Nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học môn không chuyên tại trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, Điện Biên

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý dạy học môn không chuyên tại trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, tỉnh Điện Biên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Lưu Văn Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Trần Anh Tuấn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG THPT CHUYÊN
• 1.1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.1.2.1. Quản lý nhà trường
• 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHÔNG CHUYÊN TẠI TRƢỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 2.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Khái quát về địa bàn tỉnh Điện Biên
• 2.1.2. Khái quát về hệ thống trường lớp và quy mô học sinh tỉnh Điện Biên
• 2.1.3. Quá trình phát triển của trường THPT chuyên Lê Quý Đôn
• 2.1.4. Mục tiêu chiến lược phát triển của trường giai đoạn 2010 - 2020
• 2.2. Tổ chức và đội ngũ GV
• 2.3. Thành tích học tập của HS
• 2.4. Các điều kiện đảm bảo hoạt động dạy và học
• 2.5. Thực trạng hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên
• 2.5.1. Mô tả cách thức nghiên cứu
• 2.5.2. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV và HS về môn không chuyên
• 2.5.3. Kết quả giáo dục 2 năm liền kề
• 2.5.4. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Điện Biên
• 2.5.4.1. Thực trạng quản lý việc phân công giảng dạy theo loại môn học
• 2.5.4.2. Thực trạng quản lý thực hiện nội dung chương trình theo loại môn học
• 2.5.4.3. Thực trạng phương pháp giảng dạy của GV theo loại môn học
• 2.5.4.4. Thực trạng hoạt động tự học của HS đối với các môn không chuyên
• 2.5.4.5. Thực trạng biện pháp quản lý hoạt động học tập đối với các loại môn học
• 2.5.4.6. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập các môn học
• 2.5.4.7. Thực trạng quản lý CSVC và TBDH phục vụ hoạt động dạy học các môn học
• 2.5.5. Đánh giá chung về quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn
• 2.5.6. Nguyên nhân của những tồn tại và những vấn đề cần giải quyết
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHÔNG CHUYÊN TẠI TRƢỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 3.1. Những nguyên tắc xác lập các biện pháp quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên
• 3.1.1. Đảm bảo tính mục đích và kế thừa và phát triển
• 3.1.2. Đảm bảo tính khoa học
• 3.1.3. Đảm bảo tính khả thi và hiệu quả
• 3.1.4. Đảm bảo tính đồng bộ
• 3.2. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức CBQL, GV, HS và phụ huynh HS về mục tiêu, vai trò các môn không chuyên trong giáo dục
• 3.2.2. Xác định rõ mục tiêu, kế hoạch quản lý HĐDH các môn không chuyên trong kế hoạch công tác của nhà trường
• 3.2.3. Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học các môn không chuyên theo hướng dạy HS tự học
• 3.2.4. Quản lý hoạt động tự học ngoài giờ lên lớp
• 3.2.5. Đổi mới quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá và xếp loại kết quả học tập các môn không chuyên
• 3.2.6. Tăng cường xã hội hóa công tác giáo dục và huy động cộng đồng tham gia quản lý giáo dục nhằm đạt mục tiêu giáo dục các môn không chuyên
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Mô tả cách thức tổ chức khảo sát
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀ I LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học môn không chuyên tại THPT Lê Quý Đôn

Quản lý dạy học môn không chuyên tại trường THPT Lê Quý Đôn là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Trường THPT Lê Quý Đôn, với sứ mệnh đào tạo học sinh giỏi, cần có những phương pháp quản lý hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy học các môn không chuyên. Việc này không chỉ giúp học sinh phát triển toàn diện mà còn đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời kỳ hội nhập.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý dạy học

Quản lý dạy học là quá trình tổ chức, điều hành và giám sát các hoạt động dạy học nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Vai trò của quản lý dạy học không chỉ là đảm bảo chất lượng giáo dục mà còn tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh phát huy tối đa khả năng của mình.

1.2. Đặc điểm của môn không chuyên tại trường THPT

Môn không chuyên tại trường THPT Lê Quý Đôn thường có đặc điểm là không được chú trọng như các môn chuyên. Điều này dẫn đến việc học sinh có xu hướng học lệch, ảnh hưởng đến kết quả học tập. Cần có những biện pháp quản lý phù hợp để khắc phục tình trạng này.

