Luận văn thạc sĩ dạy học đối ứng cải thiện đọc hiểu tiếng Anh THCS Hoàng Hoa Thám Bắc Ninh

Phương pháp dạy học đối ứng giúp cải thiện kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh của học sinh THCS tại Việt Nam hiệu quả thông qua chiến lược giảng dạy tích cực.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thuý Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thị Thanh Hương
• Trường học: Trường Ngoại ngữ - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Sử dụng phương pháp dạy học đối ứng để cải thiện kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh của học sinh tại trường trung học cơ sở ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thái Nguyên

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kỹ năng đọc hiểu giữ vai trò nền tảng trong việc thụ đắc ngôn ngữ thứ hai, quyết định trực tiếp đến sự phát triển toàn diện các kỹ năng nghe, nói và viết của học sinh. Tuy nhiên, tại các trường trung học cơ sở ở Việt Nam, học sinh thường gặp nhiều rào cản lớn về vốn từ vựng, cấu trúc câu phức tạp và thiếu các chiến lược đọc hiểu chủ động, dẫn đến tâm lý thụ động và giảm sút động lực học tập. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ Anh mã số 8220201 của tác giả Nguyễn Thị Thuý Hằng (Trường Ngoại ngữ – Đại học Thái Nguyên), dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Đặng Thị Thanh Hương, tập trung giải quyết bài toán cấp thiết này. Nghiên cứu đánh giá tác động của Phương pháp Dạy học đối ứng (Reciprocal Teaching Method – RTM) đến năng lực đọc hiểu tiếng Anh và thái độ học tập của 40 học sinh lớp 9 tại Trường Tiểu học và THCS Hoàng Hoa Thám, thành phố Bắc Ninh trong năm học 2022 - 2023. Phạm vi can thiệp kéo dài 15 tuần, bao gồm các bài học đọc hiểu từ Unit 7 đến Unit 12 trong sách giáo khoa Tiếng Anh 9. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi chứng minh RTM giúp nâng điểm trung bình bài kiểm tra đọc hiểu từ 6,000 lên 7,025 điểm, đồng thời thúc đẩy tỷ lệ học sinh đạt loại xuất sắc tăng gấp 6 lần (từ 2,5% lên 15,0%). Công trình cung cấp giải pháp sư phạm đột phá giúp nâng cao tính chủ động và năng lực tư duy phản biện cho học sinh trung học cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển nhận thức của Jean Piaget (1970) và mô hình xử lý ngôn ngữ của Steven Pinker (1994), khẳng định đọc hiểu là quá trình tích cực giải mã ký hiệu, nắm bắt cấu trúc cú pháp và kiến tạo ý nghĩa từ ngữ cảnh. Luận văn kết hợp khung đánh giá 4 cấp độ đọc hiểu của Burns và cộng sự (1999), bao gồm: đọc hiểu nghĩa đen (literal comprehension), đọc hiểu suy luận (inferential comprehension), đọc phản biện (critical reading) và đọc sáng tạo (creative reading). Trọng tâm của nghiên cứu là Mô hình Dạy học đối ứng do Annemarie Sullivan Palincsar và Ann L. Brown (1984) khởi xướng. Mô hình này vận hành thông qua 4 chiến lược nhận thức cốt lõi: Dự đoán (Predicting), Đặt câu hỏi (Questioning), Làm rõ (Clarifying) và Tóm tắt (Summarizing). Đồng thời, tác giả vận dụng quy trình 5 giai đoạn của Klinger, Vaughn và Boardman (2001) nhằm chuyển giao dần quyền tự chủ từ giáo viên thị phạm sang học sinh dẫn dắt nhóm, giúp người học phát triển khả năng siêu nhận thức (metacognition) trong việc tự giám sát và điều chỉnh quá trình đọc hiểu.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả lựa chọn mô hình Nghiên cứu hành động (Action Research) 4 giai đoạn theo khung của Anne Burns (2010), gồm: Lập kế hoạch (Planning), Thực hiện hành động (Action), Quan sát (Observation) và Suy ngẫm (Reflection). Đối tượng nghiên cứu gồm 40 học sinh lớp 9 (18 nam và 22 nữ, 15 tuổi) tại Trường Tiểu học và THCS Hoàng Hoa Thám, tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng do tác giả trực tiếp giảng dạy lớp học này, giúp tối ưu hóa việc theo dõi diễn biến hành vi và điều chỉnh kế hoạch can thiệp kịp thời. Công cụ thu thập dữ liệu gồm 2 bài kiểm tra đọc hiểu chuẩn hóa cấu trúc KET (Cambridge Key English Test, trình độ A2 CEFR gồm 5 phần với 30 câu hỏi) thực hiện tại tuần 1 (Pre-test) và tuần 10 (Post-test), kết hợp bảng câu hỏi khảo sát thái độ gồm 15 phát biểu theo thang đo Likert 5 mức độ ở tuần 15. Toàn bộ dữ liệu định lượng được phân tích trên phần mềm SPSS phiên bản 27.0 để tính toán giá trị trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (Standard Deviation) và tần suất tỷ lệ phần trăm, nhằm bảo đảm tính khách quan, đo lường chính xác sự tiến bộ của người học và đánh giá độ tin cậy của can thiệp sư phạm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, năng lực đọc hiểu của học sinh có sự tiến bộ vượt bậc sau can thiệp: Điểm số trung bình toàn lớp tăng từ 6,000 điểm ở bài Pre-test lên 7,025 điểm ở bài Post-test, tương ứng mức tăng ròng 1,025 điểm (tăng 17,08%). Điểm số thấp nhất tăng từ 3,0 lên 4,0 điểm và điểm cao nhất tăng từ 9,0 lên 9,4 điểm. Độ lệch chuẩn giảm từ 1,625 xuống 1,423, phản ánh khoảng cách trình độ giữa các học sinh trong lớp được thu hẹp đáng kể.

