phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chư ng: Chƣơng 1: C sở lý luận về hoạt động đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá thành quả học tập trong quá trình đào tạo. Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá thành quả học tập trong quá trình đào tạo tại Học viện An ninh nhân dân. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá thành quả học tập trong quá trình đào tạo tại Học viện An ninh nhân dân. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ THÀNH QUẢ HỌC TẬP TRONG QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Vấn đề đánh giá thành quả học tập Trong lịch sử phát triển của hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động dạy học nói riêng, vấn đề ĐG KQHT của người học được coi như là một khâu quan trọng của quá trình dạy học, bộ phận không thể tách rời của quá trình dạy học. Quản lý hoạt động dạy học thông qua việc quản lý hoạt động ĐG KQHT của người học nhằm thúc đẩy sự đổi mới quá trình học tập của SV và dạy học của GV ngày càng tiến bộ đáp ứng đầy đủ, vững chắc các mục tiêu giáo dục đã đề ra. Trong suốt, suốt thế kỉ XX, ĐG được xem là nguồn cung cấp các thông tin của việc học tập, và nó tuân theo trình tự: người dạy thực hiện giảng dạy, kiểm tra kiến thức của người học, tiến hành ĐG về người học, dựa trên các kết quả kiểm tra, từ đó làm c sở cho các hoạt động tiếp theo.
Bloom và các cộng sự của mình đã tiến hành phân loại mục tiêu giáo dục trong lĩnh vực nhận thức và có tác dụng trong lý luận ĐG giáo dục và hoàn thiện việc học tập. Bloom đã trình bày chi tiết về 6 cấp độ nhận thức: Kiến thức, Lĩnh hội, Áp dụng, Phân tích, Tổng hợp và ĐG [2]. Cuốn sách này như là kim chỉ nam trong việc phân loại mục tiêu giáo dục để xây dựng quy trình ĐG giáo dục cho đến tận bây giờ. ĐG KQHT (assessment of learning) là ĐG nhằm công bố và kết quả là những nhận định định tính hay định lượng (điểm số) về việc người học có KQHT như thế nào.
Thông tin này thường góp phần để đưa ra những quyết định then chốt 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com có ảnh hưởng đến tư ng lai của người học. Bản chất của hoạt động này là ĐG tổng kết (summative assessment), hoạt động này được diễn ra tại thời điểm cuối hoặc gần cuối một giai đoạn học tập, và có thể được sử dụng để cung cấp thông tin cho hoạt động dạy và học tiếp theo. Tuy nhiên nếu chỉ dừng ở ĐG KQHT mới chỉ trả lời được vấn đề thay đổi hay không thay đổi trong dạy học? Mà chưa đủ để trả lời cho vấn đề quan trọng h n là làm gì tiếp theo để cải tiến hoạt động dạy học? Hay nói cách khác đưa ra những quyết định cải tiến cụ thể và phù hợp vì chưa cung cấp được những lý giải, nguyên nhân của kết quả thu nhận được. Cách tiếp cận trên đã vấp những thử thách lớn trước những yêu cầu của xã hội, khi sự thay đổi của khoa học đã cung cấp những vấn đề bản chất của hoạt động của hoạt động học.
ĐG không chỉ dừng ở việc thu thập và phân tích dữ liệu về KQHT mà c n thực hiện các chức năng nhiệm vụ cao h n với mục đích cuối cùng là sự tiến bộ không ngừng của đối tượng được ĐG. Ngày nay, sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của khoa học ĐG ở cả trên phư ng diện lý thuyết và thực hành. Để ĐG chất lượng giáo dục, người ta nghĩ ngay đến việc ĐG TQHT của người học. Phư ng pháp, kỹ thuật ĐG ngày một phát triển h n.
Các nghiên cứu về ĐG giáo dục phát triển rất mạnh mẽ, người ta sử dụng phư ng pháp ĐG TQHT của SV cả về định tính và định lượng. Bloom cùng George F. Thomas Hastings cho ra đời cuốn sách “Evaluation to improve Learning” (ĐG để thúc đẩy học tập). Cuốn sách này dành cho GV, viết về kỹ thuật ĐG KQHT, hỗ trợ học sinh cải thiện khả năng học tập.
Thông qua việc thực hiện các kỹ thuật ĐG tốt nhất, cuốn sách đã hỗ trợ các GV sử dụng ĐG như một công cụ để cải tiến cả quy trình dạy và học [25]. Cụ thể h n, các nhà khoa học đã nghiên cứu về ĐG TQHT trong môi trường lớp học (classroom assessment) mang tính ứng dụng - thực hành để qua đó có thể hỗ trợ cụ thể nhất cho GV trong công tác giảng dạy và ĐG 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TQHT của SV [24]. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ĐG TQHT trong lớp học không chỉ là vấn đề thực hiện các bài trắc nghiệm, cho điểm, phân loại dựa trên các tiêu chí mà c n liên quan đến việc tổ chức, xây dựng kế hoạch và thực thi các chiến lược giảng dạy, đào tạo của GV nữa. Đồng thời, ĐG TQHT như là một thành tố của hoạt động giảng dạy, có mối liên hệ tích hợp với tất cả các quá trình diễn ra trong lớp học.
