Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Ở Trường Trung Học Phổ Thông FPT, Thành Phố Hà Nội

Tài liệu nghiên cứu Quản lý hoạt động dạy học ở trường thpt fpt hà nội theo hướng phát triển năng lực học sinh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về

• Tác giả: Nguyễn Thái Toàn
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Thanh Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tại Trường Trung Học Phổ Thông FPT Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng và sơ đồ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Một số nghiên cứu về hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.1.2. Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Hoạt động dạy học
• 1.2.2. Năng lực học sinh
• 1.2.3. Quản lý nhà trường
• 1.2.4. Dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh
• 1.2.5. Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.3. Giáo dục phổ thông & những yêu cầu dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.3.1. Những phẩm chất và năng lực cốt lõi của học sinh
• 1.3.2. Quá trình hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh
• 1.4. Hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT
• 1.4.1. Tìm hiểu chung về giáo dục THPT
• 1.4.2. Các yêu cầu đặt ra đối với hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học trong cơ sở giáo dục phổ thông
• 1.5. Quản lý HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT
• 1.5.1. Vai trò quan trọng của quản lý HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT
• 1.5.2. Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh trường THPT
• 1.5.3. Xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh THPT
• 1.5.4. Tổ chức thực hiện hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh THPT
• 1.5.5. Hướng dẫn, chỉ đạo TCM dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.5.6. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.5.7. Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên về đổi mới PPDH chú trọng phát triển năng lực học sinh
• 1.5.8. Quản lý hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị, CNTT trong dạy học phát triển năng lực học sinh
• 1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực của học sinh
• 1.6.1. Những yếu tố chủ quan
• 1.6.2. Những yếu tố khách quan
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG FPT, HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
• 2.1. Quá trình hình thành và phát triển Trường THPT FPT, Hà Nội
• 2.1.1. Tầm nhìn trường THPT FPT trong hệ thống giáo dục phổ thông Hà Nội
• 2.1.2. Lịch sử hình thành nhà trường
• 2.1.3. Mô hình trường học kiểu mới
• 2.1.4. Triết lý giáo dục
• 2.1.5. Cơ sở hạ tầng
• 2.1.6. Cơ cấu tổ chức, bộ máy
• 2.1.7. Quy mô phát triển giáo dục qua các năm
• 2.2. Khái quát về hoạt động khảo sát
• 2.2.1. Đối tượng khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Phương pháp khảo sát
• 2.2.4. Thang đánh giá
• 2.2.5. Cách đánh giá
• 2.3. Thực trạng hoạt động dạy học ở Trường Trung học phổ thông FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, học sinh về HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.3.2. Thực trạng thực hiện dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh của GV nhà trường
• 2.4. Thực trạng quản lý HĐDH ở Trường Trung học phổ thông FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực của học sinh
• 2.4.1. Thực trạng thực hiện kế hoạch HĐDH theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.2. Thực trạng quản lý tổ chức thực hiện dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.3. Thực trạng chỉ đạo hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực của người học
• 2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.5. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.4.6. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng, tự bồi dưỡng của giáo viên về dạy học theo hướng phát triển năng lực
• 2.5. Đánh giá chung về Quản lý hoạt động dạy học ở Trường THPT FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG FPT, HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
• 3.1. Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
• 3.2. Biện pháp quản lý dạy học ở Trường Trung học phổ thông FPT theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 3.2.1. Xây dựng kế hoạch dạy học phát triển năng lực học sinh cho giáo viên nhà trường
• 3.2.2. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng dạy học phát triển năng lực học sinh cho giáo viên
• 3.2.3. Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học, chuyên đề dạy học nhằm phát huy năng lực học sinh
• 3.2.4. Tổ chức hoạt động giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh theo hướng phát huy năng lực người học
• 3.2.5. Tăng cường đổi mới phương pháp dạy học tích cực nhằm phát huy năng lực học sinh
• 3.2.6. Chỉ đạo kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo hướng phát triển năng lực học sinh
• 3.2.7. Tăng cường ứng dụng CNTT trong dạy học cho giáo viên nhà trường
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý
• 3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT FPT Hà Nội

Quản lý hoạt động dạy học tại trường Trung học phổ thông FPT Hà Nội là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục. Trường FPT Hà Nội đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý hiện đại nhằm phát triển năng lực học sinh. Việc này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát huy tính sáng tạo và khả năng tự học. Để đạt được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên, học sinh và ban giám hiệu.