Thứ hai, cơ cấu xếp loại học lực có sự dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng tích cực: Tỷ lệ học sinh đạt loại Xuất sắc (9,0 - 10,0 điểm) tăng gấp 6 lần, từ 2,5% (1 học sinh) lên 15,0% (6 học sinh). Tỷ lệ học sinh đạt loại Giỏi (8,0 - 8,9 điểm) tăng 10,0%, từ 12,5% lên 22,5%. Tỷ lệ học sinh đạt loại Khá (6,5 - 7,9 điểm) tăng từ 32,5% lên 37,5%.

Thứ ba, tỷ lệ học sinh yếu kém giảm thiểu rõ rệt: Tỷ lệ học sinh ở mức Dưới trung bình (3,5 - 4,9 điểm) giảm sâu từ 12,5% xuống chỉ còn 2,5%, trong khi nhóm học sinh xếp loại Kém (1,0 - 3,4 điểm) hoàn toàn biến mất từ 5,0% về 0,0%.

Thứ tư, học sinh thể hiện thái độ đặc biệt tích cực đối với phương pháp RTM: 87,8% học sinh có quan điểm tích cực về hiệu quả phương pháp (trong đó 95,0% khẳng định RTM cải thiện kỹ năng đọc và 90,0% đồng ý tóm tắt giúp hiểu sâu); 88,1% phản hồi cảm xúc tích cực (100% học sinh đánh giá RTM mang lại niềm vui khi học đọc và 92,5% cảm thấy sáng tạo, tự giác hơn); 85,7% thể hiện thái độ hành vi tích cực (92,5% mong muốn tiếp tục học theo RTM và 80,0% dự định tự ứng dụng 4 chiến lược ngoài giờ học).

