Quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long

Quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh tại trường trung học cơ sở huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Lê Thị Tuyết Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Văn Điều
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lí Giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Giảng Dạy Môn Tiếng Anh Tại Trường Trung Học Cơ Sở Huyện Tam Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. Lí do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 4. Giả thuyết nghiên cứu
• 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 6. Phạm vi nghiên cứu
• 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu các vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.4. Quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.5. Yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG
• 2.1. Khái quát về đặc điểm, tình hình giáo dục tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
• 2.2. Thể thức và phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Thực trạng hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng trong hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh của cán bộ quản lý và giáo viên
• 2.3.2. Thực trạng về nội dung hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
• 2.4.1. Thực trạng về quản lý hoạt động chuẩn bị giảng dạy môn tiếng Anh
• 2.4.2. Thực trạng về quản lý việc thực hiện giảng dạy môn tiếng Anh
• 2.4.3. Thực trạng về quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, sử dụng trang thiết bị, đồ dùng dạy học trong giảng dạy môn tiếng Anh
• 2.4.4. Thực trạng về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh môn tiếng Anh
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG
• 3.1. Cơ sở đề xuất các biện pháp
• 3.2. Các nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.3. Các biện pháp cải thiện hiệu quả quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
• 3.3.1. Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh
• 3.3.2. Các biện pháp quản lý tốt tổ chuyên môn tiếng Anh
• 3.4. Kết quả khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
• 3.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Hoạt Động Giảng Dạy Tiếng Anh

Quản lý hoạt động giảng dạy tiếng Anh tại trường trung học cơ sở huyện Tam Bình là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Việc nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Anh không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp mà còn mở ra cơ hội học tập và làm việc trong môi trường quốc tế. Để đạt được điều này, cần có sự quản lý hiệu quả từ các cấp lãnh đạo trường học.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Tiếng Anh Trong Giáo Dục

Tiếng Anh là ngôn ngữ quốc tế, đóng vai trò quan trọng trong việc giao tiếp và học tập. Việc dạy và học tiếng Anh giúp học sinh mở rộng kiến thức và phát triển kỹ năng cần thiết cho tương lai.

1.2. Đặc Điểm Giáo Dục Tại Huyện Tam Bình

Huyện Tam Bình có những đặc điểm riêng về giáo dục, bao gồm cơ sở vật chất và trình độ giáo viên. Những yếu tố này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Hoạt Động Giảng Dạy Tiếng Anh

Quản lý hoạt động giảng dạy tiếng Anh tại huyện Tam Bình đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này bao gồm sự thiếu hụt về tài liệu giảng dạy, trình độ giáo viên không đồng đều và sự quan tâm của phụ huynh chưa cao. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao chất lượng giảng dạy.

2.1. Thiếu Tài Liệu Giảng Dạy Phù Hợp

Nhiều trường thiếu tài liệu giảng dạy tiếng Anh hiện đại, điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận kiến thức của học sinh.

2.2. Trình Độ Giáo Viên Không Đồng Đều

Một số giáo viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp giảng dạy tiếng Anh, dẫn đến việc áp dụng phương pháp giảng dạy chưa hiệu quả.

III. Phương Pháp Cải Thiện Quản Lý Hoạt Động Giảng Dạy Tiếng Anh

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giảng dạy tiếng Anh, cần áp dụng các phương pháp cải thiện cụ thể. Những phương pháp này bao gồm đào tạo giáo viên, cải thiện cơ sở vật chất và tăng cường sự tham gia của phụ huynh.

3.1. Đào Tạo Giáo Viên Chuyên Sâu

Cần tổ chức các khóa đào tạo cho giáo viên về phương pháp giảng dạy tiếng Anh hiện đại, giúp họ nâng cao kỹ năng và kiến thức.

3.2. Cải Thiện Cơ Sở Vật Chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy và học tập tiếng Anh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả đã mang lại những kết quả tích cực trong giảng dạy tiếng Anh tại huyện Tam Bình. Nghiên cứu cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong kỹ năng giao tiếp của học sinh sau khi áp dụng các phương pháp mới.

4.1. Kết Quả Khảo Sát Học Sinh

Khảo sát cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc sử dụng tiếng Anh sau khi áp dụng các phương pháp giảng dạy mới.

