Mở đầu giáo trình, tác giả còn có phần hướng dẫn học tập nhằm định hướng cụ thể cho người học và cuối mỗi bài đều có câu hỏi ôn tập để củng cố và mở rộng kiến thức. Tác giả khẳng định: “Đây là môn học thuộc ngành biểu diễn, nội dung giáo trình chủ yếu mang tính chất truyền đạt cho sinh viên những tri thức kỹ năng chuyên môn, dựa trên các bài tập và tác phẩm thực hành. Phần lý thuyết được viết một cách cô đọng, đơn giản” (Đoàn Phi, 2005). Như vậy, trong hoạt động giảng dạy thanh nhạc, người dạy cần chú ý đến việc tăng cường hướng dẫn thực hành và có những định hướng cụ thể để người học tiếp thu dễ dàng, đồng thời giới thiệu những lý thuyết cơ bản giúp người học hình dung được vấn đề một cách khái quát.
Với công trình Hình thức, thể loại âm nhạc (2005) tác giả Nguyễn Thị Nhung đã có đóng góp đáng kể trong việc cung cấp hệ thống kiến thức về âm nhạc cũng như có những định hướng nhất định đối với người dạy và người học trong việc tiếp cận âm nhạc theo nhiều khuynh hướng và góc độ khác nhau. Tác giả công trình đã đi từ những khái niệm chung liên quan đến tính chất đặc biệt của nghệ thuật âm nhạc đến phương pháp diễn tả cơ bản, chức năng từng phần của hình thức, sự phân chia trong hình thức âm nhạc. Đối với những vấn đề liên quan đến việc nghiên cứu, tìm hiểu, giảng dạy và học tập trong lĩnh vực âm nhạc tác giả đều đi từ khái niệm chung cho đến việc ứng dụng những hình thức cụ thể từ đó giúp người học có thể hình 15 dung cụ thể những vấn đề lý thuyết đã được tiếp nhận. Trong mỗi chương, tác giả đều trình bày mục tiêu cụ thể mà người học cần phải đạt được, đồng thời đề ra những bài tập ứng dụng cũng như giới thiệu nguồn tài liệu tham khảo và những tác giả tác phẩm âm nhạc tiêu biểu để người học có định hướng tốt nhất khi tiếp cận với bộ môn nghệ thuật này.
Tác giả công trình quan niệm: Hình thức và thể loại âm nhạc là một trong những học phần về chuyên môn của ngành đào tạo âm nhạc, trình độ cao đẳng sư phạm, đào tạo giáo viên trung học cơ sở do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Cuốn sách Hình thức, thể loại âm nhạc được viết theo chương trình chi tiết nằm trong chương trình khung đào tạo ngành sư phạm âm nhạc gồm 4 đơn vị học trình được dạy ở năm thứ 2, mỗi tuần hai tiết (Nguyễn Thị Nhung, 2005). Trong công trình Âm nhạc và phương pháp dạy học âm nhạc (tài liệu giáo viên) (2006), các tác giả đã cung cấp một lượng lớn kiến thức về việc giảng dạy âm nhạc trong nhà trường bao gồm: lý thuyết âm nhạc phổ thông, đọc và ghi nhạc, học hát phương pháp sử dụng đàn phím điện tử, phương pháp dạy học âm nhạc ở trường tiểu học. Mỗi nội dung được thiết kế thành các mô-đun.
Ở mỗi nội dung cụ thể, tác giả công trình đã đi từ những vấn đề lý thuyết cơ bản cho đến cách thức ứng dụng trong thực tế cũng như cách thức để giảng dạy đạt hiệu quả. Đây là một nguồn tài liệu có ý nghĩa quan trọng trong việc đào tạo âm nhạc trong trường nhà trường. Bên cạnh đó tác giả công trình cũng có hướng dẫn cụ thể về cách đánh giá mức độ chính xác và sự đúng đắn trong việc thể hiện giai điệu bài hát và nhận biết ký hiệu thanh nhạc một cách chuyên nghiệp. Các tác giả công trình khẳng định rằng: Đổi mới của tài liệu viết theo mô-đun là thiết kế các hoạt động, nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của người học, kích thích óc sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề, tự giám sát và đánh giá kết quả học tập của người học, chú trọng sử dụng tích hợp nhiều phương tiện chuyên đề khác nhau (tài liệu in, băng hình/ băng tiếng…) giúp cho người học dễ học dễ hiểu và gây được hứng thú học tập (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2006).
Năm 2012, Nguyễn Trung Kiên đã nghiên cứu biên soạn thành công bộ GT thanh nhạc ứng dụng công nghệ thông tin với tựa đề Bộ giáo trình thanh nhạc gồm phần đệm và nhạc mẫu tác phẩm nước ngoài. Đề tài đã được Bộ VHTTDL nghiệm 16 thu và là một trong những giải pháp hữu hiệu đổi mới PP dạy học góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp trong giai đoạn mới. Tuy nhiên việc ứng dụng GT này vào thực tiễn chưa được triển khai nghiêm túc. Đề cương bài giảng Phương pháp sư phạm Âm nhạc (2013) của Nguyễn Phúc Linh được biên soạn phục vụ đào tạo các chuyên ngành âm nhạc, trong đó có nội dung đào tạo thanh nhạc trình độ sau đại học trong phạm vi cả nước.
Nội dung bài giảng đi sâu phân tích những điểm chung và riêng trong đào tạo cho từng chuyên ngành. Có những điểm chung mang tính phổ biến, cũng có những điểm riêng mang tính đặc thù của từng chuyên ngành cụ thể. Nguyễn Phúc Linh khẳng định, không có PP vạn năng cho ngành học, môn học, cho tất cả đối tượng học. Công trình Học nhạc không khó – Từ nhạc lý đến hòa âm (2015) của Nguyễn Duy đã cung cấp cho người yêu thích và có nguyện vọng tìm hiểu sâu về âm nhạc nhiều kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu.
