Đề án: Quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND Quận Hai Bà Trưng

Phân tích thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại quận Hai Bà Trưng giai đoạn 2021-2023, đề xuất giải pháp hoàn thiện đến năm 2030.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
• Đề tài: Quản lý Chi Thường Xuyên Ngân Sách Phường Tại Ủy Ban Nhân Dân (UBND) Quận Hai Bà Trưng, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc điểm Chi thường xuyên ngân sách phường

Chi thường xuyên ngân sách phường là những khoản chi dành để duy trì hoạt động hàng ngày của các cơ quan hành chính phường, bao gồm lương nhân viên, chi phí quản lý, duy tu bảo trì cơ sở vật chất. Tại Quận Hai Bà Trưng, quản lý chi thường xuyên ngân sách phường được thực hiện bởi Ủy ban nhân dân (UBND) quận với mục tiêu đảm bảo hiệu quả, minh bạch và tuân thủ pháp luật. Chi thường xuyên có đặc điểm định kỳ, lặp lại hàng năm, và là nhu cầu bắt buộc để các phường hoạt động bình thường. Việc quản lý chi ngân sách phường đòi hỏi sự phân công rõ ràng, lập kế hoạch chi tiết và kiểm soát chặt chẽ để tránh lãng phí và đạt hiệu suất tối đa.

1.1. Định nghĩa chi thường xuyên ngân sách phường

Chi thường xuyên ngân sách phường là các khoản chi định kỳ, lặp lại hàng năm, phục vụ duy trì hoạt động của các cơ quan hành chính phường. Bao gồm chi lương, chi quản lý, chi duy tu bảo trì cơ sở vật chất. Đây là chi không tạo ra tài sản mới, chỉ để duy trì hoạt động hiện tại của bộ máy hành chính.

1.2. Đặc điểm chi thường xuyên tại Quận Hai Bà Trưng

Tại Quận Hai Bà Trưng, chi thường xuyên ngân sách phường có tính chất định kỳ, bắt buộc và cần phải được lập kế hoạch trước. Chi có tính cấp thiết cao, phục vụ nhu cầu thiết yếu của bộ máy hành chính phường trong hoạt động quản lý hàng ngày.

II. Quy trình quản lý chi thường xuyên tại UBND Quận Hai Bà Trưng

Quy trình quản lý chi ngân sách phường tại UBND quận Hai Bà Trưng bao gồm bốn bước chính: lập kế hoạch chi, giao dự toán, tổ chức thực hiện, và kiểm soát chi. Bộ máy quản lý bao gồm Sở Tài chính, các phòng ban chuyên môn, và UBND phường. Lập kế hoạch chi thường xuyên được thực hiện dựa trên nhu cầu thực tế của các phường, tuân theo quy định của pháp luật. Giai đoạn tổ chức thực hiện yêu cầu các phường thực hiện chi đúng mục đích, đúng chủ trương và trong thạch đủ. Cuối cùng, kiểm soát chi ngân sách được thực hiện thông qua kiểm tra chứng từ, báo cáo tài chính định kỳ để đảm bảo tính hợp pháp.

2.1. Lập kế hoạch chi thường xuyên ngân sách

Lập kế hoạch chi là bước đầu tiên trong quản lý chi thường xuyên ngân sách phường. UBND quận tiếp nhận dự toán chi từ các phường, đánh giá nhu cầu, và xác định mức chi phù hợp với nguồn ngân sách. Quá trình này đòi hỏi sự hợp tác giữa các phòng ban tài chính, kế hoạch để đảm bảo hiệu quả.

2.2. Tổ chức thực hiện và kiểm soát chi

Tổ chức thực hiện chi thường xuyên được thực hiện theo dự toán đã được phê duyệt. Các phường phải lập chứng từ chi tiêu cụ thể, tuân theo quy định pháp luật. Kiểm soát chi ngân sách được thực hiện liên tục thông qua kiểm tra chứng từ, báo cáo tài chính, và thanh tra định kỳ để đảm bảo tuân thủ.