4.2. Phản Hồi Từ Giáo Viên

Giáo viên nhận thấy sự hứng thú và cải thiện trong việc học của học sinh, từ đó tạo động lực cho việc giảng dạy.

V. Kết Luận Về Tương Lai Quản Lý Hoạt Động Giảng Dạy Tiếng Anh

Tương lai của quản lý hoạt động giảng dạy tiếng Anh tại huyện Tam Bình phụ thuộc vào việc tiếp tục cải thiện và đổi mới phương pháp giảng dạy. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng để nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Định Hướng Phát Triển Giáo Dục

Cần xây dựng một kế hoạch phát triển giáo dục bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Anh.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Bên Liên Quan

Sự hợp tác giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng sẽ tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc nâng cao năng lực ngoại ngữ cho thế hệ trẻ được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục Việt Nam. Đề án Ngoại ngữ Quốc gia theo Quyết định số 1400/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 01/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đặt ra mục tiêu cụ thể: học sinh tốt nghiệp cấp trung học cơ sở phải đạt năng lực giao tiếp tiếng Anh tương đương Bậc 2 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (tương đương trình độ A2 theo Khung tham chiếu Châu Âu). Tuy nhiên, tại các địa bàn nông thôn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, việc triển khai dạy và học môn tiếng Anh vẫn gặp nhiều rào cản về cơ sở vật chất, phương pháp giảng dạy và năng lực quản lý chuyên môn.

Tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, toàn huyện có 11 trường trung học cơ sở với 45 giáo viên trực tiếp giảng dạy môn tiếng Anh. Báo cáo thống kê của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tam Bình cho thấy, dù có 39 trên 45 giáo viên (chiếm 86,67%) đã đạt chuẩn năng lực Bậc 4 (B2) và 1 giáo viên đạt Bậc 5 (C1), nhưng tỷ lệ giáo viên được tham gia các lớp bồi dưỡng phương pháp giảng dạy chuyên biệt mới chỉ đạt 48,89% (22 trên 45 người). Thực tế này đặt ra vấn đề cấp bách về công tác quản lý hoạt động giảng dạy của Ban Giám hiệu các nhà trường.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Tam Bình trong năm học 2017 - 2018. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất hệ thống biện pháp quản lý khoa học, khả thi nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 4 trường trung học cơ sở đại diện gồm: Trung học cơ sở Phú Thịnh, Trung học cơ sở Cái Ngang, Trung học cơ sở Loan Mỹ và Trung học cơ sở Long Phú, với sự tham gia của 16 cán bộ quản lý, 23 giáo viên và 299 học sinh khối 9 trên tổng số 918 học sinh toàn khối (chiếm tỷ lệ 32,57%). Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp các nhà quản lý giáo dục địa phương chuẩn hóa quy trình điều hành chuyên môn, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh đạt chuẩn đầu ra tiếng Anh lên trên 75% trong giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý luận giáo dục tiến bộ và khoa học quản lý trường học hiện đại. Trước hết, nghiên cứu tiếp thu quan điểm của nhà giáo dục J.Komensky về các nguyên tắc dạy học trực quan, tích cực và bám sát đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh, kết hợp với thuyết giáo dục thực nghiệm của John Dewey - nhấn mạnh phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo thông qua hoạt động thực hành trải nghiệm.

Về lý luận quản lý giáo dục, đề tài vận dụng các mô hình quản lý trường học của các tác giả Trần Kiểm và Nguyễn Ngọc Quang. Quản lý hoạt động giảng dạy được định nghĩa là hệ thống các tác động có mục đích, có kế hoạch và hợp quy luật của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn) lên khách thể quản lý (đội ngũ giáo viên và học sinh) thông qua 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá.

