Luận văn thạc sĩ quản lý chi ngân sách nhà nước cho cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chi ngân sách nhà nước cho bệnh viện thuộc sở y tế tại Hà Nội, đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả.

• Tác giả: Vương Thị Hải Anh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Phạm Thị Hồng Điệp
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý ngân sách nhà nước cho bệnh viện tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CƠ SỞ KHÁM CHỮA BỆNH CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 1.2. Những vấn đề lý luận về quản lý chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập
• 1.2.1. Khái quát về chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập
• 1.2.2. Quản lý chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập trên địa bàn cấp tỉnh
• 1.3. Kinh nghiệm quản lý chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập tại một số địa phương
• 1.3.1. Kinh nghiệm về quản lý chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập tại một số địa phương
• 1.3.2. Bài học về quản lý chi ngân sách nhà nước cho cơ sở khám chữa bệnh thuộc sở y tế Hà Nội
• 2. Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các phương pháp thu thập số liệu
• 2.2. Các phương pháp xử lý dữ liệu
• 3. Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CƠ SỞ KHÁM BỆNH THUỘC SỞ Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2011 - 2015
• 3.1. Khái quát về các cơ sở khám chữa bệnh và những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 3.1.1. Khái quát về các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở y tế Hà Nội
• 3.1.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 3.2. Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 3.2.1. Lập dự toán chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế
• 3.2.2. Phân bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế
• 3.2.3. Tổ chức thực hiện dự toán chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế
• 3.2.4. Quyết toán chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế
• 3.2.5. Kiểm tra, kiểm soát trong sử dụng chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế
• 3.3. Đánh giá quản lý chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 4. Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO CÁC CƠ SỞ KHÁM CHỮA BỆNH THUỘC SỞ Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• 4.1. Mục tiêu và định hướng phát triển của cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 4.1.1. Mục tiêu phát triển của cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 4.1.2. Định hướng phát triển của cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội trong thời gian tới
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện lập dự toán ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế
• 4.2.2. Giải pháp hoàn thiện phân bổ và giao dự toán ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 4.2.3. Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 4.2.4. Giải pháp hoàn thiện quyết toán ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• 4.2.5. Giải pháp hoàn thiện kiểm tra, kiểm soát trong sử dụng ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Quản lý ngân sách nhà nước (quản lý ngân sách) cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý chi ngân sách nhà nước (chi ngân sách nhà nước) không hiệu quả có thể dẫn đến tình trạng bất ổn trong nền kinh tế. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trong điều kiện ngân sách hạn chế, việc phân bổ ngân sách cho các cơ sở y tế cần phải có trọng tâm và đúng mục đích. Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho vấn đề này. Ví dụ, Nguyễn Ngọc Hải (2012) đã hệ thống hóa lý luận về hàng hóa công cộng và vai trò của ngân sách nhà nước trong việc cung ứng hàng hóa này. Tương tự, Nguyễn Thị Minh Thuần (2013) đã đề xuất các giải pháp đổi mới quản lý chi ngân sách nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Những nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý luận quan trọng cho việc hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh tại Hà Nội.

1.1. Các vấn đề lý luận về quản lý chi ngân sách nhà nước

Quản lý chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập cần được hiểu rõ về các nguyên tắc và phương thức thực hiện. Theo Luật Ngân sách Nhà nước, ngân sách được phân chia thành các quỹ nhỏ hơn để phục vụ cho các mục đích khác nhau. Việc phân bổ ngân sách cho các cơ sở y tế cần đảm bảo tính công bằng và hiệu quả. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc quản lý chi ngân sách nhà nước không chỉ liên quan đến việc lập dự toán mà còn bao gồm các khía cạnh như phân bổ, thực hiện và quyết toán ngân sách. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và các cơ sở khám chữa bệnh để đảm bảo rằng ngân sách được sử dụng đúng mục đích và đạt hiệu quả cao nhất.

II. Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh

Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội giai đoạn 2011 - 2015 cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các cơ sở khám chữa bệnh đã nhận được ngân sách từ nhà nước, tuy nhiên, việc phân bổ và sử dụng ngân sách còn nhiều hạn chế. Một số cơ sở không đủ nguồn lực để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Theo báo cáo, ngân sách y tế hàng năm vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng thiếu thốn trang thiết bị và nhân lực. Việc quản lý chi ngân sách nhà nước cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Các giải pháp như cải cách quy trình lập dự toán và tăng cường kiểm tra, kiểm soát trong sử dụng ngân sách là rất cần thiết.

