Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tích Hợp Tại Trường THCS Olympia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mai Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Kim Long
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tích Hợp Tại Trường Trung Học Cơ Sở Olympia, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về dạy học tích hợp ở trường Trung học cơ sở
• 1.2. Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Một số công trình nghiên cứu ở trong nước
• 1.4. Một số khái niệm cơ bản
• 1.4.1. Bản chất, chức năng quản lý
• 1.4.2. Giải pháp quản lý
• 1.4.3. Quản lý giáo dục và quản lý trường học
• 1.4.4. Quản lý dạy học
• 1.4.5. Chất lượng giáo dục
• 1.4.6. Mối quan hệ giữa quản lý và chất lượng
• 1.5. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực
• 1.6. Một số vấn đề lý luận về dạy học tích hợp
• 1.6.1. Khái niệm dạy học tích hợp
• 1.6.2. Các mức độ tích hợp trong dạy học tích hợp
• 1.6.3. Nội dung phương pháp dạy học tích hợp
• 1.7. Tầm quan trọng của hoạt động dạy học tích hợp ở trường Trung học Cơ sở
• 1.8. Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học tích hợp trong nhà trường Trung học Cơ sở
• 1.8.1. Xây dựng kế hoạch
• 1.8.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch
• 1.8.3. Chỉ đạo triển khai hoạt động dạy học tích hợp
• 1.8.4. Kiểm tra, đánh giá
• 1.9. Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở bậc THCS trong bối cảnh hiện nay
• 1.9.1. Những yếu tố khách quan
• 1.9.2. Những yếu tố chủ quan
• 1.10. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ OLYMPIA, HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát chung về quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
• 2.1.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội của Quận
• 2.1.2. Tình hình giáo dục của Quận
• 2.2. Thực trạng hoạt động dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
• 2.2.1. Đặc điểm, tình hình giáo dục của trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.2.2. Giới thiệu hoạt động khảo sát
• 2.2.3. Thực trạng hoạt động dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.3. Thực trạng quản lý dạy học tích hợp ở trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.3.1. Thực trạng triển khai quản lý dạy học tích hợp
• 2.3.2. Thực trạng xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp
• 2.3.3. Thực trạng tổ chức và chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học tích hợp
• 2.3.4. Thực trạng kiểm tra đánh giá dạy học tích hợp
• 2.3.5. Thực trạng bồi dưỡng đào tạo giáo viên DHTH
• 2.3.6. Thực trạng các điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy học tích hợp
• 2.4. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở trường Trung học cơ sở Olympia
• 2.4.1. Thuận lợi trong triển khai và quản lý
• 2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.4.3. Khó khăn trong triển khai và quản lý
• 2.5. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ OLYMPIA, HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng và nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Định hướng xây dựng, phát triển giáo dục trường THCS Olympia, Hà Nội
• 3.1.2. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Các biện pháp nâng cao chất lượng quản lý dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia, Hà Nội
• 3.2.1. Tổ chức xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể về chương trình, nội dung dạy học tích hợp
• 3.2.2. Phân cấp, phân quyền, phân nhiệm về dạy học tích hợp
• 3.2.3. Tổ sinh hoạt chuyên môn dưới hình thức liên hợp môn, liên khối
• 3.2.4. Tổ chức thanh tra, kiểm tra và giám sát thực hiện dạy học tích hợp
• 3.2.5. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ về dạy học tích hợp
• 3.2.6. Đầu tư thêm cơ sở vật chất phục vụ phát triển chuyên môn bằng việc xây dựng thư viện tài liệu dạy học tích hợp trực tuyến
• 3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.3.1. Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp
• 3.3.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp
• 3.4. Tiểu kết
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia Hà Nội

Quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia Hà Nội là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Trường THCS Olympia đã áp dụng phương pháp dạy học tích hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực cho học sinh. Việc quản lý hiệu quả các hoạt động dạy học tích hợp không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách toàn diện mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp là phương pháp kết hợp nội dung của nhiều môn học nhằm tạo ra một trải nghiệm học tập phong phú cho học sinh. Tại trường THCS Olympia, việc áp dụng dạy học tích hợp giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn.

1.2. Lịch sử và sự phát triển của dạy học tích hợp tại trường

Trường THCS Olympia đã bắt đầu triển khai dạy học tích hợp từ những năm gần đây, với sự hỗ trợ từ các chương trình giáo dục quốc gia. Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong giáo dục, nơi mà việc tích hợp các môn học trở thành một yêu cầu thiết yếu.

