Chương 1 Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động giáo dục thể chất tại trường mầm non + Chương 2 Thực trạng quản lí hoạt động giáo dục thể chất tại một số trường mầm non công lập huyện Nhà Bè + Chương 3 Biện pháp quản lí hoạt động giáo dục thể chất tại các trường mầm non công lập huyện Nhà Bè Phần kết luận Tài liệu tham khảo Phụ lục 8 Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT TẠI TRƢỜNG MẦM NON 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu Vấn đề giáo dục thể chất là một trong những nội dung trọng tâm góp phần giúp con người phát triển toàn diện, chính vì thế đã có rất nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đề cập tới nội dung này. Các nghiên cứu ở nƣớc ngoài Péttxtalodi (1746-1827) được mệnh danh là “Ông thầy của các ông thầy, suốt cuộc đời ông dành cho sự nghiệp giáo dục, nhất là giáo dục trẻ em nghèo và để lại cho đời nhiều lí luận giáo dục xuất sắc.
Ông cho rằng mục đích của giáo dục là phát triển toàn diện, cân đối con người để tạo nên công dân có ích cho xã hội. Ông coi giáo dục thể chất là một trong những trung tâm trong hệ thống giáo dục của ông với mục đích làm phát triển và cũng cố thể lực của trẻ em. Ông khuyên rằng người mẹ nuôi con cần phải thường xuyên quan tâm đến việc phát triển thể chất của trẻ. Việc giáo dục thể chất cho trẻ phải được tiến hành bằng cách thực hiện những hoạt động đơn giản trong trong cuộc sống hằng ngày.
Việc rèn luyện thân thể thường xuyên chẳng những làm phát triển thể chất cho trẻ mà còn phát triển nhân cách và một bước quan trọng để chuẩn bị cho trẻ vào cuộc sống lao động (Hà Nhật Thăng-Đào Thanh Âm, 1998). Jonh Locke (1632 – 1704) là một triết gia duy vật xuất sắc của nước Anh thế kỉ XVII. Ông đề rất cao vai trò của sức khoẻ đối với con người. Ông đưa ra nhiều lời khuyên về chế độ ăn uống, cách ăn mặc, cách luyện tập, rèn luyện thói quen cho trẻ để giúp trẻ trở thành một con người phong nhã, nhanh nhẹn, hoạt bát, sẵn sàng cầm vũ khí và trở thành một người lính (Hà Nhật Thăng-Đào Thanh Âm, 1998).
Mác và Ăngghen rất xem trọng giáo dục thể chất và quân sự vì đó là một mặt nhằm đào tạo con người phát triển toàn diện, nó góp phần góp phần tích cực thúc đầy sự hoàn thiện trí tuệ, tâm hồn. Hai ông cũng cho rằng giáo dục thể chất và quân sự phải phù hợp với đặc điểm tâm lí, sinh lí lứa tuổi và ngoài các hình thức thể dục bình thường, nên tăng cường du lịch, kết hợp với tổ chức lao động, sản xuất hợp lí (Hà Nhật Thăng-Đào Thanh Âm, 1998). 9 Theo cuốn sách giáo trình lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non của tác giả Đặng Hồng Phượng năm 2008 cũng đã có nhận định về sự phát triển của lí luận giáo dục thể chất cho trẻ như sau: P. Lexgáp là nhà sáng lập lí luận giáo dục thể chất người Nga đã xây dựng cơ sở lí luận về giáo dục thể chất.
Ông đã nghiên cứu hệ thống các bài tập thể chất cho trẻ, ý nghĩa vệ sinh và sức khoẻ của bài tập thể chất. Ông cho rằng, cơ sở để lựa chọn bài tập thể chất là phải tính đến những đặc điểm giải phẫu sinh lí và tâm lí, mức độ khó dần và đa dạng của các bài tập thể chất. Ông cũng cho rằng sự phát triển thể chất ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của con người như sự phát triển về trí tuệ, đạo đức thẩm mĩ và hoạt động lao động. Ông coi trọng giáo dục thái độ tự giác của trẻ trong quá trình giáo dục thể chất và yêu cầu người giáo viên cần tăng dần mức độ chịu đựng cơ thể trẻ và đa dạng các bài tập thể chất cho trẻ.
Ông cũng nghiên cứu lí luận và phương pháp tiến hành trò chơi vận động, thông qua trò chơi vận động góp phần phát triển nhân cách cho trẻ em (Đặng Hồng Phượng, 2008). Gorinhépxki (1857-1937) - giáo sư, bác sĩ nhi khoa là người đã làm rõ hơn về học thuyết về giáo dục thể chất của P. Ông nghiên cứu vấn đề vệ sinh của bài tập thể chất, thể dục chữa bệnh. Ông xác định những đặc trưng của giáo dục thể chất trong các giai đoạn khác nhau của cuộc sống con người (Đặng Hồng Phượng, 2008).
Krúpxkaia (1869 - 1939) cho rằng, giáo dục thể chất cho trẻ có ý nghĩa lớn, là nhiệm vụ quan trọng để phát triển thế hệ mai sau. Bà cũng xem trọng trò chơi vì nó góp phần phát triển thể chất cho trẻ và có vai trò tích cực trong giáo dục toàn diện cho con người (Đặng Hồng Phượng, 2008). Bưcốpva đã có nhiều đóng góp trong lĩnh vực lí luận và thực tiễn giáo dục thể chất cho trẻ mầm non với các tác phẩm "Rèn luyện cơ thể trẻ" và "Sự phát triển vận động cơ bản của trẻ mầm non"…(Đặng Hồng Phượng, 2008). Khuckhlaieva đã viết cuốn sách, "Lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mầm non".
