Luận văn thạc sĩ vnu ued quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn tiếng anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường trung học phổ thông quận tây hồ thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành tại các trường THPT quận Tây Hồ.

• Tác giả: Lê Thị Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Văn Minh
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Hoạt Động Dạy Học Môn Tiếng Anh Theo Tiếp Cận Năng Lực Thực Hành Ở Các Trường Trung Học Phổ Thông Quận Tây Hồ - Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết khoa học
• 0.7. Phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Quản lý và quản lý hoạt động dạy học
• 1.3. Các công trình nghiên cứu liên quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Vài nét về kinh tế-xã hội và giáo dục của quận Tây Hồ
• 2.2. Khảo sát thực tế
• 2.3. Thực trạng đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành
• 2.4. Đánh giá thực trạng quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
• 2.5. Nguyên nhân của thực trạng
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Các biện pháp quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
• 3.3. Khảo sát tính khả thi của biện pháp
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh tại trường THPT Tây Hồ

Quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục hiện đại. Tại trường THPT Tây Hồ, việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn phát huy năng lực thực hành của học sinh. Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

1.1. Khái niệm về quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh

Quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành bao gồm việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại nhằm phát huy khả năng giao tiếp của học sinh. Điều này đòi hỏi sự thay đổi trong cách thức tổ chức và quản lý hoạt động dạy học.

1.2. Tầm quan trọng của việc đổi mới dạy học tiếng Anh

Đổi mới dạy học tiếng Anh không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng ngôn ngữ mà còn trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết để hội nhập vào môi trường quốc tế. Việc này cũng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại trường THPT Tây Hồ.

II. Những thách thức trong quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới dạy học tiếng Anh, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu cơ sở vật chất, sự chưa đồng bộ trong phương pháp giảng dạy và sự thiếu hụt về năng lực của giáo viên là những yếu tố cản trở quá trình này.

2.1. Thiếu hụt về cơ sở vật chất

Nhiều trường THPT, bao gồm cả Tây Hồ, vẫn chưa có đủ trang thiết bị dạy học hiện đại. Điều này ảnh hưởng đến khả năng áp dụng các phương pháp dạy học mới và hiệu quả.

2.2. Năng lực của giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu

Giáo viên tiếng Anh tại các trường THPT cần được đào tạo thêm về các phương pháp dạy học hiện đại. Việc này sẽ giúp họ tự tin hơn trong việc áp dụng các phương pháp mới vào giảng dạy.

III. Phương pháp quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh hiệu quả

Để quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực, cần áp dụng một số phương pháp quản lý hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Tăng cường đào tạo cho giáo viên

Đào tạo giáo viên về các phương pháp dạy học mới là một trong những giải pháp quan trọng. Việc này giúp giáo viên tự tin hơn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại.

3.2. Cải thiện cơ sở vật chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học hiện đại sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp dạy học mới, từ đó nâng cao chất lượng dạy học.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trường THPT Tây Hồ

Việc áp dụng các phương pháp quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại trường THPT Tây Hồ. Học sinh đã có sự tiến bộ rõ rệt trong khả năng giao tiếp và sử dụng tiếng Anh trong thực tế.

4.1. Kết quả khảo sát thực trạng dạy học tiếng Anh

Khảo sát cho thấy rằng học sinh tại trường THPT Tây Hồ đã có sự cải thiện đáng kể trong kỹ năng giao tiếp tiếng Anh sau khi áp dụng các phương pháp dạy học mới.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Phản hồi từ học sinh và giáo viên cho thấy rằng việc đổi mới dạy học tiếng Anh đã tạo ra một môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo trong học tập.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực tại trường THPT Tây Hồ đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và phát triển hơn nữa để đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện đại.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh tại trường THPT Tây Hồ.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các trường quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học và tạo cơ hội cho học sinh thực hành tiếng Anh trong môi trường thực tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, ngoại ngữ đóng vai trò là chiếc chìa khóa then chốt mở ra cơ hội tiếp cận tri thức khoa học kỹ thuật và văn hóa toàn cầu. Nhận thức rõ tầm quan trọng này, ngành giáo dục Việt Nam đã triển khai quyết liệt Đề án Ngoại ngữ Quốc gia 2020 nhằm nâng cao toàn diện chất lượng đào tạo tiếng Anh trong hệ thống giáo dục quốc dân. Điều 4, mục 2 trong Luật Giáo dục nêu rõ yêu cầu: phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học và ý chí vươn lên. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều trường phổ thông cho thấy việc dạy và học tiếng Anh vẫn nặng về truyền thụ ngữ pháp để phục vụ thi cử, khiến học sinh gặp nhiều hạn chế khi sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp thực tiễn.

Nghiên cứu tập trung giải quyết nút thắt trong công tác quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành tại 4 trường trung học phổ thông trên địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội, bao gồm Trung học phổ thông Chu Văn An, Trung học phổ thông Tây Hồ, Trung học phổ thông Dân lập Đông Đô và Trung học phổ thông Dân lập Phan Chu Trinh. Với quy mô 91 lớp học, 3.556 học sinh, 30 giáo viên tiếng Anh và 15 cán bộ quản lý, đề tài thu thập và phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2014. Mục tiêu cốt lõi là làm sáng tỏ cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng công tác chỉ đạo chuyên môn của hiệu trưởng, từ đó đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý đồng bộ. Luận văn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học giúp nâng cao năng lực giao tiếp cho học sinh và tối ưu hóa hiệu quả quản trị nhà trường trong giai đoạn đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết hoạt động tâm lý học của Lev Vygotsky, khẳng định hoạt động lời nói là một dạng hoạt động đặc biệt được tạo thành từ các hành động và thao tác cụ thể. Do đó, dạy học ngoại ngữ không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tri thức ngôn ngữ tĩnh mà phải lấy hành động giao tiếp làm đơn vị dạy học cơ bản, thống nhất chặt chẽ giữa hình thức và chức năng ngôn ngữ. Đồng thời, đề tài tích hợp lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại với 4 chức năng quản lý cốt lõi: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra - đánh giá.

Khung lý thuyết của luận văn làm sáng tỏ 4 khái niệm nền tảng:

• Quản lý nhà trường: Sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới tập thể sư phạm nhằm đưa nhà trường đạt tới mục tiêu giáo dục xác định.
• Hoạt động dạy học môn Tiếng Anh: Quá trình tương tác thống nhất giữa giáo viên và học sinh, trong đó giáo viên giữ vai trò tổ chức, điều khiển, còn học sinh là chủ thể chủ động chiếm lĩnh ngôn ngữ.
• Năng lực thực hành ngoại ngữ: Khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ để sử dụng tiếng Anh thành thạo như một công cụ giao tiếp thông qua 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết trong các tình huống thực tế.
• Quản lý đổi mới hoạt động dạy học theo tiếp cận năng lực: Quá trình người quản lý hoạch định mục tiêu, chỉ đạo chuyển đổi phương pháp từ truyền thụ một chiều sang tổ chức hoạt động học tập tích cực, phát triển năng lực ứng xử ngôn ngữ của người học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu lý luận, phương pháp nghiên cứu thực tiễn và phương pháp thống kê toán học. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát bằng phiếu hỏi chuẩn hóa, quan sát dự giờ và phỏng vấn sâu trực tiếp cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh trong thời gian thực hiện đề tài.

Về quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu:

• Cán bộ quản lý và giáo viên tiếng Anh: Khảo sát toàn bộ tổng thể gồm 15 cán bộ quản lý (4 Hiệu trưởng, 7 Phó Hiệu trưởng, 4 Tổ trưởng chuyên môn) và 30 giáo viên tiếng Anh đang công tác tại 4 trường trung học phổ thông trên địa bàn quận Tây Hồ bằng phương pháp chọn mẫu hệ thống.
• Học sinh: Chọn ngẫu nhiên hệ thống 150 học sinh thuộc các khối lớp 10, 11 và 12 tại 4 trường khảo sát để thu thập góc nhìn đa chiều về chất lượng giờ học và môi trường thực hành ngôn ngữ.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc sử dụng phương pháp thống kê mô tả, tính toán tỷ lệ phần trăm và đối chiếu chéo giữa nhận định của cấp quản lý với giáo viên trực tiếp giảng dạy giúp lượng hóa chính xác mức độ thực hiện các nội dung chuyên môn. Cách tiếp cận này loại bỏ các đánh giá cảm tính, phản ánh trung thực mối tương quan giữa năng lực quản trị của ban giám hiệu và mức độ phát triển năng lực thực hành của học sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực chứng tại các trường trung học phổ thông quận Tây Hồ mang lại những dữ liệu định lượng quan trọng:

• Nhận thức chung về đổi mới: 100% cán bộ quản lý và giáo viên tiếng Anh đều đồng thuận về tính cấp thiết của việc đổi mới phương pháp dạy học. Cụ thể, có 53,33% cán bộ quản lý đánh giá ở mức rất cần thiết và 46,67% đánh giá cần thiết. Đối với giáo viên tiếng Anh, tỷ lệ này lần lượt là 43,33% rất cần thiết và 56,67% cần thiết.
• Cơ cấu và trình độ chuyên môn của đội ngũ: Đội ngũ giáo viên tiếng Anh có tỷ lệ trẻ hóa cao với 76,66% giáo viên trẻ năng động, có thế mạnh về công nghệ thông tin. Về trình độ đào tạo, 100% đạt chuẩn, trong đó có 37,78% cán bộ quản lý và giáo viên đạt trình độ trên chuẩn thạc sĩ (cán bộ quản lý đạt 46,67% và giáo viên tiếng Anh đạt 33,33%).
• Sự thiên lệch trong hình thức tổ chức và phương pháp dạy học: 100% cán bộ quản lý và giáo viên xác nhận hoạt động dạy học hầu như chỉ diễn ra trong không gian lớp học truyền thống. Hình thức làm việc cá nhân được sử dụng rất thường xuyên (86,67% cán bộ quản lý và 83,33% giáo viên đồng tình). Ngược lại, hoạt động ngoại khóa bị xem nhẹ với 53,34% cán bộ quản lý đánh giá chỉ thực hiện thỉnh thoảng và 13,33% cho biết không thực hiện. Đặc biệt, phương pháp dạy học theo dự án có tới 66,67% cán bộ quản lý và 76,66% giáo viên xác nhận hoàn toàn chưa từng áp dụng.
• Mức độ làm chủ năng lực giao tiếp của học sinh: Mặc dù có 73,33% đến 76,67% giáo viên nhận định học sinh ở mức khá và tốt khi vận dụng kiến thức cơ bản vào bài học, nhưng có tới 40,00% giáo viên đánh giá học sinh chỉ ở mức trung bình và yếu về sự tự tin, tự nhiên trong giao tiếp cũng như mức độ tích cực sử dụng tiếng Anh ngoài lớp học. Chỉ có 26,00% học sinh tự tin về khả năng phản xạ nhanh trong các tình huống giao tiếp thông thường.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu thu thập được có thể trình bày trực quan qua biểu đồ tròn so sánh tỷ lệ nhận thức giữa cấp quản lý và giáo viên, kết hợp bảng ma trận tần suất sử dụng các phương pháp giảng dạy trên lớp. Kết quả khảo sát cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa nhận thức lý thuyết và hành động thực tiễn. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc công tác kiểm tra, đánh giá tại các kỳ thi quốc gia chủ yếu tập trung vào ngữ pháp, từ vựng và kỹ năng đọc hiểu dạng trắc nghiệm, chưa đánh giá trực tiếp kỹ năng nghe và nói. Điều này tạo áp lực buộc giáo viên phải duy trì lối dạy luyện đề truyền thống.

Bên cạnh đó, sĩ số học sinh trên mỗi lớp còn đông, cơ sở vật chất và phòng lab chuyên dụng chưa đồng bộ khiến 32,00% giáo viên còn lúng túng trong việc khai thác thiết bị dạy học hiện đại. Khoảng 21,00% giáo viên lớn tuổi có tâm lý ngại thay đổi, duy trì giáo án cũ nhiều năm. Mối tương quan so sánh với các nghiên cứu giáo dục cùng giai đoạn tại các địa phương khác như huyện Thường Tín, huyện Bố Trạch hay tỉnh Vĩnh Phúc cho thấy điểm nghẽn chung không nằm ở việc thiếu chủ trương, mà nằm ở khâu quản trị nhà trường. Công tác quản lý của ban giám hiệu phần lớn mới dừng lại ở việc kiểm tra tiến độ chương trình và sổ sách hành chính, thiếu các biện pháp tư vấn chuyên môn sâu và chưa thiết lập được môi trường giao tiếp thực tế cho học sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tháo gỡ triệt để các hạn chế nêu trên, luận văn đề xuất 6 biện pháp quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành:

• Nâng cao nhận thức và năng lực sư phạm hiện đại: Ban Giám hiệu tổ chức sinh hoạt chuyên đề định kỳ hàng tháng, bồi dưỡng cho 100% giáo viên tiếng Anh về kỹ thuật dạy học tích cực, phương pháp dạy học theo dự án và ứng dụng công nghệ thông tin. Thời gian triển khai liên tục trong suốt năm học.
• Chuẩn hóa mục tiêu và tinh giản nội dung dạy học: Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết theo định hướng chuẩn đầu ra năng lực giao tiếp, tăng thời lượng thực hành khẩu ngữ lên tối thiểu 40% trong mỗi tiết học. Chỉ đạo thực hiện ngay từ đầu học kỳ I.
• Đổi mới quy trình kiểm tra, đánh giá người học: Chỉ đạo giáo viên bộ môn tái cấu trúc đề kiểm tra định kỳ 15 phút và 45 phút, bắt buộc dành 25% tỷ lệ điểm số cho kỹ năng nghe, kết hợp tỷ lệ tự luận và trắc nghiệm ở mức 3/7 nhằm rèn luyện đồng bộ 4 kỹ năng ngôn ngữ.
• Đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học: Chỉ đạo giáo viên kết hợp linh hoạt giữa làm việc cá nhân và thảo luận nhóm, giảm tỷ lệ diễn giảng một chiều xuống dưới 30% thời lượng tiết dạy, khuyến khích học sinh chủ động tìm tòi kiến thức.
• Hiện đại hóa cơ sở vật chất và trang thiết bị: Ban Giám hiệu lập kế hoạch bổ sung nguồn kinh phí mua sắm thiết bị nghe nhìn, máy chiếu, nâng cấp đường truyền internet, bảo đảm 100% giáo viên khai thác hiệu quả phòng học bộ môn và học liệu số.
• Mở rộng không gian ngoại khóa và giao lưu ngôn ngữ: Đoàn Thanh niên phối hợp với Tổ Ngoại ngữ duy trì câu lạc bộ tiếng Anh sinh hoạt 2 tuần một lần, tổ chức các ngày hội giao lưu văn hóa và liên kết với các đơn vị quốc tế nhằm tạo môi trường thực hành ngôn ngữ thường xuyên cho học sinh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý các trường trung học phổ thông: Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng có thể ứng dụng trực tiếp hệ thống giải pháp quản lý 4 chức năng để chỉ đạo tổ chuyên môn, chuyển trọng tâm quản lý từ kiểm soát hành chính sang nâng cao chất lượng thực học.
• Tổ trưởng chuyên môn và Giáo viên Tiếng Anh: Cung cấp tài liệu tham khảo giá trị về cách thức thiết kế bài giảng tương tác, tổ chức hoạt động cặp nhóm và phương pháp xây dựng ma trận đề kiểm tra đánh giá toàn diện 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.
• Học viên cao học và Nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp khung lý thuyết mẫu mực, hệ thống bảng hỏi điều tra thực chứng được thiết kế bài bản và phương pháp phân tích số liệu khoa học để phát triển các đề tài liên quan.
• Chuyên viên phụ trách chuyên môn tại các Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng nguồn dữ liệu khảo sát thực tế làm căn cứ hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên và chỉ đạo triển khai Đề án Ngoại ngữ phù hợp với điều kiện từng địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tiếp cận năng lực thực hành tiếng Anh dựa trên nền tảng lý thuyết nào?

Đề tài dựa trên thuyết tâm lý học hoạt động của Lev Vygotsky, xác định hoạt động lời nói là đơn vị dạy học căn bản. Dạy học tiếng Anh theo hướng tiếp cận năng lực thực hành coi giao tiếp vừa là mục tiêu tối hậu, vừa là phương tiện chủ đạo nhằm hình thành khả năng ứng xử ngôn ngữ linh hoạt cho học sinh trong đời sống.

Rào cản lớn nhất trong công tác đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại quận Tây Hồ là gì?

Rào cản lớn nhất là sự chi phối của cấu trúc thi cử quốc gia vốn nặng về ngữ pháp và từ vựng viết. Thêm vào đó, áp lực sĩ số lớp học đông và sự thiếu thốn về không gian ngoại khóa khiến 100% hoạt động dạy học chỉ đóng khung trong lớp, làm giảm động lực thực hành giao tiếp tự nhiên của học sinh.

Tại sao phương pháp dạy học theo dự án lại có tỷ lệ áp dụng rất thấp trong khảo sát?

Số liệu chỉ ra 66,67% cán bộ quản lý và 76,66% giáo viên xác nhận chưa từng thực hiện dạy học theo dự án. Nguyên nhân do phương pháp này đòi hỏi nhiều thời gian chuẩn bị, quỹ thời gian phân phối chương trình trên lớp bị hạn chế và giáo viên chưa được tập huấn chuyên sâu về kỹ năng quản lý dự án học tập.

Biện pháp nào giúp khắc phục sự lệch pha giữa dạy kiến thức thi cử và rèn luyện kỹ năng giao tiếp?

Luận văn đề xuất giải pháp đổi mới khâu kiểm tra đánh giá bằng cách đưa cấu trúc kiểm tra kỹ năng nghe chiếm 25% tổng số điểm trong mọi bài thi định kỳ từ lớp 6 đến lớp 12. Việc thay đổi hình thức đánh giá sẽ tạo động lực trực tiếp buộc giáo viên và học sinh phải tăng cường luyện tập kỹ năng nghe - nói trên lớp.

Mô hình quản lý đề xuất trong luận văn có thể áp dụng cho các địa phương khác không?

Hệ thống 6 giải pháp trong luận văn được xây dựng trên các nguyên tắc quản lý phổ quát và bám sát chương trình giáo dục phổ thông. Vì vậy, các trường trung học phổ thông tại các đô thị hoặc địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng hoàn toàn có thể áp dụng linh hoạt vào thực tiễn quản trị nhà trường.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành, khẳng định vai trò quyết định của công tác quản trị chuyên môn đối với chất lượng đầu ra của học sinh.
• Phân tích toàn diện thực trạng tại 4 trường trung học phổ thông quận Tây Hồ, chỉ rõ 100% cán bộ và giáo viên có nhận thức đúng đắn nhưng việc triển khai thực tế còn bị giới hạn bởi không gian lớp học truyền thống và phương thức kiểm tra cũ.
• Xác định nguyên nhân then chốt khiến 40,00% học sinh còn thiếu tự tin trong giao tiếp bắt nguồn từ công tác quản lý còn mang nặng tính hành chính và sự bất cập trong cấu trúc đánh giá thi cử.
• Đề xuất 6 nhóm biện pháp quản lý mang tính đột phá, chú trọng vào đào tạo lại đội ngũ giáo viên, chuẩn hóa tỷ lệ 25% nội dung kiểm tra kỹ năng nghe và mở rộng môi trường ngoại khóa ngôn ngữ.
• Cung cấp nguồn tài liệu khoa học chuẩn xác, có giá trị ứng dụng cao cho cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên ngoại ngữ và các nhà nghiên cứu trong lộ trình đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Quản lý và quản lý hoạt động dạy học đã được đề cập đến từ rất lâu. Ban đầu cơ sở lý luận về dạy học , quản lý hoạt động dạy học chỉ thể hiện dưới dạng một số ý tưởng của những nhà triết học, sau đó dần dần phát triển và hoàn thiện hơn. Gần đây đã chú ý bàn luận về hiệu quả của quản lý nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng.

Quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ trọng tâm của người quản lý các cơ sở giáo dục, đồng thời cũng là nội dung quan trọng nhất trong công tác quản lý trường học. Chính vì vậy vấn đề quản lý hoạt động dạy học luôn được các nhà nghiên cứu khoa học, các nhà quản lý giáo dục đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học, giáo trình giảng dạy của các trường đại học sư phạm, các luận văn chuyên ngành quản lý giáo dục. Tiếng Anh là một môn học nằm trong chương trình giáo dục, không thể tách rời với các môn học khác nên phần lớn các biện pháp quản lý dạy học nói chung đều có thể áp dụng được khi nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh. Các công trình về quản lý giáo dục của các tác giả như Nguyễn Đức Chính, Đặng Quốc Bảo (2004), Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Nguyễn Công Bằng, Cao Duy Bình đều tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động của giáo viên và học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Ngoài ra có thể kể đến các công trình khác như : Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO & TQM (Trần Khánh Đức, 2004); Đại cương khoa học quản lý giáo dục, Bài giảng cho cao học quản lý giáo dục (Nguyễn Trọng Hậu, 2009) ; Đại cương khoa học quản lý (Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc, 2010) ; Những vấn đề về lãnh đạo – quản lý và sự vận dụng vào điều hành nhà trường, Bài giảng cho học viên cao học quản lý giáo dục (Đặng Quốc bảo, 2010). Về quản lý ĐMHĐDH và quản lý chất lượng, hiệu quả dạy học các công trình nghiên cứu của tác giả Trần Kiểm, Trần Kiều, Trần Bá Hoành, Quách Tuấn Ngọc luôn lấy người học làm trung tâm với phương châm là người học tích cực, chủ động, sáng tạo trong suốt quá trình học tập. Ngoài ra Bộ GD&ĐT đặc biệt quan tâm đến vấn đề này với việc tổ chức hội thảo: “Chỉ đạo, quản lý hoạt động đổi 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mới PPDH ở các trường phổ thông” năm 2009 tại Thành Phố Vinh tỉnh Nghệ An. Hội thảo do Phó Thủ Tướng, nguyên Bộ Trưởng Bộ GD&ĐT, GS Nguyễn Thiện Nhân chủ trì.

Nhiều luận văn thạc sỹ chuyên ngành QLGD cũng đã đề cập đến vấn đề này, trong đó có thể kể đến : “Biện pháp quản lí hoạt động dạy học tiếng Anh đối với các trường Trung học phổ thông huyện Thường Tín, Hà Tây” (Nguyễn Thị Thuý Phương - 2007); “Một số giải pháp quản lý công tác đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở các trường trung học phổ thông huyện bố trach, tỉnh Quảng Bình” (Nguyễn Tất Thiện-2012); “Quản lý của sở giáo dục và đào tạo Vĩnh Phúc đối với hoạt động dạy học ngoại ngữ tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh”(Bành Hái Ninh-2013). Luận văn của các tác giả tập trung đề xuất những biện pháp quản lý HĐDH bộ môn. Đó là những công trình có giá trị về lý luận và thực tiễn, phù hợp với việc thực hiện chức trách của Hiệu trưởng, đồng thời giúp các CBQL nhà trường nói chung và Hiệu trưởng các trường THPT tham khảo để vận dụng trong công tác quản lý của mình. Nhìn chung các đề tài trên đều hướng về việc phân tích quản lý HĐDH nhưng ít đề tài nào nghiên cứu về quản lý đổi mới HĐDH môn tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT.

Đối với quận Tây Hồ, việc nghiên cứu các biện pháp quản lý đổi mới HĐDH của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và chất lượng dạy học ở các trường THPT cũng đã được quan tâm nghiên cứu, song trên thực tế chưa thật hiệu quả. Vì vậy, trong khuôn khổ luận văn này tác giả muốn dựa vào cơ sở lý luận của công tác quản lý, để tìm hiểu thực trạng quản lý đổi mới HĐDH môn tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT trên địa bàn quận Tây Hồ, từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần thực hiện đổi mới căn bản và toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu xã hội hiện nay. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý Ngày nay thuật ngữ quản lý đã trở nên phổ biến nhưng chưa có một định nghĩa thống nhất.

Có người cho quản lý là hoạt động nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc qua sự nỗ lực của người khác. Cũng có người cho quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo phối hợp những nổ lực cá nhân nhằm đạt được mục 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đích của nhóm. Tuy nhiên, theo nghĩa rộng, quản lý là hoạt động có mục đích của con người, cho đến nay nhiều người cho rằng quản lý chính là các hoạt động do một hoặc nhiều người điều phối hành động của những người khác nhằm thu được kết quả mong muốn.TS Đặng Quốc Bảo: “Hoạt động quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình "Quản" gồm sự coi sóc giữ gìn để duy trì tổ chức ở trạng thái ổn định, quá trình "Lý" gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ vào phát triển". Như vậy quản lý chính là hoạt động tạo ra sự ổn định và thúc đẩy sự phát triển của tổ chức đến một trạng thái mới có chất lượng cao hơn.[13] Từ những quan điểm của các định nghĩa trên và xét quản lý với tư cách là một hành động, có thể định nghĩa: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.

Trong định nghĩa trên cần lưu ý một số điểm sau: - Quản lý bao giờ cũng là một tác động hướng đích, có mục tiêu xác định. - Quản lý thể hiện mối liên hệ giữa hai bộ phận chủ thể quản lý và đối tượng quản lý, đây là quan hệ ra lệnh – phục tùng, không đồng cấp và có tính bắt buộc. - Quản lý bao giờ cũng là quản lý con người. - Quản lý là sự tác động, mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp với quy luật khách quan.

- Quản lý xét về mặt công nghệ là sự hoạt động của thông tin. - Quản lý có khả năng thích nghi giữa chủ thể với đối tượng quản lý và ngược lại. Quản lý có bốn chức năng cơ bản, đó là kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra. Chức năng của quản lý được diễn đạt theo nhiều cách: - “Chức năng quản lý là tập hợp các nhiệm vụ mà chủ thể quản lý phải thực hiện để đạt mục đích và mục tiêu quản lý đề ra - “Chức năng quản lý là dạng hoạt động quản lý thông qua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định.

Các chức năng cơ bản của quản lý gắn kết với nhau, chi phối lẫn nhau tạo thành một thể thống nhất của hoạt động quản lý. Quản lý nhà trường Nhà trường là tổ chức cơ sở của các cấp QLGD, cho nên quản lý nhà trường là nội dung quan trọng của QLGD. Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trường hay nói rộng ra là quản lý giáo dục là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định” Quản lý nhà trường là quản lý hoạt động giáo dục của nhà giáo, hoạt động học tập và rèn luyện của người học, các nguồn lực đáp ứng yêu cầu của hoạt động giáo dục của nhà trường, như: tổ chức và quản lý các hoạt động sư phạm trên lớp và ngoài giờ lên lớp; quản lý nhà giáo, cán bộ nhân viên và HS; quản lý cơ sở vật chất, phương tiện giáo dục; quản lý tài chính, tài sản của nhà trường. Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học 1.

Hoạt động dạy học Hoạt động dạy học là quá trình hoạt động thống nhất giữa GV và HS. Trong đó, dưới tác dụng chủ đạo (tổ chức, điều khiển) của GV, HS tự giác, tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học đã đặt ra. Hoạt động dạy học trong nhà trường bao gồm hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS. Chủ thể của hoạt động dạy là Thầy, chủ thể của hoạt động học là Trò, đó là hai hoạt động khác nhau nhưng không đối lập nhau, mà có sự thống nhất cao của hai mặt để hướng tới cùng một mục đích.

HĐDH có ưu thế tuyệt đối trong việc hình thành tri thức, phát triển năng lực tư duy thông qua việc dạy các môn học cơ bản, đồng thời đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện. Hoạt động ấy bao gồm toàn bộ việc giảng dạy, giáo dục của GV, việc học tập, rèn luyện của HS theo nội dung giáo dục toàn diện nhằm đào tạo thế hệ trẻ thành những người làm chủ đất nước, có văn hóa, có sức khỏe, có ý thức giác ngộ xã hội chủ nghĩa để đáp ứng nhu cầu xây dựng xã hội mới. Quản lý hoạt động dạy học Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm của mỗi nhà trường, đóng vai trò chủ đạo trong quá trình dạy học, người lãnh đạo tổ chức và điều khiển quá trình sư phạm tổng thể là đội ngũ GV. Cho nên, quản lý tốt HĐDH trong nhà trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định chất lượng sản phẩm giáo dục.[19] Quản lý HĐDH là một bộ phận cấu thành chủ yếu của hệ thống quản lý GD&ĐT trong trường học.

Thông qua việc chỉ đạo thực hiện chức năng tổng hợp; phát triển nhân cách, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước, quản lý HĐDH phải định hướng chủ yếu vào sự phát triển mọi năng lực 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.