II. Những thách thức trong quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại THCS Olympia

Mặc dù dạy học tích hợp mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc quản lý hoạt động này tại trường THCS Olympia cũng gặp phải không ít thách thức. Các giáo viên thường gặp khó khăn trong việc phối hợp nội dung giữa các môn học, cũng như trong việc đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học này.

2.1. Khó khăn trong việc phối hợp nội dung giảng dạy

Việc tích hợp nội dung giữa các môn học đòi hỏi giáo viên phải có sự hiểu biết sâu sắc về các lĩnh vực khác nhau. Điều này đôi khi dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong quá trình giảng dạy, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và hỗ trợ từ nhà trường

Nhiều giáo viên tại trường THCS Olympia cho biết họ thiếu các tài liệu và nguồn lực cần thiết để triển khai dạy học tích hợp hiệu quả. Sự hỗ trợ từ ban giám hiệu cũng chưa đủ mạnh để khuyến khích giáo viên áp dụng phương pháp này.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả hoạt động dạy học tích hợp tại THCS Olympia

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học tích hợp, trường THCS Olympia cần áp dụng một số phương pháp quản lý cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học tích hợp chi tiết

Kế hoạch dạy học tích hợp cần được xây dựng một cách chi tiết, bao gồm các mục tiêu cụ thể và nội dung giảng dạy rõ ràng. Điều này giúp giáo viên dễ dàng theo dõi và điều chỉnh quá trình giảng dạy.

3.2. Tổ chức các buổi tập huấn cho giáo viên

Tổ chức các buổi tập huấn định kỳ cho giáo viên về phương pháp dạy học tích hợp sẽ giúp nâng cao năng lực giảng dạy và tạo ra sự đồng bộ trong việc triển khai chương trình.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại THCS Olympia

Việc áp dụng dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.

4.1. Kết quả khảo sát về hiệu quả dạy học tích hợp

Kết quả khảo sát cho thấy học sinh tham gia vào các hoạt động dạy học tích hợp có sự tiến bộ rõ rệt trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp dạy học tích hợp đang phát huy hiệu quả.

4.2. Phản hồi từ học sinh và phụ huynh

Phản hồi từ học sinh và phụ huynh về phương pháp dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia rất tích cực. Họ cho rằng phương pháp này giúp học sinh hứng thú hơn với việc học và phát triển toàn diện hơn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho dạy học tích hợp tại THCS Olympia

Kết luận, việc quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trong bối cảnh hiện đại.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải tiến

Đề xuất các biện pháp cải tiến trong quản lý hoạt động dạy học tích hợp, bao gồm việc tăng cường hỗ trợ từ ban giám hiệu và cải thiện cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học.

5.2. Tương lai của dạy học tích hợp tại trường

Tương lai của dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn, với sự tham gia tích cực của giáo viên và học sinh trong việc xây dựng một môi trường học tập sáng tạo và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thống kê của UNESCO ghi nhận 208 trên tổng số 392 chương trình khoa học giáo dục phổ thông trên thế giới đã áp dụng triệt để phương pháp dạy học tích hợp, trong khi báo cáo của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam chỉ ra 100% trong số 20 quốc gia phát triển được khảo sát đều thiết kế khung chương trình giáo dục theo định hướng liên môn hiện đại. Tại Việt Nam, thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc chuyển đổi từ tiếp cận truyền thụ nội dung sang phát triển phẩm chất và năng lực người học đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.