Trong cuốn tài liệu của UNESCO “Monitoring Educational Achievement” viết về ĐG giáo dục trong đó có bàn đến công tác ĐG KQHT của học sinh tại Việt Nam với các nhóm tiêu chí được ĐG và một số vấn đề đặt ra đối với các nhà quản lý giáo dục [29]. Trong những năm gần đây, cùng với sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và của Bộ GDĐT, vấn đề ĐG TQHT của người học được đề cập nhiều trên các tạp chí giáo dục, diễn đàn, hội thảo,. nhiều trường đại học trong nước đã chủ động nâng cao chất lượng hoạt động ĐG. Điều đó chứng tỏ, dư luận xã hội nói chung và các nhà giáo dục nói riêng đặc biệt quan tâm và chú ý đến vấn đề ĐG TQHT.
Nhiều hội thảo đã được tổ chức trên quy mô toàn quốc về vấn đề này như: Hội thảo Đổi mới phư ng pháp dạy học và Phư ng pháp ĐG đối với giáo dục phổ thông, cao đẳng và đại học sư phạm do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức năm 2006; Hội thảo Kiểm tra ĐG để phát huy tính tích cực của học sinh bậc Trung học năm 2006; Hội thảo Kiểm định, ĐG và quản lý chất lượng đào tạo đại học được tổ chức ở Trường Đại học Khoa học XH và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2008… mỗi báo cáo tham luận đã đề cập đến một hoặc một số khía cạnh khác nhau của hoạt động ĐG như: cải tiến cách ra đề thi, đổi mới phư ng pháp, hình thức ĐG, xây dựng đội ngũ cán bộ,… và cũng có những đại biểu đề cập đến những kinh nghiệm cải tiến công tác ĐG ở một trường đại học cụ thể. Đồng thời, các đại biểu cũng đã chỉ rõ yếu kém, bất cập của hoạt động ĐG trong GDĐH và có những đề xuất cải tiến. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Dư ng Thiệu Tống, Đặng Bá Lãm, Trần Thị Tuyết Oanh… đã có các công trình nghiên cứu về lý luận và ứng dụng đo lường ĐG TQHT của người học qua các loại hình, công cụ chính yếu là trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận [22]. Tác giả Lê Đức Ngọc viết cuốn “Kiểm tra đánh giá trong dạy học” trong đó trình bày các phư ng pháp và công cụ kiểm tra ĐG trong dạy học, với hai cách tiếp cận chính là ĐG KQHT và ĐG hoạt động học tập thông qua các loại câu hỏi viết hay vấn đáp, các loại phiếu khảo sát ĐG qua quan sát…[18].
Nghiên cứu về lý luận và ứng dụng các kỹ thuật đo lường - ĐG TQHT của người học qua các loại hình, công cụ ĐG TQHT vào các môn học cụ thể của Trần Thị Tuyết Oanh, Nguyễn Đức Chính (2000), Đặng Bá Lãm (2003), Lê Đức Ngọc (2004, 2006), Nguyễn Phư ng Nga (2005, 2007), Phạm Xuân Thanh (2007) [16] [20]. Một số tài liệu về ĐG TQHT được ra đời, như “Phư ng pháp trắc nghiệm trong kiểm tra và ĐG KQHT” do tác giả Nguyễn Phụng Hoàng chủ biên, sách gồm 15 chư ng viết về đại cư ng đo lường, ĐG và các phư ng pháp đo, soạn bài trắc nghiệm; tài liệu “Trắc nghiệm và đo lường c bản trong giáo dục” của tác giả Nghiêm Xuân Nùng đề cập đến các nội dung: trắc nghiệm trong lớp học, lý thuyết đo lường, các bài tập và ứng dụng của trắc nghiệm; Tài liệu “Giáo dục học Đại học” của Khoa Sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội có đề cập đến đo lường và ĐG KQHT ở trường đại học [15]. Tác giả Nguyễn Công Khanh trong cuốn sách “Đánh giá và đo lường trong khoa học xã hội” bên cạnh việc trình bày phư ng pháp luận, quy trình, các nguyên tắc thiết kế công cụ đo lường, tác giả cũng chỉ rõ các bước c bản thực hành xử lý số liệu, ĐG độ tin cậy, độ hiệu lực …[13]. Đánh giá thành quả học tập hay ĐG vì sự tiến bộ của người học (assessment for learning) cho phép GV sử dụng thông tin về kết quả kiểm tra ĐG để cải thiện hoạt động giảng dạy, phát triển năng lực của học sinh.
Đánh 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giá TQHT của học sinh là ĐG phải diễn ra trong suốt quá trình dạy học, giúp học sinh so sánh phát hiện mình thay đổi thế nào trên con đường đạt mục tiêu học tập của cá nhân đặt ra, từ đó thúc đẩy học sinh nỗ lực học tập. Vấn đề quản lý hoạt động đánh giá thành quả học tập Có nhiều tài liệu nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động ĐG trong giáo dục như: cuốn Monitoring Educational Achivement (giám sát kết quả giáo dục) của Robert L. Ebel [26]; cuốn “Mười bước tiến tới hệ thống giám sát và ĐG dựa trên kết quả” của Jody Zall Kusek, Ray C.Rist (2005),… Các tài liệu này đã chỉ cho ta thấy được các nghiệp vụ quản lý cần thực hiện như thế nào để QL hoạt động ĐG đạt kết quả cao nhất. Căn cứ vào mục đích đã đề ra, c quan kiểm định chất lượng GDĐH ở Anh (QAA) đã xây dựng bộ chỉ số gồm 15 tiêu chí nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo thông qua ĐG công tác quản lý hoạt động ĐG TQHT của SV phù hợp với những tiêu chí về đảm bảo chất lượng của châu Âu trong lĩnh vực GDĐH [28].