Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Quản lý hoạt động giáo dục của nhà trường, hoạt động quản lý nói chung và quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường phổ thông được nhiều người nghiên cứu. Có thể nêu ra một số nghiên cứu sau: Henry Fayol là người ủng hộ và phát triển thuyết quản lý theo khoa học của Taylor. Năm 1915, ông viết cuốn sách nổi tiếng "Quản lý hành chính chung và trong công nghiệp".
Khía cạnh nhân văn của người quản lý được Elton Mayo tiếp tục nghiên cứu.Mayo hướng vào nghiên cứu các vấn đề tâm lý xã hội trong quản lý. Ông tìm hiểu sự hứng thú và mệt mỏi của người lao động trong quá trình sản xuất, nhu cầu của họ, đặc biệt là các nhu cầu tinh thần. Khi nói đến sự phát triển tư tưởng quản lý hơn thế kỷ qua, người ta coi Taylor là người khởi xướng, là cha đẻ của thuyết quản lý theo khoa học, nhưng đỉnh cao của sự phát triển này dừng lại ở Peter Drucker, một người Áo. Một nghiên cứu nổi tiếng về khoa học quản lý là những nghiên cứu Hawthorne, được bắt đầu những năm 1920 và kéo dài đến những năm 1930.
Sau các thí nghiệm Hawthorne, các nhà nghiên cứu hướng đến tìm hiểu những khía cạnh tâm lý của quản lý hành chính. Các công trình nghiên cứu này góp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển Tâm lý học quản lý hiện đại. Những đại diện tiêu biểu cho huớng nghiên cứu này là Marry Parker Follett, Chester Barnard , Kurt Lewin và các cộng sự của ông. Thậm chí, người ta còn xem Marry Parker Follett, Chester Barnard , Kurt Lewin.như những người sáng lập Tâm lý học quản lý hiện đại (Terry A.
[22] Ở Việt Nam, từ khi Đảng và nhân dân ta tiến hành sự nghiệp đổi mới đất nước (bắt đầu từ năm 1986, chủ yếu từ năm 1990) với việc chuyển đổi từ cơ chế tập trung bao cấp sang cơ chế thị trường đã ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển của khoa học quản lý nước nhà. Có thể nêu ra một số công trình nước ngoài đã được dịch ra tiếng Việt để phục vụ giảng dạy và đào tạo kỹ năng quản (LUAN.TRE 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com Luan van thac (LUAN.TRE lý cho cán bộ quản lý ở nước ta: Từ thập kỷ 70 đến thập kỷ 90 một số cuốn sách về khoa học quản lý trong đó có tâm lý học quản lý của các tác giả nước ngoài đã được dịch sang tiếng Việt và được xuất bản. Bên cạnh đó một số cuốn về khoa học quản lý cũng được dịch và xuất bản. Các cuốn sách này đã trở thành giáo trình để giảng dạy môn Tâm lý học quản lý trong nhà trường và tài liệu để phục vụ cho hoạt động nghiên cứu về phân ngành khoa học này.
Có thể kể ra một số cuốn sách dịch, đã được xuất bản trong thời gian này: Lao động của người lãnh đạo (Aphanasep V. Nxb Lao động, 1976), Người lãnh đạo và cấp dưới (Kovalepxki S. Nxb Lao động, 1978 ), Những vấn đề xã hội - tâm lý trong quản lý (Mikheep V. Nxb Lao động, 1979), Tâm lý học xã hội trong quản lý ( Lebedep V.
Nxb Sự thật, 1981), Những đặc điểm tâm lý của việc thông qua những quyết định quản lý (Kitop A. , Nxb Thông tin lý luận, 1985), Các phong cách quản lý (Dominique Chalvin, Nxb Khoa học và kỹ thuật, 1993), Bí quyết thành công trong quản lý (Jonh Loceett, Nxb Trung tâm thông tin khoa học kỹ thuật hoá chất, 1993), Nghệ thuật quản lý kiểu Nhật Bản (Mitokasu Aoki, Nxb Sự thật, 1969), Người Nhật quản lý sản xuất như thế nào (J. Schonberner, Nxb KHXH, 1989), Tại sao Nhật Bản lại thành công (Michio Morishima Nxb KHXH, 1991), Những vấn đề cốt yếu của quản lý (Harold Koontz, Cyril Odênnll, Heinz Weihrich, Nxb Khoa học và kỹ thuật, 1994), Quản lý là gì (Aunapu F. Nxb Khoa học và kỹ thuật, 1994), Nhà quản lý giỏi – Nghệ thuật lãnh đạo (Auren U.
Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 1994), Quản lý trong thời đại bão táp (Drucker Peter, Nxb Chính trị quốc gia, 1993), Chìa khoá của sự thành công về quản lý của Nhật Bản (Masaakiimai Kaizen, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 1994). [12] Một số công trình nghiên cứu đề cập đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn như: luận văn Th.S QLGD của Hoàng Văn Huân (2005),“Một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học phổ thông Huyện Quảng Xương – Thanh Hóa”; Nguyễn Thanh Cao (2007),“Biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động tổ chuyên môn của các trường trung học cơ sở Huyện Phổ Yên – Thái Nguyên tiểu học huyện Tứ Kỳ - Hải Dương”; luận văn ThS QLGD Phú thị Thanh Huệ (2008),“Biện (LUAN.TRE 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com Luan van thac (LUAN.TRE pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường tiểu học Huyện Tứ Kỳ - hải Dương”… Cho tới nay, có rất nhiều đề tài và công trình nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy học nói riêng ở các nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực cho xã hội. Trong đó có đề tài: “Biện pháp quản lý chất lượng dạy học ở các trường Trung học phổ thông, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang” luận văn thạc sĩ của học viên Hoắc Công Học (Năm 2006); đề tài: “Các biện pháp quản lý nhằm phát huy hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn tại trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang” của tác giả Ngô Văn Bình (Năm 2006); đề tài: “ Những biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy học ở các trung học phổ thông huyện Yên thế, tỉnh Bắc Giang” của tác giả Trần Thanh Hải (Năm 2006); đề tài “ Phát triển nhà trường trung học phổ thông ở Việt Nam theo quan điểm nhà trường hiệu quả”, luận án tiến sĩ của học viên Nguyễn Mạnh Cường (Năm 2009), đề tài “Biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn đối với giáo viên mới vào nghề ở các trường trung học phổ thông huyện Đoan Hùng, Phú Thọ giai đoạn 2010 – 2015” của tác giả Nguyễn Hồng Điệp (Năm 2010); đề tài: “ Quản lý công tác bồi dưỡng Học sinh giỏi tại trường trung học phổ thông chuyên Chu Văn An, Lạng Sơn” của học viên Phan Mỹ Hạnh (Năm 2011) và đề tài “ Những biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường trung học phổ thông Sơn Tây” của tác giả Phạm Thị Thu Huyền (Năm 2012); đề tài "Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Trung học phổ thông Trung Văn Quận Nam Từ Liêm, Thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục" của tác giả Nguyễn Việt Thanh, (Năm 2016) .Bên cạnh đó, nhiều tác giả là hiệu trưởng, hiệu phó các trường trung học phổ thông, trung học phổ thông chuyên có các bài viết tham luận chuyên đề về công tác quản lý hoạt động dạy học theo hướng đổi mới, công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, công tác bồi dưỡng Học sinh giỏi. trong các Hội nghị, tổ chức mạng lưới giáo viên cốt cán của trường trung học phổ thông.Những bài viết, những công trình nghiên cứu trên đã đề cập khá toàn diện với cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà trường, quản lý hoạt (LUAN.TRE 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com Luan van thac (LUAN.TRE động tổ chuyên môn và có thể vận dụng và phát triển vào việc quản lý các hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông tại địa bàn huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.
[7] Trong các luận văn kể trên, phần lớn đề cập đến việc quản lý của hiệu trưởng về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động chuyên môn của giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường. Mỗi đề tài nghiên cứu trên một phạm vi, thời gian khác nhau, đối tượng giáo viên và học sinh các cấp học khác nhau. Kết quả nghiên cứu của các luận văn trên đã gợi ý, định hướng tạo nên nền tảng lý luận về quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường, tác giả luận văn sẽ kế thừa, phát triển kết quả nghiên cứu đó để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài của mình. Tuy nhiên, trong thực tế ở các nhà trường trung học phổ thông, thì tổ trưởng chuyên môn trực tiếp quản lý các hoạt động của giáo viên, Hiệu trưởng chỉ đạo và quản lý hoạt động chuyên môn thông qua các phó hiệu trưởng, các tổ trưởng.
Mặt khác, quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông ở địa bàn huyện Ba Tri có nét đặc thù riêng của nó, vì vậy cần nghiên cứu để có biện pháp phù hợp, thì chưa có luận văn nào nghiên cứu vấn đề này. Do đó, đề tài luận văn sẽ nghiên cứu và đánh giá đúng thực trạng về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường , từ đó đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre. Hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học phổ thông 1. Khái niệm tổ chuyên môn Tổ chuyên môn là một loại hình tổ chức trong nhà trường,do hiệu trưởng quyết định trong cơ cấu tổ chức của nhà trường.
Điều 16, điều lệ trường trung học cơ sở, trường THPT nhiều cấp học được ban hành kèm theo Thông tư 12/2011/TT-BGD & đào tạo ngày 28/03/2011 gọi tắt là điều lệ trường trung hoc đã quy định: “ Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý, chỉ đạo cuả Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học.” Theo quy định tại khoản 1 điều 16 - Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo (LUAN.TRE 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com Luan van thac (LUAN.