặc lãng phí. Nếu công tác quản lý NSNN của tỉnh được hoàn thiện đồng bộ, nguồn lực tài chính sẽ được sử dụng hiệu quả hơn, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• 5 câu hỏi nghiên cứu được đặt ra:
  1. Quản lý NSNN cấp tỉnh là gì và quản lý theo những nội dung nào?
  2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quản lý NSNN cấp tỉnh?
  3. Tỉnh Luang Prabang học tập được những kinh nghiệm gì từ thực tiễn quản lý NSNN cấp tỉnh của một số địa phương khác?
  4. Thực trạng quản lý NSNN cấp tỉnh của Luang Prabang hiện nay như thế nào? Nguyên nhân của những hạn chế là gì?
  5. Để tiếp tục hoàn thiện quản lý NSNN cấp tỉnh, Luang Prabang cần thực hiện những giải pháp nào và trên cơ sở quan điểm nào?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý NSNN cấp tỉnh.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về nội dung: Nghiên cứu 4 nội dung quản lý ngân sách cấp tỉnh của chính quyền tỉnh gồm: (1) Quản lý thu ngân sách; (2) Quản lý chi ngân sách; (3) Quản lý cân đối ngân sách; (4) Thanh tra, kiểm tra, giám sát NSNN. Luận án không nghiên cứu hoạt động quản lý ngân sách cấp huyện trên địa bàn tỉnh.
  • Về không gian: Địa bàn tỉnh Luang Prabang, kết hợp khảo cứu kinh nghiệm của một số địa phương trong nước Lào và tại Việt Nam.
  • Về thời gian: Thu thập dữ liệu và số liệu giai đoạn 2015-2020, tầm nhìn đến năm 2030.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã tổng thuật, phân loại và đánh giá có hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài theo 3 nhóm nội dung chính:

Nhóm nội dung	Tác giả, công trình và năm công bố tiêu biểu	Trọng tâm nghiên cứu đã thực hiện
Quản lý thu - chi ngân sách	- Viêng Thoong Sỉ Phăn Đon (2011) - Thongvon Luongphimma (2016) - Trịnh Thị Thúy Hồng (2012) - Nguyễn Thị Huệ (2012) - Nguyễn Thị Thanh Mai (2017)	- Lý luận và thực tiễn quản lý thu NSNN tại Lào qua các thời kỳ. - Quản lý chi ngân sách tỉnh Hủa Phăn (Lào) và kinh nghiệm từ OECD. - Quản lý chi NSNN trong đầu tư xây dựng cơ bản tại Bình Định. - Thực trạng thất thoát và phòng chống thất thoát chi ngân sách tại Thái Bình. - Quản lý nhà nước đối với thu - chi ngân sách tại TP. Hải Phòng.
Phân cấp quản lý ngân sách	- Khamphan Keomany (2018, 2019) - Võ Kim Sơn (2004) - Lê Chi Mai (2006) - Bùi Đường Nghiêu (2006) - Mai Đình Lâm (2012) - Lê Toàn Thắng (2013) - Nguyễn Xuân Thu (2015)	- Phân cấp quản lý NSNN trên địa bàn tỉnh Attapư (Lào). - Cơ sở lý luận, thực tiễn phân cấp quản lý hành chính nhà nước tại Việt Nam. - Phân cấp thu, chi và quy trình ngân sách tại Lạng Sơn, Đà Nẵng. - Cơ chế điều hòa và bổ sung ngân sách giữa trung ương và địa phương. - Tác động của phân cấp tài khóa đến tăng trưởng kinh tế và quản trị địa phương.
Cải cách và hoàn thiện quản lý NSNN	- Khamphong Butdavong (1998) - Pangthong Luangvanxay (2010) - Nguyễn Văn Nhứt (2004) - Nguyễn Ngọc Thao (2007) - Phạm Ngọc Dũng & Hoàng Thị Thúy Nguyệt (2008) - Hạng Hoài Thành (2008) - Trần Quốc Vinh (2009) - Wolfgang Streeck & Daniel Mertens (2011) - Tô Thiện Hiền (2012) - Đàm Thị Hệ (2013) - Lưu Đức Hải (2015)	- Đổi mới quản lý NSNN và phân cấp tại Lào qua các thời kỳ. - Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách cấp chính quyền cơ sở. - Phát huy vai trò NSNN gắn với hội nhập kinh tế và WTO. - Quản lý NSNN theo kết quả đầu ra và lộ trình áp dụng. - Cải cách chế độ quản lý dự toán và tài chính công tại Trung Quốc. - Đổi mới quản lý ngân sách địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng. - Tài chính thắt chặt, công khai minh bạch trong đầu tư công. - Hoàn thiện quản lý NSNN tại An Giang, Gia Nghĩa (Đắk Nông) và bài học từ Hoa Kỳ, CHLB Đức.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án lựa chọn giải quyết