Về mặt phương pháp dạy học ngoại ngữ chuyên ngành, đề tài tập trung vào Đường hướng tiếp cận giao tiếp (Communicative Language Teaching - CLT), xem ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp xã hội thay vì chỉ là hệ thống quy tắc ngữ pháp thuần túy. Tiến trình dạy học theo đường hướng giao tiếp bao gồm quy trình 5 bước chặt chẽ: giới thiệu ngữ liệu (Presentation), thực hành bài tập (Practice), hoạt động giao tiếp thực tế (Production/Communicative activities), đánh giá kết quả (Evaluation) và củng cố kiến thức (Consolidation). Ba khái niệm chính được làm rõ xuyên suốt nghiên cứu gồm:

1. Hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh: Quá trình tương tác có định hướng giữa giáo viên và học sinh nhằm hình thành 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.
2. Quản lý hoạt động giảng dạy: Hệ thống giải pháp chỉ đạo, giám sát từ khâu chuẩn bị bài dạy, thực hiện kế hoạch dạy học, đổi mới phương pháp cho đến kiểm tra đánh giá.
3. Chuẩn năng lực ngoại ngữ: Bộ tiêu chuẩn đo lường mức độ thuần thục ngôn ngữ theo khung 6 bậc quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận hệ thống - cấu trúc, quan điểm lịch sử - logic và quan điểm thực tiễn để thiết kế quy trình nghiên cứu hỗn hợp giữa định tính và định lượng trong timeline năm học 2017 - 2018:

• Nguồn dữ liệu và Cỡ mẫu: Mẫu khảo sát định lượng được thực hiện trên 16 cán bộ quản lý (gồm 4 Hiệu trưởng, 8 Phó Hiệu trưởng, 4 Tổ trưởng chuyên môn), 23 giáo viên giảng dạy tiếng Anh và 299 học sinh lớp 9 thuộc 4 trường trung học cơ sở huyện Tam Bình. Mẫu khảo sát định tính phỏng vấn sâu được tiến hành trên 6 cán bộ quản lý và 8 giáo viên dạy tiếng Anh giàu kinh nghiệm.

• Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo cụm trường để đảm bảo tính đại diện cao. Bốn trường được lựa chọn phản ánh đầy đủ các đặc trưng địa bàn của huyện Tam Bình: trường có quy mô lớn ở khu vực thị trấn/trung tâm kinh tế (Trung học cơ sở Cái Ngang với 95 học sinh được khảo sát; Trung học cơ sở Phú Thịnh với 94 học sinh), trường ở khu vực nông thôn thuần túy (Trung học cơ sở Long Phú với 85 học sinh) và trường thuộc xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số với điều kiện kinh tế khó khăn (Trung học cơ sở Loan Mỹ với 25 học sinh).

• Phương pháp phân tích dữ liệu và Lý do lựa chọn: Dữ liệu từ phiếu điều tra thang đo Likert 5 mức độ được mã hóa và xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên dụng SPSS. Tác giả sử dụng các thuật toán thống kê mô tả (tính điểm trung bình ĐTB, độ lệch chuẩn ĐLC, tỷ lệ phần trăm %) và thống kê suy luận (kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, so sánh tương quan giữa các nhóm đối tượng). Việc lựa chọn phần mềm SPSS giúp loại bỏ tính chủ quan, đảm bảo tính khách quan và độ chính xác cao trong việc đo lường nhận thức, thực trạng quản lý cũng như kiểm định mức độ cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế tại các trường trung học cơ sở huyện Tam Bình mang lại 3 phát hiện nổi bật về đội ngũ, công tác quản lý và mức độ đổi mới phương pháp:

Thứ nhất, có sự chênh lệch lớn giữa trình độ văn bằng và kỹ năng phương pháp sư phạm thực tế của đội ngũ giáo viên tiếng Anh. Toàn huyện có 45 giáo viên dạy tiếng Anh, trong đó 88,89% đạt trình độ đại học (40 người) và 11,11% đạt trình độ cao đẳng (5 người). Theo chuẩn khung năng lực 6 bậc, có 39 giáo viên đạt Bậc 4 (chiếm 86,67%), 1 giáo viên đạt Bậc 5 (2,22%), nhưng vẫn còn 5 giáo viên dừng ở Bậc 3 (11,11%). Mặc dù tỷ lệ đạt chuẩn B2 tương đối cao, nhưng mới chỉ có 22 giáo viên (48,89%) hoàn thành các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về phương pháp giảng dạy tiếng Anh hiện đại.