Thảo luận kết quả

Sự thăng tiến vượt trội về điểm số và thái độ bắt nguồn từ cơ chế "đặt giàn giáo nhận thức" (scaffolding) và học tập hợp tác trong RTM. Thay vì đọc thụ động và tra từ điển rời rạc, học sinh được trao quyền tự chủ thông qua 4 chiến lược: dự đoán nội dung qua hình ảnh, chủ động đặt câu hỏi chất vấn văn bản, cùng bạn học làm rõ các điểm mơ hồ và tự tóm tắt ý chính. Điều này giúp người học nâng cao năng lực giải mã văn bản từ cấp độ nghĩa đen lên cấp độ suy luận và phản biện. Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các nghiên cứu của Clark (2003) tại Mỹ (với 90% học sinh hưởng lợi từ RTM), Hasan (1994), Ratanakul (1998) tại Thái Lan và Abdul-Majeed (2013). Đồng thời, luận văn giải quyết trọn vẹn khoảng trống nghiên cứu mà Nguyễn và Nguyễn (2022) cũng như Phạm và Đoàn (2021) để lại tại bậc THCS Việt Nam.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ dữ liệu thực nghiệm có thể được trình bày sinh động qua biểu đồ cột kép đối sánh phân bố tỷ lệ học lực giữa Pre-test và Post-test, kết hợp bảng thống kê mô tả so sánh các chỉ số Mean, Min, Max và Standard Deviation được xử lý từ phần mềm SPSS 27.0, giúp người đọc dễ dàng nhận thấy sự triệt tiêu của phân khúc điểm kém và sự bùng nổ của nhóm điểm giỏi, xuất sắc.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tích hợp quy trình 4 chiến lược RTM vào chương trình môn Tiếng Anh 9: Ban giám hiệu và Tổ chuyên môn ngoại ngữ tại các trường THCS cần đưa 4 kỹ thuật (Dự đoán, Đặt câu hỏi, Làm rõ, Tóm tắt) vào phân phối chương trình, duy trì tối thiểu 2 tiết đọc hiểu tương tác mỗi tháng, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi môn Tiếng Anh lên trên 65% trong năm học tiếp theo.

Thứ hai, tổ chức tập huấn chuyên sâu về phương pháp RTM cho giáo viên ngoại ngữ: Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các trường tổ chức khóa bồi dưỡng sư phạm định kỳ trong 2 tháng đầu năm học, hướng dẫn 100% giáo viên làm chủ kỹ thuật thị phạm và quy trình 5 bước chuyển giao trách nhiệm học tập của Klinger.

Thứ ba, xây dựng ngân hàng học liệu và phiếu gợi ý chiến lược phân tầng: Nhóm giáo viên cốt cán biên soạn hệ thống phiếu bài tập hướng dẫn (cue cards) tương thích với 12 đơn vị bài học trong SGK Tiếng Anh 9, hoàn thành trong thời gian 3 tháng nhằm hỗ trợ học sinh có học lực trung bình và dưới trung bình làm quen với việc đặt câu hỏi và tóm tắt văn bản.

Thứ tư, thúc đẩy tinh thần tự học và tự giám sát nhận thức ở học sinh: Giáo viên hướng dẫn học sinh lập sổ tay học tập cá nhân, duy trì thói quen tự áp dụng 4 chiến lược đọc hiểu ít nhất 30 phút mỗi tuần tại nhà, phấn đấu đạt mục tiêu cải thiện điểm kiểm tra định kỳ thêm 1,0 đến 1,5 điểm sau mỗi học kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, giáo viên Tiếng Anh tại các trường THCS và THPT: Khai thác trực tiếp hệ thống giáo án mẫu, phiếu học tập và quy trình 4 bước RTM để cải tiến phương pháp dạy đọc hiểu, biến các giờ đọc khô khan thành không gian thảo luận nhóm sôi nổi cho 35 - 45 học sinh trong lớp học.

Thứ hai, cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên phụ trách bộ môn Tiếng Anh: Sử dụng các số liệu thực chứng và phân tích hiệu quả của luận văn làm căn cứ khoa học để chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy ngoại ngữ theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Thứ ba, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Tiếng Anh (TESOL/ELT): Tham khảo quy trình thiết kế Nghiên cứu hành động chuẩn mực, cách kết hợp bài kiểm tra chuẩn KET với thang đo thái độ Likert và phương pháp phân tích số liệu định lượng bằng SPSS 27.0.

