phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Một số vấn đề lí luận về quản lý hoạt động dạy học hệ bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thường xuyên. Chƣơng 2: Thực trạng quản lí hoạt động dạy học hệ bổ túc THPT ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Chƣơng 3: Biện pháp quản lí hoạt động dạy học hệ bổ túc THPT ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC HỆ BỔ TÚC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN 1.
Tổng quan các công trình nghiên cứu về quản lí hoạt động dạy học hệ bổ túc THPT ở Trung tâm GDTX Quản lý hoạt động dạy học nói chung và dạy học hệ bổ túc THPT nói riêng có ý nghiã rấ t quan tro ̣ng quyế t đinh ̣ chấ t lươ ̣ng giáo du ̣c trong viê ̣c đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế xã hội. Vì vậy vấn đề này đã và đang đươ ̣c nhiề u nhà khoa ho ̣c trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu ở nhiề u khía ca ̣nh khác nhau. Nghiên cứu trên thế giới Năm 1851, cuốn “Lịch sử giáo dục cho người lớn” của Huston được xuất bản. Năm 1896, ở Pháp đã có 34000 lớp học cho người lớn.
Song GDTX với tư cách là một loại hình giáo dục thì mới được quan tâm, được tổ chức một cách có mục đích, có hệ thống từ giữa thế kỷ XX. Hội nghị Giáo dục người lớn trên thế giới lần thứ nhất tổ chức tại Elsinor, Đan Mạch (1949) có thể được coi là mốc quan trọng trong lịch sử GDTX. Từ đó đến nay, cứ khoảng 12 đến 13 năm, hội nghị thế giới về GDTX được tổ chức một lần nhằm điểm lại tình hình, xu thế và những vấn đề đặt ra đối với GDTX trên phạm vi toàn thế giới. Hội nghị thế giới lần thứ 2 được tổ chức tại Montreal, Canada (1960), lần thứ 3 tổ chức ở Tokyo, Nhật Bản (1972), lần thứ 4 tổ chức tại Paris, Pháp (1985) và lần thứ 5 ở Hamburg, Cộng hòa liên bang Đức.
Combs đã công bố công trình “Khủng hoảng của giáo dục trên phạm vi toàn thế giới”. Trong tác phẩm này ông đã phân tích khá nhiều về vai trò của giáo dục trong nhà trường, đồng thời đưa ra những nhược điểm mà 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhà trường không thể khắc phục được như sự hạn chế và bó hẹp của giáo dục trong nhà trường, sự áp đặt trong quá trình dạy học, không cập nhật, không áp dụng được những kiến thức vào cuộc sống và đặc biệt là không tạo điều kiện cho mọi người có thể tiếp tục học tập, học thường xuyên, học suốt đời. Ông cũng đã chỉ ra GDTX sẽ là giải pháp để thoát ra khỏi khủng hoảng đó [3; 17]. Năm 1972, Edgar Faure đưa ra bản báo cáo của Ủy ban quốc tế về phát triển giáo dục “Học để tồn tại: giáo dục hôm nay và ngày mai”.
Ý tưởng về một xã hội học tập được nêu ra, trong đó mọi người đều học tập, học tập suốt đời, mọi tổ chức đều có trách nhiệm tạo các cơ hội học tập cho mọi người. Để làm được điều đó thì không còn cách nào khác ngoài việc phải phát triển GDTX [3; 17]. Các nhà nghiên cứu và các nhà quản lí giáo dục đã nhận thức rõ mục đích học tập của người học trong xã hội hiện đại. Nhu cầu học tập của người học luôn gắn với hoạt động thực tiễn của chính người học.
Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập thường xuyên của người học, các nhà nghiên cứu và các nhà quản lí giáo dục đã có nhiều công trình nghiên cứu cách dạy, cách học, cách quản lí hoạt động dạy học. Kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm ở nhiều nước đã cho thấy GDTX không thể tách rời mà phải liên kết, phối hợp chặt chẽ với giáo dục chính qui. Giáo dục chính qui đã có truyền thống lâu dài, có lực lượng mạnh cả về CSVC lẫn đội ngũ GV, cán bộ nghiên cứu. Vì thế, GDTX phải kế thừa, phải tận dụng trường lớp, đội ngũ GV, tài liệu, SGK và nhiều kinh nghiệm khác của giáo dục chính qui nhưng đồng thời cần phải có sự cải tiến, đầu tư để phát triển cho phù hợp với đặc thù riêng của GDTX.
Học viên của trung tâm GDTX có nhu cầu và đặc điểm khác biệt so với học sinh phổ thông hệ chính qui cho nên vấn đề tổ chức, nội dung và phương pháp học tập phải khác. Nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức GDTX phải xuất phát từ đặc điểm đối tượng là học viên của trung tâm GDTX. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số nghiên cứu trong nước GDTX ở nước ta không những có những đặc điểm riêng về mục tiêu, đối tượng, phương thức giáo dục mà còn có nguồn gốc và lịch sử riêng.