1.1. Khái niệm về quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học được hiểu là quá trình tổ chức, điều hành và giám sát các hoạt động giáo dục nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Điều này bao gồm việc xây dựng kế hoạch giảng dạy, tổ chức các hoạt động học tập và đánh giá kết quả học tập của học sinh.

1.2. Vai trò của quản lý trong giáo dục

Quản lý giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và phát triển năng lực học sinh. Nó giúp tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động học tập và phát triển kỹ năng cần thiết cho tương lai.

II. Những thách thức trong quản lý hoạt động dạy học tại FPT Hà Nội

Mặc dù đã có nhiều cải tiến, nhưng quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT FPT Hà Nội vẫn gặp phải một số thách thức. Các vấn đề như sự thiếu đồng bộ trong phương pháp giảng dạy, sự chưa hiệu quả trong việc đánh giá học sinh và sự thiếu hụt về cơ sở vật chất vẫn tồn tại. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để nâng cao chất lượng giáo dục.

2.1. Thiếu đồng bộ trong phương pháp giảng dạy

Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp giảng dạy truyền thống, dẫn đến việc học sinh không phát huy được khả năng sáng tạo. Cần có sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy để phù hợp với yêu cầu phát triển năng lực học sinh.

2.2. Vấn đề đánh giá học sinh

Hệ thống đánh giá hiện tại chưa phản ánh đúng năng lực thực sự của học sinh. Cần xây dựng một hệ thống đánh giá toàn diện hơn, bao gồm cả đánh giá quá trình và kết quả học tập.

III. Phương pháp quản lý hoạt động dạy học hiệu quả tại FPT Hà Nội

Để nâng cao chất lượng dạy học, trường THPT FPT Hà Nội đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý cũng là một điểm nhấn quan trọng.

3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết

Kế hoạch dạy học cần được xây dựng chi tiết, rõ ràng và phù hợp với năng lực của học sinh. Điều này giúp giáo viên có thể tổ chức các hoạt động dạy học một cách hiệu quả hơn.

3.2. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giảng dạy giúp nâng cao hiệu quả học tập. Học sinh có thể tiếp cận tài liệu học tập một cách dễ dàng và nhanh chóng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản lý hoạt động dạy học tại FPT Hà Nội

Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT FPT Hà Nội đã được áp dụng và mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ cải thiện được kết quả học tập mà còn phát triển được nhiều kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai. Những ứng dụng này cần được duy trì và phát triển hơn nữa.

4.1. Kết quả đạt được từ các biện pháp quản lý

Các biện pháp quản lý đã giúp nâng cao chất lượng dạy học, tạo ra môi trường học tập tích cực và khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động học tập.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Phản hồi từ học sinh và giáo viên cho thấy sự hài lòng với các biện pháp quản lý hiện tại. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc tiếp tục cải tiến và đổi mới trong quản lý hoạt động dạy học.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT FPT Hà Nội cần tiếp tục được cải tiến và phát triển. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện năng lực học sinh. Tương lai của giáo dục tại FPT Hà Nội sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới và sáng tạo trong quản lý hoạt động dạy học.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý giáo dục

Cần có những định hướng rõ ràng trong quản lý giáo dục để đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh. Điều này bao gồm việc đổi mới phương pháp giảng dạy và cải tiến hệ thống đánh giá.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác giữa các bên

Sự hợp tác giữa giáo viên, học sinh và ban giám hiệu là rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Cần tạo ra một môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo của học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, việc chuyển đổi từ mô hình truyền thụ kiến thức thụ động sang phát triển năng lực toàn diện cho người học trở thành yêu cầu sống còn. Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Nguyễn Thái Toàn, dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư Phạm Thị Thanh Hải tại Trường Đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, tập trung giải quyết bài toán quản lý hoạt động dạy học tại Trường Trung học phổ thông FPT Hà Nội.