Qua việc tổng hợp các công trình trên, tác giả chỉ ra 4 khoảng trống học thuật:

1. Các nghiên cứu về phân cấp chủ yếu tập trung vào phân chia phạm vi nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa trung ương và địa phương, chưa làm rõ căn cứ phân chia gắn với đặc thù riêng biệt của từng địa phương.
2. Các công trình về thu - chi chưa làm rõ các điều kiện để chính quyền địa phương quản lý theo trung hạn, dài hạn và theo kết quả đầu ra; chưa xác định phạm vi tự chủ tối ưu, tiêu chí đánh giá hiệu quả và cơ cấu bộ máy quản lý hợp lý.
3. Phần lớn nghiên cứu tiếp cận thuần túy từ góc độ kinh tế học (dòng tiền, chỉ tiêu, định mức), thiếu vắng cách tiếp cận từ khoa học Quản lý công (phương thức vận hành của cơ quan công quyền, hiệu lực bộ máy, lý thuyết chủ sở hữu - người đại diện).
4. Chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện và có hệ thống về quản lý NSNN cấp tỉnh trên địa bàn tỉnh Luang Prabang (CHDCND Lào).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận án được triển khai trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Chia tách hoạt động quản lý NSNN thành các bộ phận cấu thành để nhận diện tồn tại, bất cập; sau đó tổng hợp, liên kết các luận điểm lý thuyết thành khung phân tích chỉnh thể.
• Phương pháp kế thừa: Tiếp thu có chọn lọc các kết quả lý luận và thực tiễn từ các công trình nghiên cứu đã công bố trong và ngoài nước để xây dựng khung phân tích và hệ thống giải pháp.
• Phương pháp so sánh: Đánh giá sự biến động, tăng giảm các chỉ tiêu ngân sách qua các năm; so sánh mô hình và bài học kinh nghiệm giữa các địa phương của Lào và Việt Nam.
• Phương pháp thống kê: Thu thập, phân loại, xử lý các chuỗi số liệu thứ cấp về thu, chi, cân đối ngân sách của tỉnh Luang Prabang giai đoạn 2015-2020 nhằm làm sáng tỏ xu hướng vận động thực tế.

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

• Khái niệm NSNN: Theo Luật NSNN năm 2006 và Luật NSNN sửa đổi, bổ sung năm 2015 của CHDCND Lào, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và được Quốc hội thông qua hằng năm; là trung tâm của hệ thống tài chính quốc gia, là công cụ quản lý, điều tiết kinh tế vĩ mô nhằm đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội. Luận án đối chiếu khái niệm này với Luật NSNN năm 2015 của Việt Nam cũng như luật pháp của Pháp và Liên bang Nga để làm rõ tính phổ quát và tính đặc thù.
• 5 đặc điểm của NSNN:
  1. Việc tạo lập và sử dụng quỹ NSNN gắn liền với quyền lực kinh tế - chính trị của Nhà nước, thực hiện theo quy định luật pháp.
  2. Gắn chặt với sở hữu Nhà nước và chứa đựng lợi ích chung, lợi ích công cộng.
  3. Bản chất là một bản dự toán thu chi được cơ quan lập pháp phê chuẩn.
  4. Là bộ phận chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia.
  5. Luôn gắn liền với tính giai cấp qua các thời kỳ lịch sử.
• 5 vai trò chủ yếu của NSNN:
  1. Phân bổ trực tiếp hoặc gián tiếp các nguồn lực tài chính, định hướng phát triển sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
  2. Điều tiết thị trường, bình ổn giá cả và kiềm chế lạm phát.
  3. Điều chỉnh thu nhập, thực hiện công bằng xã hội và giải quyết các vấn đề an sinh xã hội.
  4. Cung cấp nguồn lực tài chính duy trì hoạt động của bộ máy Nhà nước, bảo đảm an ninh - quốc phòng.
  5. Kiểm tra, giám sát các hoạt động tài chính quốc gia, giữ vững kỷ cương tài chính.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến quản lý ngân sách nhà nước

