Luận văn thạc sĩ vnua quản lý môi trường trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại huyện tam nông tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua quản lý môi trường trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phan Kim Trọng
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Công Tiệp
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Quản Lý Môi Trường Trong Thực Hiện Chương Trình Mục Tiêu Quốc Gia Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Tam Nông, Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình và sơ đồ
• 1.6. Danh mục hộp
• 1.7. Trích yếu luận văn
• 1.8. Thesis abstract
• 1.9. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.10. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.10.1. Mục tiêu chung
• 1.10.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.11. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.12. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.12.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.12.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.13. Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận văn
• 1.14. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.14.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.14.2. Khái niệm về quản lý môi trường trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới
• 1.14.3. Vai trò của việc quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới
• 1.14.4. Nội dung quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới
• 1.14.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý môi trường nông thôn mới
• 1.14.6. Cơ sở thực tiễn
• 1.14.6.1. Kinh nghiệm quản lý môi trường tỉnh Quảng Nam
• 1.14.6.2. Kinh nghiệm thực hiện tiêu chí môi trường thuộc chương trình MTQG xây dựng NTM của tỉnh Hậu Giang
• 1.14.6.3. Kinh nghiệm quản lý môi trường của huyện Hải Hậu, Nam Định
• 1.14.6.4. Bài học kinh nghiệm rút ra cho việc quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông
• 1.14.6.5. Một số công trình nghiên cứu có liên quan
• 1.15. Phương pháp nghiên cứu
• 1.15.1. Đặc điểm cơ bản huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ
• 1.15.1.1. Vị trí địa lý
• 1.15.1.2. Địa hình, thổ nhưỡng
• 1.15.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.15.1.4. Những thuận lợi, khó khăn của huyện trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới
• 1.15.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.15.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.15.2.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.15.2.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 1.15.2.4. Phương pháp phân tích
• 1.15.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.16. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.16.1. Thực trạng quản lý môi trường trong thực hiện chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới của huyện Tam Nông
• 1.16.1.1. Khái quát về thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông
• 1.16.1.2. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở các xã điều tra
• 1.16.1.3. Kết quả thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện
• 1.16.1.4. Thực trạng quản lý môi trường trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới của huyện Tam Nông
• 1.16.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý môi trường trong thực hiện chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới của huyện Tam Nông
• 1.16.2.1. Thể chế, chính sách về quản lý môi trường
• 1.16.2.2. Sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý môi trường trên địa bàn huyện
• 1.16.2.3. Nguồn lực cho bảo vệ môi trường
• 1.16.3. Đánh giá chung
• 1.16.4. Tồn tại, hạn chế
• 1.16.5. Giải pháp hoàn thiện quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông
• 1.16.5.1. Nâng cao năng lực quản lý môi trường và đào tạo nguồn nhân lực cho công tác bảo vệ môi trường; tăng cường công tác quản lý môi trường tại các xã
• 1.16.5.2. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức và vai trò của cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường
• 1.16.5.3. Tăng cường công tác quản lý quy hoạch
• 1.16.5.4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm làm ảnh hưởng tới môi trường
• 1.16.5.5. Áp dụng biện pháp kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thân thiện với môi trường, tăng nguồn vốn đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường
• 1.16.5.6. Huy động nguồn lực từ dân
• 1.16.5.7. Giải pháp về cơ chế quản lý và cơ chế tài chính
• 1.16.5.8. Giải pháp về quản lý thu gom, xử lý rác thải
• 1.17. Kết luận và kiến nghị
• 1.17.1. Đối với Trung ương
• 1.17.2. Đối với tỉnh Phú Thọ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông

Quản lý môi trường là một yếu tố quan trọng trong việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Huyện Tam Nông, với đặc điểm là một huyện miền núi, đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm môi trường. Việc quản lý môi trường không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà còn nâng cao chất lượng sống của người dân. Chương trình xây dựng nông thôn mới đã đặt ra nhiều tiêu chí, trong đó có tiêu chí về môi trường, nhằm cải thiện điều kiện sống và phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm về quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới

Quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới bao gồm các hoạt động nhằm bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường sống. Điều này bao gồm việc kiểm soát ô nhiễm, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường.