Mặc dù có vai trò quyết định đối với chất lượng giáo dục, hoạt động dạy học tích hợp tại các trường trung học cơ sở vẫn gặp nhiều lúng túng trong công tác điều hành, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá thực trạng công tác chỉ đạo chuyên môn tại một cơ sở giáo dục ngoài công lập chất lượng cao, từ đó đề xuất 6 biện pháp quản lý đồng bộ. Kết quả nghiên cứu góp phần chuẩn hóa quy trình điều hành chuyên môn, nâng tỷ lệ giờ dạy liên môn đạt chuẩn chất lượng lên mức tối ưu và thúc đẩy việc rèn luyện 9 nhóm năng lực cốt lõi cho học sinh trung học cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng lý thuyết sư phạm tích hợp của học giả Xavier Roegiers, tập trung vào quan điểm coi năng lực hành động thực tiễn là nền tảng cốt lõi với 4 phương thức tích hợp từ ứng dụng định kỳ đến xây dựng tình huống học tập phức hợp. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp mô hình phân tầng môn học của Louis D'Hainaut với 4 cấp độ tiếp cận: đơn môn, đa môn, liên môn và xuyên môn. Hệ thống lý luận quản lý trường học được xây dựng dựa trên thuyết quản lý khoa học của Henri Fayol và Taylor, vận hành qua chu trình 4 chức năng cơ bản gồm lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo triển khai và kiểm tra đánh giá.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm then chốt: quản lý giáo dục, quản lý hoạt động dạy học, dạy học tích hợp và chuẩn phát triển năng lực học sinh. Dạy học tích hợp được định nghĩa là sự liên kết hữu cơ các đối tượng nghiên cứu thuộc nhiều phân môn thành một thể thống nhất, giúp học sinh giải quyết các tình huống thực tiễn phức hợp. Mô hình quản lý hướng đến việc hoàn thiện mục tiêu đầu ra dựa trên 9 năng lực chung theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bao gồm năng lực tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lý, giao tiếp, hợp tác, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ và tính toán.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập thông qua quá trình khảo sát chọn mẫu mục đích trên 45 cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp giảng dạy tại trường Trung học cơ sở Olympia trong giai đoạn 2014 - 2016, kết hợp phỏng vấn sâu 12 nhà quản lý chuyên môn và dự giờ quan sát 18 tiết dạy thực nghiệm. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ hệ thống văn bản pháp quy, hồ sơ giáo án, báo cáo tổng kết năm học và số liệu phát triển giáo dục của 16 trường trung học cơ sở trên địa bàn quận Nam Từ Liêm.

Phương pháp chọn mẫu mục đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện đa dạng cho tất cả các tổ chuyên môn Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính là nhằm đo lường chính xác các chỉ số thống kê về điểm trung bình, độ lệch chuẩn và mức độ tương quan giữa các chức năng quản lý, đồng thời đối chiếu sâu sắc với sản phẩm học tập thực tế của học sinh. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được thực hiện qua 3 giai đoạn chặt chẽ: thiết lập khung lý thuyết, điều tra khảo sát thực trạng và kiểm định tính khả thi của các biện pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn cho thấy 100% cán bộ quản lý và 92,5% giáo viên nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc dạy học tích hợp trong việc phát triển tư duy thực tiễn cho học sinh. Nhà trường đã bước đầu triển khai thành công các dự án học tập đa dạng như dự án tích hợp Vật lý, Hóa học và Sinh học mang tên Làm nước hoa, dự án Văn học, Lịch sử và Địa lý mang tên Nước Nga thế kỷ 19, cũng như đưa kỹ thuật tin học vào môn Lịch sử và nghệ thuật biểu diễn vào môn Ngữ văn. Các dự án này đã nâng tỷ lệ hào hứng học tập của học sinh lên trên 85% so với phương pháp dạy học đơn môn truyền thống.

Tuy nhiên, khâu tổ chức lập kế hoạch và chỉ đạo mới đạt mức độ trung bình khá với khoảng 78% giáo viên bám sát tiến độ, trong khi hoạt động kiểm tra, đánh giá và bồi dưỡng chuyên môn định kỳ còn bộc lộ nhiều khoảng trống khi chỉ nhận được 54% sự hài lòng từ đội ngũ sư phạm. Khoảng 68% giáo viên tham gia khảo sát thừa nhận gặp khó khăn trong việc phối hợp liên bộ môn, phân chia khối lượng kiến thức và thiết kế công cụ đo lường năng lực chuẩn xác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ rào cản tư duy phân môn đã ăn sâu trong đào tạo sư phạm truyền thống, cùng với sự thiếu hụt tài liệu hướng dẫn chuẩn hóa từ cơ quan quản lý giáo dục cấp trên. Mặc dù quận Nam Từ Liêm sở hữu tốc độ tăng trưởng kinh tế khá với mức tăng 18% giá trị thương mại dịch vụ và 100% trường trung học cơ sở công lập đạt chuẩn quốc gia, công tác tập huấn dạy học liên môn tại các cơ sở ngoài công lập vẫn chưa được đồng bộ hóa.

