Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Tại Các Trường Trung Học Phổ Thông Huyện Thạnh Phú, Tỉnh Bến Tre

Bài viết phân tích quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường trung học phổ thông huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Lam
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thúy Dung
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Tại Trường Trung Học Phổ Thông Huyện Thạnh Phú, Bến Tre
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 2.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 2.2. Các khái niệm cơ bản
• 2.2.1. Khái niệm hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông
• 2.2.2. Khái niệm quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông
• 2.3. Hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông
• 2.3.1. Vai trò của hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông
• 2.3.2. Các hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông
• 2.4. Quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông
• 2.4.1. Tầm quan trọng của quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại trường trung học phổ thông
• 2.4.2. Các chức năng quản lí hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng trường trung học phổ thông
• 2.4.3. Quản lí các điều kiện hỗ trợ hoạt động tổ chuyên môn
• 2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại trường trung học phổ thông
• 2.5.1. Yếu tố thuộc về cán bộ quản lí trường trung học phổ thông
• 2.5.2. Yếu tố thuộc về tổ trưởng chuyên môn và tổ chuyên môn
• 2.5.3. Yếu tố thuộc về giáo viên
• 2.5.4. Yếu tố thuộc về chỉ đạo của cấp trên và điều kiện làm việc
• 2.6. Kết luận
• 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE
• 3.1. Khái quát về tình hình giáo dục của huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre
• 3.1.1. Tình hình giáo dục nói chung
• 3.1.2. Tình hình giáo dục trung học phổ thông
• 3.2. Khái quát về tổ chức khảo sát thực trạng
• 3.2.1. Mục tiêu và nội dung khảo sát
• 3.2.2. Địa bàn và khách thể khảo sát
• 3.2.3. Phương pháp khảo sát
• 3.3. Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn tại các trường trung học phổ thông huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre
• 3.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lí, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên về vai trò của hoạt động tổ chuyên môn tại trường trung học phổ thông
• 3.3.2. Thực trạng việc thực hiện các hoạt động tổ chuyên môn
• 3.3.3. Thực trạng các điều kiện hỗ trợ hoạt động tổ chuyên môn
• 3.4. Thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại các trường trung học phổ thông huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre
• 3.4.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lí, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên về tầm quan trọng của quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại trường trung học phổ thông
• 3.4.2. Thực trạng việc thực hiện các chức năng quản lí của hiệu trưởng về hoạt động tổ chuyên môn
• 3.4.3. Thực trạng quản lí các điều kiện hỗ trợ hoạt động tổ chuyên môn
• 3.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại các trường trung học phổ thông huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre
• 3.5.1. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về cán bộ quản lí nhà trường
• 3.5.2. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về tổ trưởng chuyên môn và tổ chuyên môn
• 3.5.3. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về giáo viên
• 3.5.4. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về chỉ đạo của cấp trên và điều kiện làm việc
• 3.6. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động tổ chuyên môn
• 3.7. Đánh giá chung về thực trạng
• 3.8. Kết luận
• 4. BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THẠNH PHÚ, TỈNH BẾN TRE
• 4.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 4.2. Các biện pháp quản lí được đề xuất
• 4.2.1. Nhóm biện pháp tăng cường thực hiện các chức năng quản lí của hiệu trưởng đối với hoạt động tổ chuyên môn
• 4.2.2. Nhóm biện pháp tạo yếu tố thuận lợi cho quản lí hoạt động tổ chuyên môn
• 4.3. Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp
• 4.4. Khảo sát về tính cấp thiết và tính khả thi của các nhóm biện pháp
• 4.4.1. Mục tiêu, nội dung, phương pháp và khách thể khảo sát
• 4.4.2. Tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất
• 4.4.3. Tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 4.5. Tổng hợp kết quả khảo sát mức độ cấp thiết và mức độ khả thi của các biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn
• 4.6. Kết luận
• 5. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Tổ Chuyên Môn THPT Thạnh Phú

Giáo dục đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của cá nhân, cộng đồng và quốc gia. Nghị quyết 29-NQ-TW nhấn mạnh sự cần thiết đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đổi mới này đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ trong các yếu tố của quá trình giáo dục, trong đó quản lý giáo dục đóng vai trò then chốt, đặc biệt tại các trường THPT. Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011-2020 xác định đổi mới quản lý giáo dục là một giải pháp đột phá. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn liền với ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao chất lượng giáo dục từ cơ sở, bắt đầu từ hoạt động của tổ chuyên môn.