Quá trình phát triển của GDTX gắn liền với quá trình phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân. Ngày 02 tháng 01 năm 2007, Qui chế về tổ chức và hoạt động của TTGDTX huyện được ban hành theo Quyết định số 01/2007QĐ-BGD-ĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã đánh dấu bước phát triển mới về pháp lí và nhận thức của các cấp quản lí giáo dục. Theo Quy chế này, Trung tâm giáo dục thường xuyên là cơ sở giáo dục thường xuyên của hệ thống giáo dục quốc dân có chức năng nhiệm vụ được quy định tại Điều 3 gồm 5 nhiệm vụ, trong đó nhiệm vụ 1 là: Tổ chức thực hiện các chương trình giáo dục trong đó có Chương trình xoá mù chữ và giáo dục tiếp tục sau khi biết chữ; Chương trình giáo dục đáp ứng yêu cầu của người học, cập nhật kiến thức, kỹ năng, chuyển giao công nghệ; Chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ bao gồm: chương trình bồi dưỡng ngoại ngữ, tin học ứng dụng, công nghệ thông tin - truyền thông; chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn; chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ; chương trình dạy tiếng dân tộc thiểu số cho cán bộ, công chức công tác tại vùng dân tộc, miền núi theo kế hoạch hằng năm của địa phương; và Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Công tác quản lí TTGDTX cũng đã được một số tác giả nghiên cứu như đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động dạy học ở trung tâm giáo dục thường xuyên nhằm nâng cao chất lượng dạy học” của tác giả Ninh Văn Bình [4] đã tập trung nghiên cứu vấn đề quản lí đổi mới phương pháp dạy học và tạo động lực học tập cho học viên từ đó nâng cao chất lượng dạy học ở trung tâm GDTX.
Đề tài “Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Củ Chi - Thành phố Hồ Chí 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Minh” của tác giả Hà văn Hùng [12] đã chú ý đến việc bổ trợ kiến thức, lấp lỗ hổng kiến thức cho học viên của trung tâm GDTX đặc biệt là môn Ngữ Văn và Toán. Đề tài “Các biện pháp quản lí ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên quận Tân Bình - Thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Phan Minh Khoa [13] tập trung vào nghiên cứu bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên, ngoài ra tác giả đã chú ý đến quản lí hoạt động của các tổ chuyên môn đảm bảo có hiệu quả thúc đẩy hoạt động giảng dạy ở trung tâm GDTX. Đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động dạy học của Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn” của tác giả Nguyễn Chí Thanh [19] tập trung nghiên cứu các phương pháp giảng dạy phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa, ngoài ra tác giả đề xuất các chính sách đãi ngộ nhằm thu hút giáo viên tham gia công tác tại khu vực miền núi. Một số khái niệm cơ bản 1.
Quản lí Quản lí là một hoạt động lao động tất yếu trong quá trình phát triển của xã hội loài người, nó được bắt nguồn và gắn chặt với sự phân công và hợp tác lao động. Sự cần thiết của hoạt động quản lí đã được C. Mác khẳng định bằng ý tưởng độc đáo và đầy sức thuyết phục: “Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [8; 12]. Quản lí gắn liền với cuộc sống, với hoạt động của con người, vì thế nó rất đa dạng và phức tạp.
Nhận thức của con người về quản lí, vì thế, cũng rất phong phú. Có thể dẫn ra một số định nghĩa về quản lí dưới đây: Theo tác giả Vũ Ngọc Hải: Quản lí là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí nhằm đạt mục tiêu đề ra [6; 2]. Giải thích cụ thể hơn, tác giả Đặng Quốc Bảo đã chỉ rõ: Hoạt động quản lí bao gồm hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình “quản” gồm sự coi sóc giữ gìn để duy trì tổ chức ở trạng thái ổn định, quá trình “lí” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ vào phát triển [23]. Theo hướng của tác giả 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đặng Quốc Bảo, tác giả Phạm Khắc Chương cũng phân định: “Quản lí là một khái niệm ghép “quản” và “lí”.
“Quản” có hàm nghĩa rất phong phú: cai quản, thống trị, giữ gìn, theo dõi, … Theo góc độ điều khiển, “quản” có thể hiểu là lái, điều khiển, chỉ huy, kiểm soát, … Do đó, trong đời sống xã hội ngày càng phát sinh những khái niệm liên quan với từ “quản” như quản giáo, quản thúc, quản tượng, quản gia, quản trị, … “Lí” theo hàm nghĩa là khoa học, khách quan nâng cao hiệu quả hoạt động “quản” [4; 1].