Thứ tư, sinh viên sư phạm ngành Sư phạm Tiếng Anh và Ngôn ngữ Anh: Sử dụng tài liệu như một cẩm nang nghiệp vụ thực tế để hiểu rõ cách thiết kế hoạt động nhóm, kỹ thuật giàn giáo nhận thức và phương pháp xử lý các rào cản tâm lý của học sinh yếu kém trong giờ học ngoại ngữ.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp Dạy học đối ứng (RTM) bao gồm những chiến lược cụ thể nào? RTM tích hợp 4 chiến lược nhận thức cốt lõi: Dự đoán nội dung qua tiêu đề và hình ảnh, Đặt câu hỏi về các thông tin khó, Làm rõ từ vựng và cấu trúc ngữ pháp phức tạp bằng cách đọc lại hoặc thảo luận nhóm, và Tóm tắt ý chính của đoạn văn bằng ngôn ngữ của bản thân. Quy trình này giúp học sinh chủ động kiểm soát quá trình tiếp nhận thông tin.

2. RTM giúp cải thiện điểm số đọc hiểu của học sinh ở mức độ nào? Kết quả thực nghiệm trên 40 học sinh lớp 9 cho thấy điểm trung bình môn đọc hiểu tăng từ 6,000 lên 7,025 điểm (tăng 17,08%). Đáng chú ý, tỷ lệ học sinh đạt loại xuất sắc tăng gấp 6 lần từ 2,5% lên 15,0%, trong khi tỷ lệ học sinh khá và giỏi chiếm tới 60,0% tổng số mẫu sau 15 tuần can thiệp.

3. RTM có tác động ra sao đối với học sinh có học lực yếu kém? RTM phát huy tác dụng đặc biệt đối với học sinh gặp khó khăn trong việc đọc hiểu. Nhờ sự hỗ trợ từ bạn bè trong nhóm hợp tác, tỷ lệ học sinh xếp loại dưới trung bình giảm mạnh từ 12,5% xuống còn 2,5%, và tỷ lệ học sinh xếp loại kém đã giảm tuyệt đối từ 5,0% về 0,0% ở bài kiểm tra cuối kỳ.

4. Mức độ hứng thú của học sinh đối với phương pháp RTM được ghi nhận như thế nào? Khảo sát trên 15 tiêu chí cho thấy 88,1% phản hồi cảm xúc tích cực. Trong đó, 100% học sinh khẳng định RTM làm cho tiết học đọc hiểu tiếng Anh trở nên thú vị hơn, 95,0% bày tỏ sự yêu thích phương pháp mới và 92,5% nhận thấy bản thân trở nên sáng tạo và tự giác hơn khi đọc văn bản.

5. Quy trình can thiệp của phương pháp RTM nên kéo dài trong bao lâu? Nghiên cứu áp dụng chu trình nghiên cứu hành động trong 15 tuần, bao gồm 1 tuần lập kế hoạch, 7 tuần can thiệp giảng dạy 4 chiến lược, 6 tuần quan sát đánh giá và 1 tuần tổng kết phản ánh. Khung thời gian này đảm bảo đủ để học sinh chuyển từ giai đoạn được giáo viên hướng dẫn sang tự chủ điều hành nhóm.

Kết luận

• Luận văn chứng minh tính ưu việt của Phương pháp Dạy học đối ứng (RTM) khi nâng điểm trung bình đọc hiểu của 40 học sinh lớp 9 từ 6,000 lên 7,025 điểm.
• Nghiên cứu loại bỏ hoàn toàn 100% học sinh yếu kém (giảm tỷ lệ kém từ 5,0% về 0,0%) và tăng tỷ lệ học sinh xuất sắc lên gấp 6 lần (đạt 15,0%).
• Phương pháp kiến tạo chuyển biến tích cực toàn diện về thái độ học tập với 100% học sinh yêu thích và 92,5% mong muốn tiếp tục học theo RTM.
• Công trình cung cấp quy trình nghiên cứu hành động 4 giai đoạn và hệ thống giáo án thực nghiệm chuẩn mực cho giáo viên THCS tại Việt Nam.
• Đề tài đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc phục vụ công cuộc đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh theo Chương trình GDPT 2018.