1.1. Vai Trò Của Tổ Chuyên Môn Trong Trường THPT

Tổ chuyên môn là đơn vị cơ sở trực tiếp quản lý, điều hành, kiểm tra, đánh giá hoạt động chuyên môn của giáo viên. Tổ chuyên môn đóng vai trò quan trọng trong đổi mới dạy và học, đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá. Đây là trung tâm bồi dưỡng giáo viên, giúp nâng cao năng lực chuyên môn và thực hiện tốt đổi mới phương pháp. Giáo viên có điều kiện thuận lợi nhất để rèn luyện và nâng cao trình độ tại tổ chuyên môn. Hoạt động chuyên môn của tổ là hoạt động thiết yếu, chủ lực trong tất cả hoạt động giáo dục. Đổi mới giáo dục cần bắt đầu từ đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn.

1.2. Đổi Mới Sinh Hoạt Tổ Chuyên Môn Theo Chỉ Đạo

Bộ GD&ĐT đang chỉ đạo thực hiện nhiều nội dung đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn thông qua các công văn hướng dẫn. Các tài liệu tập trung vào sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá, xây dựng chủ đề và dạy học theo chủ đề. Cán bộ quản lý các trường THPT cần thay đổi trong quản lý để các hoạt động của tổ chuyên môn được thực hiện hiệu quả. Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của bộ máy tổ chức, quản lý nhà trường, nơi trực tiếp quản lý, điều hành, kiểm tra đánh giá hoạt động chuyên môn và bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên.

II. Thực Trạng Quản Lý Tổ Chuyên Môn Thách Thức Giải Pháp

Mặc dù có vai trò quan trọng, hoạt động của tổ chuyên môn tại một số trường THPT còn nhiều hạn chế. Nhiều tổ trưởng chuyên môn chưa phát huy hết vai trò, chưa khai thác hết tiềm năng để nâng cao chất lượng hoạt động của tổ. Điều này dẫn đến hoạt động của các tổ chưa đồng đều, hiệu quả giáo dục chưa cao. Do đó, nâng cao chất lượng giáo dục đòi hỏi đổi mới quản lý, tăng cường năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn. Đây là một trong những giải pháp đột phá nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn.

2.1. Vị Trí Vai Trò Của Tổ Chuyên Môn Trong Trường THPT

Tổ chuyên môn trong trường trung học có vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ rất quan trọng đối với chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy và học. Tổ chuyên môn là nơi chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy, chuyên môn nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy thông qua các hoạt động dự giờ, thao giảng, sinh hoạt chuyên để nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường. Hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường có vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ và kế hoạch năm học của nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn và các hoạt động giáo dục, giúp cho Ban Giám hiệu nâng cao hiệu quả công tác quản lý chuyên môn đặc biệt là hoạt động dạy và học trong trường.

2.2. Vai Trò Của Tổ Trưởng Chuyên Môn Trong Quản Lý

Tổ trưởng chuyên môn là người trực tiếp quản lí hoạt động giảng dạy của giáo viên, quản lí hoạt động học tập của học sinh và các hoạt động khác theo sự phân công của hiệu trưởng để thực hiện. Tổ trưởng chuyên môn với vai trò là tham mưu cho hiệu trưởng về công tác quản lý chuyên môn của nhà trường, trong phạm vi tổ, từ khâu xét duyệt kế hoạch bộ môn, kế hoạch phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi, kế hoạch tổ chức các chuyên đề, kế hoạch thi giáo viên giỏi, kế hoạch dự giờ thăm lớp, trên cơ sở đã nắm chắc từng thành viên trong tổ chuyên môn. Tổ trưởng chuyên môn còn có nhiệm vụ đôn đốc, theo dõi, uốn nắn việc thực hiện kế hoạch của từng thành viên trong tổ. Qua đó, tổ chức đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, xếp loại thi đua vào cuối năm học một cách chính xác và công tâm.