1.2. Vai trò của quản lý môi trường trong phát triển bền vững

Quản lý môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bền vững tại huyện Tam Nông. Nó không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

II. Những thách thức trong quản lý môi trường tại huyện Tam Nông

Huyện Tam Nông đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý môi trường. Tình trạng ô nhiễm không khí, nước và đất đang gia tăng do hoạt động sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân. Việc thiếu hụt nguồn lực và công nghệ hiện đại cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Ngoài ra, ý thức của người dân về bảo vệ môi trường còn hạn chế, gây khó khăn trong việc thực hiện các biện pháp quản lý.

2.1. Tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay

Ô nhiễm môi trường tại huyện Tam Nông đang ở mức báo động. Nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm do chất thải từ hoạt động sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Không khí cũng bị ảnh hưởng bởi khói bụi từ các hoạt động xây dựng và giao thông.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và công nghệ

Nhiều cơ sở sản xuất tại huyện Tam Nông sử dụng công nghệ lạc hậu, dẫn đến việc xử lý chất thải không hiệu quả. Thiếu hụt nguồn lực tài chính cũng làm giảm khả năng đầu tư cho các dự án bảo vệ môi trường.

III. Phương pháp quản lý môi trường hiệu quả tại huyện Tam Nông

Để cải thiện tình hình quản lý môi trường, huyện Tam Nông cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Việc nâng cao năng lực quản lý, tăng cường tuyên truyền và giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường là rất cần thiết. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường.

3.1. Nâng cao năng lực quản lý môi trường

Cần đào tạo nguồn nhân lực cho công tác quản lý môi trường, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường. Việc này bao gồm cả việc đào tạo cán bộ quản lý và nâng cao nhận thức cho người dân.

3.2. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục cộng đồng

Tuyên truyền về bảo vệ môi trường cần được thực hiện thường xuyên và liên tục. Các hoạt động giáo dục cộng đồng sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Tam Nông

Nghiên cứu về quản lý môi trường tại huyện Tam Nông đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các biện pháp bảo vệ môi trường đã được áp dụng và mang lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đạt được mục tiêu xây dựng nông thôn mới bền vững.

4.1. Kết quả thực hiện tiêu chí môi trường

Kết quả thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông cho thấy sự cải thiện rõ rệt về chất lượng môi trường sống. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nỗ lực để duy trì và phát huy những kết quả này.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Huyện Tam Nông có thể học hỏi từ kinh nghiệm quản lý môi trường của các địa phương khác như Quảng Nam và Hậu Giang. Những mô hình quản lý hiệu quả có thể được áp dụng để cải thiện tình hình môi trường tại huyện.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý môi trường

Quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, cộng đồng và các tổ chức xã hội. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức, cải thiện công nghệ và tăng cường nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường.

5.1. Đề xuất giải pháp cho quản lý môi trường

Cần xây dựng các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý môi trường. Điều này bao gồm việc cải thiện chính sách, tăng cường đầu tư và nâng cao năng lực cho các cơ quan quản lý.

5.2. Tương lai của quản lý môi trường tại huyện Tam Nông

Tương lai của quản lý môi trường tại huyện Tam Nông phụ thuộc vào sự quyết tâm của các cấp chính quyền và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Việc xây dựng nông thôn mới bền vững sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng phát triển kinh tế tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2016 - 2019 ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 9,68%/năm, giá trị tăng thêm bình quân đầu người năm 2018 đạt 31,18 triệu đồng. Toàn huyện có quy mô diện tích tự nhiên 15.558,7 ha, trong đó khu vực nông nghiệp chiếm trên 80% diện tích và 74.556 cư dân nông thôn (chiếm 94,8% tổng dân số 78.644 người). Song hành cùng sự chuyển dịch kinh tế, áp lực ô nhiễm môi trường phát sinh từ hoạt động trồng trọt trên 7.493 ha đất canh tác, chất thải chăn nuôi hộ gia đình và nước thải từ các cơ sở tiểu thủ công nghiệp đang đặt ra nhiều thách thức gay gắt cho khu vực nông thôn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết những bất cập trong việc thực hiện Tiêu chí số 17 về môi trường thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Mục tiêu cụ thể nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý môi trường, phân tích 3 nhóm yếu tố tác động và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý môi trường trên địa bàn huyện Tam Nông đến năm 2025.