III. Thực trạng quản lý chi thường xuyên giai đoạn 2021 2023

Giai đoạn 2021-2023, Quận Hai Bà Trưng đã thực hiện quản lý chi ngân sách phường với nhiều kết quả tích cực. Tổng chi thường xuyên ngân sách phường duy trì ổn định, phục vụ hiệu quả nhu cầu hoạt động của các phường. Tuy nhiên, công tác quản lý chi ngân sách vẫn còn một số hạn chế: quy trình lập dự toán chưa hoàn toàn khoa học, năng lực nhân lực quản lý còn hạn chế, công nghệ thông tin chưa được khai thác hết. Ưu điểm là bộ máy quản lý đã được kiện toàn, kiểm soát chi được tăng cường, và minh bạch trong chi tiêu đã được cải thiện. Những kết quả này là nền tảng để hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách phường trong thời gian tới.

3.1. Ưu điểm trong quản lý chi thường xuyên

Ưu điểm quản lý chi ngân sách phường tại quận Hai Bà Trưng bao gồm: bộ máy quản lý được kiện toàn, quy trình chi tiêu được tuân thủ chặt chẽ, kiểm soát chi được tăng cường. Minh bạch tài chính được cải thiện, báo cáo tài chính được lập đầy đủ, giảm tình trạng lãng phí chi tiêu. Nhận thức về tầm quan trọng của quản lý chi ngân sách đã tăng mạnh.

3.2. Hạn chế và nguyên nhân

Hạn chế quản lý chi thường xuyên ngân sách phường bao gồm: quy trình lập dự toán chưa hoàn toàn khoa học, năng lực nhân lực quản lý còn yếu, công nghệ thông tin chưa được ứng dụng đầy đủ. Nguyên nhân chính là tài chính địa phương còn hạn chế, đầu tư cho đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ chưa đủ.

IV. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách phường đến năm 2030

Để hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND Quận Hai Bà Trưng đến năm 2030, cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Thứ nhất, hoàn thiện bộ máy quản lý thông qua tuyển dụng nhân lực có trình độ cao, tập huấn nâng cao kỹ năng. Thứ hai, cải tiến lập kế hoạch chi bằng cách ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng dữ liệu lịch sử để dự báo chính xác. Thứ ba, tăng cường kiểm soát chi ngân sách qua kiểm tra chứng từ nghiêm ngặt, thanh tra định kỳ, sử dụng hệ thống quản lý tài chính hiện đại. Cuối cùng, nâng cao nhận thức về quản lý chi thường xuyên thông qua các buổi tập huấn, hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm.

4.1. Hoàn thiện bộ máy quản lý chi thường xuyên

Hoàn thiện bộ máy quản lý chi ngân sách phường đòi hỏi tuyển dụng nhân lực chuyên ngành tài chính, kế toán có trình độ cao. Tổ chức các khóa tập huấn nâng cao kỹ năng quản lý chi ngân sách, cập nhật kiến thức mới. Xây dựng quy trình làm việc rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể giữa các bộ phận.

4.2. Ứng dụng công nghệ và kiểm soát tăng cường

Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi thường xuyên ngân sách phường bao gồm sử dụng hệ thống quản lý tài chính hiện đại, phần mềm kế toán chuyên dụng. Tăng cường kiểm soát chi thông qua kiểm tra chứng từ cẩn thận, kiểm toán nội bộ định kỳ, rà soát nhu cầu chi thực tế của các phường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH PHƯỜNG TẠI UBND QUẬN 1. Tổng quan về chi thường xuyên ngân sách phường 1. Khái niệm và đặc điểm chi thường xuyên ngân sách phường a) Khái niệm Chi ngân sách nhà nước bao gồm chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên. Trong đó, chi thường xuyên là một nội dung quan trọng đảm bảo các hoạt động quản lý nhà nước của chính quyền, của các tổ chức chính trị xã hội.

Theo Quốc hội (2015), “Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh”. Vì thế ở cấp phường, chi thường xuyên ngân sách phường là các khoản chi do ngân sách nhà nước cấp để thực hiện nhiệm vụ thường xuyên của chính quyền phường; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội phường trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. b) Đặc điểm Một số đặc điểm chi thường xuyên ngân sách phường được tổng kết lại như sau: - Chi thường xuyên ngân sách phường gắn với các hoạt động thường xuyên về phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn phường. - Chi thường xuyên ngân sách phường gắn với biên chế cán bộ, công chức, người lao động của chính quyền phường, của cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phường.

