phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học cấp THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận đổi mới cấp THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I CƠ SỞ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG THCS 1.
Tổng quan nghiên cứu của đề tài. Giáo dục và đào tạo hướng tới sự phát triển của con người, đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho xã hội - là một vấn đề lớn, một yếu tố quan trọng quyết định đến sự phát triển kinh tế xã hội. Quản lý giáo dục hiện đang là vấn đề lớn với nhiều khó khăn, thách thức cho việc đổi mới căn bản toàn diện giáo dục. Trong công tác QLGD, quản lý HĐDH luôn luôn có những khó khăn thách thức bởi quản lý hoạt động dạy học là nhằm nâng cao chất lượng dạy học là mục tiêu hướng tới phát triển toàn diện con người đáp ứng nhu cầu của xã hội.
Các nhà giáo dục như Harld - Koontz, V.I Xaxerđatôp, Zakharôp nhấn mạnh vai trò quản lý giáo dục. Xukhômlinxki (1918- 1970) rất coi trọng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên thông qua dự giờ, phân tích giờ dạy, giúp đỡ giáo viên nâng cao tay nghề. Tại Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lí giáo dục, quản lý hoạt động dạy học đóng góp về lý luận, thực tiễn. Các nhà khoa học Nguyễn Quốc Chí, Phạm Minh Hạc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Hà Sỹ Hồ.
đã có nhiều công trình và những đóng góp to lớn về mặt lý luận giáo dục và dạy học, quản lí nhà trường, quản lý hoạt động dạy học. Quản lý giáo dục đã trở thành mối quan tâm của toàn xã hội, nhất là nhà nghiên cứu giáo dục. Tư tưởng mang tính chiến lược của Đảng ta là phát triển sự nghiệp giáo dục. Có nhiều công trình nghiên cứu mang tính vĩ mô nhằm đổi mới trong giáo dục.
Các nghiên cứu trên đã góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học nói riêng và quản lý giáo dục nói chung tại các thời điểm, các khu vực khác nhau. Đứng trước yêu cầu đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục nhiều tác giả đã quan tâm nghiên cứu các hoạt động quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT, THCS ở mỗi địa phương như: - Nguyễn Bích Ngọc, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục với đề tài “Quản lí hoạt động dạy học ở trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên trong bối cảnh hiện nay”. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Trần Thị Tuyết Nhung, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục: “Biện pháp quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường THPT Nam Trực - Nam Định theo yêu cầu đổi mới giáo dục”. Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về vấn đề quản lí dạy học cấp THCS tiếp cận việc đổi mới giáo dục trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giáo dục.
Tác giả hi vọng nghiên cứu của mình cùng với các nghiên cứu hoạt động dạy học có giá trị lí luận và thực tiễn, phù hợp với công việc của các tác giả trong việc quản lý các trường ở địa phương và cũng giúp các Hiệu trưởng khác tham khảo vận dụng trong công tác quản lý của mình.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài.1 Khái niệm về quản lý Quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều hoạt động của con người khác nhau, nó xuất hiện cùng với sự phát triển của con người. Tùy thuộc vào cách tiếp cận mà tác giả có thể có những quan điểm khác nhau về quản lý. Tương tự như vậy các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục cũng đưa ra nhiều định nghĩa quản lý từ các góc độ khác nhau. Taylor (1856 - 1915) tiếp cận quản lý dưới góc độ kinh tế - kỹ thuật đã cho rằng : “Quản lý là hoàn thành công việc của mình thông qua người khác và biết được một cách chính xác về họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất “ [19, tr.
Follet (1868 -1933) tiếp cận quản lý dưới góc độ con người, khi nhấn mạnh tới nhân tố nghệ thuật trong quản lý lại cho rằng: Quản lý là một nghệ thuật khiến cho công việc của bạn được hoàn thành thông qua công việc của người khác [19, tr. ” Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh các nguồn (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [18. “Hoạt động quản lý là các tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể (người quản lý) đến khách thể (người bị quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chức vận hành vì hoạt động của tổ chức” hay “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [11,tr 9]. Bản chất của hoạt động quản lý: Là sự tác động có mục đích của người quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức.