Phạm vi nghiên cứu bao quát 20 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn với trọng tâm khảo sát tại 03 xã đại diện (Tề Lễ, Hương Nộn, Hiền Quan) từ tháng 01/2016 đến tháng 01/2019. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc lượng hóa các chỉ tiêu môi trường, tạo tiền đề để địa phương hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới bền vững, bảo đảm hơn 70% hộ dân được cấp nước sạch hợp quy chuẩn và giảm thiểu tối đa tình trạng xả thải chưa qua xử lý ra lưu vực sông Hồng, sông Đà và sông Bứa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý học hiện đại dựa trên 4 chức năng cốt lõi: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo - Điều hành và Kiểm tra - Giám sát. Hoạt động quản lý môi trường được đặt trong mối quan hệ đa chiều giữa chủ thể quản lý (chính quyền các cấp) và đối tượng quản lý (cộng đồng dân cư, cơ sở sản xuất kinh doanh). Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết phát triển bền vững nông thôn và các nguyên tắc kinh tế môi trường: phòng ngừa ô nhiễm được ưu tiên hơn xử lý phục hồi; người gây ô nhiễm phải trả chi phí khắc phục; người sử dụng thành phần môi trường phải trả phí dịch vụ.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm: Môi trường nông thôn, Quản lý môi trường nông thôn mới, Tiêu chuẩn môi trường theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 02:2009/BYT về nước sinh hoạt, và Tiêu chí số 17 theo Quyết định số 1980/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Khung tiêu chí môi trường tập trung vào 5 chỉ tiêu cấu thành: tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh và nước sạch; tỷ lệ cơ sở sản xuất kinh doanh đạt chuẩn môi trường (yêu cầu tối thiểu 80%); cảnh quan xanh - sạch - đẹp; nghĩa trang xây dựng theo quy hoạch; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn và nước thải sinh hoạt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám thống kê huyện Tam Nông giai đoạn 2015 - 2017, các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội của Huyện ủy, HĐND, UBND huyện và hồ sơ theo dõi xây dựng nông thôn mới tại 20 xã, thị trấn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra bảng hỏi và phỏng vấn sâu với cỡ mẫu 150 đối tượng, bao gồm cán bộ thuộc Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện/xã, đại diện các tổ tự quản vệ sinh môi trường, các chủ cơ sở sản xuất kinh doanh và đại diện các hộ gia đình.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng để chọn 03 xã khảo sát đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái đặc thù của huyện: xã Hương Nộn (vùng đồng bằng phát triển ven sông Hồng), xã Hiền Quan (vùng trũng bán sơn địa) và xã Tề Lễ (vùng đồi núi dốc ven sông Bứa). Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện cao về điều kiện tự nhiên, mật độ dân cư và mức độ phát triển kinh tế. Các công cụ phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và phương pháp tổng hợp định tính, giúp làm sáng tỏ thực trạng vận hành bộ máy quản lý và mức độ tham gia của cộng đồng trong giai đoạn 2016 - 2019, định hướng giải pháp đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu sử dụng đất của huyện Tam Nông có sự dịch chuyển rõ nét nhưng tạo áp lực lớn cho công tác bảo vệ môi trường. Đến năm 2017, đất nông nghiệp chiếm 11.696,56 ha (tương đương 75,18% tổng diện tích tự nhiên), tăng 488,61 ha so với năm 2015. Giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản năm 2018 đạt 854,7 tỷ đồng (tăng 25,8%), kéo theo lượng hóa chất bảo vệ thực vật sử dụng trên 7.493 ha cây trồng hàng năm tăng cao, gây nguy cơ tồn lưu hóa chất trong đất và nguồn nước mặt.

Thứ hai, hạ tầng kỹ thuật phục vụ thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt nông thôn còn nhiều bất cập. Mặc dù huyện đã quy hoạch các bãi rác tập trung, tỷ lệ hộ gia đình tự phân loại rác thải tại nguồn ước tính chỉ đạt dưới 30%. Tình trạng chất thải rắn vô cơ và rác thải hữu cơ bị đổ lẫn lộn ra các bãi chôn lấp tự phát ven đường giao thông nội đồng diễn ra tại nhiều xã. Hệ thống thu gom chủ yếu dựa vào các tổ tự quản thôn xóm hoạt động thủ công, tần suất thu gom không đồng đều.

