Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tích Hợp Tại Trường THCS Olympia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mai Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Kim Long
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tích Hợp Tại Trường Trung Học Cơ Sở Olympia, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về dạy học tích hợp ở trường Trung học cơ sở
• 1.2. Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Một số công trình nghiên cứu ở trong nước
• 1.4. Một số khái niệm cơ bản
• 1.4.1. Bản chất, chức năng quản lý
• 1.4.2. Giải pháp quản lý
• 1.4.3. Quản lý giáo dục và quản lý trường học
• 1.4.4. Quản lý dạy học
• 1.4.5. Chất lượng giáo dục
• 1.4.6. Mối quan hệ giữa quản lý và chất lượng
• 1.5. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực
• 1.6. Một số vấn đề lý luận về dạy học tích hợp
• 1.6.1. Khái niệm dạy học tích hợp
• 1.6.2. Các mức độ tích hợp trong dạy học tích hợp
• 1.6.3. Nội dung phương pháp dạy học tích hợp
• 1.7. Tầm quan trọng của hoạt động dạy học tích hợp ở trường Trung học Cơ sở
• 1.8. Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học tích hợp trong nhà trường Trung học Cơ sở
• 1.8.1. Xây dựng kế hoạch
• 1.8.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch
• 1.8.3. Chỉ đạo triển khai hoạt động dạy học tích hợp
• 1.8.4. Kiểm tra, đánh giá
• 1.9. Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở bậc THCS trong bối cảnh hiện nay
• 1.9.1. Những yếu tố khách quan
• 1.9.2. Những yếu tố chủ quan
• 1.10. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ OLYMPIA, HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát chung về quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
• 2.1.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội của Quận
• 2.1.2. Tình hình giáo dục của Quận
• 2.2. Thực trạng hoạt động dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
• 2.2.1. Đặc điểm, tình hình giáo dục của trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.2.2. Giới thiệu hoạt động khảo sát
• 2.2.3. Thực trạng hoạt động dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.3. Thực trạng quản lý dạy học tích hợp ở trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.3.1. Thực trạng triển khai quản lý dạy học tích hợp
• 2.3.2. Thực trạng xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp
• 2.3.3. Thực trạng tổ chức và chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học tích hợp
• 2.3.4. Thực trạng kiểm tra đánh giá dạy học tích hợp
• 2.3.5. Thực trạng bồi dưỡng đào tạo giáo viên DHTH
• 2.3.6. Thực trạng các điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy học tích hợp
• 2.4. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.4.1. Thuận lợi trong triển khai và quản lý
• 2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.4.3. Khó khăn trong triển khai và quản lý
• 2.5. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ OLYMPIA, HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng và nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Định hướng xây dựng, phát triển giáo dục trường THCS Olympia, Hà Nội
• 3.1.2. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Các biện pháp nâng cao chất lượng quản lý dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia, Hà Nội
• 3.2.1. Tổ chức xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể về chương trình, nội dung dạy học tích hợp
• 3.2.2. Phân cấp, phân quyền, phân nhiệm về dạy học tích hợp
• 3.2.3. Tổ sinh hoạt chuyên môn dưới hình thức liên hợp môn, liên khối
• 3.2.4. Tổ chức thanh tra, kiểm tra và giám sát thực hiện dạy học tích hợp
• 3.2.5. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ về dạy học tích hợp
• 3.2.6. Đầu tư thêm cơ sở vật chất phục vụ phát triển chuyên môn bằng việc xây dựng thư viện tài liệu dạy học tích hợp trực tuyến
• 3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.3.1. Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp
• 3.3.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp
• 3.4. Tiểu kết
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia Hà Nội

Quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia Hà Nội là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Trường THCS Olympia đã áp dụng phương pháp dạy học tích hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực cho học sinh. Việc quản lý hiệu quả các hoạt động dạy học tích hợp không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách toàn diện mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp là phương pháp kết hợp nội dung của nhiều môn học nhằm tạo ra một trải nghiệm học tập phong phú cho học sinh. Tại trường THCS Olympia, việc áp dụng dạy học tích hợp giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn.

1.2. Lịch sử và sự phát triển của dạy học tích hợp tại trường

Trường THCS Olympia đã bắt đầu triển khai dạy học tích hợp từ những năm gần đây, với sự hỗ trợ từ các chương trình giáo dục quốc gia. Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong giáo dục, nơi mà việc tích hợp các môn học trở thành một yêu cầu thiết yếu.

