Quản Lý Hoạt Động Của Tổ Chuyên Môn Tại Trường Trung Học Phổ Thông Trung Văn – Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THPT Trung Văn, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Việt Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hồng Vân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Tại Trường Trung Học Phổ Thông Trung Văn Trong Bối Cảnh Đổi Mới Giáo Dục
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Trong Đổi Mới Giáo Dục

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường trung học phổ thông (THPT) là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc quản lý này không chỉ đơn thuần là tổ chức các hoạt động mà còn phải đảm bảo tính hiệu quả và sáng tạo trong phương pháp giảng dạy. Đặc biệt, tổ chuyên môn đóng vai trò quyết định trong việc thực hiện các chương trình giáo dục mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

1.1. Khái Niệm Về Tổ Chuyên Môn Trong Giáo Dục

Tổ chuyên môn là đơn vị bộ phận trong nhà trường, có nhiệm vụ xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục. Tổ chuyên môn không chỉ là nơi tập hợp giáo viên mà còn là nơi phát triển chuyên môn và nghiệp vụ cho giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng dạy học.

1.2. Vai Trò Của Tổ Chuyên Môn Trong Đổi Mới Giáo Dục

Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc thực hiện đổi mới giáo dục. Các hoạt động của tổ chuyên môn giúp giáo viên cập nhật kiến thức mới, áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Tại Trường THPT

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THPT hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ việc thực hiện các chương trình giáo dục mới mà còn từ sự thay đổi trong tư duy quản lý và phương pháp giảng dạy. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn.

2.1. Thiếu Sự Chủ Động Trong Hoạt Động

Nhiều tổ chuyên môn vẫn còn bị động trong việc thực hiện kế hoạch hoạt động. Điều này dẫn đến việc không phát huy được hết khả năng của giáo viên và không đáp ứng kịp thời các yêu cầu đổi mới giáo dục.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá Chất Lượng Hoạt Động

Việc đánh giá chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn còn nhiều bất cập. Thiếu các tiêu chí rõ ràng và công cụ đánh giá hiệu quả khiến cho việc cải tiến hoạt động trở nên khó khăn.

III. Phương Pháp Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Hiệu Quả

Để nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp tổ chuyên môn hoạt động hiệu quả hơn mà còn tạo động lực cho giáo viên trong việc phát triển chuyên môn.

3.1. Xây Dựng Kế Hoạch Hoạt Động Chi Tiết

Kế hoạch hoạt động cần được xây dựng chi tiết, rõ ràng và phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục. Việc này giúp tổ chuyên môn có định hướng rõ ràng trong các hoạt động của mình.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Chuyên Môn

Đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là rất cần thiết. Các chương trình bồi dưỡng cần được tổ chức thường xuyên để giáo viên có thể cập nhật kiến thức và phương pháp giảng dạy mới.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao hiệu quả trong việc tổ chức và quản lý các hoạt động giáo dục.

4.1. Sử Dụng Phần Mềm Quản Lý Giáo Dục

Các phần mềm quản lý giáo dục giúp tổ chuyên môn theo dõi và đánh giá hoạt động của giáo viên một cách hiệu quả. Điều này giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý.

4.2. Tạo Nền Tảng Học Tập Trực Tuyến

Việc tạo nền tảng học tập trực tuyến giúp giáo viên và học sinh có thể tương tác và học tập mọi lúc, mọi nơi. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo điều kiện cho giáo viên phát triển chuyên môn.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn

Nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THPT Trung Văn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những kết quả này không chỉ phản ánh sự nỗ lực của tổ chuyên môn mà còn cho thấy sự cần thiết của việc đổi mới trong quản lý giáo dục.

5.1. Cải Thiện Chất Lượng Dạy Học

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng dạy học đã được cải thiện đáng kể nhờ vào các biện pháp quản lý hiệu quả. Giáo viên đã chủ động hơn trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới.

5.2. Tăng Cường Sự Hợp Tác Giữa Các Giáo Viên

Sự hợp tác giữa các giáo viên trong tổ chuyên môn đã được tăng cường, tạo ra môi trường làm việc tích cực và hỗ trợ lẫn nhau trong việc phát triển chuyên môn.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Trong Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THPT Trung Văn cần tiếp tục được cải thiện và đổi mới. Định hướng tương lai là xây dựng một môi trường học tập tích cực, sáng tạo và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

6.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho tổ chuyên môn, đảm bảo rằng các hoạt động giáo dục luôn được cập nhật và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