Trường Trung học phổ thông FPT Hà Nội hoạt động theo mô hình trường nội trú chất lượng cao tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc với quy mô 51 lớp và 1.521 học sinh trong giai đoạn nghiên cứu 2018 - 2020. Mặc dù sở hữu đội ngũ giáo viên với 100% đạt chuẩn và 33,75% đạt trình độ trên chuẩn như Thạc sĩ và Tiến sĩ, cùng tỷ lệ học sinh đỗ đại học đạt trên 99%, công tác quản lý chuyên môn tại đây vẫn bộc lộ những điểm nghẽn nhất định. Hoạt động tự học buổi tối của học sinh nội trú còn mang tính đối phó, trong khi đội ngũ cán bộ quản lý chủ yếu thăng tiến từ giáo viên dạy giỏi, còn thiếu chứng chỉ chuyên môn sâu về quản lý sư phạm hiện đại.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng và đề xuất 7 nhóm biện pháp quản lý mang tính đột phá. Luận văn đóng vai trò cầu nối thực tiễn giúp nâng cao chỉ số tự chủ học tập, phát triển tư duy phản biện và tối ưu hóa hiệu suất giảng dạy của giáo viên theo khung năng lực chuẩn đầu ra giai đoạn 2020 - 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại của các học giả hàng đầu như Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Phúc Châu và Phan Trọng Ngọ, kết hợp quan điểm lãnh đạo chuyển đổi trường học của Michael Fullan năm 1991. Khung lý thuyết định hình hoạt động dạy học qua 8 thành tố cốt lõi: mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức, hoạt động của giáo viên, hoạt động của học sinh và kết quả đầu ra.

Khái niệm năng lực trong nghiên cứu được tiếp cận theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và chuẩn đánh giá học sinh quốc tế PISA. Năng lực học sinh là sự kết hợp linh hoạt giữa kiến thức, kỹ năng, thái độ và động cơ để giải quyết hiệu quả các tình huống thực tiễn phức hợp. Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực đòi hỏi chủ thể quản lý phải tác động đồng bộ vào 6 nội dung trọng tâm: xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo chuyên môn, kiểm tra đánh giá, quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn và bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả vận dụng hệ thống phương pháp nghiên cứu đa chiều trong giai đoạn từ năm học 2018 đến năm 2020:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát toàn diện 100% cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường gồm 80 người (01 Hiệu trưởng, 01 Phó Hiệu trưởng, 07 Tổ trưởng chuyên môn và 71 giáo viên thuộc 13 bộ môn) cùng mẫu đại diện 85 học sinh phân bổ ngẫu nhiên có phân tầng qua 3 khối 10, 11 và 12 đại diện cho 1.521 học sinh toàn trường.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng phiếu điều tra bảng hỏi trực tuyến qua Google Drive, kết hợp phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý và quan sát sư phạm trực tiếp tại các giờ học chính khóa và buổi tự học nội trú.
• Công cụ đo lường và xử lý: Áp dụng thang đo Likert 5 mức độ để định lượng hóa các biến số nhận thức và mức độ thực hiện. Toàn bộ dữ liệu được tổng hợp và phân tích thống kê toán học thông qua phần mềm Microsoft Excel nhằm bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại Trường Trung học phổ thông FPT Hà Nội chỉ ra nhiều phát hiện định lượng then chốt về nhận thức và hành vi sư phạm:

• Về tính bắt buộc đổi mới: 100% cán bộ quản lý và giáo viên (80 trên 80 người) nhận thức rõ tính bắt buộc của việc dạy học phát triển năng lực. Trong khi đó, tỷ lệ này ở học sinh đạt 82,3% (48,2% rất bắt buộc và 34,1% bắt buộc), nhưng vẫn còn 17,7% học sinh chưa hiểu rõ hoặc cảm thấy xa lạ với khái niệm này.
• Về vai trò và mục tiêu giáo dục: 95,0% cán bộ quản lý, giáo viên và 77,6% học sinh khẳng định việc phát triển năng lực giữ vai trò quyết định trực tiếp chất lượng giáo dục. Đáng chú ý, 100% giáo viên và 89,4% học sinh đánh giá cao việc nắm vững tri thức thông qua thực hành ứng dụng thực tế.
• Về phương pháp và phẩm chất tư duy: 97,5% giáo viên và 88,2% học sinh đồng ý rằng việc rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề phức hợp giúp học sinh thích ứng với đời sống. Đồng thời, 95,0% ý kiến nhất trí cần xóa bỏ hoàn toàn lối truyền thụ một chiều đọc chép để chuyển sang hướng dẫn phương pháp tự học.
• Về nhân sự và cơ sở vật chất: Đội ngũ giáo viên có cơ cấu trẻ với 67,5% dưới 35 tuổi (54 trên 80 người) và 100% ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn giảng trên máy tính. Tuy nhiên, khâu kiểm tra đánh giá vẫn nặng về điểm số lý thuyết cuối kỳ, thiếu công cụ đánh giá quá trình và sản phẩm học tập.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát phản ánh thực trạng phân hóa giữa nhận thức lý thuyết và hành động thực tế. Dù 100% cán bộ giáo viên ủng hộ đổi mới, việc triển khai còn lúng túng do thiếu quy trình giám sát chuẩn hóa. Cơ cấu nhân sự với 54 giáo viên trẻ mang lại lợi thế thích ứng công nghệ số nhanh chóng, song lại thiếu hụt kinh nghiệm xử lý các tình huống sư phạm chuyên sâu.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu cùng thời kỳ tại các trường trung học phổ thông công lập và tư thục tại Hà Nội và Hải Phòng, khó khăn lớn nhất vẫn tập trung ở khâu kiểm tra đánh giá. Việc duy trì các bài kiểm tra tái hiện kiến thức máy móc làm giảm động lực tự học của học sinh. Dữ liệu từ các bảng thống kê Likert chỉ ra rằng nếu nhà trường không sớm chuyển đổi ma trận đề thi sang định dạng đánh giá năng lực chuẩn PISA và tích hợp học liệu số, mô hình trường nội trú 2ha tại Hòa Lạc sẽ chưa thể khai thác tối đa tiềm năng cơ sở vật chất sẵn có.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các hạn chế trên, luận văn đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ triển khai theo lộ trình cụ thể:

• Chuẩn hóa kế hoạch dạy học định hướng đầu ra: Ban Giám hiệu chỉ đạo 100% tổ chuyên môn rà soát, tinh giản nội dung 12 môn học bắt buộc và tự chọn, xây dựng khung phân phối chương trình liên môn trước tháng 8 hàng năm.
• Tập huấn kỹ năng quản lý và phương pháp dạy học tích cực: Phòng chuyên môn phối hợp với Tổ chức Giáo dục FPT tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm học cho 80 giáo viên về phương pháp dạy học dự án, kỹ thuật giải quyết vấn đề và ứng dụng nền tảng trực tuyến VioEdu.
• Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học: 7 tổ chuyên môn bắt buộc thực hiện tối thiểu 2 chuyên đề dạy học minh họa mỗi học kỳ, chuyển trọng tâm từ đánh giá giáo viên sang phân tích hoạt động tiếp thu của học sinh.
• Chuyển đổi toàn diện công tác kiểm tra đánh giá theo chuẩn PISA: Điều chỉnh cơ cấu điểm số với 40% trọng số dành cho đánh giá quá trình thông qua hồ sơ học tập, bài thuyết trình, dự án thực tế và sản phẩm thí nghiệm, giảm tỷ trọng bài thi lý thuyết thuần túy.
• Tối ưu hóa quản lý hạ tầng công nghệ và giờ tự học nội trú: Ban Giám hiệu cùng giáo viên chủ nhiệm ban hành quy chế tự học buổi tối mới, giao nhiệm vụ nghiên cứu mở rộng trên không gian mạng và khai thác triệt để hệ thống phòng chức năng trong khuôn viên 2ha tại Hòa Lạc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý các trường trung học phổ thông nội trú và chất lượng cao: Tiếp cận mô hình quản trị toàn diện từ khâu xây dựng kế hoạch, giám sát tổ chuyên môn đến quản lý nề nếp tự học khép kín của học sinh.
• Giáo viên trực tiếp giảng dạy bậc trung học phổ thông: Tham khảo kỹ thuật thiết kế giáo án định hướng năng lực, cách thức xây dựng tiêu chí đánh giá sản phẩm học tập và tích hợp công nghệ thông tin trong lớp học.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Khai thác hệ thống cơ sở lý luận, bảng hỏi khảo sát chuẩn Likert 5 mức độ và dữ liệu thực chứng tin cậy để phục vụ các công trình nghiên cứu tương đương.
• Lãnh đạo các tổ chức giáo dục tư thục và quốc tế: Tham khảo kinh nghiệm vận hành mô hình giáo dục kết hợp hài hòa giữa chương trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo với các môn học đặc thù như Vovinam và chương trình phát triển cá nhân.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt lớn nhất giữa dạy học truyền thống và dạy học phát triển năng lực tại trường là gì?