Thứ hai, đặc điểm thâm niên công tác vừa là thế mạnh vừa tạo ra sức ỳ tâm lý trong việc đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ thông tin. Trong tổng số 39 cán bộ quản lý và giáo viên tham gia khảo sát tại 4 trường, có đến 33 người (chiếm 84,62%) có thâm niên công tác trên 15 năm, 6 người có thâm niên từ 10 đến 15 năm (chiếm 15,38%) và hoàn toàn không có nhân sự nào dưới 10 năm kinh nghiệm. Cơ cấu này mang lại sự ổn định và kinh nghiệm sư phạm dày dặn, nhưng lại dẫn đến xu hướng dạy học theo lối mòn truyền thống. Tỷ lệ giáo viên thường xuyên ứng dụng phần mềm dạy học chuyên dụng và giáo án điện tử đa phương tiện vẫn còn hạn chế.

Thứ ba, công tác quản lý của Ban Giám hiệu đã bao quát các khâu nhưng còn mang nặng tính hành chính, thiếu các biện pháp tác động chuyên sâu. Đánh giá của 16 cán bộ quản lý và 23 giáo viên cho thấy nhận thức về tầm quan trọng của việc lấy học sinh làm trung tâm đạt điểm trung bình khá cao. Tuy nhiên, khâu quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá và quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém chưa đồng bộ. Tại trường Trung học cơ sở Loan Mỹ, nơi có nhiều học sinh người dân tộc thiểu số, công tác phân hóa đối tượng và tổ chức lớp phụ đạo chưa đạt hiệu quả mong muốn do thiếu quy chế phối hợp và định mức thời gian hợp lý.

Thảo luận kết quả

Các số liệu khảo sát khi được tổng hợp qua biểu đồ phân bố năng lực giáo viên và bảng so sánh ma trận giữa mức độ nhận thức với hành động thực tế đã chỉ ra nguyên nhân gốc rễ của những hạn chế. Nguyên nhân chủ quan xuất phát từ việc cán bộ quản lý các trường trung học cơ sở tại Tam Bình hầu hết trưởng thành từ các chuyên môn khác, chưa nắm vững đặc thù phương pháp giảng dạy ngoại ngữ, dẫn đến việc dự giờ, đánh giá tiết dạy đôi khi còn máy móc, tập trung vào hình thức giáo án hơn là hiệu quả giao tiếp của học sinh trên lớp. Về mặt khách quan, cơ sở vật chất chuyên dùng như phòng Lab, máy chiếu tương tác, thiết bị nghe nhìn đạt chuẩn ở một số điểm trường vùng sâu còn thiếu thốn và chưa được bảo dưỡng định kỳ.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu về quản lý dạy học tiếng Anh tại các tỉnh lân cận như nghiên cứu của Bùi Thị Triệu Phúc tại Bình Dương và Vương Văn Cho tại Thành phố Hồ Chí Minh, kết quả tại huyện Tam Bình phản ánh bức tranh đặc thù của giáo dục nông thôn: khoảng cách số hóa và hạn chế về môi trường giao tiếp thực tế cho học sinh. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của phát hiện này khẳng định rằng: nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh không thể chỉ dừng lại ở việc chuẩn hóa văn bằng B2 cho giáo viên, mà bắt buộc phải chuyển đổi mô hình quản lý chuyên môn từ kiểm tra hành chính sang hỗ trợ phát triển năng lực nghề nghiệp thường xuyên cho giáo viên.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở huyện Tam Bình, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ:

Thứ nhất, nâng cấp quy trình bồi dưỡng năng lực giao tiếp và phương pháp giảng dạy hiện đại cho 100% giáo viên tiếng Anh. Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tam Bình xây dựng kế hoạch bồi dưỡng định kỳ hàng năm. Mục tiêu cụ thể trong vòng 12 tháng là tổ chức bồi dưỡng chuẩn hóa cho 5 giáo viên còn ở trình độ Bậc 3 đạt Bậc 4 (B2), đồng thời nâng tỷ lệ giáo viên được tập huấn phương pháp dạy học giao tiếp (CLT) và ứng dụng công nghệ thông tin từ mức 48,89% lên 100%. Hình thức thực hiện kết hợp giữa tập huấn tập trung và sinh hoạt chuyên môn cụm trường.