Thứ ba, sự phân hóa về kết quả thực hiện tiêu chí môi trường giữa các tiểu vùng diễn ra sâu sắc. Tại xã trung tâm như Hương Nộn, tỷ lệ cơ sở kinh doanh ký cam kết bảo vệ môi trường đạt trên 85%, trong khi tại xã miền núi Tề Lễ, tỷ lệ này đạt mức thấp hơn do địa hình đồi núi chia cắt và tỷ lệ lao động qua đào tạo toàn huyện mới chỉ đạt 26%. Việc kiểm soát nước thải từ các trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô hộ gia đình gặp nhiều hạn chế do các hầm biogas hoạt động quá tải.

Thứ tư, nguồn lực tài chính đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường cấp xã còn eo hẹp, chưa đáp ứng nhu cầu xây dựng lò đốt rác đạt chuẩn hay hoàn thiện hệ thống rãnh thoát nước thải khu dân cư có nắp đậy kiên cố.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên bắt nguồn từ 3 nhóm nguyên nhân chính: cơ chế quản lý và chế tài xử phạt hành chính chưa đủ sức răn đe; nhận thức của người dân vẫn mang nặng tâm lý coi bảo vệ môi trường là trách nhiệm riêng của Nhà nước; nguồn vốn ngân sách phân bổ cho sự nghiệp môi trường cấp huyện còn hạn chế. Khi so sánh với mô hình của tỉnh Hậu Giang (nơi đã hỗ trợ xây dựng 800 hố đốt rác và 91 điểm lưu giữ rác thải nông nghiệp nguy hại để đạt 42,6% số xã chuẩn môi trường) hoặc huyện Hải Hậu - Nam Định (duy trì 100 tổ dịch vụ thu gom với tần suất 2 lần/tuần), huyện Tam Nông cần đẩy mạnh hơn nữa vai trò của các tổ chức tự quản cơ sở.

Để trực quan hóa các phát hiện nghiên cứu, dữ liệu về thực trạng môi trường tại Tam Nông có thể được cấu trúc qua các biểu đồ thanh thể hiện tỷ lệ phần trăm hộ dân sử dụng nước sạch đạt chuẩn tại 3 tiểu vùng, kết hợp bảng so sánh mức độ hoàn thành 5 tiêu chí thành phần của Tiêu chí số 17 giữa các xã khảo sát. Việc mô hình hóa luồng thu gom rác thải có sự tham gia của cộng đồng sẽ cung cấp góc nhìn rõ ràng về mối quan hệ giữa chính quyền, doanh nghiệp dịch vụ và hộ gia đình trong chuỗi giá trị bảo vệ môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, kiện toàn bộ máy và nâng cao năng lực thực thi cho cán bộ quản lý môi trường cấp xã. UBND huyện Tam Nông cần tổ chức tập huấn chuyên môn định kỳ hàng năm cho 100% cán bộ địa chính - nông nghiệp - môi trường tại 20 xã, thị trấn. Mục tiêu đến năm 2022, toàn bộ đội ngũ cán bộ chuyên trách nắm vững quy trình thẩm định hồ sơ môi trường và kỹ năng giám sát cộng đồng.

Thứ hai, đẩy mạnh cơ chế huy động vốn xã hội hóa và áp dụng các công cụ kinh tế. Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện chủ trì xây dựng biểu giá dịch vụ thu gom rác thải sinh hoạt phù hợp với mức thu nhập thực tế, đề xuất mức thu từ 15.000 đến 25.000 đồng/hộ/tháng. Đồng thời, áp dụng hình thức đầu tư đối tác công tư hoặc hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao để thu hút doanh nghiệp đầu tư các nhà máy cấp nước sạch tập trung, phấn đấu nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch đạt chuẩn lên trên 75% vào năm 2025.