Tác giả không chỉ trình bày, giải thích các khái niệm về thanh nhạc mà còn giới thiệu những phương diện nhạc lý từ cơ bản đến nâng cao để người học có thể tiếp cận. Đồng thời, tác giả cũng có những hướng dẫn về cách thức soạn nhạc bằng phần mềm Encore. Tác giả cho rằng: Tính năng rất quan trọng của Encore là có thể diễn tấu phát ra âm thanh các nốt nhạc mà ta viết vào đấy, rất tiện cho người học nhạc tự kiểm tra bằng tai để làm quen với cao độ và trường độ. vì lý do đó, việc hướng dẫn sử dụng cơ bản phần mềm Encore 5.0 trong quyển sách này là có dụng ý giới thiệu thêm cho các bạn học nhạc một phương tiện hữu ích cho quá trình học nhạc của mình (Nguyễn Duy, 2015).
Trong bài viết Đổi mới đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp (2015), tác giả Lê Thị Minh Xuân cho rằng: Sự nghiệp đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam đã phát triển gần 60 năm với những thành tựu nổi bật về cả đào tạo, biểu diễn và nghiên cứu. Tuy nhiên, trước những định hướng đổi mới về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước, đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam cần phải có những thay đổi đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập thế giới (Lê Thị Minh Xuân, 2015). 17 Tác giả cho rằng, đổi mới đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp là một nhu cầu cấp thiết và đây cũng là một trong những nội dung được Nhà nước rất quan tâm. Theo đó, cần có những định hướng cụ thể trong từng giai đoạn thực hiện nhằm đạt hiệu quả cao nhất và thực hiện đúng những định hướng trọng tâm.
Điều quan trọng là nâng cao năng lực giảng viên, đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực thanh nhạc, đào tạo tài năng đỉnh cao bổ sung cho lực lượng giảng viên thanh nhạc. Tác giả bài viết đã chỉ ra rằng: Trong giai đoạn mới, đào tạo các ca sĩ, giảng viên cho từng dòng hát là mục tiêu được xác định rõ ràng, trong đó cần chú trọng đào tạo tài năng đỉnh cao, hướng tới phát triển bền vững và hội nhập quốc tế. Với mục tiêu đặt ra như vậy, đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp cần phải có những đổi mới cụ thể hơn (Lê Thị Minh Xuân, 2015). Tác giả Trương Ngọc Thắng, trong bài viết Kỹ thuật Bel Canto trong đào tạo thanh nhạc Việt Nam (2015) cho rằng kỹ thuật Bel canto được xem là thành tựu, đỉnh cao kỹ thuật thanh nhạc của nhân loại do đó, trong quá trình đào tạo thanh nhạc ở Việt Nam, kỹ thuật này cần được chú trọng và có biện pháp giảng dạy, rèn luyện hiệu quả.
Trong xu hướng thị trường âm nhạc hiện nay có nhiều lưa chọn, các phong trào có tuổi đời ngắn, dài khác nhau. Dù sao thì kỹ thuật bel canto vẫn có chỗ đứng. Nó góp phần nâng cao trình độ thẩm mỹ âm nhạc cho công chúng. Sứ mệnh ấy thuộc các cơ sở đào tạo thanh nhạc (Trương Ngọc Thắng, 2015).
Trong bài viết này, tác giả đã khái quát lịch sử hình thành và phát triển của Opera ở các bước phương Tây qua các thời kỳ lịch sử văn minh nhân loại. Với những thành tựu rực rỡ và đóng góp quan trọng như vậy, việc vận dụng kỹ thuật Bel Canto là cần thiết. Trên đây là những quan điểm của các nhạc sĩ về thanh nhạc và đào tạo thanh nhạc. Những quan điểm trên là những đóng góp quan trọng cho cơ sở lý luận và đào tạo tại các trường có chuyên ngành này hiện nay.
Nhằm đáp ứng mục tiêu của đào tạo âm nhạc là “Nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ và tình yêu âm nhạc, có đời sống tinh thần phong phú, hình thành và phát triển những phẩm chất cao đẹp. Trải nghiệm và khám phá nghệ thuật âm nhạc thông qua nhiều hình thức hoạt động, phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác. Hình thành và phát triển các năng lực âm nhạc đặc 18 thù dựa trên nền tảng kiến thức và kĩ năng âm nhạc phổ thông, qua đó phát triển năng lực tự chủ và tự học. Nhận thức được sự đa dạng của thế giới âm nhạc và mối liên hệ giữa âm nhạc với văn hoá, lịch sử, xã hội cùng các loại hình nghệ thuật khác, hình thành ý thức bảo vệ và phổ biến các giá trị âm nhạc truyền thống.
Phát huy tiềm năng hoạt động âm nhạc, có định hướng nghề nghiệp phù hợp, phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. Đây là cơ sở định hướng cho các nhà quản lý thuộc các trường có đào tạo giáo viên âm nhạc và thanh nhạc xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo phù hợp với các tiêu chí đã nêu trên, nhằm bổ sung cho lực lượng giáo viên hiện nay. Tổng hợp những nghiên cứu trên cho thấy, các nghiên cứu về thanh nhạc và hoạt động đào tạo thanh nhạc ở VN diễn ra khá muộn, tuy nhiên những nghiên cứu này đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp giáo dục đội ngũ ca sĩ, nhạc sĩ trẻ ngày càng chuyên nghiệp hơn. Không những vậy, các công trình nghiên cứu trên còn góp phần cung cấp hệ thống lý thuyết quan trọng trong quá trình đào tạo.