Quản lý là tác động có đích hướng, có chủ đích, của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho hệ thống vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. Công cụ Mục Chủ thể QL Khách thể QL tiêu Phương pháp Sơ đồ: 1.1 Mô hình quản lý - Các chức năng cơ bản của quản lý. Xuất phát từ quan điểm của Henri Fayol, nhiều học giả đã khẳng định: có thể thực hiện nhiều chức năng quản lý trong tổ chức, nhưng có bốn chức năng cơ bản theo các chuyên gia quản lý hiện đại mà một người quản lý phải thực hiện để đạt được các mục tiêu của tổ chức mình: Kế hoạch hóa, tổ chức, lãnh đạo (chỉ đạo) và kiểm tra đánh giá. + Chức năng kế hoạch hóa: Kế hoạch được xem là chức năng đầu tiên của hoạt động quản lý tiếp cận mục tiêu một cách hợp lý và khoa học.
Đây là một chức năng cơ bản nhất của quản lý. Kế hoạch hóa là văn bản trong đó có xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tịu tương lai của tổ chức và các con đường, các biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu và mục đích đó. Việc xây dựng lên kế hoạch chính là cầu nối khoảng cách giữa vị trí và nơi mà tổ chức muốn tới. Người quản lý xây dựng những kế 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hoạch bao gồm xác định và hình thành mục tiêu đối với tổ chức mình; xác định và đảm bảo (có tính chắc chắn, cam kết) về các nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu này; quyết định xem các hoạt động nào để đạt mục tiêu đề ra.
+ Chức năng tổ chức: Chính là đảm bảo tất cả các hoạt động và quá trình được sắp xếp để giữa các thành viên, các bộ phận trong tổ chức thực hiện thành công kế hoạch, có thể đạt được các mục tiêu. Người quản lý phát triển khả năng của tổ chức để làm sao có thể thực hiện được. + Chức năng lãnh đạo, chỉ đạo: Là phương thức hoạt động thực hiện mục tiêu kế hoạch, lãnh đạo là quá trình tác động qua lại giữa chủ thể quản lý và mọi thành viên trong tổ chức nhằm thực hiện mục tiêu đề ra. Chức năng này đòi hỏi người quản lý phải biết sử dụng khéo léo các phương pháp và nghệ thuật quản lý.
Thực chất chức năng của lãnh đạo chính là sự tác động lên con người nhằm khơi dậy những tiềm năng của họ trong hệ thống quản lý, thực hiện tốt mối liên hệ giữa con người với con người để mọi người tự giác, tự nguyện hăng say cống hiến cho công việc, huy động mọi lực lượng vào việc thực hiện kế hoạch nhằm đảm bảo các hoạt động của tổ chức diễn ra trong kỉ cương, trật tự. + Chức năng kiểm tra đánh giá: Đó là công việc đo lường các hoạt động của các bộ phận trong tổ chức, kết quả thực hiện các mục tiêu của tổ chức. Kiểm tra nhằm đánh giá cụ thể các mục tiêu để rồi từ đó kịp thời điểu chỉnh, sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết. Khi tiến hành kiểm tra phải theo chuẩn và xuất phát từ mục tiêu.
Như vậy chức năng quản lý được thực hiện liên tiếp đan xen, phối hợp và bổ sung cho nhau tạo thành một chu trình quản lý. Ngoài ra yếu tố thông tin luôn có mặt ở tất cả các giai đoạn với vai trò là điều kiện phương tiện đối với việc thực hiện các phương tiện, đối với việc thực hiện các chức năng quản lý. Vì vậy việc thông tin đầy đủ, kịp thời, cập nhật chính xác là một căn cứ để hoạch định kế hoạch. Thông tin truyền tải mệnh lệnh chỉ đạo, lãnh đạo, phản hồi các hoạt động trong kế hoạch; thông tin từ kết qủa hoạt động của các tổ chức giúp mỗi người quản lý xem xét mức độ đạt mục tiêu của tổ chức, nó vừa là điều kiện vừa là phương tiện không thể thiếu được khi thực hiện chức năng quản lý và ra quyết định quản lý.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm quản lý giáo dục Quản lí GD là sự tác động của chủ thể QL đến khách thể QL nhằm đưa ra hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn. QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội. Theo tác giả Phạm Minh Hạc: QLGD là tổ chức các hoạt động dạy học.
Có tổ chức được các hoạt động dạy học, thực hiện được tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa, mới quản lý được giáo dục tức là cụ thể hóa được đường lối giáo dục của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng được nhu cầu học tập của nhân dân, của dân tộc.