II. Thách thức trong quản lý dạy học môn không chuyên tại THPT Lê Quý Đôn

Quản lý dạy học môn không chuyên tại THPT Lê Quý Đôn đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ phía giáo viên mà còn từ học sinh và phụ huynh. Việc nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của môn không chuyên là một trong những nguyên nhân chính.

2.1. Nhận thức của giáo viên về môn không chuyên

Nhiều giáo viên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của môn không chuyên trong việc phát triển toàn diện học sinh. Điều này dẫn đến việc giảng dạy không hiệu quả và thiếu sự đầu tư cần thiết.

2.2. Tình trạng học sinh học lệch

Học sinh thường tập trung vào các môn chuyên, dẫn đến việc các môn không chuyên bị bỏ qua. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn làm giảm sự phát triển toàn diện của học sinh.

III. Phương pháp quản lý dạy học môn không chuyên hiệu quả

Để nâng cao chất lượng dạy học môn không chuyên, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp giáo viên cải thiện kỹ năng giảng dạy mà còn tạo động lực cho học sinh trong việc học tập.

3.1. Đổi mới phương pháp giảng dạy

Đổi mới phương pháp giảng dạy là cần thiết để thu hút học sinh. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp học sinh chủ động hơn trong việc tiếp thu kiến thức.

3.2. Tăng cường hoạt động ngoại khóa

Hoạt động ngoại khóa là một phần quan trọng trong việc phát triển kỹ năng cho học sinh. Tăng cường các hoạt động này sẽ giúp học sinh có cơ hội thực hành và áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại THPT Lê Quý Đôn

Việc áp dụng các biện pháp quản lý dạy học môn không chuyên tại THPT Lê Quý Đôn đã mang lại những kết quả tích cực. Nghiên cứu cho thấy rằng, khi giáo viên và học sinh cùng tham gia vào quá trình quản lý, chất lượng dạy học sẽ được nâng cao.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng phương pháp mới

Khi áp dụng các phương pháp giảng dạy mới, kết quả học tập của học sinh đã có sự cải thiện rõ rệt. Học sinh không chỉ đạt điểm cao hơn mà còn có sự hứng thú hơn với môn học.

4.2. Phản hồi từ học sinh và phụ huynh

Phản hồi từ học sinh và phụ huynh cho thấy sự hài lòng với chất lượng dạy học môn không chuyên. Điều này cho thấy rằng, việc quản lý hiệu quả đã tạo ra những thay đổi tích cực trong nhận thức của cộng đồng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho môn không chuyên

Quản lý dạy học môn không chuyên tại THPT Lê Quý Đôn cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Những biện pháp đã được áp dụng cần được duy trì và mở rộng để đảm bảo chất lượng giáo dục ngày càng cao.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần có những định hướng rõ ràng hơn cho việc quản lý dạy học môn không chuyên. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý giáo dục sẽ tạo ra một môi trường học tập tích cực hơn cho học sinh. Sự hỗ trợ từ phụ huynh và cộng đồng là rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4-11-2013, việc nâng cao chất lượng giáo dục trung học phổ thông (THPT) trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên, thành lập năm 1995, là một trong những cơ sở giáo dục trọng điểm với nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) và phát triển nhân tài trẻ cho địa phương và quốc gia. Tuy nhiên, thực trạng quản lý hoạt động dạy học (HĐDH) các môn không chuyên tại trường còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục toàn diện.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng quản lý HĐDH các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy và học các môn này. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2014-2015, tập trung tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, tỉnh Điện Biên, với đối tượng khảo sát gồm cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên (GV) và học sinh (HS).

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác quản lý giáo dục tại các trường chuyên, đặc biệt là quản lý các môn không chuyên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho địa phương và đất nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và quản lý hoạt động dạy học, trong đó:

• Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý là quá trình tác động có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Các chức năng quản lý gồm lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, chỉ đạo và đánh giá.

• Lý thuyết quản lý hoạt động dạy học (HĐDH): HĐDH là quá trình tương tác giữa GV và HS nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Quản lý HĐDH bao gồm quản lý mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học.