II. Những thách thức trong quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại THCS Olympia

Mặc dù dạy học tích hợp mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc quản lý hoạt động này tại trường THCS Olympia cũng gặp phải không ít thách thức. Các giáo viên thường gặp khó khăn trong việc phối hợp nội dung giữa các môn học, cũng như trong việc đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học này.

2.1. Khó khăn trong việc phối hợp nội dung giảng dạy

Việc tích hợp nội dung giữa các môn học đòi hỏi giáo viên phải có sự hiểu biết sâu sắc về các lĩnh vực khác nhau. Điều này đôi khi dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong quá trình giảng dạy, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và hỗ trợ từ nhà trường

Nhiều giáo viên tại trường THCS Olympia cho biết họ thiếu các tài liệu và nguồn lực cần thiết để triển khai dạy học tích hợp hiệu quả. Sự hỗ trợ từ ban giám hiệu cũng chưa đủ mạnh để khuyến khích giáo viên áp dụng phương pháp này.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả hoạt động dạy học tích hợp tại THCS Olympia

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học tích hợp, trường THCS Olympia cần áp dụng một số phương pháp quản lý cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp chi tiết

Kế hoạch dạy học tích hợp cần được xây dựng một cách chi tiết, bao gồm các mục tiêu cụ thể và nội dung giảng dạy rõ ràng. Điều này giúp giáo viên dễ dàng theo dõi và điều chỉnh quá trình giảng dạy.

3.2. Tổ chức các buổi tập huấn cho giáo viên

Tổ chức các buổi tập huấn định kỳ cho giáo viên về phương pháp dạy học tích hợp sẽ giúp nâng cao năng lực giảng dạy và tạo ra sự đồng bộ trong việc triển khai chương trình.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại THCS Olympia

Việc áp dụng dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.

4.1. Kết quả khảo sát về hiệu quả dạy học tích hợp

Kết quả khảo sát cho thấy học sinh tham gia vào các hoạt động dạy học tích hợp có sự tiến bộ rõ rệt trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp dạy học tích hợp đang phát huy hiệu quả.

4.2. Phản hồi từ học sinh và phụ huynh

Phản hồi từ học sinh và phụ huynh về phương pháp dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia rất tích cực. Họ cho rằng phương pháp này giúp học sinh hứng thú hơn với việc học và phát triển toàn diện hơn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho dạy học tích hợp tại THCS Olympia

Kết luận, việc quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trong bối cảnh hiện đại.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải tiến

Đề xuất các biện pháp cải tiến trong quản lý hoạt động dạy học tích hợp, bao gồm việc tăng cường hỗ trợ từ ban giám hiệu và cải thiện cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học.

5.2. Tương lai của dạy học tích hợp tại trường

Tương lai của dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn, với sự tham gia tích cực của giáo viên và học sinh trong việc xây dựng một môi trường học tập sáng tạo và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại các trường THCS. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia, Hà Nội. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia, Hà Nội 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan nghiên cứu về dạy học tích hợp ở trƣờng Trung học cơ sở 1.1 Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài Khi xây dựng chương trình giáo dục phổ thông, xu hướng chung của các nước trên thế giới hiện nay là tăng cường tích hợp, đặc biệt là ở cấp Tiểu học và Trung học cơ sở. Theo thống kê của UNESCO (từ năm 1960 đến năm 1974) có 208/ 392 chương trình môn khoa học trong chương trình giáo dục phổ thông các nước thể hiện quan điểm tích hợp ở các mức độ khác nhau.

Một nghiên cứu mới đây của Viện khoa học giáo dục Việt Nam về chương trình giáo dục phổ thông 20 nước cho thấy 100% các nước đều xây dựng chương trình theo hướng tích hợp. Trên thế giới, dạy học tích hợp (DHTH) đã trở thành một trào lưu sư phạm hiện đại bên cạnh các trào lưu sư phạm như: dạy học theo mục tiêu, dạy học giải quyết vấn đề, dạy học phân hoá, tương tác. Trào lưu sư phạm dạy học tích hợp xuất phát từ quan niệm coi học tập là một quá trình góp phần hình thành ở học sinh những năng lực rõ ràng, trong đó HS học cách sử dụng phối hợp các kiến thức, kĩ năng và thao tác đã lĩnh hội được. Tư tưởng tích hợp trong dạy học được thể hiện ở việc xây dựng chương trình dạy học của nhiều nước từ những năm 60 của thế kỉ XX và ngày càng được áp dụng rộng rãi.

