phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính luận văn được trình bày: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường mầm non trên địa bàn quận Hoàng Mai. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường mầm non quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI TRƢỜNG MẦM NON 1.
Tổng quan về nghiên cứu vấn đề Giáo dục là một lĩnh vực có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong tiến trình phát triển của xã hội loài người. Chính vì vậy mà hoạt động của tổ chuyên môn và việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn cũng là một vấn đề được coi trọng hàng đầu trong quá trình đổi mới. Các nhà giáo dục phải đầu tư nghiên cứu để tìm ra các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và ở phạm vi hẹp hơn, trong các cơ sở giáo dục các trường học thì ban giám hiệu các cán bộ quản lý là nhân tố tích cực góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường nói chung và chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong các trường mầm non nói riêng. Vì vấn đề chất lượng đã trở thành vấn đề của thời đại, vấn đề sống còn của các nhà trường trong thời kỳ đổi mới.
Các nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết đã cho rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên” với kinh nghiệm 26 năm làm hiệu trưởng VAXukhomlin xiki (VA.Xukhomilinki - Một số kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng THPT) đã tổng kết được những thành công cũng như thất bại của mình. Cùng với nhiều tác giả khác ông đã đưa ra một số biện pháp quản lý của trường THCS như sau: Việc phân công công việc hợp lý qua các thành viên trong BGH, Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn; tổ trưởng chuyên môn. Các tác giả nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ, sự thống nhất quản lý giữa Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn để đạt mục tiêu đề ra. Các tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trưởng.
Trong những trang viết của mình,V.Xukhomlinki cũng như các tác giả V.PXtrezicodin, Gigoocscaia, Zakhonôp. đều cho rằng một trong những 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện vì tay nghề sư phạm của mình. Muốn xây dựng đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn, tâm huyết với nghề, người hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ giáo viên cho trường mình, đó là những người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững chuyên môn giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học. Quản lý hoạt động tổ chuyên môn để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong các trường mầm non nói riêng là một vấn đề thời sự và được cả xã hội quan tâm.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, các nhà nghiên cứu đã đứng ở các góc độ khác nhau để tìm ra các biện pháp quản lý chuyên môn hữu hiệu, nhưng đều chung một mục đích là mong muốn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường. Chưa có nhiều công trình nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động chuyên môn trong trường mầm non: Vũ Thị Thúy (2002): “Các biện pháp nâng cao năng lực quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng các trường mầm non Hà Nội” – Luận văn Thạc sĩ QLGD; Nguyễn Thị Loan (2002): “Một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm tăng cường công tác chuyên môn cho đội ngũ giáo viên mầm non tỉnh Thái Nguyên” – Luận văn Thạc sĩ QLGD; Gần đây nhất, năm 2015: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn của các trường mầm non trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm - Thành phố Hà Nội” – Luận văn Thạc sĩ QLGD; Tuy nhiên những nghiên cứu nói trên chủ yếu đề cập đến vấn đề lý luận chung của QLGD, Quản lý nhà trường, bước đầu đặt ra và giải quyết vấn đề quản lý các hoạt động giáo dục trong các cơ sở giáo dục. Vấn đề quản lý tổ chuyên môn trong trường mầm non còn chưa được thực sự đảm bảo chất lượng trong quá trình tổ chức. Trong tình hình đổi mới giáo dục hiện nay, 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com việc quản lý nhà trường, nhất là quản lý hoạt động tổ chuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục là rất cần thiết.
Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý, Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường 1. Quản lý Quản lý hình thành và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loài người. Đây là một loại hình hoạt động đặc biệt và quan trọng nhất trong các hoạt động của con người.
Khi con người có những nhận thức đúng về quy luật và vận động theo quy luật sẽ đạt hiệu quả cao trong quản lý. Bàn đến khái niệm quản lý có nhiều cách tiếp cận khác nhau. Bản thân khái niệm quản lý có tính đa nghĩa nên có sự khác biệt giữa nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Hơn nữa, do sự khác biệt về thời đại, xã hội, chế độ, nghề nghiệp nên quản lý cũng có nhiều giải thích, lý giải khác nhau.
Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý. Đặc biệt là kể từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Thuật ngữ “Quản lý” (tiếng Việt gốc Hán) đã lột tả được bản chất hoạt động quản lý trong thực tiễn. Nó gồm 2 quá trình tích hợp vào nhau: Quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì trạng thái ổn định; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới, đưa vào hệ thống phát triển.
Nếu người đứng đầu chỉ chăm lo đến việc “quản” tức là chăm lo đến việc coi sóc, giữ gìn thì tổ chức đó sẽ trì trệ, không phát triển. Tuy nhiên, nếu chỉ chăm lo đến việc “lý” tức chỉ lo đến việc sửa sang sắp xếp, đổi mới mà không đặt trên nền tảng của sự ổn định thì sự phát triển của tổ chức sẽ không bền vững. Để hoạt động quản lý có hiệu quả thì nên có sự cân bằng động giữa hai quá trình. Quan niệm của các tác giả nước ngoài về quản lý Theo lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lê nin về quản lý: “Quản lý xã hội một cách khoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay những hệ thống khác nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và vận dụng đúng đắn những quy luật khách quan vốn có của nó nhằm đảm bảo cho nó hoạt động và phát triển tối ưu theo mục đích đặt ra.
Theo các nhà xã hội học O.Kuznetsov: “Quản lý là sự tác động có mục đích đến từng tập thể con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình sản xuất. Theo Harold Kootz: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân để đạt được những mục đích của nhóm. Theo Harold Koontz-Cyric Odonnell-Heinz Weihrich cho rằng: “Quản lý là hoạt động đảm bảo sự nỗ lực của cá nhân để đạt được mục tiêu quan trọng điều kiện chi phí thời gian, công sức, tài liệu, vật liệu, ít nhất và đạt được kết quả cao nhất. Ở góc độ quản lý với tư cách là một chức năng xã hội dưới dạng chung nhất thì quản lý được xác định là cơ chế để thực hiện sự tác động có mục đích nhằm đạt được những kết quả nhất định.
Đề cập đến hoạt động quản lý, người ta thường nhắc đến ý tưởng sâu sắc của Các Mác: “Một nghệ sĩ vỹ cầm thì tự điều khiển mình còn dàn nhạc thì cần nhạc trưởng. Còn ở Việt Nam, các nhà nghiên cứu về khoa học quản lý cũng bàn nhiều về khái niệm quản lý. Hai tác giả Nguyễn Quố c Chí và Nguyễn Thi ̣Mỹ Lô ̣c nhấ n ma ̣nh khía cạnh quản lý là chức năng đă ̣c biê ̣t của mo ̣i tổ chức : “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý ) đến khách thể quản lý (người bi ̣ quản lý) trong một tổ chức nhằ m làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Bản chất của hoạt động quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: Quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ đưa hệ vào thế “phát triển”.
Trong “quản” phải có “lý”, trong “lý” phải có “quản” để động thái của hệ ở thế cân bằng động: hệ vận động 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong mối tương tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) với các nhân tố bên ngoài (ngoại lực). Theo tác giả Trần Kiểm thì: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất. Tuy có nhiều cách diễn đạt khái niệm về quản lý khác nhau nhưng chúng đều có một điểm chung thống nhất như sau: Quản lý là một quá trình tác động có định hướng phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm khai thác và tận dụng hiệu quả những tiềm năng và cơ hội của đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu quản lý trong một môi trường luôn biến động, chủ thể quản lý tác động bằng các chế định xã hội, tổ chức về nhân lực, tài lực và vật lực, phẩm chất và uy tín, chế độ chính sách đường lối chủ trương trong các phương pháp quản lý và công vụ quản lý để đạt mục tiêu quản lý.