Các khái niệm chính bao gồm: môn chuyên và môn không chuyên, quản lý nhà trường, quản lý HĐDH, trường THPT chuyên, hoạt động tự học của HS, và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý HĐDH.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ khảo sát thực tiễn tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, gồm 11 CBQL, 62 GV và 856 HS. Ngoài ra, sử dụng số liệu thống kê, báo cáo ngành và tài liệu lý luận liên quan.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng qua phiếu khảo sát, thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và điểm trung bình đánh giá. Phân tích định tính qua phỏng vấn sâu CBQL, GV và HS để làm rõ các vấn đề thực trạng.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát và thu thập dữ liệu từ tháng 12/2014 đến tháng 10/2015, xử lý và phân tích dữ liệu trong các tháng tiếp theo, hoàn thiện đề xuất biện pháp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về vai trò các môn không chuyên còn hạn chế: CBQL và GV đánh giá vai trò của môn chuyên cao hơn rõ rệt so với môn không chuyên. Ví dụ, môn chuyên được đánh giá giúp HS phát huy tư duy độc lập với điểm trung bình 3.00, trong khi môn không chuyên chỉ đạt 2.41. HS cũng có xu hướng tập trung thời gian học môn chuyên (khoảng 70% thời gian học tập).

2. Chất lượng học tập các môn không chuyên thấp hơn môn chuyên: Tỷ lệ HS xếp loại học lực giỏi năm học 2014-2015 đạt 37,1% trong khi môn chuyên có tỷ lệ cao hơn. Kết quả thi HSG cấp quốc gia tăng 17% nhưng chủ yếu tập trung ở các môn chuyên.

3. Phân công giảng dạy chưa hợp lý: GV dạy các môn không chuyên chủ yếu là GV trẻ, thiếu kinh nghiệm và trình độ chuyên môn thấp hơn so với GV dạy môn chuyên. Việc thay đổi GV ở các lớp không chuyên diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy.

4. Phương pháp dạy học chưa đổi mới đồng bộ: GV dạy môn chuyên tích cực áp dụng phương pháp hiện đại, tạo hứng thú và phát huy sáng tạo của HS (điểm trung bình 2.93), trong khi GV dạy môn không chuyên còn nặng về truyền đạt, ít sử dụng phương tiện kỹ thuật và chưa khuyến khích HS tự học (điểm trung bình 2.09).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại trên là do nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của các môn không chuyên, dẫn đến việc phân bổ nguồn lực và sự quan tâm chưa tương xứng. Việc GV dạy môn không chuyên thiếu kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy chưa đổi mới làm giảm hiệu quả học tập của HS. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với thực trạng chung của nhiều trường chuyên tại các địa phương miền núi, nơi điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ GV còn hạn chế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh điểm đánh giá nhận thức về vai trò môn chuyên và không chuyên, bảng phân tích tỷ lệ HS đạt loại giỏi theo môn học, và biểu đồ thể hiện mức độ áp dụng phương pháp dạy học hiện đại của GV.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ những điểm yếu trong quản lý HĐDH các môn không chuyên, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức của CBQL, GV, HS và phụ huynh về vai trò các môn không chuyên

   • Tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo chuyên đề về giáo dục toàn diện.
   • Mục tiêu: Tăng điểm đánh giá nhận thức về vai trò môn không chuyên lên trên 2.5 trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, tổ chuyên môn, phối hợp với Sở GD&ĐT.

2. Cải tiến công tác phân công giảng dạy

   • Ưu tiên phân công GV có kinh nghiệm, trình độ cao cho các môn không chuyên.
   • Ổn định GV dạy lớp không chuyên để tạo sự liên tục trong giảng dạy.
   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ thay đổi GV không chuyên xuống dưới 10% trong năm học tiếp theo.
   • Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn.

3. Đổi mới phương pháp dạy học các môn không chuyên theo hướng phát huy tự học và sáng tạo của HS

   • Tổ chức tập huấn phương pháp dạy học tích cực, sử dụng thiết bị dạy học hiện đại.
   • Khuyến khích GV áp dụng phương pháp thảo luận nhóm, dự án, thực hành thí nghiệm.
   • Mục tiêu: Tăng điểm đánh giá phương pháp dạy học hiện đại của GV không chuyên lên 2.5 trong 1 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, tổ chuyên môn.

4. Tăng cường quản lý hoạt động tự học ngoài giờ của HS

   • Xây dựng kế hoạch hướng dẫn, kiểm tra hoạt động tự học các môn không chuyên.
   • Tổ chức các câu lạc bộ học tập, hỗ trợ HS yếu kém.
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ HS tự học các môn không chuyên lên 70% trong năm học tiếp theo.
   • Chủ thể thực hiện: GV chủ nhiệm, tổ chuyên môn, Ban giám hiệu.