Một số tác giả trên thế giới nghiên cứu về dạy học tích hợp như: Xavier Roegiers cho rằng giáo dục nhà trường phải chuyển từ đơn thuần dạy kiến thức sang phát triển ở HS các năng lực hành động, xem năng lực (compétence) là khái niệm cơ sở" của khoa sư phạm tích hợp (pédagogie de l'intégration). Theo Xavier Roegiers, sư phạm tích hợp là một 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quan niệm về quá trình học tập, trong đó toàn bộ quá trình học tập góp phần hình thành ở HS những năng lực cụ thể có dự tính trước những điều kiện cần thiết cho HS, nhằm phục vụ cho các quá trình học tập sau này hoặc nhằm hoà nhập HS vào cuộc sống lao động. Như vậy sư phạm tích hợp tìm cách làm cho quá trình học tập có ý nghĩa. Theo Xavier Roegiers, có 4 cách tích hợp môn học: - Cách 1: Những ứng dụng chung cho nhiều môn học, được thực hiện ở cuối năm học hay cuối cấp học.

- Cách 2: Những ứng dụng chung cho nhiều môn học được thực hiện ở những thời điểm đều đặn trong năm học. - Cách 3: Phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng đề tài tích hợp. Cách này được áp dụng cho những môn học gần nhau về bản chất, mục tiêu hoặc cho những môn học có đóng góp bổ sung cho nhau, thường dựa vào một môn học công cụ. Trong trường hợp này môn học tích hợp được cùng một GV giảng dạy.

- Cách 4: Phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng các tình huống tích hợp, xoay quanh những mục tiêu chung cho một nhóm môn, tạo thành môn học tích hợp. Lên cấp THCS, hệ thống khái niệm trong các môn học phức tạp hơn, mỗi môn học thường do một GV được đào tạo chuyên đảm nhiệm, do đó cách tích hợp thứ 3 khó thực hiện, người ta thiên về áp dụng cách 4, tuy có nhiều khó khăn nhưng phải tìm cách vượt qua vì DHTH là xu hướng tất yếu, đem lại nhiều lợi ích. Tác giả D' Hainaut (1977) đưa ra 4 quan điểm khác đối với các môn học - Quan điểm "đơn môn": có thể xây dựng chương trình học tập theo hệ thống nội dung của một môn học riêng biệt. Các môn học được tiếp cận một cách riêng rẽ.

- Quan điểm "đa môn": một chủ đề trong nội dung học tập có liên quan với những kiến thức, kĩ năng thuộc một số môn học khác nhau. Các môn học 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiếp tục được tiếp cận riêng rẽ, chỉ phối hợp với nhau ở một số đề tài nội dung. - Quan điểm "liên môn": nội dung học tập được thiết kế thành một chuỗi vấn đề, tình huống đòi hỏi muốn giải quyết phải huy động tổng hợp kiến thức kĩ năng của những môn học khác nhau. - Quan điểm "xuyên môn": nội dung học tập hướng vào phát triển những kĩ năng, năng lực cơ bản mà học sinh có thể sử dụng vào tất cả các môn học, trong việc giải quyết những tình huống khác nhau.

Nhu cầu phát triển xã hội hiện đại đòi hỏi nhà trường hướng tới quan điểm liên môn và quan điểm xuyên môn. Để đáp ứng và phù hợp với thực tiễn giáo dục phổ thông, chương trình đào tạo GV ở một số nước như Anh, Úc chuyển theo hướng tích hợp nhằm phát triển cho sinh viên sư phạm nền tảng về tri thức và triết lý cá nhân về chuyên môn sư phạm và năng lực nghề nghiệp. Điều này giúp sinh viên sư phạm trở thành những nhà chuyên môn sư phạm biết kết hợp chặt chẽ giữa dạy lý thuyết và trải nghiệm thực tế, ứng dụng lý thuyết dạy học và giáo dục chung vào lĩnh hội những lĩnh vực giảng dạy cụ thể. Một mặt khác, khối kiến thức cơ sở ngành không được tách biệt thành những môn học cụ thể như Toán, Tiếng Việt, Lịch sử.

mà được tích hợp vào các học phần về nghiên cứu chương trình môn học (lý luận dạy học môn học). Xây dựng chương trình đào tạo GV theo hướng tích hợp làm chương trình gọn nhẹ và tạo điều kiện cho sinh viên tự học, tự nghiên cứu ở nhà. Như vậy, nghiên cứu chương trình đào tạo GV của Anh và Úc có thể nhận thấy: sinh viên ngay từ khi còn học nghề sư phạm đã được chú trọng hình thành năng lực và kỹ năng dạy học tích hợp.2 Một số công trình nghiên cứu ở trong nước Ở Việt Nam, thời gian gần đây đã có nhiều nghiên cứu về vấn đề dạy học tích hợp dưới góc độ lý luận dạy học nói chung và lý luận dạy học môn học nói riêng, trong đó vấn đề được các nhà nghiên cứu quan tâm là việc 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xây dựng chương trình và sách giáo khoa theo quan điểm tích hợp. Ở cấp Trung học cơ sở và Trung học phổ thông, tích hợp môn học còn đang được nghiên cứu thử nghiệm trong phạm vi hẹp mà chưa được triển khai đại trà.