Thứ hai, chuẩn hóa và đổi mới phương thức quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn tiếng Anh. Hiệu trưởng ban hành quy định giao quyền tự chủ chuyên môn cho Tổ trưởng bộ môn; chuyển đổi nội dung sinh hoạt tổ từ kiểm tra sổ sách hành chính sang nghiên cứu bài học (Lesson Study) và thao giảng chuyên đề các tiết dạy khó. Định kỳ 2 tuần một lần, tổ chuyên môn tiến hành dự giờ, phân tích hoạt động học tập của học sinh theo tiêu chí phát triển năng lực giao tiếp, đảm bảo 100% giáo viên trong tổ đều được đóng góp ý kiến và rút kinh nghiệm thực tế.

Thứ ba, đổi mới toàn diện công tác quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng chuẩn đầu ra A2. Ban Giám hiệu chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng ngân hàng đề kiểm tra định kỳ tích hợp đầy đủ 4 kỹ năng, trong đó nâng tỷ lệ điểm đánh giá kỹ năng Nghe và Nói lên mức tối thiểu 40% tổng số điểm. Triển khai phân loại trình độ học sinh ngay từ đầu năm học lớp 6 và khối 9 để thiết lập chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi và kế hoạch phụ đạo học sinh yếu kém với thời lượng ít nhất 2 tiết mỗi tuần cho từng nhóm đối tượng.

Thứ tư, tối ưu hóa công tác quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị và đẩy mạnh chuyển đổi số trong dạy học tiếng Anh. Hiệu trưởng có trách nhiệm tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương và huy động các nguồn lực xã hội hóa giáo dục để trang bị tối thiểu 1 phòng học ngoại ngữ đa phương tiện đạt chuẩn cho mỗi trường trong vòng 2 năm học. Thiết lập sổ theo dõi điện tử về tần suất sử dụng thiết bị dạy học, quy định mỗi giáo viên thực hiện tối thiểu 50% số tiết dạy có sử dụng đồ dùng trực quan, phần mềm mô phỏng và học liệu số.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cán bộ quản lý giáo dục (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở, Chuyên viên Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo): Sử dụng làm cẩm nang hướng dẫn xây dựng quy chế quản lý chuyên môn, quy trình kiểm tra đánh giá giờ dạy tiếng Anh và thiết lập kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ theo chuẩn khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc.

2. Giáo viên trực tiếp giảng dạy môn tiếng Anh cấp trung học cơ sở: Tham khảo quy trình 5 bước của đường hướng dạy học giao tiếp, các kỹ thuật thiết kế trò chơi ngôn ngữ, phương pháp phân hóa học sinh yếu - giỏi và cách thức khai thác thiết bị nghe nhìn để nâng cao chất lượng giờ lên lớp.

3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng như một công trình mẫu về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, cách thức thiết kế bảng hỏi khảo sát chuẩn hóa, quy trình xử lý dữ liệu SPSS và kỹ thuật phân tích ma trận định lượng trong nghiên cứu khoa học giáo dục.

4. Các nhà hoạch định chính sách giáo dục địa phương và Ban đại diện cha mẹ học sinh: Cung cấp bức tranh thực tế về điều kiện dạy học ngoại ngữ ở vùng nông thôn, làm cơ sở phân bổ ngân sách đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng mô hình phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm tạo môi trường giao tiếp tiếng Anh cho học sinh.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn này giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong thực tiễn dạy học tiếng Anh tại huyện Tam Bình? Luận văn giải quyết tình trạng mất cân đối giữa trình độ văn bằng và năng lực thực hành phương pháp của đội ngũ giáo viên. Số liệu chỉ ra 86,67% giáo viên đạt B2 nhưng chỉ 48,89% được bồi dưỡng phương pháp mới. Nghiên cứu cung cấp hệ thống giải pháp giúp chuyển đổi từ quản lý hành chính sang quản lý phát triển năng lực sư phạm.

Cỡ mẫu khảo sát của đề tài được phân bổ như thế nào để đảm bảo tính đại diện? Khảo sát được thực hiện trên mẫu 16 cán bộ quản lý, 23 giáo viên và 299 học sinh khối 9 tại 4 trường trung học cơ sở đại diện cho các vùng sinh thái giáo dục của huyện Tam Bình: Trung học cơ sở Cái Ngang (95 học sinh), Trung học cơ sở Phú Thịnh (94 học sinh), Trung học cơ sở Long Phú (85 học sinh) và Trung học cơ sở Loan Mỹ (25 học sinh).