Chương này tập trung hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước (Lào) và quốc tế (chủ yếu là Việt Nam và một số nghiên cứu quốc tế) về 3 nhóm chủ đề: quản lý thu - chi, phân cấp quản lý ngân sách, và cải cách nâng cao hiệu quả quản lý NSNN. Tác giả tiến hành đánh giá tổng thể những thành tựu mà các nghiên cứu đi trước đã đạt được, đồng thời phân tích chi tiết 4 khoảng trống học thuật chưa được giải quyết. Từ đó, chương 1 xác lập 4 hướng nghiên cứu trọng tâm của luận án nhằm đảm bảo tính mới, không trùng lặp và phù hợp với thực tiễn tỉnh Luang Prabang.

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh

Chương 2 xây dựng khung lý thuyết toàn diện về quản lý NSNN cấp tỉnh. Nội dung chương làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò và cơ cấu hệ thống NSNN theo quy định của CHDCND Lào (gồm 3 cấp: ngân sách trung ương, ngân sách cấp tỉnh, ngân sách cấp huyện). Luận án phân tích sự cần thiết khách quan của công tác quản lý NSNN cấp tỉnh, các chỉ số đánh giá, các yếu tố ảnh hưởng khách quan và chủ quan, cùng 4 nội dung quản lý cốt lõi:

1. Quản lý thu ngân sách nhà nước cấp tỉnh.
2. Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp tỉnh.
3. Quản lý cân đối ngân sách nhà nước cấp tỉnh.
4. Giám sát, thanh tra, kiểm toán ngân sách nhà nước cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, chương 2 phân tích kinh nghiệm quản lý NSNN thực tế tại một số địa phương của Lào và Việt Nam, từ đó rút ra các bài học tham khảo có giá trị ứng dụng cho tỉnh Luang Prabang.

Chương 3: Thực trạng quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang, nước CHDCND Lào

Chương 3 trình bày bức tranh tổng thể về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Luang Prabang (tăng trưởng GRDP, chuyển dịch cơ cấu các nhóm ngành chủ yếu giai đoạn 2015-2019). Tác giả đi sâu phân tích thực trạng tổ chức bộ máy và hoạt động quản lý NSNN cấp tỉnh thông qua hệ thống dữ liệu thực tế:

DANH MỤC CÁC BẢNG DỮ LIỆU ĐƯỢC XÂY DỰNG TRONG CHƯƠNG 3:
- Bảng 1.1: Tỷ lệ tăng trưởng GRDP của tỉnh Luang Prabang
- Bảng 1.2: Cơ cấu kinh tế các nhóm ngành chủ yếu giai đoạn 2015-2019
- Bảng 1.3: Thu NSNN Luang Prabang (đơn vị: triệu kip)
- Bảng 1.4: Chi NSĐP của Luang Prabang (đơn vị: triệu kip)
- Bảng 1.5: Cân đối ngân sách cấp tỉnh (đơn vị: triệu kip)
- Bảng 1.6: Chênh lệch thực thu 2016 - 2019
- Bảng 1.7: Chênh lệch thực chi 2016 - 2019
- Sơ đồ 1.1: Hệ thống NSNN của nước CHDCND Lào

Chương 3 chỉ rõ những kết quả đạt được, đồng thời phân tích các hạn chế: quy mô thu NSNN chưa tương xứng với tiềm năng; chi ngân sách lớn dẫn đến mất cân đối nghiêm trọng, phụ thuộc lớn vào nguồn bổ sung từ trung ương; quy trình lập, chấp hành và quyết toán ngân sách còn hình thức; phân định thẩm quyền giữa các cơ quan quản lý chưa rõ ràng; hoạt động thanh tra, kiểm toán chưa thực sự phát huy hiệu lực. Các nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến hạn chế cũng được luận giải cụ thể.