2.1. Đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách

Đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính y tế. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, hiệu quả sử dụng ngân sách không chỉ phụ thuộc vào số lượng ngân sách được cấp mà còn vào cách thức quản lý và sử dụng ngân sách đó. Việc kiểm tra, giám sát trong quá trình sử dụng ngân sách cần được thực hiện thường xuyên để phát hiện kịp thời các sai sót và lãng phí. Hơn nữa, cần có các chỉ tiêu đánh giá cụ thể để đo lường hiệu quả sử dụng ngân sách, từ đó có những điều chỉnh kịp thời nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước

Để hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội, cần thực hiện một số giải pháp cơ bản. Trước hết, cần cải cách quy trình lập dự toán ngân sách, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong phân bổ ngân sách. Thứ hai, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong sử dụng ngân sách để phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm. Cuối cùng, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện nhiệm vụ. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ y tế cho người dân.

3.1. Cải cách quy trình lập dự toán ngân sách

Cải cách quy trình lập dự toán ngân sách là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước. Quy trình này cần được thực hiện một cách minh bạch, công khai và có sự tham gia của các bên liên quan. Việc lập dự toán cần dựa trên nhu cầu thực tế của các cơ sở khám chữa bệnh, từ đó đảm bảo rằng ngân sách được phân bổ đúng mục đích và đạt hiệu quả cao nhất. Hơn nữa, cần có các tiêu chí rõ ràng để đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách, từ đó có những điều chỉnh kịp thời nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân Thủ đô Hà Nội không ngừng gia tăng cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng. Tính đến năm 2015, dân số thành phố đạt 7,599 triệu người, kéo theo khối lượng phục vụ tại các cơ sở khám chữa bệnh công lập tăng vọt lên 4,515 triệu lượt khám, tăng hơn 51,7% so với mức 2,975 triệu lượt của năm 2011. Thực tế này tạo ra áp lực tài chính rất lớn lên nguồn ngân sách nhà nước vốn còn hạn hẹp, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính công.

Vấn đề cốt lõi mà nghiên cứu giải quyết là sự thiếu đồng bộ và những kẽ hở trong chu trình quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại 91 đơn vị trực thuộc Sở Y tế Hà Nội. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chi ngân sách nhà nước cho y tế công lập; phân tích thực trạng quản lý từ khâu lập, phân bổ, chấp hành đến quyết toán và kiểm soát chi giai đoạn 2011 - 2015; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính y tế đến năm 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khoản chi thường xuyên bao gồm chi bộ máy, chi quản lý hành chính, chi chuyên môn nghiệp vụ và chi mua sắm sửa chữa tại các cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp các luận cứ khoa học giúp các đơn vị kiểm soát tỷ lệ công suất sử dụng giường bệnh thực tế đạt 102,29% một cách an toàn, hạn chế thất thoát lãng phí ngân sách và nâng cao tính công bằng trong việc tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết hàng hóa công cộng và lý thuyết quản lý tài chính công hiện đại hướng theo kết quả đầu ra. Dịch vụ y tế khám chữa bệnh công lập mang đặc tính của hàng hóa công cộng không thuần túy, đòi hỏi sự can thiệp và bảo trợ tài chính của nhà nước để bảo đảm phúc lợi xã hội. Mô hình quản lý chi ngân sách nhà nước được tiếp cận toàn diện theo chu trình ngân sách khép kín gồm 4 giai đoạn: lập dự toán, phân bổ và giao dự toán, tổ chức chấp hành dự toán, quyết toán cùng thanh tra kiểm soát chi.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: chi ngân sách nhà nước cho sự nghiệp y tế; quản lý chi thường xuyên y tế; và cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của Nghị định 43/2006/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP. Cơ cấu chi thường xuyên được chuẩn hóa thành 4 nhóm nghiệp vụ: chi trả lương và các khoản phụ cấp cho đội ngũ cán bộ y tế; chi vận hành bộ máy quản lý hành chính; chi chuyên môn kỹ thuật điều trị; và chi duy tu sửa chữa tài sản cố định định kỳ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn bao gồm các báo cáo tài chính quyết toán, niên giám thống kê và văn bản pháp quy từ Bộ Y tế, Sở Tài chính và Sở Y tế Hà Nội trong giai đoạn 2011 - 2015. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn diện 91 đơn vị y tế trực thuộc trên địa bàn thành phố, gồm 43 bệnh viện công lập, 19 trung tâm chuyên khoa và 29 trung tâm y tế quận huyện quản lý 577 trạm y tế xã phường, cùng đội ngũ 405 cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý tài chính ngân sách.