III. Phương Pháp Quản Lý Hiệu Quả Hoạt Động Tổ Chuyên Môn THPT

Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn hiện đang là vấn đề được các cấp quản lý giáo dục quan tâm sâu sắc. Việc tìm biện pháp phù hợp để cải tiến nội dung hoạt động tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy và học là một trong những vấn đề đặt ra hàng đầu trong công tác giáo dục hiện nay. Tổ chuyên môn là bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lí của trường phổ thông nói chung và trường trung học phổ thông (THPT) nói riêng. Trong trường THPT, các tổ chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp với các các bộ phận khác và các tổ chức đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện thành công chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục, các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục.

3.1. Nhiệm Vụ Của Tổ Chuyên Môn Theo Quy Định

Thông tư 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường PT có nhiều cấp học cũng dành Điều 16 quy định về hoạt động của tổ chuyên môn. Điều này càng cho thấy tầm quan trọng của tổ chuyên môn trong trường THPT. Tổ chuyên môn trong nhà trường hoạt động hiệu quả là yếu tố góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường. Vì thế, quản lí hoạt động của tổ chuyên môn là nhiệm vụ quan trọng của hiệu trưởng nhà trường. Tổ chuyên môn có các nhiệm vụ cụ thể theo quy định của Điều lệ Trường THPT: Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ, tham gia đánh giá xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.

3.2. Quản Lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Bản Chất Mục Tiêu

Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn về bản chất là quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình, quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn, quản lý sinh hoạt chuyên môn, đổi mới phương pháp giáo dục và dạy học cũng như các giải pháp hỗ trợ khác nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Ban giám hiệu, đặc biệt là hiệu trưởng trong nhà trường THPT có vai trò to lớn trong quản lý, chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn, thông qua tổ trưởng và tập thể giáo viên để thúc đẩy hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục và dạy học trong nhà trường.

IV. Đánh Giá Thực Trạng Quản Lý Tổ Chuyên Môn Tại Thạnh Phú

Trong thực tiễn, việc quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở một số trường THPT đôi lúc vẫn còn mang tính hình thức. Tại các trường THPT ở huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, công tác này vẫn còn những hạn chế nhất định trong việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra như xây dựng kế hoạch hoạt động, công tác tổ chức hoạt động chuyên môn chuyên sâu theo chuyên đề, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên,.trong hoạt động tổ chuyên môn chưa đảm bảo khoa học, phù hợp với thực tiễn yêu cầu phát triển nhà trường.

4.1. Nghiên Cứu Về Quản Lý Tổ Chuyên Môn Tổng Quan

Đã có một số công trình nghiên cứu về hoạt động của tổ chuyên môn và quản lí hoạt động của tổ chuyên môn tại một số địa phương. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề quản lí hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THPT tại huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. Từ các lí do trên, việc nghiên cứu đề tài “Quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THPT huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre” là cần thiết, nhằm tìm ra các biện pháp quản lí hoạt động của tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THPT ở huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.

4.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Quản Lý Tổ Chuyên Môn

Mục đích nghiên cứu là trên cơ sở nghiên cứu lí luận về quản lí hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT và khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại các trường THPT huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động của tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn tại các trường THPT huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Tổ Chuyên Môn THPT

Để nâng cao hiệu quả quản lý tổ chuyên môn, cần có các giải pháp đồng bộ, tập trung vào việc tăng cường năng lực cho tổ trưởng chuyên môn, đổi mới nội dung và phương pháp sinh hoạt tổ chuyên môn, và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của tổ chuyên môn. Các giải pháp này cần phù hợp với đặc điểm của từng trường THPT và điều kiện thực tế của địa phương.

5.1. Tăng Cường Năng Lực Cho Tổ Trưởng Chuyên Môn

Cần có các chương trình bồi dưỡng, tập huấn cho tổ trưởng chuyên môn về kỹ năng quản lý, điều hành, kiểm tra, đánh giá hoạt động chuyên môn. Đồng thời, cần tạo điều kiện để tổ trưởng chuyên môn được tham gia các hoạt động học tập, trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp trong và ngoài tỉnh.