- Chi thường xuyên ngân sách phường theo định mức được pháp luật ngân sách quy định, có thay đổi tùy theo các hoạt động của chính quyền phường, của cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phường. - Là các khoản chi cho các hoạt động của UBND phường trong quản lý chi nhà nước cho hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chính trị xã hội ở cấp cuối cùng của hệ thống chính quyền địa phương, 7 1. Phân loại chi thường xuyên ngân sách phường Theo lĩnh vực chi, chi thường xuyên ngân sách phường bao gồm những loại chi (Bộ Tài chính, 2016): - Chi quốc phòng: là các khoản chi cho nhiệm vụ dân quân tự vệ, nghĩa vụ quân sự trên địa bàn phường. - Chi an ninh và trật tự an toàn xã hội: là các khoản chi trực tiếp, gián tiếp để bảo vệ an ninh, trật tự trên địa bàn phường.

- Chi sự nghiệp giáo dục: là các khoản chi hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo trên địa bàn phường. - Chi cho nhiệm vụ ứng dụng, chuyển giao công nghệ. - Chi sự nghiệp y tế: chi trực tiếp, gián tiếp chăm sóc sức khỏe nhân dân. - Chi hoạt động văn hóa, thông tin; chi hoạt động phát thanh, truyền thanh; chi hoạt động thể dục, thể thao; - Chi hoạt động bảo vệ môi trường, bao gồm thu gom, xử lý rác thải.

- Chi các hoạt động kinh tế: là các khoản cho duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, cải tạo các công trình kết cấu hạ tầng và các hoạt động kinh tế khác; - Chi hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp. - Chi cho công tác xã hội do phường quản lý. - Các khoản chi thường xuyên theo luật pháp. Quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận 1.

Khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận Khái niệm Tiếp cận theo quy trình, “quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động và các nguồn lực của tổ chức nhằm đảm bảo hiệu lực và hiệu quả của tổ chức” (Nguyễn Thị Ngọc Huyền và các tác giả, 2018). Dựa theo khái niệm chung này, quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận là quá trình 8 lập kế hoạch chi thường xuyên, tổ chức thực hiện kế hoạch chi thường xuyên; kiểm soát chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận nhằm đạt được các mục tiêu về quản lý đặt ra. Các chức năng quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận bao gồm: - Lập kế hoạch chi thường xuyên ngân sách phường; - Tổ chức thực hiện kế hoạch chi thường xuyên ngân sách phường; - Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách phường. Mục tiêu quản lý Mục đích là nhằm góp phần cải thiện kết quả hoạt động của các phường.

Các khoản chi thường xuyên là cho các hoạt động thường xuyên của phường. Quản lý tốt chi thường xuyên sẽ cải thiện kết quả hoạt động của các phường do quận quản lý. Mục tiêu quản lý chi thường xuyên ngân sách phường nhằm đạt được các mục tiêu chi đúng, đủ và tiết kiệm chi. Mục tiêu này được đo lường thông qua số quyết toán/số dự toán chi; tỷ lệ tiết kiệm chi hàng năm.

Nguyên tắc quản lý Nguyên tắc quản lý chi bao gồm: 1) Tuân thủ pháp luật trong quản lý chi; 2) Tuân thủ chế độ kế toán nhà nước; 3) Kiểm soát các khoản chi qua kho bạc nhà nước; 4) Minh bạch và công khai ngân sách. Bộ máy quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận a) Cơ cấu bộ máy Theo giáo trình Quản lý học, “Cơ cấu chính thức của một tổ chức là tập hợp các bộ phận và cá nhân có mối quan hệ tương tác, phối hợp với nhau, được chuyên môn hoá, có nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm nhất định, được bố trí theo những cấp khác nhau, thực hiện các hoạt động của tổ chức nhằm tiến tới các mục tiêu kế hoạch” (Nguyễn Thị Ngọc Huyền và các tác giả, 2018). Cơ cấu bộ máy quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận bao gồm các cá nhân nhà quản lý của UBND quận, các phòng chuyên môn của UBND quận và các cơ quan khác được bố trí những chức năng và nhiệm vụ nhất định, có quyền hạn nhất định và trách nhiệm theo quy định pháp luật trong quản lý chi thường xuyên ngân sách phường. 9 Cơ cấu bộ máy quản lý chi thường xuyên ngân sách phường tại UBND quận bao gồm chủ tịch UBND quận, phó chủ tịch UBND quận là các vị trí chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Phòng Tài chính - Kế hoạch quận là đơn vị chính tham mưu quản lý chi và thực hiện các nhiệm vụ quản lý chi. Thanh tra quận, phòng Nội vụ và Kho bạc nhà nước (KBNN) quận là các phòng, cơ quan phối hợp với các trách nhiệm cụ thể. b) Nhân lực quản lý Nhân lực quản lý chi thường xuyên ngân sách phường là những người tham gia vào quản lý ở các vị trí khác nhau. Nhân lực cần đáp ứng về số lượng, chất lượng để thực hiện tốt các nhiệm vụ quản lý chi thường xuyên.