Phương pháp chọn mẫu toàn thể được áp dụng nhằm phản ánh đầy đủ bức tranh tài chính đa tầng từ tuyến thành phố đến cơ sở. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và so sánh đối chiếu với kinh nghiệm thực tiễn từ tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Thanh Hóa. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác sự biến động của các dòng ngân sách qua từng năm, chỉ rõ các điểm nghẽn trong phân bổ nguồn lực và bảo đảm tính khách quan, khoa học cho các khuyến nghị chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô phục vụ khám chữa bệnh gia tăng nhanh chóng tạo áp lực vượt ngưỡng lên hạ tầng và dự toán chi. Giai đoạn 2011 - 2015, số giường bệnh thực tế đã tăng từ 3.918 giường lên 4.725 giường, liên tục vượt chỉ tiêu kế hoạch với tỷ lệ thực hiện năm 2015 đạt 102,29%. Tổng số lượt khám bệnh tăng từ 2,975 triệu lượt lên 4,515 triệu lượt, trong đó bệnh nhân điều trị nội trú tăng từ 832 nghìn lên 954 nghìn lượt, khiến chi phí chuyên môn và vật tư y tế luôn có xu hướng vượt dự toán ban đầu.

Thứ hai, chất lượng nguồn nhân lực quản lý tài chính có sự phân hóa đáng kể. Toàn hệ thống có 405 cán bộ quản lý chi ngân sách, trong đó trình độ đại học và sau đại học chiếm tỷ lệ khá cao là 69,9% với 283 người. Tuy nhiên, nhân sự phân bổ không đồng đều khi tuyến quận huyện và xã phường chiếm tới 329 người nhưng phần lớn còn thiếu kiến thức chuyên sâu về quản lý kinh tế y tế và lập dự toán theo chương trình mục tiêu.

Thứ ba, cơ cấu chi tiêu và phân bổ ngân sách còn bộc lộ sự mất cân đối. Các bệnh viện đa khoa tuyến thành phố nhận được phần lớn nguồn kinh phí nhưng luôn trong tình trạng quá tải, trong khi khối y tế cơ sở với 577 trạm y tế chỉ phục vụ được các dịch vụ thông thường, tỷ lệ bệnh nhân nội tỉnh khám ngoại trú chiếm tỷ trọng lớn đạt trên 3,6 triệu lượt năm 2015.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên bắt nguồn từ việc lập dự toán ngân sách tại nhiều đơn vị y tế còn mang tính hình thức, chủ yếu dựa trên số liệu lịch sử thay vì căn cứ vào định mức kinh tế kỹ thuật và kết quả đầu ra thực tế. Mật độ dân số Hà Nội ở mức 1.979 người trên mỗi km2, tập trung cao tại khu vực nội thành với 2.553 người trên mỗi km2, kết hợp với sự phát triển của 19 khu công nghiệp đã tạo ra dòng dịch chuyển dân cư tự do, làm xáo trộn các dự báo ngân sách.

Khi so sánh với tỉnh Quảng Ninh, địa phương này đã thành công khi bố trí nguồn ngân sách thành từng khoản mục riêng cho các vấn đề y tế cấp bách và vượt định mức chuẩn để giải quyết bệnh nghề nghiệp. Tương tự, tỉnh Thanh Hóa đã chủ động dùng ngân sách hỗ trợ mạnh cho xử lý chất thải y tế nguy hại và nâng cấp bệnh viện tuyến huyện. Đối với Hà Nội, sự phối hợp giữa Sở Y tế và Sở Tài chính trong việc xác định định mức giường bệnh và giá viện phí bước đầu có chuyển biến nhưng chưa theo kịp tốc độ gia tăng chi phí y tế.