5.2. Đổi Mới Nội Dung Và Phương Pháp Sinh Hoạt Tổ Chuyên Môn

Cần đổi mới nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng thiết thực, gắn liền với thực tiễn giảng dạy. Tăng cường các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm, thảo luận chuyên môn, nghiên cứu bài học. Sử dụng các phương pháp sinh hoạt tổ chuyên môn linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với đặc điểm của từng bộ môn.

VI. Ứng Dụng Thực Tiễn Triển Vọng Quản Lý Tổ Chuyên Môn

Việc áp dụng các giải pháp quản lý tổ chuyên môn hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đổi mới phương pháp dạy học, và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường THPT. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện các giải pháp quản lý tổ chuyên môn để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

6.1. Nâng Cao Chất Lượng Đội Ngũ Giáo Viên

Quản lý tổ chuyên môn hiệu quả giúp giáo viên có cơ hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Điều này góp phần xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi, tâm huyết, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

6.2. Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Quản lý tổ chuyên môn hiệu quả tạo điều kiện cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013, việc nâng cao chất lượng giáo dục trung học phổ thông (THPT) trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, với 3 trường THPT công lập và hơn 2.900 học sinh, đang đối mặt với thách thức trong quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn (TCM) – một bộ phận quan trọng trong tổ chức và quản lý nhà trường. Đội ngũ cán bộ quản lý (CBQL) và giáo viên (GV) tại đây đều đạt chuẩn nghiệp vụ sư phạm, trong đó 21,7% tổ trưởng chuyên môn (TTCM) có trình độ trên chuẩn, tạo nền tảng thuận lợi cho đổi mới quản lý. Tuy nhiên, thực trạng quản lý hoạt động TCM còn nhiều hạn chế như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động TCM tại các trường THPT huyện Thạnh Phú trong hai năm học 2017-2018 và 2018-2019, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động TCM, góp phần cải thiện chất lượng giáo dục địa phương. Nghiên cứu tập trung vào các khía cạnh: nhận thức của CBQL, TTCM và GV về vai trò TCM; thực trạng tổ chức và quản lý hoạt động TCM; các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý; và đề xuất giải pháp khả thi, cấp thiết. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ hiệu trưởng và các tổ chức giáo dục nâng cao năng lực quản lý, đồng thời góp phần thực hiện thành công chiến lược phát triển giáo dục của huyện Thạnh Phú.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại, trong đó nhấn mạnh vai trò lãnh đạo toàn diện của hiệu trưởng trong quản lý hoạt động TCM. Theo quan điểm của các nhà nghiên cứu như Vaxukhomlinxiki, quản lý hiệu quả hoạt động chuyên môn phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn. Lý thuyết quản lý bao gồm bốn chức năng chính: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, được áp dụng để phân tích hoạt động TCM tại trường THPT.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Tổ chuyên môn (TCM): Tập thể giáo viên cùng bộ môn hoặc nhóm môn học, chịu sự quản lý của hiệu trưởng thông qua tổ trưởng chuyên môn.
• Hoạt động tổ chuyên môn: Bao gồm hoạt động hành chính sự vụ (triển khai văn bản, xây dựng kế hoạch, đánh giá GV) và hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ (sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, tổ chức chuyên đề).
• Quản lý hoạt động TCM: Là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý (hiệu trưởng) đến hoạt động TCM thông qua các chức năng quản lý nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
• Yếu tố ảnh hưởng: Bao gồm nhận thức, năng lực của CBQL, TTCM, GV; văn hóa tổ chuyên môn; chỉ đạo của cấp trên; điều kiện cơ sở vật chất và tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ khảo sát 132 khách thể gồm 3 hiệu trưởng, 5 phó hiệu trưởng, 21 tổ trưởng chuyên môn và 103 giáo viên tại 3 trường THPT công lập huyện Thạnh Phú trong hai năm học 2017-2018 và 2018-2019. Ngoài ra, nghiên cứu phân tích các hồ sơ, văn bản quản lý hoạt động TCM của các trường.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng bảng hỏi với thang điểm 4 mức độ để đánh giá nhận thức, thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng. Phỏng vấn sâu nhằm làm rõ các kết quả khảo sát. Phân tích thống kê toán học bằng phần mềm SPSS để tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn, tỷ lệ phần trăm và xếp hạng.
• Timeline nghiên cứu: Khảo sát thực trạng diễn ra trong hai năm học 2017-2018 và 2018-2019, phân tích dữ liệu và đề xuất biện pháp trong năm 2019-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về vai trò hoạt động TCM: 132 CBQL, TTCM và GV đều đánh giá cao vai trò của hoạt động TCM trong nâng cao chất lượng giáo dục với điểm trung bình trên 3,2 (mức "rất đồng ý"). Tuy nhiên, nhận thức về tầm quan trọng của quản lý hoạt động TCM có sự khác biệt giữa các nhóm, trong đó CBQL có mức độ nhận thức cao hơn TTCM và GV khoảng 15%.