Dạy học truyền thống tập trung truyền thụ kiến thức một chiều và kiểm tra khả năng ghi nhớ máy móc. Dạy học phát triển năng lực lấy học sinh làm trung tâm, tổ chức cho các em tự khám phá tri thức và vận dụng kỹ năng để xử lý các tình huống thực tiễn thông qua dự án và hoạt động trải nghiệm.

Tại sao cần đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học?

Sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học giúp giáo viên cùng thiết kế, dự giờ và phân tích cặn kẽ thái độ, khó khăn của học sinh trong giờ học. Điều này loại bỏ tính hình thức của các buổi họp truyền thống và nâng cao trực tiếp năng lực sư phạm cho từng giáo viên.

Khung đánh giá PISA được tích hợp vào công tác kiểm tra như thế nào?

Nhà trường áp dụng khung đánh giá PISA bằng cách xây dựng các câu hỏi mở, bài tập tình huống thực tế đòi hỏi năng lực đọc hiểu, tư duy tính toán và năng lực khoa học. Điểm số không chỉ dựa vào đáp án đúng sai mà đánh giá quy trình giải quyết vấn đề của học sinh.

Biện pháp nào giúp nâng cao hiệu quả giờ tự học buổi tối của học sinh nội trú?

Nhà trường chuyển từ việc giám sát trật tự đơn thuần sang giao nhiệm vụ học tập có mục tiêu rõ ràng như chuẩn bị dự án, làm việc nhóm trực tuyến qua nền tảng VioEdu và tự đánh giá tiến độ thông qua hồ sơ học tập cá nhân.

Nghiên cứu sử dụng quy mô mẫu khảo sát như thế nào để bảo đảm tính đại diện?

Nghiên cứu tiến hành khảo sát toàn bộ 80 cán bộ quản lý và giáo viên thuộc 13 bộ môn, kết hợp mẫu đại diện 85 học sinh phân bổ đều khắp 3 khối lớp 10, 11 và 12, bảo đảm độ bao phủ toàn diện các hoạt động dạy học của nhà trường.

Kết luận

• Luận văn đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý dạy học theo hướng phát triển năng lực tại trường trung học phổ thông chất lượng cao.
• Khảo sát thực chứng cung cấp bức tranh toàn cảnh về nhận thức của 80 giáo viên và 85 học sinh tại Trường Trung học phổ thông FPT Hà Nội.
• Phân tích rõ những ưu điểm về ứng dụng công nghệ thông tin và chỉ ra các hạn chế trong khâu tự học nội trú và kiểm tra đánh giá.
• Đề xuất hệ thống 7 giải pháp quản lý khả thi, có sự tương quan chặt chẽ giữa tính cấp thiết và tính thực tiễn.
• Đóng góp mô hình tham khảo giá trị cho công tác đổi mới giáo dục phổ thông theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Để triển khai hiệu quả các giải pháp này, Ban Giám hiệu nhà trường cần sớm ban hành bộ tiêu chuẩn đánh giá năng lực học sinh và kế hoạch đào tạo chuyên môn ngay trong năm học mới. Các nhà quản lý giáo dục quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp khung biện pháp này để nâng cao chất lượng đào tạo tại cơ sở giáo dục của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trường THPT FPT, Hà Nội theo hướng phát triển năng lực học sinh. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trường THPT FPT theo hướng phát triển năng lực học sinh. 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Một số nghiên cứu về hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh Ở Việt Nam, các vấn đề có liên quan đến hoạt động dạy học từ xưa đến nay đều rất được quan tâm, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới giáo dục toàn diện hiện nay. Hoạt động này đã có nhiều công trình nghiên cứu như của tác giả: Đặng Quốc Bảo [2], Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí [17], Nguyễn Phúc Châu [15]… và một số các nhà giáo giàu kinh nghiệm cũng quan tâm đến vấn đề hoạt động dạy học và phát triển năng lực học sinh vào thực tiễn dạy học ở Việt Nam: Phan Trọng Ngọ [30], Đỗ Tiến Sỹ [37]. Một số công trình nghiên cứu có thể kể đến như: Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường của tác giả Phan Trọng Ngọ [30]; Đổi mới phương pháp giảng dạy ở trường phổ thông của tác giả Trần Bá Hoành [24]; Kiểm tra, đánh giá trong giáo dục của tác giả Nguyễn Công Khanh [27]; Cẩm nang dành cho Hiệu trưởng chiến lược và lời khuyên thực tế giúp công việc hiệu quả hơn của tác giả Pam Robbins Harvy B.