Toàn bộ dữ liệu khảo sát được minh họa rõ nét thông qua hệ thống 14 bảng thống kê định lượng và 8 biểu đồ phân tích chuyên sâu trong luận văn. Nổi bật là Bảng khảo sát mức độ cần thiết và Biểu đồ tương quan giữa năng lực quản lý của Ban Giám hiệu với hiệu quả giờ dạy, phản ánh rõ nét sự chênh lệch chất lượng giữa tổ chuyên môn tự nhiên và xã hội. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, khẳng định việc đổi mới căn bản phải bắt đầu từ sự chuyển biến đồng bộ trong quản trị nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tổ chức xây dựng kế hoạch chỉ đạo chuyên môn chi tiết, đặt mục tiêu 100% các tổ bộ môn hoàn thành tối thiểu 2 chủ đề tích hợp liên môn trong mỗi học kỳ, hoàn thành rà soát nội dung ngay trong tháng 8 hàng năm do Ban Giám hiệu trực tiếp chủ trì.

Thứ hai, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và trao quyền tự chủ chuyên môn cho các tổ trưởng bộ môn, cho phép linh hoạt điều chỉnh khoảng 15% đến 20% thời lượng phân phối chương trình chính khóa để phục vụ các dự án học tập trải nghiệm sáng tạo.

Thứ ba, thiết lập quy chế sinh hoạt chuyên môn liên tổ định kỳ 2 tuần một lần, tạo diễn đàn trao đổi học thuật liên môn giữa khối Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội, nâng tỷ lệ giáo viên chủ động tham gia thảo luận chuyên đề lên trên 95%.

Thứ tư, đổi mới quy trình kiểm tra, thanh tra và giám sát sư phạm theo hướng đánh giá năng lực thực hiện của học sinh thông qua hệ thống tiêu chí rubric, giảm 30% các bài kiểm tra thuần lý thuyết ghi nhớ máy móc.

Thứ năm, triển khai chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng sư phạm tích hợp thường xuyên với thời lượng tối thiểu 40 giờ bồi dưỡng mỗi năm học cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên cơ hữu.

Thứ sáu, đầu tư cơ sở vật chất và phát triển hệ thống thư viện tài liệu dạy học tích hợp trực tuyến, lưu trữ trên 150 bộ giáo án mẫu và học liệu số hóa nhằm phục vụ công tác tra cứu, giảng dạy liên tục của toàn trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ quản lý tại các trường phổ thông liên cấp và trung học cơ sở: Khai thác khung quy trình 4 chức năng quản lý để chuẩn hóa quy chế điều hành, phân công nhiệm vụ và xây dựng tiêu chí đánh giá giờ dạy tích hợp hiệu quả.

Giáo viên các bộ môn Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội: Tham khảo các cấu trúc bài giảng thực nghiệm, quy trình thiết kế dự án học tập liên môn thực tế như dự án Khoa học và Nhân văn để nâng cao năng lực sư phạm.

Chuyên viên phụ trách chuyên môn tại các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Tiếp cận nguồn dữ liệu thực chứng và hệ thống 6 giải pháp quản lý để xây dựng chính sách tập huấn, định hướng đổi mới phương pháp dạy học trên địa bàn quản lý.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng bộ công cụ điều tra bảng hỏi, phương pháp xử lý số liệu thống kê và danh mục tài liệu tham khảo chuyên sâu để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt căn bản giữa dạy học tích hợp và dạy học đơn môn truyền thống là gì? Dạy học tích hợp phá vỡ ranh giới cứng nhắc giữa các môn học riêng lẻ, hướng đến việc huy động tổng hợp kiến thức từ 2 hay nhiều lĩnh vực để giải quyết một tình huống thực tiễn phức hợp. Phương pháp này giúp học sinh rèn luyện đồng thời 9 năng lực cốt lõi thay vì chỉ ghi nhớ các khối kiến thức hàn lâm rời rạc.

Những thách thức lớn nhất mà cán bộ quản lý gặp phải khi triển khai dạy học tích hợp là gì? Khảo sát chỉ ra 68% giáo viên gặp khó khăn trong việc phối hợp liên bộ môn do rào cản thời gian và sự khác biệt về chuyên ngành đào tạo. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt khung tiêu chí đánh giá năng lực chuẩn hóa và tài liệu hướng dẫn đồng bộ từ cấp quản lý là những trở ngại lớn nhất.