2. Thực trạng hoạt động TCM: Hoạt động hành chính sự vụ được thực hiện thường xuyên với tỷ lệ trên 75% các hoạt động được đánh giá ở mức "thường xuyên" hoặc "tốt". Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ như sinh hoạt chuyên môn, dự giờ và tổ chức chuyên đề có mức độ thực hiện trung bình khoảng 68%, thấp hơn so với hoạt động hành chính.

3. Quản lý hoạt động TCM của hiệu trưởng: Các chức năng quản lý được thực hiện không đồng đều, trong đó lập kế hoạch và chỉ đạo có mức độ thực hiện cao (trên 80%), nhưng kiểm tra và tổ chức hoạt động còn hạn chế với mức độ thực hiện khoảng 65%. Việc phê duyệt kế hoạch cá nhân giáo viên và kiểm tra tiến độ thực hiện kế hoạch chưa được thực hiện thường xuyên.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động TCM: Nhận thức và năng lực của CBQL, TTCM và GV là những yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ với điểm trung bình trên 3,3. Điều kiện cơ sở vật chất và tài chính được đánh giá là yếu tố ảnh hưởng thấp hơn, với điểm trung bình khoảng 2,8, phản ánh hạn chế về trang thiết bị và kinh phí hỗ trợ.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy hoạt động TCM tại các trường THPT huyện Thạnh Phú được thực hiện với mức độ tương đối tốt về mặt hành chính, nhưng còn hạn chế trong các hoạt động chuyên môn sâu như đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá. Việc quản lý của hiệu trưởng, mặc dù có sự quan tâm, nhưng chưa thực sự đồng bộ và toàn diện, đặc biệt trong khâu kiểm tra và tổ chức thực hiện kế hoạch.

So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác, mức độ quản lý và hoạt động TCM tại Thạnh Phú thấp hơn khoảng 10-15%, chủ yếu do hạn chế về điều kiện vật chất và năng lực quản lý của TTCM. Văn hóa tổ chuyên môn chưa phát triển mạnh, ảnh hưởng đến sự phối hợp và chia sẻ kinh nghiệm giữa các thành viên.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện mức độ thực hiện các chức năng quản lý của hiệu trưởng và bảng tổng hợp điểm trung bình nhận thức của các nhóm đối tượng về các yếu tố ảnh hưởng. Điều này giúp minh họa rõ ràng sự phân bố và mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý cho hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ năng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra hoạt động TCM nhằm nâng cao năng lực quản lý, dự kiến thực hiện trong vòng 12 tháng, do Sở Giáo dục phối hợp với các trường đại học tổ chức.

2. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống kế hoạch hoạt động TCM: Hiệu trưởng cần chỉ đạo xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể cho từng tổ chuyên môn và cá nhân giáo viên, đảm bảo kế hoạch được phê duyệt và theo dõi thực hiện thường xuyên, áp dụng ngay từ năm học tiếp theo.