Chương 4: Quan điểm và giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước tại tỉnh Luang Prabang, nước CHDCND Lào

Trên cơ sở định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2030, chương 4 xác lập các quan điểm và mục tiêu hoàn thiện quản lý NSNN. Tác giả đề xuất hệ thống 6 giải pháp trực tiếp cho địa phương:

1. Đẩy mạnh phân cấp trong quản lý NSNN giữa các cấp chính quyền.
2. Hoàn thiện chu trình quản lý NSNN (nâng cao chất lượng lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách).
3. Tăng cường các biện pháp chống thất thoát NSNN trên địa bàn tỉnh.
4. Nâng cao năng lực chuyên môn và phẩm chất cho đội ngũ cán bộ, công chức quản lý NSNN tại địa phương.
5. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, điều hành ngân sách.
6. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát đối với các hoạt động liên quan đến NSNN.

Ngoài ra, luận án đưa ra 4 nhóm kiến nghị cụ thể đối với: Quốc hội nước CHDCND Lào, Chính phủ Lào, Bộ Tài chính Lào, và Ủy ban nhân dân tỉnh Luang Prabang nhằm tạo lập môi trường thể chế đồng bộ cho việc thực thi giải pháp.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Luận án góp phần hệ thống hóa và hoàn thiện khung lý thuyết về quản lý NSNN cấp tỉnh dựa trên cơ sở pháp luật hiện hành của nước CHDCND Lào (Luật NSNN năm 2006 và Luật NSNN sửa đổi năm 2015).
• Làm rõ các khái niệm, cơ cấu cấu thành, nguyên tắc, nội dung và các yếu tố chi phối quản lý NSNN cấp tỉnh dưới góc độ chuyên ngành Quản lý công.
• Rút ra các bài học kinh nghiệm có cơ sở khoa học từ thực tiễn quản lý ngân sách cấp tỉnh ở Việt Nam và một số địa phương của Lào để áp dụng phù hợp vào điều kiện thể chế của Lào.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Phân tích và phản ánh toàn diện thực trạng quản lý ngân sách tỉnh Luang Prabang giai đoạn 2015-2020: quy mô thu, cơ cấu chi, tình trạng mất cân đối thu - chi, chu trình quản lý ngân sách và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.
• Chỉ ra những điểm nghẽn thể chế và nguyên nhân hạn chế trong quản lý ngân sách địa phương.
• Cung cấp luận cứ khoa học để xây dựng hệ thống 6 giải pháp hoàn thiện quản lý NSNN tỉnh Luang Prabang và 4 nhóm kiến nghị đối với các cơ quan Trung ương và chính quyền địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực công.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án: Căn cứ vào phạm vi nghiên cứu đã xác định, luận án tập trung vào cấp tỉnh, chưa nghiên cứu sâu hoạt động quản lý ngân sách cấp huyện trực thuộc tỉnh Luang Prabang; chuỗi số liệu thực tế được giới hạn khảo sát trong giai đoạn 2015-2020.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng phạm vi khảo sát xuống cấp huyện và cấp cơ sở trên địa bàn tỉnh; đi sâu nghiên cứu điều kiện áp dụng phương thức quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra khi hệ thống thông tin và thể chế tài chính của CHDCND Lào đạt mức độ hoàn thiện cao hơn.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị khoa học và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp luận cứ thực tiễn cho Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính nước CHDCND Lào và Ủy ban nhân dân tỉnh Luang Prabang trong việc sửa đổi cơ chế phân cấp tài chính, quy trình quản lý dự toán và hoàn thiện chính sách tài khóa địa phương.
• Cán bộ, công chức ngành tài chính - ngân sách: Cung cấp tài liệu nghiệp vụ giúp nâng cao kỹ năng điều hành, kiểm soát thu chi và phòng chống thất thoát ngân sách cấp tỉnh.
• Giảng viên, học viên và nghiên cứu sinh: Là nguồn tài liệu học thuật chuyên khảo tại Học viện Hành chính Quốc gia và các cơ sở đào tạo chuyên ngành Quản lý công, Quản lý kinh tế khi nghiên cứu về thể chế kinh tế, tài chính công của nước CHDCND Lào.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm Ngân sách nhà nước được xác định như thế nào theo văn bản pháp luật của CHDCND Lào?

Theo Luật NSNN năm 2006 và Luật NSNN sửa đổi, bổ sung năm 2015 của CHDCND Lào, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và được Quốc hội thông qua hằng năm. NSNN giữ vị trí trung tâm trong hệ thống tài chính quốc gia, là công cụ quản lý và điều tiết kinh tế vĩ mô để đảm bảo kinh tế - xã hội phát triển.