6.2. Tăng Cường Đầu Tư Về Cơ Sở Vật Chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học là rất cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trƣờng THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trƣờng THPT Trung Văn Quận Nam Từ Liêm, Thành phố Hà Nội. Chương 3: Biện pháp quản lý nâng cao chất lƣợng hoạt động tổ chuyên môn ở trƣờng THPT Trung Văn Quận Nam Từ Liêm, Thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNGTỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG THPT TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề Nghiên cứu công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện ở trƣờng THPT là một nội dung đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc quan tâm. Lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn đƣợc kế thừa những thành tựu trong nghiên cứu về quản lý nói chúng, quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng nói riêng. Trong quyển “Giáo dục Việt Nam những thập niên đầu thế kỷ XXI Chiến lƣợc phát triển” của tác giả Đặng Bá Lãm (2003) đã có những phân tích khá sâu sắc về giải pháp quản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động tổ chuyên môn nói riêng [18]. Trong cuốn “Hệ t ốn i o dục iện đại tron n ữn năm đầu t ế kỷ XXI” của tác giả Trần Khánh Đức, Vũ Ngọc Hải đã trình bày quan điểm, mục tiêu và biện pháp phát triển giáo dục và hệ thống giáo dục.

Ngoài ra còn có nhiều tài liệu khác đề cập đến vấn đề này. Đã có một số tác giả nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động chuyên môn, quản lý (xây dựng và phát triển) đội ngũ tổ trƣởng chuyên môn (TTCM) nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học: - Trần Thanh Hải (2006), N ữn biện p p quản lý oạt độn của tổ c uyên môn để nân cao c ất lượn dạy ọc ở c c trườn Trun ọc p ổ t ôn , uyện Yên T ế, tỉn Bắc Gian , Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. - Đặng Tiến Dƣơng (2011), Một số biện p p p t triển đội n ũ Tổ trưởn c uyên môn ở c c trườn THPT côn lập uyện Quế Võ, tỉn Bắc Ninh, Luận văn thạc sĩ quản lýgiáo dục, Đại học Vinh. 6 - Nguyễn Thu Thủy (2012), Biện pháp chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn ở c c trường trung học phổ thông huyện Thạch Thất, Hà Nội, Luận án tiến sĩ quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội.

- Giang Thị Thu Hà(2012), Biện p p c ỉ đạo của iệu trưởn đối với tổ trưởn c uyên môn tại trườn THPT Lý T ườn Kiệt quận Lon Biên, Hà Nội, luận án thạc sĩ quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. - Lê Quang Hoa (2015), Quản lý oạt động chuyên môn ở trườn THPT Vân Hà uyện Đôn An , Hà Nội, Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. - Nguyễn Ngọc Toán (2015), Quản lý oạt độn của tổ c uyên môn ở trườn THPT Yên Mỹ tỉn Hưn Yên, Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. N ận xét: - Các nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trƣờng THPT đã đƣợc chú ý nghiên cứu nhằm nâng cao chất lƣợng trƣờng THPT, nhƣng quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay thì còn ít đƣợc nghiên cứu.

- Trên địa bàn thành phố Hà Nội có nhiều công trình thuộc lĩnh vực quản lý giáo dục nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau của quản lý giáo dục nhƣ: quản lý dạy học, quản lý giáo dục đạo đức, quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, quản lý giáo dục hƣớng nghiệp., nhƣng nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở nhà trƣờng THPT thành phố Hà Nội và ở quận Nam Từ Liêm- Thành phố Hà Nội còn rất hạn chế. Vì vậy đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Trung Văn Quận Nam Từ liêm, Thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục” đƣợc lựa chọn nghiên cứu nhằm mục đích nâng cao chất lƣợng dạy và học trong trƣờng THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Khái niệm quản lý Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nƣớc đã đƣa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Cho đến nay, vẫn chƣa có một định nghĩa thống nhất về quản lý.

Đặc biệt là kể từ thế kỷ XXI, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Các trƣờng phái quản lý học đã đƣa ra những định nghĩa về quản lý nhƣ sau: Taylor: "Làm quản lý là bạn p ải biết rõ: muốn n ười k c làm việc ì và ãy c ú ý đến c c tốt n ất, kin tế n ất mà ọ làm". Harold Koontz: "Quản lý là xây dựn và duy trì một môi trườn tốt iúp con n ười oàn t àn một c c iệu quả mục tiêu đã địn ".[12] Các nhà khoa học Việt Nam lại quan niệm quản lý nhƣ sau: Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý là n ữn t c độn có địn ướn , có kế oạc của c ủ t ể quản lý đến đối tượn bị quản lý tron tổ c ức để vận àn tổ c ức, n ằm đạt mục đíc n ất địn ”. [14] Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý là sự t c độn có ý t ức của c ủ t ể quản lý để c ỉ uy, điều k iển, ướn dẫn c c qu trìn xã ội, àn vi và oạt độn của con n ười n ằm đạt tới mục đíc , đún với ý c í n à quản lý, p ù ợp với quy luật k ch quan”.