3. Đầu tư cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị hỗ trợ: Nhà trường phối hợp với địa phương tăng cường đầu tư phòng họp, thiết bị công nghệ thông tin, máy chiếu, máy tính kết nối mạng để hỗ trợ sinh hoạt chuyên môn và bồi dưỡng nghiệp vụ, với mục tiêu hoàn thành trong 18 tháng.

4. Xây dựng văn hóa tổ chuyên môn tích cực, khuyến khích chia sẻ và sáng tạo: Tổ chức các hoạt động giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa các tổ chuyên môn, khuyến khích đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, nhằm tạo môi trường làm việc thân thiện, sáng tạo, dự kiến triển khai liên tục hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng các trường THPT: Nghiên cứu giúp nâng cao năng lực quản lý hoạt động tổ chuyên môn, từ đó cải thiện chất lượng giáo dục toàn trường.

2. Tổ trưởng chuyên môn: Tham khảo để hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và các kỹ năng quản lý tổ chuyên môn, áp dụng vào thực tiễn công tác.

3. Giáo viên các tổ chuyên môn: Nắm bắt các hoạt động chuyên môn, phương pháp đổi mới dạy học và kiểm tra đánh giá, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy.

4. Các nhà quản lý giáo dục cấp sở, phòng giáo dục: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, hướng dẫn và hỗ trợ các trường THPT trong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý hoạt động tổ chuyên môn có vai trò gì trong nâng cao chất lượng giáo dục?
   Quản lý hoạt động TCM giúp tổ chức, điều phối các hoạt động chuyên môn, đảm bảo sự đồng bộ và hiệu quả trong giảng dạy, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn trường.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn?
   Nhận thức và năng lực của cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên là yếu tố quyết định, bên cạnh đó điều kiện cơ sở vật chất và chỉ đạo của cấp trên cũng có ảnh hưởng đáng kể.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn?
   Thông qua các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đồng thời tạo điều kiện thực hành và trao đổi kinh nghiệm trong tổ chuyên môn.

4. Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ gồm những nội dung gì?
   Bao gồm sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, góp ý giờ dạy, tổ chức chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu.

5. Làm sao để xây dựng văn hóa tổ chuyên môn tích cực?
   Khuyến khích sự chia sẻ, cởi mở, tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên, tổ chức các hoạt động giao lưu, trao đổi kinh nghiệm và tạo môi trường làm việc thân thiện, sáng tạo.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THPT, làm rõ vai trò và tầm quan trọng của hoạt động này trong nâng cao chất lượng giáo dục.
• Khảo sát thực trạng tại 3 trường THPT huyện Thạnh Phú cho thấy hoạt động TCM được thực hiện tương đối tốt về hành chính nhưng còn hạn chế trong bồi dưỡng chuyên môn và quản lý chưa đồng bộ.
• Các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu là nhận thức và năng lực của CBQL, TTCM và GV, cùng với điều kiện cơ sở vật chất và tài chính còn hạn chế.
• Đề xuất các biện pháp tăng cường đào tạo quản lý, hoàn thiện kế hoạch hoạt động, cải thiện cơ sở vật chất và xây dựng văn hóa tổ chuyên môn tích cực với tính cấp thiết và khả thi cao.
• Tiếp theo, cần triển khai các biện pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu đánh giá hiệu quả sau khi áp dụng để điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý tổ chuyên môn, góp phần phát triển giáo dục bền vững tại huyện Thạnh Phú!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có 03 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại trường THPT. Chƣơng 2: Thực trạng quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THPT huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. Chƣơng 3: Biện pháp quản lí hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THPT huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. 9 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỂ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục, góp phần thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển KT-XH của đất nước đòi hỏi nhà trường trong các cấp học, ngành học của HTGDQD phải thực sự đổi mới theo đường lối đổi mới GD&ĐT của Đảng. Hoạt động tổ chuyên môn là hoạt động quan trọng trong các hoạt động của nhà trường. Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT đã và đang được nhiều nhà quản lí giáo dục, nhiều tác giả trên thế giới và tổng kết thành những kinh nghiệm. Nhà nghiên cứu về quản lí giáo dục Xô Viết VAXukhomlinxiki cho rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lí công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên”.

