phần mở đầu và phần kết luận, phần nội dung khoa học luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của Quản lý đào ta ̣o nguồ n nhâ ̣n lƣ̣c chấ t lƣơ ̣ng cao Chƣơng 2: Thực trạng viê ̣c đào ta ̣o và Quản lý đào ta ̣o nguồ n nhân lƣ̣c chấ t lƣơ ̣ng cao ta ̣i trƣờng Cao đẳ ng nghề Công nghê ̣ cao Hà Nội Chƣơng 3: Biê ̣n pháp Quản lý đào ta ̣o nguồ n nhân lƣ̣c chấ t lƣơ ̣ng cao tại trƣờng Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦ A QUẢN LÝ ĐÀ O TẠO NGUỒN NHÂN LƢ̣CCHẤT LƢỢNG CAO 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Cùng với các lĩnh vực quản lý khác, quản lý giáo dục nói chung và quản lý đào tạo nghề nói riêng luôn là vấn đề đƣợc các nhà nghiên cứu quan tâm, đặc biệt là trong nhận thức sâu sắc vai trò của hệ thống giáo dục nói chung và hệ thống đào tạo nghề nói riêng. Ở Cộng hòa Liên bang Đức: Vấn đề đào tạo nghề nghiệp đã đƣợc nhiều nhà giáo dục học nổi tiếng thuộc tổ chức nghiên cứu về lao động, kỹ thuật và kinh tế trong hoạt động dạy nghề của Cộng hòa Liên bang Đức. Các công trình nghiên cứu đã làm sáng tỏ về nội dung, phƣơng pháp, hình thức tổ chức đào tạo nghề nghiệp, tạo điều kiện cho học sinh - sinh viên phát triển thành những con ngƣời trƣởng thành trong cuộc sống lao động - xã hội.
Ở Trung Quốc, quán triệt quan điểm “Ba trong một” - Đào tạo, sản xuất, dịch vụ. Trong vấn đề đào tạo, đặc biệt là đào tạo nghề trong giai đoạn hiện nay, các trƣờng dạy nghề luôn gắn bó chặt chẽ với các cơ sở sản xuất và dịch vụ, góp phần đáng kể vào việc nâng cao chất lƣợng đào tạo nghề. Ở Việt Nam: Những năm gần đây khoa học giáo dục đã tiếp cận nhiều đến vấn đề đào tạo nghề ở các khía cạnh khác nhau. Phạm Tất Dong, trong công trình khoa học của mình, đã điều tra: "Trong những ngƣời không kiếm ra việc làm, có 85,8% là thanh niên trong tổng số thanh niên đứng ngoài việc làm, có 67,4% là không biết nghề".
Trên cơ sở đó, tác giả xác định: cần "Chú trọng việc hình thành những năng lực nghề nghiệp cho thế hệ trẻ để họ tự tìm ra việc làm", đồng thời "Tiếp sau quá trình hƣớng nghiệp, dứt khoát phải dạy nghề cho học sinh,. đây sẽ là một nguyên tắc cơ bản". Trong chƣơng trình khoa học công nghệ cấp nhà nƣớc KX- 05-09 đề tài đề cập đến nền tảng để phát triển nguồn nhân lực đi vào CNH, HĐH đất nƣớc 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyễn Văn Lê cho rằng: "Nghiên cứu giáo dục nghề nghiệp là nền tảng để phát triển nguồn nhân lực đi vào CNH, HĐH đất nƣớc là vấn đề có ý nghĩa chiến lƣợc".
Cũng trong đề tài khoa học này, GS. Nguyễn Quang Uẩn đã nêu: "Phát triển con ngƣời thực chất là mở rộng và phát huy những tiềm năng, năng lực của con ngƣời trong hoạt động, đó là quá trình gia tăng giá trị cho con ngƣời, giá trị tinh thần, trí tuệ, đạo đức, thể chất, vật chất, hay nói khác đi là quá trình phát triển trí tuệ, đạo đức nhân cách và tay nghề. [15] Có thể nói: Các công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nƣớc rất có giá trị về mặt phƣơng pháp luận và lý luận đối với việc thực hiện viết đề tài luận văn của tác giả. Từ những phân tích trên rút ra những nhận xét sau: Các công trình khoa học ở trong và ngoài nƣớc đều quan tâm đến công tác đào tạo nghề, quản lý đào tạo nghề, mục đích là để tạo cho con ngƣời dễ dàng hòa nhập với cuộc sống lao động nghề nghiệp trong nền kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia.