Tính khả thi của 6 biện pháp quản lý đề xuất trong luận văn đã được chứng minh ra sao? Kết quả khảo sát lấy ý kiến từ 45 cán bộ quản lý và giáo viên tại trường Olympia cho thấy 100% các biện pháp đều đạt mức độ rất cần thiết và khả thi cao, với điểm trung bình đánh giá dao động từ 4,2 đến 4,8 trên thang điểm 5.

Vai trò của việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn liên môn trong nhà trường như thế nào? Sinh hoạt chuyên môn liên môn là môi trường cốt lõi giúp giáo viên chia sẻ ý tưởng, thống nhất mục tiêu đào tạo và thiết kế các chuyên đề chung. Hoạt động này loại bỏ sự trùng lặp nội dung giữa các môn, giúp tiết kiệm khoảng 15% thời lượng giảng dạy cho cả năm học.

Làm thế nào để đánh giá chính xác năng lực của học sinh trong các dự án dạy học tích hợp? Nhà trường cần chuyển dịch từ hình thức chấm điểm bài thi truyền thống sang đánh giá quá trình thông qua phiếu đánh giá tiêu chí rubric, hồ sơ học tập và sản phẩm thực tế của dự án, kết hợp giữa đánh giá của giáo viên với đánh giá đồng đẳng giữa các học sinh.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại các trường trung học cơ sở theo tiếp cận phát triển năng lực người học.
• Đánh giá chính xác thực trạng dạy học tích hợp tại trường Trung học cơ sở Olympia giai đoạn 2014 - 2016 thông qua hệ thống số liệu định lượng và định tính rõ ràng.
• Xác lập hệ thống 6 biện pháp quản lý chuyên môn có tính khoa học, tính đồng bộ và độ khả thi cao trong môi trường giáo dục chất lượng cao.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn quan trọng giúp các nhà trường phổ thông chuyển đổi thành công sang chương trình giáo dục phổ thông mới.
• Cung cấp mô hình tham chiếu có thể nhân rộng cho các cơ sở giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh thành toàn quốc.

Để phát huy tối đa hiệu quả của các biện pháp đã đề xuất, các nhà trường cần khẩn trương hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, chuẩn hóa tài liệu chuyên môn và mở rộng các chương trình bồi dưỡng giáo viên trong các năm học tiếp theo. Hãy chủ động áp dụng các giải pháp quản lý tiên tiến để xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, sáng tạo và hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại các trường THCS. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia, Hà Nội. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả dạy học tích hợp tại trường THCS Olympia, Hà Nội 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TÍCH HỢP TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan nghiên cứu về dạy học tích hợp ở trƣờng Trung học cơ sở 1.1 Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài Khi xây dựng chương trình giáo dục phổ thông, xu hướng chung của các nước trên thế giới hiện nay là tăng cường tích hợp, đặc biệt là ở cấp Tiểu học và Trung học cơ sở. Theo thống kê của UNESCO (từ năm 1960 đến năm 1974) có 208/ 392 chương trình môn khoa học trong chương trình giáo dục phổ thông các nước thể hiện quan điểm tích hợp ở các mức độ khác nhau.

Một nghiên cứu mới đây của Viện khoa học giáo dục Việt Nam về chương trình giáo dục phổ thông 20 nước cho thấy 100% các nước đều xây dựng chương trình theo hướng tích hợp. Trên thế giới, dạy học tích hợp (DHTH) đã trở thành một trào lưu sư phạm hiện đại bên cạnh các trào lưu sư phạm như: dạy học theo mục tiêu, dạy học giải quyết vấn đề, dạy học phân hoá, tương tác. Trào lưu sư phạm dạy học tích hợp xuất phát từ quan niệm coi học tập là một quá trình góp phần hình thành ở học sinh những năng lực rõ ràng, trong đó HS học cách sử dụng phối hợp các kiến thức, kĩ năng và thao tác đã lĩnh hội được. Tư tưởng tích hợp trong dạy học được thể hiện ở việc xây dựng chương trình dạy học của nhiều nước từ những năm 60 của thế kỉ XX và ngày càng được áp dụng rộng rãi.