Về mặt trình bày trực quan, các dữ liệu này có thể được mô tả hiệu quả thông qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng tăng trưởng vượt kế hoạch của số giường bệnh thực tế từ 100,72% năm 2011 lên 102,29% năm 2015, kết hợp với bảng số liệu tổng hợp phân tích cơ cấu 4 nhóm chi thường xuyên nhằm nhận diện rõ các khoản mục chi chiếm tỷ trọng lớn và nguy cơ thâm hụt ngân sách.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới quy trình lập dự toán ngân sách dựa trên kết quả đầu ra. Sở Y tế chủ trì phối hợp với Sở Tài chính hướng dẫn 100% cơ sở khám chữa bệnh công lập chuyển đổi phương pháp lập dự toán từ dựa vào yếu tố đầu vào sang căn cứ vào khối lượng công việc, số lượt khám điều trị và công suất sử dụng giường bệnh thực tế, thực hiện hoàn thành trong giai đoạn 2016 - 2018.

Thứ hai, tối ưu hóa cơ cấu phân bổ ngân sách và đẩy mạnh lộ trình tự chủ tài chính. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo điều chỉnh tỷ trọng phân bổ chi thường xuyên, nâng mức đầu tư cho 29 trung tâm y tế quận huyện và 577 trạm y tế xã phường lên mức 25% đến 30% tổng chi sự nghiệp y tế. Đồng thời, phân loại và giao quyền tự chủ hoàn toàn chi thường xuyên theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP cho 43 bệnh viện công lập đến năm 2020 nhằm giảm áp lực chi trực tiếp từ ngân sách nhà nước.

Thứ ba, nâng cao năng lực chuyên môn cho 405 cán bộ quản lý tài chính y tế. Sở Y tế tổ chức các khóa bồi dưỡng định kỳ về nghiệp vụ thẩm định dự toán, phân tích báo cáo tài chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dòng tiền cho toàn bộ đội ngũ kế toán tại các đơn vị trực thuộc, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ sai sót quyết toán xuống dưới 1% vào năm 2018.

Thứ tư, tăng cường kiểm tra, kiểm soát chi qua hệ thống Kho bạc Nhà nước. Kho bạc Nhà nước Hà Nội và Thanh tra Sở Tài chính thiết lập quy trình kiểm soát chi tự động hóa, kiểm tra chặt chẽ 100% hồ sơ thanh toán mua sắm trang thiết bị và dược liệu, xử lý nghiêm tình trạng lãng phí và thu hồi dứt điểm các khoản chi sai chế độ ngay trong năm tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước như Sở Y tế, Sở Tài chính và Hội đồng nhân dân thành phố có thể sử dụng kết quả nghiên cứu làm căn cứ thực tiễn để xây dựng định mức phân bổ ngân sách y tế và ban hành các chính sách tài khóa đặc thù cho ngành y tế Thủ đô.

Ban giám đốc và phòng Kế hoạch - Tài chính của 43 bệnh viện công lập trên địa bàn Hà Nội tìm thấy trong luận văn mô hình quản trị chi tiêu nội bộ hiệu quả, phương pháp xây dựng dự toán chi tiết cho 4 nhóm chi thường xuyên và lộ trình chuẩn bị chuyển đổi sang cơ chế tự chủ tài chính vững chắc.

Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công có thể khai thác hệ thống dữ liệu chuỗi thời gian 2011 - 2015, phương pháp tiếp cận chu trình ngân sách y tế và khung lý thuyết đánh giá chi tiêu công làm tài liệu tham khảo cho các công trình học thuật chuyên sâu.

Đội ngũ hoạch định chính sách bảo hiểm y tế và an sinh xã hội có thể vận dụng các phân tích về biến động chi phí khám chữa bệnh ngoại trú và nội trú để tối ưu hóa quỹ bảo hiểm y tế, xây dựng chính sách đồng chi trả viện phí phù hợp với mức sống của người dân nông thôn và thành thị.