Thứ ba, chuẩn hóa quy hoạch hạ tầng bảo vệ môi trường nông thôn. UBND các xã cần rà soát và quy hoạch lại hệ thống nghĩa trang nhân dân, đảm bảo khoảng cách an toàn vệ sinh môi trường cách khu dân cư tối thiểu 100 mét và diện tích đất mỗi mộ chôn cất không vượt quá 5 mét vuông. Mỗi xã bố trí tối thiểu 1 đến 2 điểm tập kết rác thải có mái che và hệ thống thu gom nước rỉ rác trước năm 2023.

Thứ tư, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm kết hợp chuyển giao kỹ thuật canh tác sạch. Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện chỉ đạo các lực lượng chức năng kiểm tra định kỳ 100% cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn; kiên quyết xử lý các hành vi xả thải trái phép. Song song đó, ngành nông nghiệp huyện cần mở các lớp hướng dẫn kỹ thuật ủ phân hữu cơ vi sinh từ phụ phẩm cây trồng trên 7.493 ha đất canh tác, vận động 80% hộ chăn nuôi quy mô trang trại lắp đặt hệ thống biogas đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên thuộc Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới cấp huyện, xã có thể ứng dụng luận văn như một cẩm nang thực tiễn để rà soát, đánh giá và lập kế hoạch thực hiện Tiêu chí số 17, tối ưu hóa việc phân bổ nguồn vốn sự nghiệp môi trường tại địa phương.

Học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp và Khoa học môi trường có thể khai thác hệ thống cơ sở lý luận, khung phân tích nhân tố và bộ công cụ điều tra thực địa để phục vụ cho các công trình nghiên cứu học thuật liên quan đến quản lý tài nguyên nông thôn.

Lãnh đạo các doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực vệ sinh môi trường và cung cấp nước sạch có thể sử dụng các số liệu khảo sát về mức độ sẵn lòng chi trả của người dân Tam Nông để xây dựng phương án kinh doanh dịch vụ thu gom rác và đầu tư cấp nước khả thi.

Cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể (Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên) tại cơ sở có thể tham khảo các bài học kinh nghiệm về vận động cộng đồng, xây dựng hương ước thôn xóm và triển khai các phong trào tự quản bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu chí số 17 về môi trường trong xây dựng nông thôn mới gồm những nội dung cốt lõi nào? Tiêu chí số 17 gồm 5 nội dung chính: tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh và nước sạch theo QCVN 02:2009/BYT; tỷ lệ cơ sở sản xuất kinh doanh đạt chuẩn môi trường (tối thiểu 80%); không có hoạt động làm suy giảm môi trường, có cảnh quan xanh - sạch - đẹp; nghĩa trang xây dựng theo quy hoạch; chất thải rắn và nước thải được thu gom, xử lý đúng quy chuẩn.

Những nguyên nhân chính khiến công tác quản lý chất thải nông thôn tại Tam Nông gặp khó khăn là gì? Nguyên nhân chủ yếu do địa hình phức tạp gồm 3 tiểu vùng tự nhiên, mật độ dân cư phân tán (bình quân 504 người/km2), thói quen không phân loại rác tại nguồn của hơn 70% hộ dân, nguồn kinh phí cấp xã hạn hẹp và thiếu phương tiện cơ giới chuyên dụng để vận chuyển rác thải đến khu xử lý tập trung.

Luận văn đã rút ra những bài học kinh nghiệm tiêu biểu nào từ các địa phương khác? Nghiên cứu đúc kết 3 bài học lớn: đầu tư ngân sách có trọng điểm cho làng nghề gắn với du lịch như tại Quảng Nam (vốn đầu tư trên 20 tỷ đồng); hỗ trợ xây dựng hạ tầng điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật như tại Hậu Giang; và tổ chức mạng lưới tổ dịch vụ vệ sinh môi trường định kỳ cấp thôn xóm như tại huyện Hải Hậu, Nam Định.

Làm thế nào để nâng cao tỷ lệ hộ dân nông thôn Tam Nông sử dụng nước sạch hợp chuẩn? Giải pháp đột phá là đẩy mạnh thu hút nguồn vốn xã hội hóa từ các doanh nghiệp thông qua cơ chế ưu đãi đất đai, đầu tư hệ thống cấp nước tập trung liên xã, kết hợp hỗ trợ tín dụng ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội để các hộ gia đình xây dựng công trình phụ trợ hợp vệ sinh.