5. Cải thiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học phục vụ các môn không chuyên

   • Đầu tư bổ sung phòng học bộ môn, thiết bị thí nghiệm, máy chiếu, tài liệu tham khảo.
   • Mục tiêu: Đạt chuẩn thiết bị dạy học tối thiểu theo quy định Bộ GD&ĐT trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, Sở GD&ĐT, các nhà tài trợ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các trường THPT chuyên

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các biện pháp quản lý HĐDH các môn không chuyên, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch quản lý, phân công giảng dạy, đổi mới phương pháp dạy học.

2. Giáo viên các môn không chuyên tại trường chuyên

   • Lợi ích: Nắm bắt các phương pháp dạy học tích cực, nâng cao nhận thức về vai trò môn học, cải thiện chất lượng giảng dạy.
   • Use case: Áp dụng kỹ thuật giảng dạy mới, tăng cường tương tác với HS.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý giáo dục

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý HĐDH trong trường chuyên, đặc biệt là các môn không chuyên.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án liên quan.

4. Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố

   • Lợi ích: Đánh giá thực trạng quản lý giáo dục tại các trường chuyên địa phương, xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.
   • Use case: Xây dựng chương trình bồi dưỡng GV, đầu tư CSVC, nâng cao chất lượng giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần quan tâm đến quản lý các môn không chuyên ở trường THPT chuyên?
   Quản lý các môn không chuyên giúp đảm bảo giáo dục toàn diện, tránh tình trạng học lệch, nâng cao chất lượng học tập chung của HS. Ví dụ, tại trường Lê Quý Đôn, điểm các môn không chuyên thấp hơn rõ rệt so với môn chuyên, ảnh hưởng đến kết quả giáo dục toàn diện.

2. Những khó khăn chính trong quản lý HĐDH các môn không chuyên là gì?
   Bao gồm nhận thức chưa đầy đủ về vai trò môn không chuyên, phân công GV chưa hợp lý, phương pháp dạy học chưa đổi mới, cơ sở vật chất thiếu thốn. Điều này dẫn đến chất lượng giảng dạy và học tập các môn không chuyên thấp hơn.

3. Làm thế nào để nâng cao nhận thức của GV và HS về vai trò các môn không chuyên?
   Tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo, truyền thông về giáo dục toàn diện, đồng thời xây dựng chính sách khuyến khích học tập các môn không chuyên. Ví dụ, tăng cường khen thưởng HS có thành tích tốt ở các môn này.

4. Phương pháp dạy học nào hiệu quả cho các môn không chuyên?
   Phương pháp tích cực như thảo luận nhóm, dự án, thực hành thí nghiệm, sử dụng thiết bị dạy học hiện đại giúp phát huy tính chủ động, sáng tạo của HS, thay vì truyền đạt một chiều.

5. Vai trò của cơ sở vật chất trong quản lý HĐDH các môn không chuyên như thế nào?
   Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đầy đủ, hiện đại tạo môi trường học tập thuận lợi, kích thích hứng thú và hiệu quả học tập của HS. Thiếu hụt CSVC là một trong những nguyên nhân làm giảm chất lượng dạy học các môn không chuyên.

Kết luận

• Quản lý hoạt động dạy học các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn còn nhiều hạn chế về nhận thức, phân công giảng dạy, phương pháp dạy học và cơ sở vật chất.
• HS và GV có xu hướng tập trung ưu tiên môn chuyên, dẫn đến học lệch và kết quả học tập các môn không chuyên thấp hơn rõ rệt.
• Các biện pháp quản lý cần tập trung nâng cao nhận thức, cải tiến phân công GV, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường quản lý hoạt động tự học và cải thiện CSVC.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác quản lý giáo dục tại các trường chuyên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
• Đề xuất các bước tiếp theo gồm triển khai các biện pháp quản lý, đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phù hợp trong vòng 1-2 năm tới.

