MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề t i Để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế xã hội của địa phƣơng thì cần phát triển đồng bộ nhiều lĩnh vực, trong đó đầu tƣ các dự án xây dựng cơ bản là một trong những động lực quan trọng. Thực hiện đƣợc một dự án đầu tƣ xây dựng thì cần phải có mặt bằng, dự án đầu tƣ xây dựng đƣợc phê duyệt và vốn đầu tƣ xây dựng. Vốn đầu tƣ xây dựng là một trong các yếu tố cơ bản quan trọng để thực hiện hoàn thành một dự án đầu tƣ xây dựng.
Hiện nay, trong lĩnh vực đầu tƣ công, vấn đề quản lý vốn và giải ngân vốn là một trong những vấn đề nóng đƣợc Chính phủ, cũng nhƣ chính quyền địa phƣơng đặc biệt quan tâm. Theo Báo cáo tình hình giải ngân vốn đầu tƣ xây dựng của UBND huyện Tiên Phƣớc, đến 31/8/2021 giải ngân vốn đầu tƣ công của cả nƣớc khoảng 210.800 tỷ đồng đạt dƣới 40%, tỉnh Quảng Nam khoảng 1.542 đạt dƣới 30%, huyện Tiên Phƣớc khoảng 31 tỷ đồng đạt dƣới 28%. Luật Ngân sách quy định phải giải ngân vốn trƣớc 31/12/2021. Đây là vấn đề vô cùng khó khăn trong điều hành ngân sách, đặc biệt là giải ngân vốn đầu tƣ công trong giai đoạn hiện nay.
Việc chậm giải ngân vốn đầu tƣ công sẽ dẫn đến lãng phí nguồn ngân sách nhà nƣớc, hạn chế hoạt động thƣơng mại liên quan đến lĩnh vực xây dựng, ảnh hƣởng đến tỷ trọng ngành Công nghiệp – Xây dựng trong nền kinh tế đất nƣớc. Để giải ngân hết nguồn vốn đầu tƣ công còn tồn đọng, đƣa nguồn tiền ra thị trƣờng, góp phần thúc đầy các lĩnh vực kinh tế khác phát triển thì đòi hỏi các cấp chính quyền địa phƣơng, các chủ đầu tƣ phải đủ năng lực chuyên môn về lĩnh vực xây dựng, các lĩnh vực liên quan đặc biệt là năng lực điều hành, quản lý vốn đầu tƣ công mới tránh đƣợc thất thoát, sai phạm. Đối với huyện Tiên Phƣớc, hiện nay, ở cấp huyện, cấp xã, đội ngũ cán bộ quản lí 2 dự án đầu tƣ, quản lý vốn đầu tƣ còn thiếu, yếu về chuyên môn, công trình có quy mô nhỏ, số lƣợng nhiều… nên vấn đề tổ chức thực hiện dự án và giải ngân còn quá chậm, việc quản lý vốn đầu tƣ xây dựng bằng ngân sách chƣa đƣợc chặt chẽ nhiều dự án phải điều chuyển vốn, thu hồi vốn; kết quả quyết toán, thanh tra, kiểm toán kiến nghị nhiều nội dung liên quan đến quản lý vốn, chấn chỉnh, giảm trừ quyết toán và thu hồi vốn nộp ngân sách nhà nƣớc xử lý về mặt hành chính đối với các sai phạm ảnh hƣởng đến vấn đề quản lý điều hành ngân sách và kế hoạch kinh tế xã hội của địa phƣơng. Vì những lý do trên, việc chọn thực hiện nghiên cứu đề tài “Quản lý vốn đầu tư xây dựng từ nguồn ngân sách nhà nước huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam ” là hết sức cần thiết và cấp bách.