Cho đến nay, đã có những công trình nghiên cứu, bài báo viết liên quan hoặc đề cập đến công tác quản lý đào tạo nghề, điển hình là: - Đề tài nghiên cứu: “Cơ sở lý luận và thực tiễn hình thức tổ chức đào tạo nghề kết hợp tại trƣờng và tại cơ sở sản xuất” [16]; - Đề tài nghiên cứu khoa học: “Các giải pháp gắn đào tạo với sử dụng lao động của hệ thống dạy nghề Hà Nội” [17] ; - Đề tài “Quản lý và kiểm định chất lƣợng đào tạo nguồn nhân lực theo ISO và TQM ”, của tác giả Trần Khánh Đức; - Một số bài báo khoa học đăng trên các tạp chí của các nhà nghiên cứu giáo dục nhƣ GS.TS Nguyễn Minh Đƣờng, PGS. Nguyễn Viết Sự, GS. Bên cạnh những công trình nghiên cứu mang tính phổ quát đó, trong những năm gần đây có nhiều luận văn thạc sĩ đã đề cập đến những vấn đề cụ thể trong công tác quản lý đào tạo và quản lý đào tạo nghề, các luận văn thạc sĩ điển hình nhƣ: 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy - học tại trƣờng Trung học Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc ”, của tác giả Tạ Quang Thảo, Hà Nội - 2004; - “Các biện pháp quản lý dạy học của Học viện kỹ thuật quân sự theo hƣớng phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của học viên” của tác giả Trƣơng Hữu Thông, Hà Nội - 1999; - “Một số giải pháp tăng cƣờng quản lý quá trình dạy - học trong trƣờng Trung học Kinh tế - Kỹ thuật tỉnh Kiên Giang”, của tác giả Nguyễn Văn Lâu, TP Hồ Chí Minh - 2000; - “Một số biện pháp quản lý công tác đào tạo tại trƣờng Dạy nghề tỉnh Quảng Nam ”, của tác giả Trần Minh Tú, Hà Nội - 2006 - “Một số biện pháp tăng cƣờng quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Hƣng Yên”, của tác giả Hoàng Thị Bình, Hà Nội - 2005. Ngoài ra, cũng còn rất nhiều luận văn đề cập nghiên cứu nhiều khía cạnh của quản lý công tác chuyên môn, quản lý đào tạo.
Hầu hết các tác giả đã đánh giá một cách cụ thể và sâu sắc những thực trạng công tác quản lý chuyên môn của hiệu trƣởng, của nhà trƣờng ở từng địa phƣơng, đồng thời đề ra một số biện pháp quản lý hợp lý nhằm giải quyết những vƣớng mắc ở từng cơ sở giáo dục đào tạo cụ thể. Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đã nêu trong các luận văn nó không hoàn toàn là những biện pháp quản lý đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao mà trƣờng Cao đẳng nghề Công nghệ Cao Hà Nội có thể áp dụng đƣợc. Trên đây, là sơ lƣợc về tình hình nghiên cứu các công trình khoa học về công tác đào tạo, quản lý đào tạo nguồn nhân lực. Qua đó, tôi nhận thấy, công tác này dù đã đƣợc đề cập trong các công trình ở một số phƣơng diện nhƣng còn nhiều vấn đề trong công tác quản lý đào tạo nghề còn chƣa đƣợc quan tâm thỏa đáng, đặc biệt là việc quản lý đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao.
Lựa chọn đề tài “Quản lý đào t ạo nguồn nhân lực chất lượng cao tại trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội” tôi mong muốn, qua việc 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tìm hiểu và nghiên cứu đề tài, sẽ có thêm kinh nghiệm phục vụ thiết thực cho chính công việc quản lý của cá nhân mình. Qua đó, tôi sẽ mạnh dạn đƣa ra những đề suất về Biê ̣n pháp Quản lý đào ta ̣o nguồ n nhân lƣ̣c chấ t lƣơ ̣ng cao ta ̣i trƣờng Cao đẳ ng nghề Công ngh ệ cao Hà Nôi, cũng là góp thêm kinh nghiệm cho công việc quản lý đào tạo nguồn lực chất lƣợng cao của các trƣờng Cao đẳng nghề trong toàn quốc. Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý, quản lý nhà trường Quản lý: Bất cứ lĩnh vực hoạt động nào của con ngƣời đều cần đến công việc quản lý, bởi mọi nhà quản lý ở các cấp độ và trong các cơ sở đều có nhiệm vụ cơ bản là thiết kế và duy trì một môi trƣờng mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành mọi nhiệm vụ và các mục tiêu đã định.
Nói cách khác, các nhà quản lý có trách nhiệm duy trì hoạt động làm cho các cá nhân có thể đóng góp tốt nhất vào các mục tiêu của nhóm. Các Mác viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên qui mô tương đối lớn thì ít nhất cũng cần đến một chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì phải cần có nhạc trưởng”. Khái niệm quản lý có nhiều định nghĩa khác nhau dựa trên nhiều cách tiếp cận về quản lý.
Theo từ điển tiếng Việt: “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”. Theo giáo trình quản lý nhà nƣớc về giáo dục và đào tạo của Hà Thế Truyền và Nguyễn Trọng Hậu: “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức có định hướng của chủ thể (ngườì quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế,… bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng” [1; tr 3]. Trong giáo trình Khoa học quản lý (tập 1, Nxb Khoa học kĩ thuật, Hà Nội, 1999) khái niệm về quản lý: “Quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việc qua những nỗ lực của người khác”; “Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức”; “Quản lý là một hoạt động thiết yếu đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm”. Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là những tác động định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [23; tr 135].
Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định.