Về định hướng tiếp theo, mô hình RTM cần được mở rộng áp dụng trong 6 đến 12 tháng tới cho các khối lớp 6, 7, 8 và phát triển tích hợp sang các kỹ năng Nghe và Viết. Các cơ sở giáo dục phổ thông hãy chủ động ứng dụng RTM để chuyển đổi mô hình lớp học truyền thống sang môi trường học tập tương tác, giúp học sinh làm chủ kỹ năng đọc hiểu và tự tin hội nhập ngôn ngữ toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THAI NGUYEN UNIVERSITY SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES -------------------- NGUYEN THI THUY HANG USING THE RECIPROCAL TEACHING METHOD TO IMPROVE STUDENT'S ENGLISH READING COMPREHENSION SKILLS AT A SECONDARY SCHOOL IN VIETNAM M.A THESIS Field: English Linguistics Code: 8220201 THAI NGUYEN – 2024 THAI NGUYEN UNIVERSITY SCHOOL OF FOREIGN LANGUAGES -------------------- NGUYEN THI THUY HANG USING THE RECIPROCAL TEACHING METHOD TO IMPROVE STUDENT'S ENGLISH READING COMPREHENSION SKILLS AT A SECONDARY SCHOOL IN VIETNAM M.A THESIS (APPLICATION ORIENTATION) Field: English Linguistics Code: 8220201 Supervisor: Dang Thi Thanh Huong, Ph.D THAI NGUYEN - 2024 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG NGOẠI NGỮ -------------------- NGUYỄN THỊ THUÝ HẰNG SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỐI ỨNG ĐỂ CẢI THIỆN KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU TIẾNG ANH CỦA HỌC SINH TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ (Định hướng ứng dụng) Ngành: Ngôn ngữ Anh Mã số: 8220201 Cán bộ hướng dẫn: TS. Đặng Thị Thanh Hương THÁI NGUYÊN - 2024 DECLARATION I hereby declare that this thesis is entirely my own work and effort, and that it has not been submitted to any other university or institution, in whole or in part. Thai Nguyen, April 2024 Approved by Author’s signature SUPERVISOR Dang Thi Thanh Huong, Ph.D Nguyen Thi Thuy Hang i ACKNOWLEDGEMENTS First and foremost, I'd like to express my heartfelt gratitude and appreciation to my supervisor, Dr. Dang Thi Thanh Huong, for her helpful and timely encouragement, as well as her insightful comments on my work from the start to finish of the study.

Without her assistance, the thesis would not have been completed. Secondly, the completion of this thesis would not have been possible without the cooperation of forty 9th grade students from a secondary school in Bac Ninh Province who agreed to participate in the study. I am grateful to everyone who provided detailed information for the study's analysis. I would also like to express my sincere gratitude to all of the instructors at School of Foreign Languages - Thai Nguyen University for their insightful lectures, which helped to establish the groundwork for this thesis.

Thirdly, I would like to use this opportunity to express my appreciation to my friends and colleagues for their wonderful support and remarks. I could not have completed this study without their assistance. Finally, but just as importantly, I would like to thank my family, my parents, my husband, and my sons, whose encouragement and support have always been a huge source of strength that has enabled me to finish this thesis. ii ABSTRACT The study aimed to investigate the impact of implementing the Reciprocal Teaching Method on the reading comprehension skills of the 9th-grade students.

Another aim of the research is to investigate the attitudes of students towards the application of the Reciprocal Teaching Method in improving their reading comprehension abilities. Forty students in grade nine at Hoang Hoa Tham Primary and Secondary School were chosen to be participants of the study. The research design consisted of quantitative data collection methods. The data for the study was acquired through action research.

Pre-test, post-test, and questionnaire were selected as data collection instruments to determine the effects of RTM on the students' reading comprehension skills following the intervention. In comparison with pre-test, post - test’s result showed a considerable improvement of students on reading comprehension. Via findings from questionnaires, majority of participants had positive attitudes towards using reciprocal methods in learning English reading. As a result, the two research questions were answered.

It is suggested that future studies should be carried out with a longer duration, more participants and other English skills. Key words: reciprocal teaching, action research, reading teaching and learning iii TABLE OF CONTENTS DECLARATION. iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF TABLES.

vii LIST OF FIGURES. viii LIST OF ABBREVIATIONS. ix CHAPTER 1: INTRODUCTION. Research aims and questions of the study.

Scope of the study. Significance of the study. Organization of the study .4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEWS. Reading comprehension skills.

Definition of reading comprehension skills. Components of Reading and Reading Comprehension Skills. Levels of reading comprehension skills. The Reciprocal Teaching Methods .