Thâm niên công tác của đội ngũ giáo viên ảnh hưởng như thế nào đến công tác đổi mới phương pháp? Khảo sát cho thấy 84,62% nhân sự có thâm niên trên 15 năm và 15,38% có thâm niên từ 10 đến 15 năm. Thâm niên cao mang lại kinh nghiệm vững vàng nhưng tạo sức ỳ lớn trước yêu cầu đổi mới công nghệ và chuyển đổi từ phương pháp ngữ pháp - dịch truyền thống sang đường hướng giao tiếp tích cực.

Biện pháp nào được đề xuất để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn tiếng Anh? Luận văn đề xuất mô hình sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học, loại bỏ tính hình thức trong kiểm tra giáo án. Tổ trưởng chuyên môn tổ chức dự giờ định kỳ 2 tuần một lần, tập trung đánh giá mức độ tương tác, khả năng phản xạ nghe nói của học sinh thay vì chỉ đánh giá thao tác giảng bài của giáo viên.

Mô hình quản lý trong luận văn có thể nhân rộng sang các địa phương khác không? Hệ thống 4 nhóm giải pháp quản lý hoàn toàn có thể nhân rộng tại các huyện nông thôn thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng. Quy trình quản lý chuẩn bị bài dạy, kiểm tra đánh giá và bồi dưỡng giáo viên được thiết kế theo chuẩn chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh cấp trung học cơ sở theo đường hướng giao tiếp hiện đại.
• Đánh giá chính xác thực trạng đội ngũ với 86,67% giáo viên đạt chuẩn Bậc 4 nhưng chỉ 48,89% được bồi dưỡng phương pháp giảng dạy chuyên biệt tại huyện Tam Bình.
• Xác định rõ mối tương quan giữa cơ cấu thâm niên (84,62% trên 15 năm) với yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức quản lý chuyên môn và ứng dụng công nghệ.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ từ khâu lập kế hoạch, sinh hoạt tổ chuyên môn, kiểm tra đánh giá 4 kỹ năng đến đầu tư cơ sở vật chất.
• Khẳng định tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp thông qua kiểm định định lượng SPSS trên mẫu 16 cán bộ quản lý, 23 giáo viên và 299 học sinh.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp khung quản lý chuyên môn thực chứng, giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý luận đổi mới giáo dục và thực tiễn giảng dạy ngoại ngữ tại các trường trung học cơ sở vùng nông thôn. Trong lộ trình thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới giai đoạn 2020 - 2025, các cơ sở giáo dục cần khẩn trương áp dụng đồng bộ các giải pháp quản lý này nhằm nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, trang bị cho học sinh năng lực ngôn ngữ vững vàng để tự tin hội nhập tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Lịch sử nghiên cứu các vấn đề Vấn đề về hoạt động giảng dạy và hoạt động giảng dạy môn Tiếng Anh được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, cả ở ngoài nước và ở trong nước. Chúng tôi tìm hiểu và tiếp cận một số công trình nghiên cứu về HĐGD và HĐGD môn Tiếng Anh ở trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài theo các hướng cụ thể sau 1.

Các công trình nghiên cứu ở ngoài nước Nhiều nhà giáo dục học nổi tiếng trên thế giới đã nghiên cứu về HĐGD nhằm nâng cao chất lượng dạy học. Nhiều tác giả nước ngoài đã có nhiều nghiên cứu về lí luận giảng dạy, nhiều nhà giáo dục nổi tiếng của thế giới thời kỳ cận - hiện đại đặc biệt coi trọng giáo dục tri thức gắn liền với giáo dục nhân cách, giáo dục nhà trường gắn liền với giáo dục xã hội. Tài liệu nghiên cứu lịch sử giáo dục thế giới, quan điểm của các nhà giáo dục nổi tiếng trên thế giới như: J.Komensky cho rằng một nền giáo dục đúng đắn phải được tổ chức và hoạt động sao cho thích ứng với thiên nhiên, ông cũng đã chỉ ra những yêu cầu cơ bản để đảm bảo hoạt động giảng dạy trong nhà trường như giảng dạy trực quan, giảng dạy tích cực, bám sát đối tượng HS, sử dụng đồ dùng giảng dạy. Theo John Dewey, nhà giáo dục nổi tiếng của nước Mỹ, ông chủ trương phải dựa vào kinh nghiệm thực tế của trẻ em.