2. Hệ thống NSNN của nước CHDCND Lào được tổ chức thành mấy cấp?

Theo quy định pháp luật và nội dung trình bày trong luận án, hệ thống NSNN của nước CHDCND Lào được tổ chức thống nhất thành 3 cấp: (1) Ngân sách trung ương; (2) Ngân sách cấp tỉnh; (3) Ngân sách cấp huyện.

3. Bốn nội dung quản lý NSNN cấp tỉnh được luận án tập trung nghiên cứu là gì?

Luận án giới hạn và phân tích chuyên sâu 4 nội dung quản lý cấp tỉnh bao gồm:

1. Quản lý thu ngân sách nhà nước cấp tỉnh.
2. Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp tỉnh.
3. Quản lý cân đối ngân sách nhà nước cấp tỉnh.
4. Thanh tra, kiểm tra, giám sát ngân sách nhà nước cấp tỉnh.

4. Luận án đề xuất những giải pháp trọng tâm nào cho tỉnh Luang Prabang?

Luận án đề xuất 6 nhóm giải pháp thực hiện tại địa phương:

1. Đẩy mạnh phân cấp trong quản lý NSNN.
2. Hoàn thiện chu trình quản lý NSNN (lập, chấp hành, quyết toán).
3. Tăng cường các biện pháp chống thất thoát NSNN.
4. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức quản lý NSNN.
5. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách.
6. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát NSNN.

5. Tác giả đưa ra kiến nghị hoàn thiện thể chế tới những cơ quan nào?

Luận án đề xuất hệ thống kiến nghị đồng bộ tới 4 cấp/cơ quan:

1. Quốc hội nước CHDCND Lào.
2. Chính phủ nước CHDCND Lào.
3. Bộ Tài chính nước CHDCND Lào.
4. Ủy ban nhân dân tỉnh Luang Prabang.

---

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Daymone Viranon là công trình nghiên cứu chuyên sâu về quản lý NSNN cấp tỉnh tại tỉnh Luang Prabang dưới góc độ chuyên ngành Quản lý công. Tác giả đã hoàn thiện khung lý thuyết dựa trên thể chế CHDCND Lào, đánh giá thực trạng thu, chi, cân đối và giám sát ngân sách giai đoạn 2015-2020, làm rõ các hạn chế và nguyên nhân tồn tại. Hệ thống quan điểm, 6 giải pháp thực thi tại địa phương cùng các kiến nghị đối với các cơ quan Trung ương cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để nâng cao hiệu lực quản lý tài chính công tại tỉnh Luang Prabang trong giai đoạn đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Quản lý NSNN không phải là một đề tài mới, đã có rất nhiều các nhà khoa học, nhà nghiên cứu ở CHDCND Lào và Việt Nam nghiên cứu về vấn đề này trên các cấp độ khác nhau: từ cấp quốc gia, cấp tỉnh, cấp huyện…; từ nghiên cứu tổng thể hoạt động quản lý NSNN đến nghiên cứu từng bộ phận theo chu trình ngân sách; nghiên cứu từ góc độ vi mô như công tác quản lý thu, quản lý chi… đến nghiên cứu từ góc độ vĩ mô như phân cấp ngân sách… Để nghiên cứu triển khai luận án này, tác giả đã tìm hiểu, tham khảo rất nhiều các công trình nghiên cứu có liên quan, và dưới đây là một số nghiên cứu tiêu biểu: 1. Các công trình nghiên cứu về quản lý thu - chi ngân sách Quản lý thu - chi ngân sách có một số công trình trong nước và ngoài nước đề cập. - Các công trình trong nước: + Viêng Thoong Sỉ Phăn Đon (2011), "Quản lý thu NSNN ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào", Luận án Tiến sĩ kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.

Luận án đã hệ thống hóa, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý thu NSNN trong nền kinh tế thị trường, như: khái niệm thu NSNN, đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến thu NSNN; vai trò, mục tiêu và nội dung quản lý thu NSNN (trong đó nhấn mạnh đến hoạch định chính sách thu NSNN, quản lý quá trình tổ chức thu NSNN); mô hình tổ chức bộ máy quản lý thu NSNN. Trên cơ sở khảo cứu kinh nghiệm quản lý thu NSNN của Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Pháp, Anh, 9 tác giả rút ra 7 bài học có thể vận dụng trong quản lý NSNN ở CHDCND Lào. Trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý thu NSNN ở CHDCND Lào qua các thời kỳ, luận án đánh giá những thành công, hạn chế, nguyên nhân của các hạn chế trong quản lý thu NSNN ở Lào. Luận án đã đề xuất 5 định hướng và 4 nhóm giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện quản lý thu NSNN ở Lào trong thời gian tới.