Một số tác giả trên thế giới nghiên cứu về dạy học tích hợp như: Xavier Roegiers cho rằng giáo dục nhà trường phải chuyển từ đơn thuần dạy kiến thức sang phát triển ở HS các năng lực hành động, xem năng lực (compétence) là khái niệm cơ sở" của khoa sư phạm tích hợp (pédagogie de l'intégration). Theo Xavier Roegiers, sư phạm tích hợp là một 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quan niệm về quá trình học tập, trong đó toàn bộ quá trình học tập góp phần hình thành ở HS những năng lực cụ thể có dự tính trước những điều kiện cần thiết cho HS, nhằm phục vụ cho các quá trình học tập sau này hoặc nhằm hoà nhập HS vào cuộc sống lao động. Như vậy sư phạm tích hợp tìm cách làm cho quá trình học tập có ý nghĩa. Theo Xavier Roegiers, có 4 cách tích hợp môn học: - Cách 1: Những ứng dụng chung cho nhiều môn học, được thực hiện ở cuối năm học hay cuối cấp học.

- Cách 2: Những ứng dụng chung cho nhiều môn học được thực hiện ở những thời điểm đều đặn trong năm học. - Cách 3: Phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng đề tài tích hợp. Cách này được áp dụng cho những môn học gần nhau về bản chất, mục tiêu hoặc cho những môn học có đóng góp bổ sung cho nhau, thường dựa vào một môn học công cụ. Trong trường hợp này môn học tích hợp được cùng một GV giảng dạy.

- Cách 4: Phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng các tình huống tích hợp, xoay quanh những mục tiêu chung cho một nhóm môn, tạo thành môn học tích hợp. Lên cấp THCS, hệ thống khái niệm trong các môn học phức tạp hơn, mỗi môn học thường do một GV được đào tạo chuyên đảm nhiệm, do đó cách tích hợp thứ 3 khó thực hiện, người ta thiên về áp dụng cách 4, tuy có nhiều khó khăn nhưng phải tìm cách vượt qua vì DHTH là xu hướng tất yếu, đem lại nhiều lợi ích. Tác giả D' Hainaut (1977) đưa ra 4 quan điểm khác đối với các môn học - Quan điểm "đơn môn": có thể xây dựng chương trình học tập theo hệ thống nội dung của một môn học riêng biệt. Các môn học được tiếp cận một cách riêng rẽ.

- Quan điểm "đa môn": một chủ đề trong nội dung học tập có liên quan với những kiến thức, kĩ năng thuộc một số môn học khác nhau. Các môn học 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiếp tục được tiếp cận riêng rẽ, chỉ phối hợp với nhau ở một số đề tài nội dung. - Quan điểm "liên môn": nội dung học tập được thiết kế thành một chuỗi vấn đề, tình huống đòi hỏi muốn giải quyết phải huy động tổng hợp kiến thức kĩ năng của những môn học khác nhau. - Quan điểm "xuyên môn": nội dung học tập hướng vào phát triển những kĩ năng, năng lực cơ bản mà học sinh có thể sử dụng vào tất cả các môn học, trong việc giải quyết những tình huống khác nhau.

Nhu cầu phát triển xã hội hiện đại đòi hỏi nhà trường hướng tới quan điểm liên môn và quan điểm xuyên môn. Để đáp ứng và phù hợp với thực tiễn giáo dục phổ thông, chương trình đào tạo GV ở một số nước như Anh, Úc chuyển theo hướng tích hợp nhằm phát triển cho sinh viên sư phạm nền tảng về tri thức và triết lý cá nhân về chuyên môn sư phạm và năng lực nghề nghiệp. Điều này giúp sinh viên sư phạm trở thành những nhà chuyên môn sư phạm biết kết hợp chặt chẽ giữa dạy lý thuyết và trải nghiệm thực tế, ứng dụng lý thuyết dạy học và giáo dục chung vào lĩnh hội những lĩnh vực giảng dạy cụ thể. Một mặt khác, khối kiến thức cơ sở ngành không được tách biệt thành những môn học cụ thể như Toán, Tiếng Việt, Lịch sử.

mà được tích hợp vào các học phần về nghiên cứu chương trình môn học (lý luận dạy học môn học). Xây dựng chương trình đào tạo GV theo hướng tích hợp làm chương trình gọn nhẹ và tạo điều kiện cho sinh viên tự học, tự nghiên cứu ở nhà. Như vậy, nghiên cứu chương trình đào tạo GV của Anh và Úc có thể nhận thấy: sinh viên ngay từ khi còn học nghề sư phạm đã được chú trọng hình thành năng lực và kỹ năng dạy học tích hợp.2 Một số công trình nghiên cứu ở trong nước Ở Việt Nam, thời gian gần đây đã có nhiều nghiên cứu về vấn đề dạy học tích hợp dưới góc độ lý luận dạy học nói chung và lý luận dạy học môn học nói riêng, trong đó vấn đề được các nhà nghiên cứu quan tâm là việc 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xây dựng chương trình và sách giáo khoa theo quan điểm tích hợp. Ở cấp Trung học cơ sở và Trung học phổ thông, tích hợp môn học còn đang được nghiên cứu thử nghiệm trong phạm vi hẹp mà chưa được triển khai đại trà.

Xu hướng dạy học tích hợp ở Việt Nam nhằm mục tiêu rút gọn thời lượng trình bày tri thức của nhiều môn học và chú trọng tập dượt cho học sinh cách vận dụng tổng hợp các tri thức vào thực tiễn. Thực tế cho thấy, để giải quyết một vấn đề thực tiễn thường phải huy động tri thức của nhiều môn học – dạy từng môn học riêng sẽ đem lại những tri thức hàn lâm có hệ thống nhưng khó vận dụng vào thực tiễn. Thực trạng dạy học tích hợp tại Việt Nam cho thấy, ở cấp Tiểu học về cơ bản đã quán triệt tinh thần tích hợp trong quá trình xây dựng chương trình, chẳng hạn môn Tìm hiểu Tự nhiên và Xã hội ở các lớp 1, 2, 3, môn Khoa học, môn Lịch sử và Địa lí. Ở các lớp 4, 5, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông đã thực hiện tích hợp các nội dung trong từng môn học, ví dụ: tích hợp các phân môn Cơ học điện nhiệt học và quang học trong môn Vật Lý, Đại số, Hình học, Lượng giác trong môn Toán, Hóa học hữu cơ và Hóa học vô cơ trong môn Hóa học, Địa lý tự nhiên và Địa lý kinh tế xã hội trong môn Địa lý, Tiếng Việt, Văn học và Tập làm văn trong môn Ngữ Văn; tích hợp các nội dung giáo dục với năng lượng, biến đổi khí hậu, kỹ năng sống, dân số, sức khỏe sinh sản vào nhiều môn học khác nhau.

38 ] Những năm gần đây, có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đã đưa ra các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là chất lượng dạy học tích hợp và quản lý dạy học tích hợp ở các nhà trường phổ thông. Một số ví dụ như sau: - Theo tác giả Trần Bá Hoành trong báo cáo “Dạy học tích hợp”, 2012, việc dạy học tích hợp ở các trường phổ thông không chỉ liên quan với việc thiết kế nội dung chương trình mà còn đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ về cách tổ chức dạy học, đổi mới phương pháp dạy và học, thay đổi việc kiểm tra, đánh giá. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Tại hội thảo “Dạy học tích hợp - dạy học phân hóa trong chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015” do Bộ GD-ĐT tổ chức ở TPHCM ngày 27/11/2012, nhiều tác giả đưa ra mô hình dạy học tích hợp và phân hóa cho giáo dục phổ thông nước nhà dựa trên kinh nghiệm một số nước như Hàn Quốc, Pháp… và đề xuất xu hướng tích hợp trong chương trình bậc THCS, ngoài các môn bắt buộc sẽ có các môn tự chọn. Nhiều nhà nghiên cứu đề xuất cần chú trọng đến việc tích hợp trong nhiều môn học và giảm các môn học bắt buộc, tăng môn học tự chọn.

Ngoài các môn học Toán, Ngữ Văn, Ngoại ngữ, Công nghệ, Giáo dục Công dân sẽ xây dựng hai môn học mới gồm môn Khoa học Tự nhiên (trên cơ sở các môn Lý, Hóa, Sinh trong chương trình hiện hành) và môn Khoa học Xã hội (trên cơ sở môn Sử, Địa hiện hành cùng các vấn đề xã hội). - Theo tác giả Đỗ Hương Trà, trong nghiên cứu “Dạy học tích hợp liên môn: những yêu cầu đặt ra trong việc xây dựng, lựa chọn nội dung và tổ chức dạy học” (2015), nhận thấy: Dạy học tích hợp liên môn có thể dẫn đến việc thay đổi tổ chức sinh hoạt chuyên môn ở nhà trường, có thể tổ chức các nhóm giáo viên hoạt động xung quanh các chủ đề liên môn, điều này đối lập với cách tổ chức các nhóm chuyên môn riêng biệt.