Mục tiêu n hiên cứu 2. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát Trên cơ sở những lý luận, đánh giá thực trạng tình hình quản lý vốn ĐTXD bằng nguồn NSNN tại huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam, phân tích và đề xuất các giải pháp tăng cƣờng quản lý vốn ĐTXD bằng NSNN tại huyện Tiên Phƣớc trong thời gian đến. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý vốn ĐTXD từ nguồn ngân sách nhà nƣớc. Phân tích, đánh giá thực trạng tình hình quản lý vốn ĐTXD từ nguồn ngân sách nhà nƣớc tại huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam.
Đề xuất giải pháp tăng cƣờng quản lý vốn ĐTXD từ nguồn NSNN tại huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam đến năm 2025. Đối tƣợn v phạm vi n hiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là quản lý vốn đầu tƣ xây dựng từ nguồn ngân sách nhà nƣớc huyện Tiên Phƣớc, tỉnh Quảng Nam. 3 - Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi không gian: Địa bàn huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam. + Phạm vi thời gian: Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng quản lý vốn đầu tƣ xây dựng từ nguồn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn huyện Tiên Phƣớc, tỉnh Quảng Nam và đề xuất giải pháp đến năm 2025.
+ Phạm vi nội dung: công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng từ nguồn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam. Phƣơn pháp n hiên cứu 4. Phương pháp thu thập số liệu Số liệu tổng hợp từ Ban Quản lý Dự án Quỹ đất Đô thị huyện Tiên Phƣớc; Phòng Tài chính Kế hoạch huyện Tiên Phƣớc và Văn phòng HĐND&UBND huyện Tiên Phƣớc; Báo cáo công tác giải ngân vốn đầu tƣ hằng năm (2018 – 2020) của UBND huyện Tiên Phƣớc; Báo cáo Quyết toán ngân sách huyện hằng năm (2018 - 2020) của UBND huyện Tiên Phƣớc; Báo cáo thanh tra ngân sách nhà nƣớc tại huyện Tiên Phƣớc (2018- 2020); Báo cáo công tác giải ngân các huyện, tỉnh Quảng Nam hằng năm. Phương pháp phân tích dữ liệu - Phƣơng pháp thống kê mô tả: Đƣợc sử dụng để tổng hợp các dữ liệu thu thập đƣợc, phân tích những nội dung chủ yếu của đề tài, phân tích số liệu thống kê từ nhiều nguồn nhằm rút ra những đánh giá, nhận xét.
Trên cơ sở chuỗi số liệu thu thập từ năm 2015 đến năm 2020 tại huyện Tiên Phƣớc, luận văn sẽ phân tích và đƣa ra những nhận xét, đánh giá về tình hình quản lý vốn ĐTXD bằng ngân sách nhà nƣớc tại huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam. - Phƣơng pháp so sánh. Sử dụng để phân tích và so sánh thực trạng tình hình quản lý vốn ĐTXD bằng NSNN qua các năm, so sánh các chỉ số kinh tế qua các năm, so sánh chéo với các kết quả nghiên cứu từ đó rút ra đƣợc những bài học kinh nghiệm để tăng cƣờng công tác quản lý. 4 - Phƣơng pháp khái quát hóa.
Trên cơ sở các nhận xét, đánh giá qua phân tích các thống kê, so sánh để khái quát hóa thành những nhận định, làm nổi bật những vấn đề chính của luận văn. Bố cục đề t i Nội dung chính đƣợc chia thành 03 chƣơng, bao gồm: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tƣ xây dựng bằng nguồn ngân sách nhà nƣớc. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý vốn đầu tƣ xây dựng bằng nguồn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng bằng nguồn ngân sách nhà nƣớc huyện Tiên Phƣớc tỉnh Quảng Nam.