Tuy nhiên, luận án chưa đưa ra được các tiêu chí đánh giá hiệu quả của hoạt động quản lý thu ngân sách; chưa chỉ rõ các căn cứ đề xuất giải pháp và điều kiện thực hiện các giải pháp. Nội dung quản lý thu NSNN được trình bày trong chương lý luận và khi tiến hành đánh giá thực trạng chưa nhất quán. Trong chương lý luận, tác giả trình bày quản lý thu NSNN bao gồm quá trình xây dựng các chính sách, chế độ thu; quá trình tổ chức hệ thống cơ quan thu; triển khai các phương pháp thu; kiểm tra giám sát hoạt động thu và giải quyết tranh chấp trong quá trình thu NSNN. Nhưng khi phân tích thực trạng quản lý thu NSNN ở Lào, luận án lại xây dựng thành 3 nội dung là: chính sách thu NSNN; quản lý quá trình thu NSNN và bộ máy thu NSNN.

+ Thongvon Luongphimma (2016), “Hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Hủa Phăn nước CHDCND Lào”, Luận án tiến sĩ kinh tế, Học viện Tài chính, Hà Nội. Tác giả Thongvon đã hệ thống hoá, phân tích và làm rõ hơn cơ sở lý luận về quản lý chi NSNN: khái niệm, đặc điểm, vai trò, nội dung quản lý chi NSNN, các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi NSNN. Tác giả luận án cũng đã nghiên cứu kinh nghiệm cải cách chi tiêu công ở các nước có nền kinh tế phát triển (OECD), kinh nghiệm đổi mới quản lý chi ngân sách nhà nước theo đầu ra và kết quả. Từ đó, rút ra những bài học kinh nghiệm có giá trị tham khảo, vận dụng cho công tác quản lý chi ngân sách nhà nước của CHDCND Lào nói chung và cho tỉnh Hủa Phăn nói riêng.

Tác giả đã khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng về công tác quản lý chi NSNN tại tỉnh Hủa Phăn CHDCND Lào trong giai đoạn từ 2005 - 2015. Từ đó, chỉ rõ những kết quả đạt được cũng như những tồn tại, vướng mắc và nguyên nhân của những tồn tại, vướng mắc đó. 10 Trên cơ sở định hướng, mục tiêu hoàn thiện quản lý chi NSNN của tỉnh Hủa Phăn CHDCND Lào. Tác giả đã đề xuất hệ thống bao gồm 06 nhóm giải pháp và 04 điều kiện để thực hiện các giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Hủa Phăn CHDCND Lào cho những năm tới.

Những giải pháp đề xuất hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Hủa Phăn tương đối toàn diện và cụ thể, đồng thời có sự gắn kết giữa lý luận và thực tiễn, có căn cứ khoa học và có tính khả thi cao. - Các công trình ngoài nước: + Trịnh Thị Thúy Hồng (2012), “Quản lý chi NSNN trong đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Bình Định”, Luận án Tiến sĩ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội. Tác giả đã luận giải sự cần thiết quản lý chi NSNN trong đầu tư xây dựng cơ bản. Nội dung quản lý chi NSNN được luận án tiếp cận theo chu trình ngân sách.

Luận án đã phân tích khá rõ các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng tới quản lý chi NSNN trong đầu tư xây dựng cơ bản (03 nhân tố chủ quan và 04 nhân tố khách quan). Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN trong đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Bình Định, luận án đã đề xuất được 07 giải pháp lớn nhằm tăng cường quản lý NSNN trong đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Bình Định. Điều đáng chú ý là tác giả luận án đã đề cập đến hệ thống chỉ tiêu đánh giá quản lý chi ngân sách trong đầu tư xây dựng cơ bản thông qua phân tích các chỉ tiêu phản ánh kết quả chi NSNN và các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả chi NSNN trong đầu tư xây dựng cơ bản. + Nguyễn Thị Huệ (2012), “Chống thất thoát trong chi NSNN ở tỉnh Thái Bình”, Luận án Tiến sĩ kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.