Cùng với nhiều tác giả khác, tác giả VAXukhomlinxiki đã đưa ra một số biện pháp quản lí hoạt động chuyên môn ở trường THPT như sau: “Việc phân công công việc hợp lí qua các thành viên trong BGH, Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn” (dẫn theo V. Đồng thời, các tác giả cũng nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ, sự thống nhất quản lí giữa Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng, TTCM để đạt được mục tiêu đề ra. Bên cạnh đó, các tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trưởng. Và trong những trang viết của mình, V.XukhomLinXki và các tác giả khác như V.PXtrezicodin, Gigoocscaia, Zakhonop,…đều cho rằng một trong những chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động (dẫn theo V.

Và với tiếp cận trên cơ sở khoa học và thực tiễn đổi mới QLGD những năm gần đây, nhiều nhà nghiên cứu về khoa học QLGD trong nước đã có các công trình 10 nghiên cứu về QLGD nói chung và QL hoạt động của tổ chuyên môn nói riêng. Có thể kể đến là các công trình của các tác giả Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Các tác giả đề cập đến các vấn đề chung về lí luận quản lí giáo dục, các nội dung về quản lí nhà trường. Đặc biệt, các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc đã đề cập vấn đề đội ngũ công tác trong một tổ chức.

Đây là nội dung liên quan đến tổ chức và hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường trung học phổ thông (Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, 2010). Công tác quản lí hoạt động chuyên môn trong nhà trường trung học là việc Hiệu trưởng chỉ đạo tổ trưởng các tổ chuyên môn quản lí hoạt động chuyên môn của giáo viên. Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào quá trình quản lí của người tổ trưởng chuyên môn đối với tổ. Việc nghiên cứu công tác quản lí hoạt động TCM là một vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Tổ trưởng chuyên môn là người chỉ đạo các hoạt động chuyên môn của tổ theo sự chỉ đạo của hiệu trưởng, theo kế hoạch nhà trường, chịu trách nhiệm chất lượng chuyên môn của tổ. Những đề tài nghiên cứu có liên quan đến việc quản lí tổ chuyên môn được công bố trên tạp chí chuyên ngành có thể kể ra như: Đề tài: “Đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng xây dựng văn hóa học tập ở nhà trường thông qua nghiên cứu bài học” của tiến sĩ Vũ Thị Sơn 2011, Tạp chí Giáo dục số 269 kì 1. Đề tài: “Thực trạng và biện pháp quản lí của hiệu trưởng trường trung học phổ thông nhằm nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn” của thạc sĩ Trần Văn Quang 2011, Tạp chí Giáo dục số 257 kì 1. Đề tài: “Xây dựng đội ngũ giáo viên đầu đàn ở tổ chuyên môn trường trung học phổ thông” của thạc sĩ Trần Thị Hải Yến 2012, Tạp chí Quản lí Giáo dục số 36.

Đề tài: “Tìm hiểu vai trò của tổ trưởng chuyên môn ở trường trung học phổ thông” của thạc sĩ Nguyễn Thị Lan Anh 2012, Tạp chí Quản lí Giáo dục số 43. Đề tài: “Nâng cao năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn các trường trung 11 học phổ thông” của thạc sĩ Trần Thị Hải Yến 2013, Tạp chí Quản lí Giáo dục, số 45,. Có thể thấy, trong các công trình nghiên cứu, các tác giả không chỉ đề cập đến các vấn đề chung về quản lí GD, quản lí trường học mà còn đề cập riêng đến các nội dung về quản lí hoạt động của tổ chuyên môn (TCM). Đây chính là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để CBQL, giáo viên trong các nhà trường nghiên cứu vận dụng sáng tạo vào điều kiện thực tế của cơ sở mình, nhằm nâng cao chất lượng GD.