Việc giảng dạy phải kích thích được hứng thú, phải để trẻ em độc lập tìm tòi, thầy giáo vừa là người thiết kế vừa là người cố vấn. Theo John Dewey, chương trình giáo dục phải bắt đầu bằng và được xây dựng theo những lợi ích của trẻ; phải tạo ra và củng cố sự tương tác giữa tư duy và hoạt động thực tiễn trong lớp học của trẻ; thầy giáo phải là người hướng dẫn, là người cộng tác với HS thay vì làm người đốc công thường xuyên đưa đến cho HS một đống bài học và bài học thuộc lòng có sẵn; mục tiêu của trường học là sự trưởng thành của trẻ em trên mọi phương diện (Hà Nhật Thăng và Đào Thanh Tâm, 1998). Nhìn chung, việc nghiên cứu về HĐGD nói chung, HĐGD môn tiếng Anh nói riêng và quản lý giáo dục ở các nước đã có những thành quả to lớn, góp phần cải 9 cách giáo dục. Các công trình nghiên cứu ở trong nước Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Tỉnh uỷ thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đã nêu cụ thể các nhiệm vụ, giải pháp : Tiếp tục thực hiện chương trình đổi mới về dạy học các môn ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặc biệt là chương trình nâng cao hiệu quả dạy, học và sử dụng tiếng Anh; Đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá định kỳ kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh; nhân rộng các mô hình, phương pháp dạy học tiên tiến, phù hợp với điều kiện phát triển giáo dục phổ thông; tiếp tục thực hiện phổ cập giáo dục và xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia gắn với nâng cao chất lượng giáo dục; Nâng cao chất lượng thực hiện đề án ngoại ngữ Quốc gia 2020; Tăng cường mời các giáo viên người nước ngoài đến dạy và giao lưu với giáo viên và học sinh trong tỉnh (Ủy ban Nhân dân tỉnh Vĩnh Long, 2016).

Hướng dẫn số 1206/HD-SGDĐT về việc triển khai dạy học tiếng Anh cấp THPT và THCS theo Đề án ngoại ngữ Quốc gia 2020 năm học 2017–2018 nêu rõ các trường triển khai Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh theo Đế án “ Dạy và học Ngoại ngữ trong hệ thống quốc dân giai đoạn 2008-2020” có cơ sở vật chất tối thiểu theo qui định, có đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng và đạt yêu cầu về năng lực ngoại ngữ tối thiểu tương đương bậc 4 (B2) và phương pháp dạy học tiếng Anh (Sở GDĐT Vĩnh Long, 2017). Có nhiều tác giả đã quan tâm nghiên cứu, biên soạn các tài liệu về PPDH và đổi mới PPDH và góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Anh trong giai đoạn hội nhập quốc tế của nước ta. Qua nghiên cứu tư liệu ở thư viện trường Đại Học sư phạm Thành Phố Hồ Chí Minh, cũng như tham khảo một số đề tài nghiên cứu gắn với đề tài chúng tôi làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục như: - Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục “Thực trạng quản lý đổi mới hoạt động 10 giảng dạy Tiếng Anh ở các Trường THPT tại Bình Dương” (Bùi Thị Triệu Phúc, 2013). - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí việc giảng dạy Tiếng Anh ở một số trường THCS CL tại Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh và một số giải pháp” (Vương văn Cho, 2008).

- Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Anh trong bối cảnh đổi mới ở bậc THCS , huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình” (Lê Thị Tuyết, 2015). Từ yêu cầu đổi mới Giáo dục và Đào tạo nói chung và đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy nói riêng, nhiều tác giả đã nghiên cứu sâu về vấn đề đổi mới nội dung giảng dạy theo phương pháp nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống, vấn đề lấy HS làm trung tâm trong hoạt động giảng dạy với những tài liệu, giáo trình chuyên khảo về khoa học quản lí giáo dục như tác phẩm: + Khoa học quản lí nhà trường phổ thông (Trần Kiểm, 2002). + Những vấn đề cơ bản của Khoa học quản lí giáo dục (Trần Kiểm, 2008). Quyết định số 1400/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” với bảy nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có: “Xây dựng và triển khai chương trình mới đào tạo ngoại ngữ bắt buộc ở cấp học phổ thông đạt các bậc trình độ như sau: tốt nghiệp tiểu học đạt trình độ bậc 1 theo KNLNN; tốt nghiệp trung học đạt trình độ bậc 2 theo KNLNN; tốt nghiệp trung học phổ thông đạt trình độ bậc 3 theo KNLNN” theo tiến trình từng giai đoạn, đề án nâng dần chất lượng dạy và học ngoại ngữ của giáo viên và học sinh (Thủ tướng Chính phủ, 2008).