[1] Nhƣ vậy, tùy theo cách tiếp cận khác nhau mà các nhà khoa học có những cách hiểu khác nhau về quản lý, ta có thể thấy, đặc điểm cơ bản của quản lý: quản lý bao giờ cũng có một tác động hƣớng đích, có mục tiêu xác định. Quản lý thể hiện mối liên hệ giữa hai bộ phận, đó là chủ thể quản lý (cá nhân hoặc tổ chức làm nhiệm vụ điều khiển) và đối tƣợng quản lý (bộ phận chịu sự quản lý), đây là quan hệ ra lệnh, phục tùng, không đồng cấp và có tính bắt buộc. Quản lý bao giờ cũng là quản lý con ngƣời. Quản lý là sự tác động mang tính chủ quan nhƣng phải phù hợp với quy luật khách quan.

8 Từ các quan điểm trên về quản lý, khái niệm quản lý đƣợc đề tài đƣa ra là: Quản lý là t c độn có tổ c ức có địn ướn của c ủ t ể quản lý lên đối tượn quản lý n ằm đạt được mục tiêu quản lý đặt ra. Chức năng quản lý Khái niệm "c ức năn " đƣợc dùng với nhiều nghĩa khác nhau. Trong từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ này có hai nghĩa: ". Hoạt độn , t c dụn bìn t ườn oặc đặc trưn của một cơ quan, một ệ cơ quan nào đó tron cơ t ể.

T c dụn , vai trò bìn t ườn oặc đặc trưn của một n ười nào, một c i ì đó".Ở đây ta xét t eo n ĩa t ứ 2.[27] Tron k i đó, t uật n ữ “c ức năn ” được G. Pôpôp viết: “Trước ết, là một bộ p ận của oạt độn quản lý. Hai là, một bộ p ận đã được t ch riên ra của oạt độn quản lý…C ức năn quản lý là một loại oạt độn quản lý đặc biệt, sản p ẩm của qu trìn p ân côn lao độn và chuyên môn óa tron quản lý, tiêu biểu bởi tín c ất tươn đối độc lập của n ữn bộ p ận của quản lý.” [29] Nói về chức năng quản lý, các tác giả cho nhiều ý kiến không giống nhau. Ngƣời cho rằng có 3, ngƣời nói 4, ngƣời nói 5.

Tuy nhiên, hầu hết đều đề cập đến 4 chức năng chủ yếu, đó là: lập kế hoạch, tổ chức (nhân sự, tổ chức bộ máy), lãnh đạo (chỉ đạo, tổ chức thực hiện) và kiểm tra, bên cạnh đó “thông tin” là mạch máu của quản lý. Thông tin đầy đủ, khách quan, kịp thời, cập nhật, chính xác là căn cứ để hoạch định kế hoạch. Các chức năng này có mối quan hệ qua lại khăng khít với nhau. C ức năn lập kế oạc - Khái niệm: “Lập kế oạc là t iết kế c c bước đi c o oạt độn tươn lai để đạt được c c mục tiêu đã x c địn t ôn qua việc sử dụn tối ưu n ữn n uồn lực (n ân lực, vật lực, tài lực và n uồn lực t ôn tin) đã có và sẽ k ai t c”.

[15] 9 Trong quản lý, lập kế hoạch là hành động đầu tiên của ngƣời quản lý, là việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch. - Tầm quan trọng của việc lập kế hoạch trong quản lý là: + Nó có khả năng ứng phó với sự bất định và sự thay đổi. + Lập kế hoạch cho phép nhà quản lý tập trung chú ý vào các mục tiêu. + Lập kế hoạch cho phép lựa chọn những phƣơng án tối ƣu, tiết kiệm nguồn lực, tạo hiệu quả hoạt động cho toàn bộ tổ chức.

+ Lập kế hoạch là tạo điều kiện dễ dàng cho việc kiểm tra. - Các bƣớc của lập kế hoạch: Bƣớc 1: Nhận thức đầy đủ về yêu cầu của cấp trên thông qua những chỉ thị, nghị quyết. Bƣớc 2: Phân tích trạng thái xuất phát của đối tƣợng quản lý, thƣờng ngƣời ta dùng phân tích SWOT. Nghĩa là phải thấy đƣợc điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ và nguy cơ của cả hệ thống.

Đây là căn cứ quan trọng để hoạch định kế hoạch. Bƣớc 3: Xác định nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện kế hoạch, đây là điều kiện làm cho kế hoạch khả thi; đó là nguồn lực bên trong và nguồn lực bên ngoài, nhƣng quan trọng hơn là nguồn lực bên trong. Bƣớc 4: Xây dựng “sơ đồ k un ” của việc lập kế hoạch, tức là xác định mục đích, mục tiêu, xác định các chuẩn đo đạc kết quả và lựa chọn chiến lƣợc, chiến thuật để thực hiện các mục tiêu. Bƣớc 5: Xây dựng các chƣơng trình hành động trong kế hoạch.

C ức năn tổ c ức - Khái niệm: “C ức năn tổ c ức là việc t iết kế cơ cấu c c bộ p ận sao cho p ù ợp với mục tiêu của tổ c ức.