Các nhà quản lý giáo dục và GV tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn cần phối hợp triển khai ngay các giải pháp đề xuất để nâng cao chất lượng dạy học các môn không chuyên, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh Điện Biên và đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý HĐDH ở trường THPT chuyên Chương 2: Thực trạng quản lý HĐDH các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên. Chương 3: Biện pháp quản lý HĐDH các môn không chuyên tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điện Biên. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG THPT CHUYÊN 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề Hiện nay, ở Việt Nam đã có nhiều tác giả với các công trình nghiên cứu về giáo dục và quản lý giáo dục, quản lý HĐDH, các công trình nghiên cứu đó đã có những đóng góp to lớn về mặt lý luận. Có thể kể đến là các công trình nghiên cứu của các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Đức Chính. Trong các luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục hiện nay, đã có một số đề tài nghiên cứu về công tác quản lý HĐDH trong nhà trường THPT nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Trong đó có thể kể ra: - Tác giả Vũ Thanh Lam, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục- ĐHQG Hà Nội, năm 2012 với đề tài “Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Hồng Quang- thành phố Hải Dương trong bối cảnh hiện nay.” - Tác giả Nguyễn Thái Dương, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục- ĐHQG Hà Nội, năm 2013 với đề tài “Quản lý hoạt động dạy ở trường Trung học phổ thông Vân Nham, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.”,… Nhìn chung, các đề tài này cũng đã đề xuất được những giải pháp quản lý HĐDH nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của cơ sở giáo dục được nghiên cứu.… Đặc biệt, có một số nghiên cứu về mô hình quản lý trường THPT chuyên, như: - Tác giả Nguyễn Bác Dụng với hai bài viết: “Phát triển trường THPT chuyên theo định hướng của nhà trường hiện đại”, Tạp chí Giáo dục, số 206 (kì 2 – T1/2009); “Một số vấn đề về cơ sở pháp lý và cơ chế quản lí phát triển các trường THPT chuyên”, Tạp chí Giáo dục, số 208 (kì 2 – T2/2009).

- Tác giả Nguyễn Bác Dụng với luận án Tiến sĩ, trường Đại học Giáo dục - ĐHQG Hà Nội, năm 2009 “Mô hình quản lý trường THPT chuyên đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện”; - Tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục - ĐHQG Hà Nội, năm 2010 với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục học sinh ở 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trường THPT chuyên Lê Hồng Phong Nam Định đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện”. - Tác giả Nguyễn Thị Hà, luận văn thạc sĩ, trường Đại học Giáo dục- ĐHQG Hà Nội, năm 2011 với đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên thuộc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học quốc gia Hà Nội". Các nghiên cứu đó có ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn, giúp cho các nhà quản lý có cái nhìn đa chiều hơn để lựa chọn những giải pháp, biện pháp quản lý HĐDH để nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của loại hình trường THPT chuyên, đặc biệt là giáo dục mũi nhọn. Tuy nhiên, việc quản lý HĐDH các môn không chuyên chưa được chú trọng.

Có thể nói, cho đến nay rất ít đề tài nghiên cứu về quản lý HĐDH ở các trường THPT chuyên, và chưa có nghiên cứu nào về HĐDH các môn không chuyên ở loại hình trường chuyên. Một số nghiên cứu ban đầu trên đây cũng đã giúp chúng tôi nhận thấy được sự cần thiết của việc nghiên cứu các biện pháp quản lý HĐDH các môn không chuyên ở loại hình trường THPT chuyên nói chung và ở trường THPT chuyên Lê Quý Đôn tỉnh Điên Biên nói riêng trong khi thực hiện đề tài luận văn của mình. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý nhà trường 1.

Quản lý và các chức năng cơ bản của quản lý Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt, “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, và là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định”. Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc đưa ra quan niệm “Quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục tiêu của tổ chức”. [17, tr16] Tuy có nhiều cách hiểu, cách diễn đạt khác nhau, song có thể nói rằng: Quản lý là hệ thống những tác động có chủ định, phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm khai thác và tận dụng tốt nhất những 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tiềm năng và cơ hội của đối tượng quản lý để đạt đến mục tiêu quản lý trong một môi trường luôn biến động. Quá trình quản lý bao gồm các chức năng: - Lập kế hoạch (planing): là một chức năng cơ bản của quản lý, trong đó phải xác định những vấn đề như nhận dạng và phân tích tình hình, bối cảnh; dự báo các khả năng; lựa chọn và xác định các mục tiêu, mục đích và hoạch định con đường, cách thức, biện pháp để đạt được mục tiêu, mục đích của quá trình.

Trong mỗi kế hoạch thường bao gồm các nội dung như xác định hình thành mục tiêu, xác định và đảm bảo về các điều kiện, nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu và cuối cùng là quyết định xem hoạt động nào là cần thiết để đạt được mục tiêu đặt ra. - Tổ chức (Ogranizaiting): là quá trình tạo lập các thành phần, cấu trúc, các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. Thành công của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người quản lý và sử dụng các nguồn lực của tổ chức. Quá trình tổ chức sẽ lôi cuốn việc hình thành, xây dựng các bộ phận, các phòng ban cùng các công việc của chúng để thực hiện nhiệm vụ của tổ chức.