Quyết định 01/QĐ-BGDĐT (03/01/2012) ban hành Chương trình Giáo dục Phổ thông môn Tiếng Anh thí điểm cấp THCS và chỉ đạo đường hướng chủ đạo trong dạy tiếng Anh ở trường THCS là phát triển ở HS năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh trong những tình huống cuộc sống hàng ngày, tập trung vào phương pháp lấy việc học làm trung tâm. HS là những chủ thể tích cực tham gia vào quá trình học tập và vai trò của GV là người tổ chức và hướng dẫn quá trình học tập của HS, HS phải 11 tương tác với GV, bạn học cùng lớp, sách giáo khoa, và các nguồn học liệu khác; GV cần tổ chức nhiều hình thức hoạt động trên lớp như: luyện tập cá nhân, luyện tập theo cặp, luyện tập theo nhóm và luyện tập cả lớp, thiết kế các nhiệm vụ học tập có tính linh hoạt, có khả năng cá thể hóa, giúp HS có thể liên hệ đến cuộc sống và môi trường xã hội của bản thân, sử dụng được những hiểu biết và kiến thức nền của mình trong luyện tập ngôn ngữ, nhằm tăng cường ý thức tự chịu trách nhiệm về việc học tập của bản thân, đồng thời rèn luyện cho HS tinh thần và khả năng làm việc theo nhóm, bước đầu hình thành và rèn luyện một số kỹ năng và chiến lược học ngoại ngữ cơ bản cho HS, áp dụng các phương tiện dạy học đa dạng, áp dụng CNTT trong việc thiết kế các hoạt động học tập (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2012). Như vậy việc quản lý HĐGD môn tiếng Anh trong các trường phổ thông là quan trọng và cần thiết. Việc giảng dạy tiếng Anh và QLHĐGD môn tiếng Anh không đồng đều giữa các vùng, miền khác nhau.

Đã có một số nghiên cứu về QLHĐGD môn tiếng Anh tại trường trung học cơ sở và trung học phổ thông ở một số địa phương trong nước. Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu sâu về QLHĐGD môn tiếng Anh ở trung học cơ sở tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. Vì vậy, trong giới hạn cho phép của đề tài, tác giả nghiên cứu “Quản lý hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở tại huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long”. Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.

Hoạt động giảng dạy môn Tiếng Anh 1. Hoạt động giảng dạy Theo Lâm Quang Thiệp: “Hoạt động dạy là việc giúp cho người học tự mình chiếm lĩnh những kiến thức, kỹ năng và hình thành hoặc biến đổi tình cảm và thái độ” (Lâm Quang Thiệp, 2008). Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Hiền: “Hoạt động dạy học là hoạt động được thực hiện theo một chiến lược, chương trình đã được thiết kế, tác động đến người học nhằm hướng tới mục tiêu hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của người học” (Nguyễn Thị Thu Hiền, 2016). 12 Trong nhà trường thì HĐGD là một trong những hoạt động chung của quá trình sư phạm tổng thể.

HĐGD là hoạt động mà GV là người lãnh đạo, tổ chức, điều khiển các hoạt động dạy nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đề ra. GV là chủ thể của quá trình dạy học, hướng dẫn giúp đỡ người học tự giác, tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học. Trong quá trình dạy học, hoạt động dạy của giáo viên có vai trò chủ đạo, hoạt động học của học sinh có vai trò tự giác, chủ động, tích cực. - Dạy học là quá trình truyền thông tin, nhận, xử lí và vận dụng thông tin.

- Dạy học là sự tác động qua lại có chủ đích, được thay đổi một cách có trình tự giữa người dạy và người học, mà trong quá trình ấy các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển chung cho người học được giải quyết.