Tác giả đã đề cập tới những hậu quả do thất thoát trong chi ngân sách gây ra, từ đó khẳng định chống thất thoát trong chi ngân sách có ý nghĩa vô cùng to lớn. Luận án cũng đã phân tích thực trạng thất thoát và chống thất thoát trong chi NSNN cấp tỉnh ở Thái Bình, chỉ ra 14 nguyên nhân dẫn đến thất thoát trong chi NSNN và đề xuất 06 giải pháp tăng 11 cường phòng, chống thất thoát trong chi ngân sách cấp tỉnh ở Thái Bình trong thời gian tới. Luận án chưa đưa ra các tiêu chí đánh giá tính hiệu lực, hiệu quả của việc chống thất thoát này. Do xuất phát từ đối tượng và phạm vi nghiên cứu, nên luận án không nghiên cứu công tác QLNN đối với chi NSNN ở tỉnh Thái Bình.

+ Nguyễn Thị Thanh Mai (2017), “Hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thu - chi ngân sách của thành phố Hải Phòng”, Luận án tiến sĩ Quản lý kinh tế, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, Hà Nội. Tác giả đã xây dựng được cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với thu - chi ngân sách địa phương, bao gồm khái niệm, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến QLNN đối với thu - chi NSNN. Qua việc tìm hiểu kinh nghiệm QLNN đối với thu - chi NSNN của Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Bắc Kinh (Trung Quốc), tác giả rút ra bài học để vận dụng cho Hải Phòng. Luận án đã đánh giá thực trạng QLNN đối với thu - chi NSNN trên địa bàn Hải Phòng trên 03 nội dung là ban hành các văn bản pháp luật về thu - chi ngân sách địa phương của chính quyền thành phố Hải Phòng; tổ chức quá trình thu - chi ngân sách của thành phố Hải Phòng; kiểm tra, giám sát quá trình thu - chi ngân sách của thành phố Hải Phòng, tác giả đã chỉ ra những thành công, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong việc QLNN đối với thu - chi NSNN của Hải Phòng.

Từ phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thu - chi ngân sách của thành phố Hải Phòng đến năm 2025, tác giả đề xuất 10 giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN đối với thu - chi NSNN của Hải Phòng. Cụ thể: 1) Ban hành, sửa đổi, hoàn thiện các quy định của thành phố về thu - chi ngân sách địa phương và quản lý nhà nước đối với thu - chi ngân sách địa phương; 2) Nâng cao chất lượng xây dựng dự toán ngân sách địa phương; 3) Nâng cao năng lực quản lý của người lãnh đạo, trình độ chuyên môn của cán bộ, công chức trong bộ máy quản lý nhà nước; 4) Tăng cường công khai, minh bạch trong quản lý nhà nước đối với thu - chi ngân sách địa phương; 5) Tăng 12 cường và nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra, giám sát thực hiện thu - chi ngân sách địa phương; 6) Tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các ngành và các đơn vị trong công tác quản lý, điều hành thu - chi ngân sách địa phương; 7) Có hình thức khen thưởng, vinh danh và xử phạt thỏa đáng; nâng cao hiệu lực của các văn bản pháp luật; 8) Đề cao vai trò giám sát của người dân; 9) Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các đối tượng quản lý; 10) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý điều hành ngân sách địa phương. Các công trình nghiên cứu về phân cấp quản lý ngân sách Phân cấp quản lý ngân sách, đặc biệt là phân cấp giữa ngân sách trung ương và địa phương là một nội dung quan trọng trong quản lý ngân sách. Nghiên cứu về phân cấp quản lý ngân sách cũng đã được khá nhiều nhà nghiên cứu tiến hành.

- Các công trình trong nước: + Khamphan Keomany (2018), “Kinh nghiệm phân cấp quản lý ngân sách nhà nước của một số nước và bài học có thể vận dụng đối với Lào và tỉnh Attapư", Tạp chí Nghiên cứu Tài chính kế toán, Số 09/2018. Quản lý ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý luôn là vấn đề nóng và thực sự cần thiết của bất kỳ quốc gia nào. Việc phân cấp và quản lý ngân sách một cách đúng đắn hệ thống không chỉ là giảm bội chi ngân sách, mà còn đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội một cách tích cực nhất.