Chất lượng nhân lực quản lý thể hiện qua trình độ, kiến thức về pháp luật ngân sách, các nghiệp vụ quản lý chi, ý thức tuân thủ pháp luật trong thực thi nhiệm vụ. Lập kế hoạch chi thường xuyên ngân sách phường Kế hoạch chi thường xuyên ngân sách phường bao gồm dự toán 3 năm và dự toán hàng năm. a) Dự toán chi thường xuyên ngân sách phường 3 năm Dự toán chi thường xuyên ngân sách phường 3 năm là cấu phần của kế hoạch tài chính 3 năm. Theo quy định của Luật ngân sách, UBND quận lập kế hoạch tài chính 3 năm bao gồm dự toán chi và dự toán thu của UBND quận.

Trong đó, dự toán chi bao gồm cả chi thường xuyên ngân sách các phường do quận quản lý. UBND quận lập kế hoạch này trình UBND thành phố trực thuộc trung ương để xây dựng kế hoạch tài chính 3 năm của cả thành phố. Dự toán chi thường xuyên ngân sách phường là căn cứ cho dự toán hàng năm và gắn với tự chủ chi của các phường. b) Dự toán chi thường xuyên ngân sách phường hàng năm Dự toán chi thường xuyên ngân sách phường hàng năm một bản kế hoạch do UBND quận quyết định để xác định các khoản kinh phí chi thường xuyên cho các hoạt động của phường trong khoảng thời gian một năm, bao gồm các khoản dự trù kinh phí tự chủ chi và kinh phí không tự chủ chi.

Việc lập dự toán chi thường xuyên ngân sách phường hàng năm được thực hiện theo quá trình có sự kết hợp lập ngân sách từ trên xuống và từ dưới lên, như sau: Bước 1: Lập dự toán và tiếp nhận quyết định giao dự toán từ UBND thành phố trực thuộc Trung ương. 10 Theo quy định về thời điểm lập dự toán hàng năm, UBND quận chỉ đạo UBND phường lập dự toán, UBND phường lập dự toán trình UBND quận, UBND quận tổng hợp trình Sở Tài chính. Sau khi thống nhất số kiểm tra dự toán với UBND thành phố trực thuộc trung ương, UBND quận lập dự toán trên cơ sở số kiểm tra, gửi UBND thành phố trình HĐND thành phố phân bổ dự toán và UBND thành phố quyết định dự toán cho UBND quận. Bước 2: Phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên ngân sách phường UBND quận kiểm tra phương án phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách phường do phòng Tài chính – Kế hoạch quận tham mưu, trình HĐND quận thông qua, ra nghị quyết phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách phường.

Tiếp đến, UBND quận ra quyết định giao dự toán chi thường xuyên ngân sách phường. Sau đó, phòng Tài chính – Kế hoạch quận thông báo dự toán chi thường xuyên ngân sách phường. Dự toán này là căn cứ cho UBND quận thực hiện các nhiệm vụ quản lý trong giai đoạn tiếp theo. Bước 3: Hướng dẫn và thẩm định dự toán phân bổ chi thường xuyên ngân sách phường.

Trước hết, phòng Tài chính – Kế hoạch hướng dẫn các UBND phường lập dự toán phân bổ chi tiết dựa vào các căn cứ pháp luật ngân sách, quy trình lập và định mức hàng năm. Đối tượng được hướng dẫn là UBND phường. Việc hướng dẫn qua các hình thức công văn, trực tiếp. Việc hướng dẫn hàng năm hoặc là năm đầu của thời kỳ ổn định ngân sách nhà nước.

Tiếp đến, phòng Tài chính – Kế hoạch thẩm định dự toán phân bổ chi thường xuyên ngân sách phường do UBND phường xây dựng. Phòng Tài chính – Kế hoạch có trách nhiệm thẩm định dự toán ngân sách phường, trường hợp có sai sót phải đề nghị UBND phường điều chỉnh dự toán theo đúng quy định, đồng thời gửi Kho bạc nhà nước (KBNN) quận làm căn cứ để thực hiện dự toán (Bộ Tài chính, 2016).