Hoạt động chủ yếu trong nhà trường là hoạt động chuyên môn. Các tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng và nòng cốt trong các nhà trường. Hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường là nhân tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng dạy học,giáo dục, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nhà trường nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung. Cũng trong những năm gần đây, đã có nhiều đề tài luận văn thạc sĩ, nhiều tác giả nghiên cứu về quản lí nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn như: Nguyễn Thị Hải Yến (2012) với luận văn thạc sĩ quản lí giáo dục “Một số biện pháp quản lý hoạt động TCM ở trường THPT huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh”; Hoàng Mạnh Hùng (2013) với luận văn thạc sĩ quản lí giáo dục “Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh Lạng Sơn”; Trần Minh Thùy (2015) với luận văn thạc sĩ quản lí giáo dục “Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ Huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh”; Lưu Thị Thanh Thảo (2016) với luận văn thạc sĩ quản lí giáo dục “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông Trung Giã – Sóc Sơn – Hà Nội theo hướng nghiên cứu bài học”; Lê Thị Nguyệt Nga (2017) với luận văn thạc sĩ quản lí giáo dục “Quản lý hoạt động TCM tại trường THPT Công nghiệp Việt Trì Tỉnh Phú Thọ trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay”; 12 Phan Hoàng Tú Nga (2018) với luận văn thạc sĩ quản lí giáo dục.

“Quản lí tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long”; … Với bối cảnh thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện nền GD theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TƯ của BCH TƯ Đảng hiện nay, các công trình nghiên cứu về quản lí hoạt động tổ chuyên môn lại có những vấn đề thiết thực hơn, đi vào những vấn đề cụ thể nhằm thực hiện đổi mới các thành tố cơ bản của quá trình GD như: Đổi mới nội dung chương trình; đổi mới PPDH, GD; đổi mới hình thức tổ chức DH và KTĐG… thông qua thực hiện đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn. Đồng thời, các luận văn này đã hệ thống hóa được một số vấn đề lý luận có liên quan đến quản lý tổ chuyên môn và khảo sát thực tiễn quản lý hoat đông TCM ở trường THPT tại một số địa phương cụ thể, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lýhoat đông TCM dựa trên cơ sở các chức năng quản lí: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng GD của nhà trường. Nhìn chung, các luận văn đã tập trung trình bày những nội dung cơ bản và chủ yếu với khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường THPT. Bên cạnh đó, chú trọng trình bày những nội dung hoạt động chuyên môn của nhà trường và nội dung chỉ đạo TTCM của HT trường THPT trong hoạt động TCM và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động TCM.

Thực tế, khảo sát nghiên cứu thực trạng ở địa phương, các luân văn đã nêu bật được thực trạng hoạt động của các TCM cũng như công tác chỉ đạo quản lí của HT. Từ đó, đề xuất một số biện pháp đề xuất vừa có nội dung mang tính tình thế, vừa có nội dung mang tính lâu dài, vừa có các biện pháp quản lý truyền thống, vừa có các biện pháp quản lý hiện đại. Nhìn chung các đề tài trên đã nghiên cứu, phân tích những vấn đề giáo dục, dạy học của GV trong mối quan hệ với TCM, biện pháp quản lý của TTCM, công tác quản lý hoạt động TCM của HT ở các địa phương một cách cụ thể. Trên cơ sở khoa học và từ thực trạng hoạt động TCM ở các địa phương thì các công trình đó cũng đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TCM.

13 Tổng quan nghiên cứu vấn đề cho thấy chưa có công trình nào nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm công tác quản lý hoạt động TCM tại các trường THPT ở huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1. Khái niệm hoạt động tổ chuyên môn tại trƣờng trung học phổ thông * Tổ chuyên môn Điều 16 trong Điều lệ trường trung học cơ sở, trường THPT và trường PT có nhiều cấp học được ban hành kèm theo Thông tư 12/2011/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 28/03/2011 (sau đây gọi tắt là Điều lệ trường trung học) đã quy định: “HT, các PHT, GV, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho HS của trường trung học được tổ chức thành TCM theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT. Mỗi TCM có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của HT, do HT bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của TCM và giao nhiệm vụ vào đầu năm học” (Bộ GD&ĐT, 2011, tr.

Theo quy định, TCM là tập thể những GV có cùng bộ môn đào tạo. Thông thường TCM ở trường THPT được thành lập theo môn học, bao gồm: Tổ Toán, Tổ Văn, Tổ Ngoại ngữ,.Trường hợp thiếu GV bộ môn thì HT thành lập TCM ghép.