Xu hướng dạy học tích hợp ở Việt Nam nhằm mục tiêu rút gọn thời lượng trình bày tri thức của nhiều môn học và chú trọng tập dượt cho học sinh cách vận dụng tổng hợp các tri thức vào thực tiễn. Thực tế cho thấy, để giải quyết một vấn đề thực tiễn thường phải huy động tri thức của nhiều môn học – dạy từng môn học riêng sẽ đem lại những tri thức hàn lâm có hệ thống nhưng khó vận dụng vào thực tiễn. Thực trạng dạy học tích hợp tại Việt Nam cho thấy, ở cấp Tiểu học về cơ bản đã quán triệt tinh thần tích hợp trong quá trình xây dựng chương trình, chẳng hạn môn Tìm hiểu Tự nhiên và Xã hội ở các lớp 1, 2, 3, môn Khoa học, môn Lịch sử và Địa lí. Ở các lớp 4, 5, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông đã thực hiện tích hợp các nội dung trong từng môn học, ví dụ: tích hợp các phân môn Cơ học điện nhiệt học và quang học trong môn Vật Lý, Đại số, Hình học, Lượng giác trong môn Toán, Hóa học hữu cơ và Hóa học vô cơ trong môn Hóa học, Địa lý tự nhiên và Địa lý kinh tế xã hội trong môn Địa lý, Tiếng Việt, Văn học và Tập làm văn trong môn Ngữ Văn; tích hợp các nội dung giáo dục với năng lượng, biến đổi khí hậu, kỹ năng sống, dân số, sức khỏe sinh sản vào nhiều môn học khác nhau.

38 ] Những năm gần đây, có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đã đưa ra các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là chất lượng dạy học tích hợp và quản lý dạy học tích hợp ở các nhà trường phổ thông. Một số ví dụ như sau: - Theo tác giả Trần Bá Hoành trong báo cáo “Dạy học tích hợp”, 2012, việc dạy học tích hợp ở các trường phổ thông không chỉ liên quan với việc thiết kế nội dung chương trình mà còn đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ về cách tổ chức dạy học, đổi mới phương pháp dạy và học, thay đổi việc kiểm tra, đánh giá. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Tại hội thảo “Dạy học tích hợp - dạy học phân hóa trong chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015” do Bộ GD-ĐT tổ chức ở TPHCM ngày 27/11/2012, nhiều tác giả đưa ra mô hình dạy học tích hợp và phân hóa cho giáo dục phổ thông nước nhà dựa trên kinh nghiệm một số nước như Hàn Quốc, Pháp… và đề xuất xu hướng tích hợp trong chương trình bậc THCS, ngoài các môn bắt buộc sẽ có các môn tự chọn. Nhiều nhà nghiên cứu đề xuất cần chú trọng đến việc tích hợp trong nhiều môn học và giảm các môn học bắt buộc, tăng môn học tự chọn.

Ngoài các môn học Toán, Ngữ Văn, Ngoại ngữ, Công nghệ, Giáo dục Công dân sẽ xây dựng hai môn học mới gồm môn Khoa học Tự nhiên (trên cơ sở các môn Lý, Hóa, Sinh trong chương trình hiện hành) và môn Khoa học Xã hội (trên cơ sở môn Sử, Địa hiện hành cùng các vấn đề xã hội). - Theo tác giả Đỗ Hương Trà, trong nghiên cứu “Dạy học tích hợp liên môn: những yêu cầu đặt ra trong việc xây dựng, lựa chọn nội dung và tổ chức dạy học” (2015), nhận thấy: Dạy học tích hợp liên môn có thể dẫn đến việc thay đổi tổ chức sinh hoạt chuyên môn ở nhà trường, có thể tổ chức các nhóm giáo viên hoạt động xung quanh các chủ đề liên môn, điều này đối lập với cách tổ chức các nhóm chuyên môn riêng biệt.