Đây là sự đúc kết của hàng trăm công trình nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục thể chất cho trẻ mầm non (Đặng Hồng 10 Phượng, 2008). Từ những nghiên cứu của các nhà tư tưởng giáo dục trên thế giới, có thể thấy rằng giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục quan trọng và cần thiết và chúng chính là cơ sở vững chắc để phát triển hoạt động giáo dục thể chất trong trường học cũng như trong xã hội ở các quốc gia nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Các nghiên cứu ở trong nƣớc Có rất nhiều công trình ở Việt Nam nghiên cứu về lĩnh vực giáo dục thể chất cho học sinh mầm non, những công trình này đã cung cấp cơ sở lí luận cũng như hướng dẫn kỹ năng thực hành giáo dục thể chất cho học sinh mầm non tại các cơ sở giáo dục mầm non trong cả nước. Năm 1996 Trường Cao đẳng Sư phạm Mẫu giáo Trung ương III đã cho phát hành cuốn sách lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo.
Cuốn sách này ra đời trong thời điểm nhà trường gặp rất nhiều khó khăn, không có đủ tài liệu cho sinh viên nghiên cứu, học tập. Cuốn sách giúp mở rộng nhận thức cho sinh viên về lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo. Tác giả Hoàng Thị Bưởi (2001) với cuốn sách Phương pháp giáo dục thể chất trẻ em, nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội. Tác giả nghiên cứu những quy luật riêng, cụ thể hóa quá trình giáo dục với những phương hướng cụ thể, chỉ rõ mục đích, nhiệm vụ, phương tiện; đặt ra các nguyên tắc và phương pháp giáo dục thể chất; nghiên cứu các hình thức giáo dục thể chất mang lại hiệu quả cho quá trình tập luyện.
Tác giả Phan Thị Thu (2006) cũng đã cho ra đời giáo trình phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mầm non và đã được Hội đồng khoa học Trường cao đẳng Sư phạm Mẫu giáo Trung ương III thẩm định và nhà xuất bản giáo dục phát hành. Giáo trình gồm hai phần, tổng số là mười hai bài học. Phần đầu là “Những vấn đề chung”. Phần thứ hai là “Phương pháp tổ chức hướng dẫn các hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mầm non”.
Giáo trình giúp cho người học nắm được những kiến thức, kĩ năng cơ bản về phương pháp phát triển thể chất cho trẻ mầm non, phát triển năng lực chuyên môn và vận dụng vào thực tiễn quá trình giáo dục thể chất tại các cơ sở giáo dục mầm non. 11 Giáo trình lí luận và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non của tác giả Đặng Hồng Phượng (2008) đề cập đến hai vấn đề, đó là lí luận giáo dục thể chất và quá trình giáo dục thể chất cho trẻ ở trường mầm non. Sách gồm có 7 chương và trình bày đầy đủ lí luận giáo dục thể chất là một khoa học, nhiệm vụ, nguyên tắc, nội dung, phương pháp, hình thức, phương tiện giáo dục thể chất cho trẻ em lứa tuổi mầm non và tổ chức công tác giáo dục thể chất cho trẻ em ở trường mầm non. Phương pháp hình thành kĩ năng vận động cho trẻ mầm non của tác giả Đặng Hồng Phượng (2012).
Giáo trình đề cập đến ba vấn đề chủ yếu: Cơ sở lí luận của phương pháp hình thành kĩ năng vận động cho trẻ mầm non, hệ thống Phương pháp hình thành kĩ năng vận động cho trẻ mầm non và quá trình hình thành kĩ năng vận động cho trẻ mầm non. Cuốn sách Hướng dẫn tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non do các tác giả Nguyễn Bá Minh (chủ biên), Nguyễn Thị Mỹ Trinh, Bùi Thị Việt, Nguyễn Thị Thu Hà, Hoàng Thị Dinh biên soạn. Cuốn sách này đưa ra những nguyên tắc, nội dung cơ bản giúp giáo viên chủ động sáng tạo trong việc lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động; xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ; phối hợp với cha mẹ và cộng đồng giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non phù hợp với điều kiện thực tiễn của lớp, trường, đại phương. Cuốn sách này đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo thẩm định và nhà cấp phép cho nhà xuất bản Giáo dục Việt nam phát hành năm 2015.
Tác giả Tào Thị Hồng Vân (2009) với đề tài "Chăm sóc sức khoẻ trẻ mẫu giáo trong trường mầm non và đề xuất các giải pháp can thiệp”. Ở luận văn tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo trong trường mầm non và đề xuất triển khai thực nghiệm các biện pháp chính có tính khả thi cao như: Nâng cao vai trò và trách nhiệm của giáo viên về theo dõi tình trạng thể lực sức khoẻ của trẻ để phát hiện sớm trẻ mắc bệnh và đề phòng trẻ suy dinh dưỡng. Phối hợp các biện pháp giáo dục sức khoẻ theo hướng tích hợp các chủ đề, đáp ứng yêu cầu đổi mới. Nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành chăm sóc sức khoẻ cho trẻ của cán 12 bộ, giáo viên và cha mẹ.
Nâng cao năng lực quản lí chăm sóc sức khoẻ của cán bộ kiêm nhiệm về y tế học đường. Những biện pháp đã giúp cho các nhà quản lí trường mầm non nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo.