phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lí quá trình dạy học theo học chế tín chỉ ở trường cao đẳng, đại học Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lí quá trình dạy học các môn chuyên ngành tại trường Cao đẳng Công nghệ Viettronics theo học chế tín chỉ. Chƣơng 3: Biện pháp quản lí quá trình dạy học các môn chuyên ngành tại trường Cao đẳng Công nghệ Viettronics theo học chế tín chỉ. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC 1.
Tổng quan các công trình nghiên cứu về quản lí quá trình dạy học Giáo dục và Đào tạo luôn được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, luôn dành những ưu tiên để phát triển - coi "Giáo dục là quốc sách hàng đầu" nhằm phát triển nguồn nhân lực tri thức cho xã hội, tạo bước đột phá trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa chỉ có thể thành công khi chúng ta có một nguồn lực có chất lượng. Vì vậy chiến lược phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta trong giai đoạn này là một vấn đề sống còn của dân tộc. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã đề ra định hướng “Phát triển và nâng cao chất lượng đào tạo đại học, cao đẳng…” “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lí giáo dục, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”.
Trong quản lí giáo dục, đã có một số công trình nghiên cứu về biện pháp quản lí quá trình dạy học theo học chế tín chỉ như Luận văn thạc sĩ Phạm Thị Hoa ở trường Đại học KHXH&NV - Đại học QGHN, Phùng Thế Nghị ở trường Đại học Quốc Gia Hà Nội, Nguyễn Thu Phương ở trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc Gia Hà Nội. Ngoài ra còn khá nhiều công trình đề cập đến công tác quản lí quá trình dạy học theo học chế tín chỉ. Song phần lớn các công trình tập trung nhiều vào nghiên cứu các biện pháp quản lí dạy học các môn ngoại ngữ hay các môn khoa học cơ bản theo học chế tín chỉ. Quá trình dạy học là một trong những hoạt động trọng tâm, quyết định sự thành công hay thất bại của quá trình giáo dục.
Trong quá trình dạy học, vấn đề quản lí lại là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Mặc dù đã có nhiều 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com công trình nghiên cứu về quản lí quá trình dạy học theo học chế tín chỉ nhưng quản lí quá trình dạy học là một quá trình phức tạp, phụ thuộc vào thời gian, môi trường, tính chất quản lí của từng ngành nghề đào tạo và từng trường khác nhau. Vì vậy muốn cho việc quản lí được thực hiện tốt thì phải nghiên cứu đặc điểm của từng trường, đặc điểm của từng ngành nghề và đặc thù riêng thì mới có thể quản lí tốt được. Trường Cao đẳng Công nghệ Viettronics mới đưa triển khai thực hiện đào tạo theo học chế tín chỉ từ năm 2009, với kinh nghiệm đào tạo còn khiêm tốn, kinh nghiệm quản lí quá trình dạy học còn chưa nhiều, do đó việc nghiên cứu “Quản lí quá trình dạy học các môn chuyên ngành tại Trường Cao đẳng Công nghệ Viettronics theo học chế tín chỉ” nhằm mục đích nêu lên những vấn đề quản lí quá trình dạy học các môn chuyên ngành theo học chế tín chỉ hiện nay, đồng thời đưa ra một số biện pháp quản lí quá trình dạy học các môn chuyên ngành theo học chế tín chỉ nhằm nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường.
Những khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lí Quản lí là một hoạt động phổ biến không thể thiếu được trong mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và có tác động liên quan đến con người. Ngay từ khi con người bắt đầu hình thành nhóm, đã biết phối hợp các nỗ lực cá nhân để thực hiện mục tiêu duy trì sự sống. Khi xuất hiện nền sản xuất xã hội, nhu cầu phối hợp các hoạt động riêng lẻ càng tăng lên; bất cứ một tổ chức, một lĩnh vực nào, từ sự hoạt động của nền kinh tế quốc dân, của một doanh nghiệp, một đơn vị hành chính sự nghiệp… đến một tập thể nhỏ như tổ chuyên môn, tổ sản xuất bao giờ cũng có hai phân hệ: Người quản lí và đối tượng được quản lí.
Sự cần thiết của quản lí trong một tập thể lao động được K.Marx viết: “Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động chung nào đó, tiến hành trên quy mô tương đối lớn, ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất khác; với sự vận động của những cơ quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển lấy mình; một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [14, tr.Marx đã thấy được bản chất quản lí: là một hoạt động lao động để điều khiển lao động, một hoạt động tất yếu vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội loài người. Quản lí đã trở thành một hoạt động phổ biến, mọi nơi, mọi lúc, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi người. Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung.
Có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm quản lí, tùy thuộc bào các cách tiếp cận, góc độ nghiên cứu và hoàn cảnh xã hội, kinh tế, chính trị. Có thể nêu một số quan điểm điển hình về khái niệm quản lí như sau: F.W Taylor (1856 - 1915) cho rằng: “Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hóa và phải quản lí chặt chẽ. Quản lí là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó như thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất” [22, tr.Fayol cho rằng: “Quản lí là sự dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp và kiểm tra. Đó chính là những chức năng cơ bản của nhà quản lí”[13,tr.
Theo Harold Koontz: “Quản lí là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm (tổ chức). Mục đích của mọi nhà quản lí là hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [26,tr. Theo Hà Sĩ Hồ: “Quản lí là một quá trình tác động có định hướng có chủ đích, có tổ chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường, nhằm giữ cho sự vận 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [15,tr. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lí là tác động có mục đích có kế hoạch của chủ thể quản lí đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lí) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [26,tr.
Theo tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lí là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu; quản lí là một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lí mong muốn” [25,tr. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Công tác quản lí của một tổ chức xét cho cùng là thực hiện hai quá trình liên hệ chặt chẽ với nhau: quản và lí. Quá trình “quản” gồm coi sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định; quá trình “lí” bao gồm việc sửa sang, sắp xếp, đổi mới, đưa vào hệ thống vào thế phát triển”.25] Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí: “Hoạt động quản lí là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lí (người quản lí) đến khách thể quản lí (người bị quản lí) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”.38] Từ những quan điểm trên, có thể thấy rằng quản lí là một hoạt động tất yếu của xã hội.
Quản lí luôn tồn tại với tư cách là một hệ thống gồm các yếu tố: chủ thể quản lí (người quản lí, tổ chức quản lí), khách thể quản lí (người bị quản lí, đối tượng quản lí) gồm: con người, trang thiết bị kỹ thuật, tài chính… Bản chất của hoạt động quản lí là cách thức tác động (tổ chức, điều khiển, chỉ huy) hợp quy luật của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt hiệu quả mong muốn và mục tiêu đề ra. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quản lí vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật. Quản lí là một khoa học vì các hoạt động quản lí luôn là hoạt động có tổ chức, có định hướng, dựa trên những quy luật, những nguyên tắc và có phương pháp hoạt động cụ thể. Quản lí là một nghệ thuật vì hoạt động quản lí phải được vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với từng điều kiện cụ thể, đòi hỏi người quản lí phải có kỹ năng thuyết phục, khả năng ứng xử sáng tạo, linh hoạt và mềm dẻo.2 Quản lí giáo dục Để tồn tại và phát triển, con người phải trải qua quá trình lao động, học tập và cuộc sống hàng ngày, con người nhận thức thế giới xung quanh, dần dần tích lũy được kinh nghiệm, từ đó nảy sinh nhu cầu truyền đạt những hiểu biết ấy cho nhau.
Đó chính là nguồn gốc phát sinh của hiện tượng giáo dục. Giáo dục là một hiện tượng xã hội loài người, bản chất của nó là sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài người. Nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, tinh hoa văn hóa dân tộc, nhân loại được thừa kế, bổ sung và trên cơ sở đó, xã hội loài người không ngừng tiến lên.