Giáo viên tổ chức thực hiện hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh bằng việc tập trung đánh giá thường xuyên đối với tất cả học sinh. Việc đánh giá thường xuyên này có thể dựa trên nhiều phương diện: qua hoạt động trên lớp, hồ sơ học tập của học sinh, vở ghi chép, qua các báo cáo kết quả dự án học tập, nghiên cứu hoặc kết quả thực hành, thí nghiệm của các em, qua các bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video.) báo cáo về kết quả thực hiện các nhiệm vụ 5 học tập mà giáo viên đưa ra. Giáo viên có thể sử dụng các hình thức đánh giá này và tiếp tục nâng cao yêu cầu vận dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn; kết hợp có hợp lý giữa hình thức tự luận với trắc nghiệm khách quan, giữa kiểm tra lý thuyết và kiểm tra thực hành trong công tác kiểm tra. Giáo viên cần ưu tiên rèn cho học sinh phương pháp tự học, tự nghiên cứu cùng với việc dành nhiều thời gian trên lớp cho học trò luyện tập, thực hành, trình bày, tranh luận bảo vệ ý kiến kết quả học tập của mình; giáo viên tổng hợp, nhận xét, đánh giá, kết luận để học sinh hiểu và vận dụng được những kiến thức đó vào đời sống.

Hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục là hai hoạt động luôn đi liền với nhau. Mục đích chung mà cả hai hoạt động này đều hướng đến là phát triển nhân cách người học một cách toàn diện. Nhìn dưới góc độ có ý thức của con người và hoạt động sống tích cực, quá trình mà người GV thông qua việc lãnh đạo, điều khiển, tổ chức, khiến người học tích cực, tự giác, tự tổ chức một cách chủ động, tự điều khiển những hoạt động học tập – nhận thức của mình với mục tiêu thực hiện những nhiệm vụ giảng dạy, được gọi là hoạt động dạy học. Trên lớp, giáo viên cần tăng cường tổ chức hoạt động, đề xuất và lựa chọn, hoàn thiện các câu hỏi, bài tập kiểm tra theo định hướng phát triển năng lực; xây dựng nguồn học liệu mở có chất lượng trên trang thông tin điện tử của Sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT và các nhà trường.

Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh Quản lý giáo dục được định nghĩa là hoạt động có ý thức được thực hiện bởi nhà quản lý nhằm đạt tới mục tiêu quản lý của mình. Cán bộ quản lý giáo dục cùng với đội ngũ giáo viên, học sinh, các lực lượng xã hội, … biến mục tiêu đó thành hiện thực thông qua các hoạt động cụ thể. Dạy học và giáo dục thống nhất với nhau và đóng vai trò là những hoạt động trung tâm trong các nhà trường. Hoạt động trung tâm này là trọng tâm để những hoạt động đa dạng khác của nhà trường hướng vào.

Quản lý nhà trường về bản chất được hiểu là quản lý các hoạt động diễn ra chủ yếu trong quá trình dạy và học, bao gồm quá trình sư phạm của giáo viên và các hoạt 6 động học tập-tự giáo dục của học sinh. Như vậy, quản lý hoạt động dạy - học thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (là một hệ toàn vẹn gồm hoạt động dạy và hoạt động học luôn luôn tương tác với nhau. Sự tương tác giữa dạy và học mang tính chất cộng tác - do tập thể giáo viên và học sinh thực hiện và được các lực lượng xã hội hỗ trợ đắc lực) với mục tiêu nhằm góp phần vào quá trình hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo mà nhà trường đề ra. Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả về quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực có thể được kể đến như: Tác giả Nguyễn Ngọc Quang với “Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục”; “Quản lý, quản lý giáo dục tiếp cận từ những mô hình” của tác giả Đặng Quốc Bảo.