Tổn quan t i liệu n hiên cứu - Phan Huy Đƣờng (2015), Giáo trình “Quản lý nhà nƣớc về kinh tế”, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội. Giáo trình đƣợc biên soạn trên cơ sở “ đúc kết lý luận và thực tiễn quản lý nhà nƣớc về kinh tế trong nền kinh tế thị trƣờng hiện đại và trong quá trình đổi mới nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Giáo trình gồm 7 Chƣơng đã khái quát hóa các khái niệm, phạm trù, các yếu tố, bộ phận cấu thành, các chức năng, nguyên tắc, phƣơng pháp, tổ chức bộ máy thông tin và quyết định quản lý, cán bộ, công chức quản lý nhà nƣớc về kinh tế. ” - Từ Quang Phƣơng (2005), Giáo trình “Quản Lý Dự án đầu tƣ”, Nhà xuất bản Lao động xã hội Hà Nội.
Giáo trình gồm 9 Chƣơng: Tổng quan về quản lý dự án đầu tƣ trong đó xác định rõ quản lý dự án là gì, nội dung quản lý dự án và khác gì với phƣơng pháp quản lý khác; Mô hình tổ chức và các nhà quản lý dự án; Lập kế hoạch dự án; Quản lý thời gian và tiến độ dự án; Phân phối các nguồn lực dự án; Dự toán ngân sách và quản lý chi phí dự án; Quản lý chất lƣợng dự án; giám sát và đánh giá dự án; Quản lý rủi ro đầu tƣ. 5 - Đặng Văn Du và Bùi Tiến Hanh (2010), Giáo trình “Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nƣớc”, Nhà xuất bản Tài Chính. Tác giả đã nêu tổng quan về quản lý chi ngân sách nhà nƣớc nhằm mục đích giúp ngƣời học tiếp cận kiến thức chung về chi thƣờng xuyên của ngân sách nhà nƣớc; Quản lý chi đầu tƣ xây dựng cơ bản, quản lý chi đầu tƣ phát triển; Cấp phát thanh toán chi ngân sách nhà nƣớc của Kho bạc nhà nƣớc. - Lê Bảo (2014), Giáo trình “Kinh tế Đầu tƣ”, Đại học Đà Nẵng.
Tác giả tập trung phân tích làm rõ các khái niệm đầu tƣ, vốn đầu tƣ, chỉ ra vai trò, tầm quan trọng của vốn đầu tƣ trong hoạt động đầu tƣ; Hƣớng dẫn phƣơng pháp xây dựng kế hoạch đầu tƣ, quản lý đầu tƣ, lập dự án đầu tƣ; Phân tích đánh giá hiệu quả đầu tƣ; Thẩm định dự án đầu tƣ. - Nguyễn Thị Mỹ Yến (2018), “Quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc tại Ban quản lý kinh tế mở Chu Lai tỉnh Quảng Nam” Luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐH Đà Nẵng. Trong luận văn này tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận Quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớ, phân tích thực trạng quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc tại Ban quản lý kinh tế mở Chu Lai tỉnh Quảng Nam. Trên cơ sở đó tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhƣ: Nâng cao chất lƣợng lập dự án, khảo sát thiết kế, đánh giá đầu tƣ, thẩm định phê duyệt dự án, tăng cƣờng công tác quản lý, lựa chọn nhà thầu, nâng cao năng lực trách nhiệm của nguồn nhân lực phục vụ công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng, nâng cao chất lƣợng kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ, chất lƣợng nghiệm thu, thanh quyết toán vồn đầu tƣ.
- Vũ Quang Phiến (2019), “Quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nƣớc tại Quân Khu 3 bộ Quốc phòng” Luận án Tiến sĩ, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội”. Trong đó tác giả đã đƣa ra 5 nhóm giải pháp nhằm khắc phục các hạn chế, tăng cƣờng quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản từ 6 nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc đó là: hoàn thiện công tác lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tƣ xây dựng; Hoàn thiện cấp phát, thanh toán vốn đầu tƣ; Hoàn thiện quyết toán vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản; Hoàn thiện việc kiểm tra kiểm soát việc thực hiện vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản; và một số giải pháp tăng cƣờng khác.