Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO TIẾNG ANH TẠI TRUNG TÂM NGOẠI NGỮ 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Trước yêu cầu hội nhập và đổi mới của đất nước thì vấn đề dạy học ngoại ngữ và quản lý hoạt động dạy học ngoại ngữ là một vấn đề mang tính cấp thiết trong việc tạo ra nguồn nhân lực có đủ trình độ để hội nhập khu vực quốc tế nên việc triển khai xã hội học tập nói chung và học tập ngoại ngữ nói riêng là khâu quan trọng không thể thiếu trong chiến lược phát triển giáo dục để hội nhập hiện nay. Thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước, hệ thống giáo dục không chính quy, trong đó có các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm ngoại ngữ, trung tâm tin học đã có sự phát triển nhanh chóng, góp phần nâng cao trình độ dân trí cho các tầng lớp nhân dân. Trong bối cảnh đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định “giáo dục là quốc sách hàng đầu.; đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho sự phát triển”.
Để phù hợp với xu hướng phát triển chung của xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, nhất thiết phải đổi mới căn bản các quá trình giáo dục theo hướng ứng dụng các công nghệ mới, phát huy tính tích cực chủ động của người học để nâng cao chất lượng giáo dục. Tinh thần đó đã được gợi mở và thể hiện xuyên suốt 7 quan điểm chỉ đạo về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của trong Nghị quyết TW 8, khóa XI của BCH TƯ Đảng (Nghị quyết 29). Nghiên cứu ở nước ngoài Trong những năm gần đây, với xu hướng hội nhập quốc tế trong mọi lĩnh vực, việc thúc đẩy các hoạt động hợp tác quốc tế, tăng cường tham gia vào các tổ chức hay cộng đồng kinh tế, an ninh…đòi hỏi các quốc gia chú trọng đến việc phát triển giáo dục, định hướng giáo dục để đảm bảo sự hội nhập, giáo dục cho các thế hệ trở thành “công dân toàn cầu”. Để hiện thực hóa điều đó, các quốc gia luôn quan tâm giáo dục các kỹ năng phù hợp với xu hướng của thế giới, đặc biệt đào tạo ngoại ngữ là mục tiêu hàng đầu.
Hiện nay, các trường học và cơ sở giáo dục một số quốc gia trên thế giới luôn tạo điều kiện và khuyến khích học sinh học thêm một môn ngôn ngữ mới. Tại các trường tiểu học, các học sinh được học thêm ngôn ngữ hai, trong đó tiếng Anh trở thành ngôn ngữ được lựa chọn để giảng dạy tại hầu hết các quốc gia ở Châu Âu. Gần 100% học sinh tiểu học và trung học cơ sở tại các quốc gia như: Malta. Cyprus, Áo, Tây Ban Nha và Ý được học tiếng Anh; hay 90% học sinh tại Pháp, Ba Lan, Latvia, Croatia học tiếng Anh, bên cạnh đó có học sinh lựa chọn các ngôn ngữ khác như Pháp, Đức, Tây Ban Nha…Theo thống kê của Washington Post, trên toàn thế giới có khoảng 1,5 tỷ người đang học tiếng Anh, bỏ xa thứ ngôn ngữ xếp ở vị trí thứ 5 2 là tiếng Anh với chỉ 82 triệu người theo học.1 Với định hướng phát triển giáo dục của nhiều quốc gia, nhiều đề tài đã nghiên cứu việc phát triển hoạt động đào tạo ngoại ngữ như: “Cải thiện hoạt động dạy và học tiếng Anh tại Trường Collins, Houston, Texas, Hoa Kỳ” của bà Brooke Elizabeth Kandel, “Đổi mới phương pháp giảng dạy kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ cho học sinh” của Yeonhwan Lyu, “Nghiên cứu thực trạng học tiếng Anh của sinh viên năm hai tại các trường đại học Hàn Quốc, từ đó đề xuất các biện pháp đổi mới phương pháp dạy và học tiếng Anh” của John G.
Nhìn chung các nghiên cứu ở nước ngoài đa phần quan tâm đến việc tìm hiểu những đặc điểm dạy và học tiếng Anh, thực trạng dạy học tiếng Anh cũng như đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh còn vấn đề quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh thì theo tiếp cận của tác giả hầu như không có công trình nào. Nghiên cứu ở trong nước Thời gian qua, đã có nhiều đề tài nghiên cứu về thực trạng dạy và học tiếng Anh, phương pháp dạy và học ngoại ngữ nhanh và hiệu quả, cũng như các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo tại các trường phổ thông, cao đẳng, đại học và các trung tâm ngoại ngữ tin học như: công tác quản lý nhà trường nói chung, quản lý hoạt động dạy học nói riêng, đã có nhiều công trình nghiên cứu vấn đề này như: “Tìm hiểu thực trạng dạy và học tiếng Anh tại các TTNN khu vực TPHCM nhằm đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo”, do Đỗ Huy Thịnh. [33] “Đổi mới phương pháp giảng dạy các kỹ năng giao tiếp tiếng Anh: Từ đường hướng lấy người dạy làm trung tâm sang đường hướng lấy người học làm trung tâm”, của Hoàng Văn Vân. [37] Trên tạp chí nghiên cứu giáo dục, xuất hiện nhiều bài viết về các vấn đề của giáo dục ngoại ngữ, như bài: “Giáo dục ngoại ngữ trong quá trình toàn cầu hóa và hội nhập” của Bùi Hiền đăng tải trên tạp chí giáo dục số 44/ 2002.