- Lãnh đạo, chỉ đạo (Leading, Directing): bao hàm việc định hướng và lôi cuốn mọi thành viên của tổ chức thông qua việc liên kết, liên hệ với người khác và khuyến khích, động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức. - Đánh giá (Evaluating): là chức năng của quản lý. Thông qua đó, một cá nhân, một nhóm hoặc một tổ chức theo dõi giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa uốn nắn cần thiết. Đó là quá trình tự điều chỉnh, diễn ra có tính chu kỳ từ người quản lý đặt ra những chuẩn mực thành đạt của hoạt động, đối chiếu đo lường kết quả, sự thành đạt so với mục tiêu chuẩn mực đã đặt ra, điều chỉnh những vấn đề cần thiết và thậm chí phải hiệu chỉnh, sửa lại những chuẩn mực cần thiết.

Ngoài ra, gần đây người ta còn nói nhiều đến chức năng “Đảm bảo thông tin” (Ensuring Informations) trong quản lý. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Các chức năng quản lý tạo thành một hệ thống thống nhất với một trình tự nhất định, trong đó từng chức năng vừa có tính độc lập tương đối, vừa có mối quan hệ phụ thuộc với chức năng khác. Các chức năng tạo thành một chu trình quản lý của một hệ thống, chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau. Quản lý nhà trường và nội dung cơ bản của QLNT Nhà trường là đơn vị cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nơi diễn ra các hoạt động giáo dục toàn diện cho các tập thể học sinh, sinh viên.

QLNT là một bộ phận của quản lý giáo dục, được xác định trong một trường học. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý trường học là quản lý tập thể giáo viên và học sinh, để chính họ lại quản lý (đối với giáo viên) và tự quản lý (đối với học sinh) quá trình dạy học - giáo dục, nhằm đào tạo ra sản phẩm là nhân cách người lao động mới”.[26, tr54] Bản chất của quản lý trường học là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm làm cho trường học vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng để thực hiện thắng lợi mục tiêu đào tạo của ngành giáo dục giao phó cho nhà trường. Từ khái niệm quản lý nhà trường, có thể định nghĩa về quản lý trường THPT: Quản lý trường THPT là tác động có định hướng, có chủ đích, có hệ thống và hợp quy luật của Hiệu trưởng đến giáo viên, nhân viên, học sinh và những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm đưa các hoạt động giáo dục và dạy học của nhà trường đạt tới mục tiêu giáo dục đã đề ra một cách có chất lượng và hiệu quả nhất. Quản lý nhà trường THPT gồm các nội dung: - Quản lý mục tiêu giáo dục, chương trình giáo dục và chất lượng giáo dục thực hiện trong phạm vi nhà trường.

- Quản lý quá trình dạy học - giáo dục của nhà trường. - Quản lý các hoạt động của HS, trọng tâm là quản lý các hoạt động học tập – rèn luyện của HS. - Quản lý GV, phát triển nghề nghiệp của người thầy. - Quản lý CSVC, trang thiết bị dạy học, đảm bảo cho nhà trường hoạt động để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra.

8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong đó, quản lý các hoạt động dạy học (bao gồm cả việc quản lý các hoạt động học tập của HS) trong quá trình dạy học là nhiệm vụ trung tâm và đặc thù của quản lý nhà trường. Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường 1. Bản chất của quá trình dạy học và các thành tố cơ bản Bản chất của quá trình dạy học (QTDH) là hoạt động nhận thức độc đáo của HS được diễn ra dưới sự tác động có chủ đích và có cơ sở khoa học sư phạm của các nhà giáo dục (GV). Theo tiếp cận hoạt động, QTDH bao gồm hoạt động học tập của HS và hoạt động giảng dạy của GV trong mối tương tác với nhau, thành một hoạt động hoạt động dạy học (HĐDH) thống nhất.

Trong HĐDH, hoạt động học tập là hoạt động nhận thức tích cực của HS và là trung tâm của quá trình dạy học. Hoạt động học là quá trình người HS tìm tòi, thấu hiểu, nắm vững, ghi nhớ và vận dụng kiến thức vào cuộc sống.