Câu hỏi thường gặp

Hệ thống y tế trực thuộc Sở Y tế Hà Nội có quy mô và khối lượng phục vụ như thế nào trong giai đoạn nghiên cứu? Hệ thống quản lý 91 đơn vị trực thuộc gồm 43 bệnh viện, 19 trung tâm chuyên khoa và 29 trung tâm y tế quận huyện quản lý 577 trạm y tế. Số lượt khám chữa bệnh tăng mạnh từ 2,975 triệu lượt năm 2011 lên 4,515 triệu lượt năm 2015, tạo áp lực lớn lên nguồn ngân sách bảo đảm hoạt động.

Đội ngũ cán bộ quản lý chi ngân sách nhà nước ngành y tế Hà Nội có đặc điểm gì nổi bật? Toàn ngành có 405 cán bộ tài chính với 69,9% đạt trình độ đại học và sau đại học tương đương 283 người. Dù trình độ học vấn chung khá cao nhưng lực lượng này phân bố chủ yếu ở tuyến cơ sở với 329 người và còn thiếu kỹ năng lập dự toán gắn với chuyên môn y dược.

Tình trạng quá tải giường bệnh ảnh hưởng như thế nào đến công tác quản lý chi ngân sách? Số giường bệnh thực tế tăng từ 3.918 giường lên 4.725 giường trong giai đoạn 2011 - 2015, luôn vượt mức kế hoạch và đạt tỷ lệ 102,29% năm 2015. Thực trạng này khiến chi phí tiêu hao vật tư, thuốc điều trị và bảo dưỡng thiết bị y tế liên tục vượt dự toán được phê duyệt ban đầu.

Kinh nghiệm quản lý chi y tế từ tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Thanh Hóa có thể gợi mở điều gì cho Hà Nội? Hà Nội có thể học hỏi cách phân bổ ngân sách theo mục tiêu trọng điểm và ưu tiên giải quyết dứt điểm các điểm nóng y tế của Quảng Ninh, đồng thời áp dụng mô hình của Thanh Hóa trong việc hỗ trợ ngân sách tuyến huyện xử lý rác thải và nâng cao năng lực khám ban đầu.

Giải pháp then chốt để các bệnh viện công lập thực hiện thành công cơ chế tự chủ tài chính là gì? Giải pháp cốt lõi là chuyển đổi sang lập ngân sách theo kết quả đầu ra, điều chỉnh giá dịch vụ y tế tính đúng tính đủ theo lộ trình của Chính phủ, kết hợp với việc chuẩn hóa năng lực kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước để bảo đảm tự cân đối nguồn thu chi thường xuyên.

Kết luận

Năm đóng góp và kết luận trọng tâm từ công trình nghiên cứu:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho y tế công lập cấp tỉnh.
• Đánh giá chân thực thực trạng ngân sách tại 91 đơn vị trực thuộc Sở Y tế Hà Nội giai đoạn 2011 - 2015 với quy mô 4,515 triệu lượt khám bệnh và 4.725 giường bệnh thực tế.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn về nhân lực với 405 cán bộ tài chính và tình trạng vượt dự toán do công suất sử dụng giường bệnh đạt 102,29%.
• Tổng kết bài học kinh nghiệm quản lý ngân sách y tế từ các tỉnh lân cận có thể áp dụng linh hoạt cho điều kiện của Hà Nội.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao nhằm hoàn thiện chu trình ngân sách từ khâu dự toán, phân bổ đến thanh tra kiểm soát chi.

Lộ trình triển khai các giải pháp tiếp theo cần được hoàn thành đồng bộ trong giai đoạn 2016 - 2020. Các nhà quản lý, lãnh đạo bệnh viện và cơ quan chuyên môn hãy chủ động áp dụng các giải pháp quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn công và phục vụ tốt nhất sức khỏe nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách Nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập trên địa bàn cấp tỉnh Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý chi Ngân sách Nhà nước cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội giai đoạn 2011 – 2015 Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý chi Ngân sách Nhà nước cho cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội 4 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CHO CÁC CƠ SỞ KHÁM CHỮA BỆNH CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN CẤP TỈNH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Chi NSNN có vai trò rất quan trọng trong ổn định, tăng trưởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội và nó càng quan trọng hơn khi nguồn lực ngân sách bị thiếu hụt nhưng đòi hỏi các khoản chi đó phải hiệu quả. Các nhà nghiên cứu lĩnh vực quản lý chi NSNN nói chung, chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập nói riêng cũng chứng minh rằng nếu quản lý chi NSNN không hiệu quả sẽ dẫn đến nền kinh tế rơi vào tình trạng bất ổn. Vì vậy, vấn đề quản lý chi NSNN trở thành đối tượng nghiên cứu phổ biến trong các đề tài khoa học, các sách chuyên khảo, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sỹ, …Có thể tổng quan các kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài chi NSNN trên các lĩnh vực như sau: Nguyễn Ngọc Hải (2012), Hoàn thiện cơ chế chi NSNN cho việc cung ứng hàng hoá công cộng ở Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ Học viện Tài chính.

Đề tài đã hệ thống hoá và làm rõ thêm được các vấn đề lý luận về hàng hoá công cộng; vai trò của Nhà nước đối với việc cung ứng hàng hoá công cộng và phương thức tổ chức cung ứng. Khẳng định tính tất yếu của việc sử dụng công cụ chi NSNN cho việc cung ứng hàng hoá công cộng. Đồng thời, luận án cũng trình bày có hệ thống về cơ chế quản lý chi NSNN cho việc cung ứng hàng hoá công cộng. Nghiên cứu xu hướng và kinh nghiệm ở các nước có nền kinh tế phát triển về quản lý chi NSNN.

Dựa trên các luận cứ khoa học đã nêu trên, luận án đã trình bày một cách khái quát thực trạng nhiệm vụ chi NSNN và cơ chế quản lý chi ngân sách cho việc cung ứng hàng hoá công cộng trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế ở nước ta trong những năm vừa qua (trước và sau khi có Luật Ngân sách và quá trình hoàn thiện, sửa đổi Luật). Đây chính là cơ sở thực tiễn quan trọng để đề ra các giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý chi NSNN cho cho việc cung ứng hàng hóa công cộng. 1 z Nguyễn Thị Minh Thuần (2013), Đổi mới quản lý chi NSNN trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ kinh tế Trường Đại học tài chính – Ngân hàng Hà Nội. Đề tài đã hệ thống hoá và làm rõ thêm được các vấn đề lý luận về NSNN, chi và quản lý chi NSNN trong nền kinh tế thị trường; mối quan hệ phân cấp quản lý kinh tế và phân cấp ngân sách, cơ chế quản lý chi NSNN, sự cần thiết phải đổi mới phương thức chi.

Đặc biệt, khẳng định được vai trò của chi NSNN trong nền kinh tế thị trường thông qua việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Trên cơ sở trình bày định hướng về phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tài chính, ngân sách của Việt Nam đến 2020 và những năm tiếp theo cùng với những quan điểm đổi mới chi NSNN, tác giả luận án đã nghiên cứu đề xuất một hệ thống gồm 5 nhóm giải pháp nhằm đổi mới công tác quản lý chi NSNN. Trong đó, giải pháp đẩy mạnh triển khai phương thức quản lý NSNN theo kết quả đầu ra với những điều kiện và khả năng áp dụng là cần thiết và phù hợp với việc đổi mới công tác quản lý chi NSNN hiện nay. Trần Quang Thái (2013), Hoàn thiện quản lý chi NSNN nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh Học viện Tài Chính.

Đề tài đã hệ thống hoá và làm rõ thêm được các vấn đề lý luận về tăng trưởng và phát triển kinh tế xã hội; NSNN, chi và quản lý chi NSNN trong nền kinh tế thị trường với những nội dung cụ thể: mục tiêu, nguyên tắc, phương thức của quản lý chi NSNN,.; quản lý chi NSNN với việc thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Luận án cũng đã trình bày một cách khái quát thực trạng quản lý chi ngân sách thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh về hệ thống cơ chế, chính sách liên quan đến quản lý chi NSĐP. Từ đó, rút ra những kết quả đạt được và những hạn chế cùng với những nguyên nhân của việc quản lý chi NSNN trong những năm vừa qua. Rút ra 5 bài học có thể nghiên cứu vận dụng nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý chi NSNN trong điều kiện hiện nay ở Việt nam nói chung và tỉnh Quảng Ninh nói riêng, đề xuất một hệ thống gồm 6 nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSĐP.