Vai trò của cộng đồng dân cư được thể hiện như thế nào trong quản lý môi trường nông thôn mới? Người dân đóng vai trò chủ thể then chốt theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng; trực tiếp tham gia hiến đất mở rộng đường thôn xóm, đóng góp kinh phí vận hành tổ thu gom rác thải, thực hiện nếp sống văn minh và giám sát việc chấp hành pháp luật môi trường của các doanh nghiệp.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện khung lý luận và phương pháp quản lý môi trường nông thôn gắn liền với Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng môi trường tại huyện Tam Nông trên quy mô 15.558,7 ha tự nhiên, phân tích áp lực từ 75,18% diện tích đất nông nghiệp và 74.556 cư dân nông thôn.
• Xác định rõ 3 nhóm nhân tố ảnh hưởng cốt lõi gồm: thể chế chính sách, sự tham gia của cộng đồng và nguồn lực tài chính - cơ sở hạ tầng.
• Tổng kết thành công các bài học kinh nghiệm quản lý môi trường thực tiễn từ Quảng Nam, Hậu Giang và Nam Định để vận dụng linh hoạt vào địa bàn huyện.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp kinh tế - kỹ thuật - quản lý mang tính đồng bộ, có tính ứng dụng cao cho giai đoạn 2020 - 2025.

Đóng góp mới quan trọng của luận văn là cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện và luận cứ khoa học vững chắc giúp chính quyền địa phương hoàn thiện tiêu chí môi trường cấp huyện. Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông thôn bền vững, các cấp quản lý cần nhanh chóng đưa các đề xuất vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đồng thời khuyến khích sự vào cuộc tích cực của các nhà khoa học, doanh nghiệp và toàn thể nhân dân trong công tác gìn giữ môi trường sống xanh - sạch - đẹp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHAN KIM TRỌNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Công Tiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 15 tháng 5 năm 2019 Tác giả luận văn Phan Kim Trọng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Công Tiệp đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn kế hoạch - đầu tư, Khoa kinh tế nông nghiệp - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Huyện ủy, UBND huyện Tam Nôn, UBND các xã: Tề Lễ, Hương Nộn, Hiền Quan đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Mặc dù bản thân đã rất cố gắng nhưng luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết, tôi mong nhận được sự góp ý chân thành của quý thầy, cô giáo; đồng chí và đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 15 tháng 5 năm 2019 Tác giả luận văn Phan Kim Trọng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lờı cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ vıết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình và sơ đồ. ix Danh mục hộp. x Trích yếu luận văn.

xi Thesis abstract. Tính cấp thıết của đề tàı. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận của đề tài.

Khái niệm về quản lý môi trường trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Vai trò của việc quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới. Nội dung quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý môi trường nông thôn mới.

Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm quản lý môi trường tỉnh Quảng Nam. Kinh nghiệm thực hiện tiêu chí môi trường thuộc chương trình MTQG xây dựng NTM của tỉnh Hậu Giang. 23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Kinh nghiệm quản lý môi trường của huyện Hải Hậu, Nam Định. Bài học kinh nghiệm rút ra cho việc quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông. Một số công trình nghiên cứu có liên quan. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm cơ bản huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Vị trí địa lý. Địa hình, thổ nhưỡng. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Những thuận lợi, khó khăn của huyện trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin.

Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng quản lý môi trường trong thực hiện chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới của huyện Tam Nông. Khái quát về thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông. Tình hình xây dựng nông thôn mới ở các xã điều tra. Kết quả thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện.

Thực trạng quản lý môi trường trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới của huyện Tam Nông. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý môi trường trong thực hiện chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới của huyện Tam Nông. Thể chế, chính sách về quản lý môi trường. Sự tham gia của người dân vào hoạt động quản lý môi trường trên địa bàn huyện.

92 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguồn lực cho bảo vệ môi trường. Đánh giá chung. Tồn tại, hạn chế.