Đây là những tài liệu có trình bày các khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục và quản lý giáo dục được tiếp cận từ những mô hình, mà vấn đề dạy học theo hướng phát triển năng lực cũng được đề cập đến ở đây. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý nhà tường, quản lý hoạt động dạy học của các tác giả, các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý giáo dục trong nước như Nguyễn Phúc Châu [15], Trần Ngọc Giao [20], Nguyễn Thị Mỹ Lộc [1], [16] [17] [28], Bùi Minh Hiền [22] [23]. Ngoài ra, các tác giả như: Đặng Quốc Bảo [2], Nguyễn Quốc Chí [16],… cũng có các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học nói chung và dạy học theo hướng phát huy năng lực người học. Phải kể đến như: Cẩm nang nâng cao năng lực quản lý nhà trường của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc cùng các tác giả [1]; Một số khái niệm về quản lý giáo dục của tác giả Đặng Quốc Bảo [2]; Quản lý nhà trường của tác giả Nguyễn Phúc Châu [15]; Những xu thế quản lý hiện đại và việc vận dụng vào QLGD của tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc [16]; Quản lý trường phổ thông của tác giả Trần Ngọc Giao [20]; Quản lý và lãnh đạo nhà trường của tác giả Bùi Minh Hiền - Nguyễn Vũ Bích Hiền [22]; Quản lí, lãnh đạo nhà trường thế kỉ XXI của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc [21] hay Những vấn đề quản lý trường học của tác giả P.

Trong các công trình nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án, nhiều cán bộ quản lý giáo dục trên cả nước đã đầu tư nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động 7 dạy học như: Phạm Văn Trường với đề tài “Quản lý HĐDH phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở Tứ Mỹ huyện Tam Nông tỉnh Phú Thọ” (2017); hay Phan Cát Khánh với đề tài “Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh Trường Trung học phổ thông Ngô Quyền, Hải Phòng” (2015);. Quản lý dạy học trong các nhà trường là đề tài phổ biến được đề cập đến ở nhiều công trình nghiên cứu trong những năm trở lại đây. Những công trình nghiên cứu được nhắc đến ở trên đã đem lại những thành quả nhất định về mặt cơ sở lý luận và thực tiễn ứng dụng trong quá trình quản lý hoạt động dạy học nói riêng và quản lý nhà trường nói chung, trong đó nhiều biện pháp sáng tạo đã được các tác giả đề xuất với mục đích cải thiện và nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác quản lý nhà trường và hoạt động dạy học. Tìm hiểu các công trình nghiên cứu trước đó đồng thời tiếp thu các kết quả thu được, tác giả luận văn tiếp tục đi sâu phân tích và nghiên cứu và cơ sở lý luận cùng với thực tiễn công tác quản lý HĐDH ở các trường THPT, để từ đó đề xuất thực hiện một số biện pháp quản lý HĐDH ở trường THPT FPT, Hà Nội theo định hướng phát triển năng lực học sinh với mục đích góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của nhà trường nói riêng và giáo dục phổ thông nói chung.

Một số khái niệm cơ bản 1. Hoạt động dạy học Theo Phạm Minh Hạc: “Dạy học là thuật ngữ để chỉ một chức năng xã hội, chức năng này được thực hiện với mục đích truyền tải và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được, đồng thời biến kiến thức và kinh nghiệm đó trở thành phẩm chất và năng lực cá nhân” [21]. Theo Trần Thị Tuyết Oanh: “Hoạt động dạy học là một quá trình dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của người dạy, học sinh hăng hái, tự giác, tự điều khiển được hoạt động học tập - nhận thức của mình, chủ động tổ chức, với mục tiêu thực hiện những nhiệm vụ của việc giảng dạy” [32]. Hoạt động dạy học bao gồm tám thành tố cơ bản là: Mục tiêu; Nội dung; Phương pháp; Phương tiện dạy học; Hình thức tổ chức dạy học; Giáo viên; Học sinh và Kết quả dạy học.

Hoạt động dạy học là hoạt động giáo viên hướng dẫn, điều phối hoạt động 8 nhận thức học tập của học sinh, giúp các con tìm tòi, khám phá tri thức góp phần thực hiện tốt nhất chức năng học của học sinh. Hoạt động học tập của học sinh là hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo, tự điều khiển hoạt động nhận thức, học tập của mình nhằm tiếp thu, xử lý, biến đổi thông tin kiến thức bên ngoài thành tri thức của mình. Các thầy cô giáo, nhà sư phạm, cán bộ quản lí giáo dục và cả những ai quan tâm đến dạy học thường gặp những thuật ngữ: dạy học, giáo dục, quá trình dạy học và quá trình giáo dục.