Trong đó, giải pháp áp dụng 2 z quy trình lập dự toán và phân bổ ngân sách trên cơ sở khuôn khổ chi tiêu trung hạn hướng theo kết quả đầu ra; hoàn thiện cơ chế quản lý chi ngân sách. Nguyễn Đức Tuấn (2014), Quản lý ngân sách nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc, tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn Thạc sỹ Quản lý kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính khu vực I. Luận văn nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước và quản lý thu - chi ngân sách cấp huyện, luận văn tập trung phân tích làm rõ thực trạng quản lý thu - chi ngân sách cấp huyện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, tỉnh Vĩnh Phúc. Từ đó, chỉ ra những hạn chế còn tồn tại và đề xuất hệ thống các giải pháp căn bản nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng quản lý NSNN cấp huyện trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

Hồ Thị Mai Hương (2015), Quản lý Nhà nước về vốn đầu tư trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đô thị Hà Nội, Luận án Tiến sĩ kinh tế, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Mục đích nghiên cứu cơ bản của Luận án là đề xuất quan điểm, giải pháp hoàn thiện quản lý Nhà nước về vốn đầu tư trong phát triển mới kết cấu hạ thầng giao thông đô thị Hà Nội trên sơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý Nà nước về vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ thầng giao thông đô thị Hà Nội thời gian vừa qua. Nguyễn Hải Sơn (2015), Hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh – Đại học Thái Nguyên. Nội dung chủ yếu của Luận văn là hệ thống hóa các sơ sở lý luận dựa trên phân tích thực tế quản lý, sử dụng nguồn vốn NSNN cho đầu tư xây dựng cơ bản, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả vốn NSNN cho đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.

Tuy nhiên, chưa có công trình nào trực tiếp nghiên cứu về quản lý chi ngân sách cho các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn cấp tỉnh. Trên cơ sở kế thừa kết quả đạt được trong các công trình nghiên cứu đã công bố, tác giả sẽ đi sâu nghiên cứu quản lý chi ngân sách thông qua quá trình lập, chấp hành, quyết toán, kiểm soát chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc Sở Y tế Hà Nội. Những vấn đề lý luận về quản lý chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập cấp tỉnh 1. Khái quát về chi NSNN cho các cơ sở khám chữa bệnh công lập 1.

Khái quát về ngân sách nhà nước Theo quy định tại Luật Ngân sách Nhà nước số 83/2015/QH13 ngày 25/6/2015: “NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” (Quốc hội, 2015, trang 1). Quỹ NSNN luôn được phân chia thành các quỹ tiền tệ nhỏ hơn trước khi đưa vào sử dụng, chủ thể sử dụng các quỹ này là những đơn vị sử dụng NSNN được quyền sử dụng Ngân sách theo chức năng, nhiệm vụ và các quy định về Ngân sách do Nhà nước ban hành. Việc phân phối NSNN thành các quỹ nhỏ với mục đích khác nhau chính là quá trình sử dụng NSNN nhằm thực hiện chức năng của Nhà nước, không trực tiếp chi dùng từ quỹ tiền tệ tập trung. Hoạt động thu, chi NSNN được thực hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu.

Tính không hoàn trả trực tiếp được thể hiện ở chỗ không phải mọi khoản thu với mức độ và số lượng của những địa chỉ cụ thể đều được hoàn lại bằng các khoản chi của NSNN. Điều này được quyết định bởi các chức năng tổng hợp về kinh tế - xã hội của Nhà nước. Đặc điểm này phân biệt các khoản chi NSNN với các khoản tín dụng (Nguyễn Thị Minh Thuần, 2013, trang 14). Khái quát về chi NSNN a.

Khái niệm chi NSNN Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng của Nhà nước theo những nguyên tắc nhất định. Như vậy có thể hiểu chi NSNN là các khoản chi tiêu của các cơ quan Nhà nước, các đơn vị sử dụng Ngân sách để duy trì sự hoạt động của bộ máy Nhà nước và thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội mà Nhà nước đảm nhận. Quy mô, cơ 4 z cấu chi NSNN như thế nào là tuỳ thuộc vào từng Nhà nước và mục tiêu phát triển của quốc gia trong từng thời kỳ. Chi NSNN có quan hệ chặt chẽ với thu NSNN.

Thu NSNN là nguồn vốn đảm bảo nhu cầu chi NSNN. Ngược lại vốn NSNN chi cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế là điều kiện để phát triển và tăng nhanh nguồn thu của NSNN.