Giải pháp hoàn thiện quản lý môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông. Nâng cao năng lực quản lý môi trường và đào tạo nguồn nhân lực cho công tác bảo vệ môi trường; tăng cường công tác quản lý môi trường tại các xã. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức và vai trò của cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường. Tăng cường công tác quản lý quy hoạch.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm làm ảnh hưởng tới môi trường. Áp dụng biện pháp kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thân thiện với môi trường, tăng nguồn vốn đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường. Huy động nguồn lực từ dân. Giải pháp về cơ chế quản lý và cơ chế tài chính.

Giải pháp về quản lý thu gom, xử lý rác thải. Kết luận và kiến nghị. Đối với Trung ương. Đối với tỉnh Phú Thọ.

112 Tài liệu tham khảo. 115 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban chỉ đạo BQL Ban quản lý BVTM Bảo vệ môi trường HU Huyện ủy MTQG Mục tiêu quốc gia NTM Nông thôn mới UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Diễn biến trung bình một số yếu tố khí hậu huyện Tam Nông. Hiện trạng và cơ cấu sử dụng đất 3 năm 2015 - 2017.

Quy mô và cơ cấu dân số, lao động huyện Tam Nông năm 2017. Xã và tiêu chí chọn xã khảo sát. Mẫu điều tra, khảo sát. Bảng kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng NTM của các xã.

Kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng NTM tại các xã điều tra. Kết quả thực hiện tiêu chí môi trường tại huyện Tam Nông. Thực trạng sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn huyện. Tình hình thu gom rác thải của hộ dân huyện Tam Nông.

Tình hình xử lý rác thải mềm của hộ dân huyện Tam Nông. Tình hình xử lý rác thải rắn của hộ dân. Hoạt động bảo vệ môi trường dân cư. Hoạt động bảo vệ môi trường trong trồng trọt.

Tình hình triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ quản lý môi trường huyện Tam Nông đến 2018. Các hình thức tuyên truyền người dân tham gia bảo vệ môi trường. Nội dung tuyên truyền thực hiện tiêu chí môi trường. Tình hình thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường được tuyên truyền, vận động trong các hộ dân.

Tỷ lệ doanh nghiệp có hệ thống xử lý môi trường ở huyện Tam Nông năm 2018 theo các ngành nghề. Thực trạng quản lý quy hoạch và xây dựng nghĩa trang trên địa bàn huyện Tam Nông. Tổng hợp hoạt động của các mô hình dịch vụ quản lý chất thải nông thôn trên địa bàn huyện Tam Nông. Tình hình dân cư và bố trí các khu vực dịch vụ đời sống xã hội trong khu vực nghiên cứu.

Đánh giá mức sẵn lòng tham gia hoạt động cải tạo môi trường. Sự tham gia của người dân trong công tác quy hoạch NTM. 87 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguồn kinh phí dành cho hoạt động BVMT cấp huyện.

Sự tham gia của người dân vào công tác kiểm tra giám sát. Thực trạng quản lý hệ thống cây xanh công cộng trên địa bàn huyện Tam Nông. Đánh giá của cán bộ về tầm quan trọng của các bên trong quản lý môi trường. Nhu cầu cơ sở hạ tầng tối thiểu quản lý môi trường của 1 xã trên địa bàn huyện.

Quy hoạch đất xây dựng bãi thu gom rác thải trên địa bàn huyện Tam Nông. Mức phí VSMT đề xuất tại huyện Tam Nông. 109 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ Hình 3. Sơ đồ hành chính huyện Tam Nông thu từ bản đồ tỷ lệ 1/30.

Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý. Phân cấp quản lý xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông. Hệ thống tổ chức quản lý môi trường tại huyện Tam Nông. Cơ cấu tổ chức kiểm tra, xử lý vi phạm thực tiêu chí MT.

Sơ đồ thu gom rác thải có sự tham gia của cộng đồng. 108 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP Hộp 4. Người dân đã chấp hành tốt các quy định của địa phương trong việc thu gom rác thải sinh hoạt. Người dân vẫn chưa có ý thức trong thu gom và xử lý các chất thải trong sản xuất nông nghiệp.

Khó áp dụng một số phương pháp bảo vệ môi trường được tuyên truyền. Tham gia các hoạt động cải tạo môi trường sẽ đem lại nhiều lợi ích cho gia đình và cộng đồng. 85 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.