[12] Tại các cuộc hội thảo khoa học, hội nghị giáo dục, hoặc qua mạng Internet cũng đã đề cập đến nhiều vấn đề của việc quản lý dạy và học ngoại ngữ, nhiều nhất là dạy và học tiếng Anh. Các đề tài như Quản lý hoạt động đào tạo tiếng Anh tại các TTNN trên địa bàn quận Hải Châu thành phố Đà Nẵng, của Võ Thị Hữu Hà, bảo vệ năm 2012. Đề tài tập trung làm rõ công tác đào tạo tại TTNN trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Từ đó, đề xuất một số khuyến nghị góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đào tạo tại các TTNN trên địa bàn quận.
Nhìn chung các đề tài đã giải quyết được một số vấn đề lí luận cũng như đề xuất được những biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đào tạo 1 Dẫn theo https://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/nhung-con-so-noi-ve-ngon-ngu-tren-the-gioi-234032.html 6 ngoại ngữ nói chung và hoạt động đào tạo tiếng Anh nói riêng tại các TTNN. Tuy nhiên dựa trên những tài liệu mà tác giả tiếp cận được, có thể khẳng định chưa có một công trình nghiên cứu nào về quản lý hoạt động đào tạo tiếng Anh tại các TTNN trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Đây chính là khoảng trống để tác giả tập trung nghiên cứu để có những đóng góp cả về lí luận cũng như thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo và quản lý đào tạo tiếng Anh của các TTNN tại Quảng Ngãi. Các khái niệm chính của đề tài 1.
Quản lý Quản lý là điều cần thiết trong cuộc sống cũng như trong các tổ chức. Quản lý tốt là xương sống của các tổ chức thành công. Quản lý cuộc sống có nghĩa là hoàn thành công việc để đạt được mục tiêu của cuộc sống và quản lý một tổ chức có nghĩa là hoàn thành công việc cùng và thông qua người khác để đạt được mục tiêu của tổ chức. Quản lý là một nghệ thuật hay khoa học sẽ tiếp tục là một chủ đề gây tranh cãi.
Tuy nhiên, hầu hết các nhà tư tưởng về quản lý đều đồng ý rằng các kiến thức nền tảng về quản lý sẽ giúp cho việc quản lý thành công. Quản lý là một bộ các nguyên tắc liên quan đến các chức năng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát và áp dụng các nguyên tắc này trong việc khai thác các nguồn lực vật chất, tài chính, con người và thông tin một cách hiệu quả để đạt được các mục tiêu của tổ chức. Trong tiếng Anh, có một số thuật ngữ mang ý nghĩa quản lý hoặc có ý nghĩa tương tự. Thuật ngữ “management” được sử dụng nhiều nhất với nghĩa “quản lý”.
Tiếp đến là thuật ngữ “administration”. Về cơ bản hai thuật ngữ này được dùng với ý nghĩa quản lý như nhau, tuy nhiên thuật ngữ “management” được sử dụng phổ biến hơn, bao hàm những nội dung tổng quát hơn, và đề cập đến cấp độ cao trong việc đưa ra quyết định của người quản lý. Theo Wikipedia - Quản lý là quản trị một tổ chức, có thể tổ chức đó là một doanh nghiệp, một tổ chức phi lợi nhuận hoặc một cơ quan chính phủ. Quản lý bao gồm các hoạt động như thiết lập chiến lược cho tổ chức, điều phối nỗ lực của các nhân viên (hoặc thành viên) để hoàn thành các mục tiêu của tổ chức thông qua việc áp dụng các nguồn lực có sẵn như tài chính , tự nhiên , công nghệ và nhân lực.
Thuật ngữ "quản lý" cũng có thể chỉ những người đang quản lý một tổ chức – những nhà quản lý. Nhiều nhà tư tưởng về quản lý đã định nghĩa quản lý theo cách riêng của họ. Ví dụ, Van Fleet và Peterson định nghĩa quản lý như một tập hợp các hoạt động hướng đến việc sử dụng tài nguyên hiệu quả trong việc theo đuổi một hoặc nhiều mục tiêu. Megginson, Mosley và Pietri định nghĩa quản lý là làm việc với các nguồn lực con người, tài chính và vật chất để đạt được các mục tiêu của tổ chức bằng cách 7 thực hiện các chức năng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát.
Theo FW Taylor, "Quản lý là nghệ thuật biết phải làm gì, khi nào nên làm và biết cách thực hiện theo hướng tốt nhất và rẻ nhất" [16] Theo Harold Koontz, "Quản lý là nghệ thuật hoàn thành công việc thông qua người khác trong các tổ chức nhóm. Đó là nghệ thuật tạo ra một môi trường trong đó mọi người có thể thể hiện và các cá nhân hợp tác với nhau hướng đến mục tiêu chung với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn của cá nhân ít nhất.” [31] Có lẽ, tầm quan trọng của quản lý đã được cố Tổng thống Hoa Kỳ, John F. Kennedy nhấn mạnh khi ông nói rằng, vai trò của quản lý trong xã hội của chúng ta rất quan trọng đối với sự tiến bộ của con người. Quản lý tốt giúp cải thiện mức sống cho mọi người thông qua việc sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và vật chất.
Tương tự, Peter F. Drucker, một tác giả có tiếng về quản lý, nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý đối với đời sống xã hội. Ông tuyên bố gần 25 năm trước rằng, “quản lý hiệu quả đang trở thành tài nguyên chính của các quốc gia phát triển và đó là tài nguyên cần thiết nhất cho các quốc gia đang phát triển”. [dẫn theo 31] Trong tiếng Việt, “Quản lý” là một từ Hán –Việt được ghép giữa từ “Quản” và từ “Lý”.