Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Long An

Luận văn Thạc sĩ: Quản lý chi ngân sách nhà nước tại Tòa án Nhân dân tỉnh Long An. Nghiên cứu chuyên sâu về quản lý tài chính công trong ngành tòa án.

• Tác giả: Đặng Thị Hải Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Xuân Bình
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Long An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Long An

Quản lý chi ngân sách nhà nước là một lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cả lý thuyết và thực tiễn. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến quản lý chi ngân sách nhà nước trong các cơ quan hành chính nhà nước, đặc biệt là tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Các công trình nghiên cứu hiện nay chủ yếu tập trung vào chi ngân sách nhà nước ở tầm vĩ mô, cấp nhà nước, cấp ngành, cấp tỉnh, tập trung giải quyết các vấn đề về quản lý chi ngân sách nhà nước trên các luật định, cơ chế chính sách. Tuy nhiên, trong hệ thống Tòa án nhân dân, chưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý chi ngân sách nhà nước của Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Nghiên cứu này là một vấn đề mới, thực sự cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Điều này góp phần tăng cường hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước của hệ thống Tòa án nhân dân và của nhà nước nói chung.

1.1. Nghiên Cứu Về Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tổng Quan

Các nghiên cứu về quản lý chi ngân sách nhà nước đã đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau, từ các khái niệm tổng quát về ngân sách nhà nước đến các chính sách và quan điểm về khai thác và bảo vệ chi ngân sách nhà nước hiệu quả. Các nghiên cứu cũng chỉ ra những nguyên nhân và hạn chế trong công tác quản lý chi ngân sách nhà nước, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi để áp dụng vào thực tiễn. Điều này giúp hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước và nâng cao hiệu quả, hiệu lực trong quản lý chi ngân sách nhà nước.

1.2. Khoảng Trống Nghiên Cứu Tại Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Long An

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về quản lý chi ngân sách nhà nước ở các cấp độ khác nhau, nhưng vẫn còn một khoảng trống đáng kể trong việc nghiên cứu về quản lý chi ngân sách nhà nước tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc thực hiện một nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này, nhằm đưa ra các giải pháp cụ thể và phù hợp với đặc thù của Tòa án nhân dân tỉnh Long An.

II. Cơ Sở Lý Luận Về Quản Lý Chi Ngân Sách Cơ Quan Hành Chính

Quản lý chi ngân sách nhà nước trong cơ quan hành chính nhà nước dựa trên một hệ thống lý luận vững chắc, bao gồm các khái niệm cơ bản về ngân sách nhà nước, chi ngân sách nhà nước và cơ quan hành chính nhà nước. Ngân sách nhà nước là phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử, sự hình thành và phát triển của ngân sách nhà nước gắn liền với sự phát triển của nhà nước. Chi ngân sách nhà nước là việc sử dụng các nguồn lực tài chính của nhà nước để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước. Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, có chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực khác nhau.

2.1. Khái Niệm Cơ Bản Về Ngân Sách Nhà Nước

Ngân sách nhà nước (NSNN) là phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử. Sự hình thành và phát triển của ngân sách nhà nước gắn liền với sự phát triển của nhà nước. Ngân sách nhà nước phản ánh quá trình thu và chi tiền tệ của nhà nước, nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước.

2.2. Chi Ngân Sách Nhà Nước Bản Chất và Vai Trò

Chi ngân sách nhà nước là việc sử dụng các nguồn lực tài chính của nhà nước để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước. Chi ngân sách nhà nước có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước, cung cấp các dịch vụ công cộng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

2.3. Cơ Quan Hành Chính Nhà Nước Định Nghĩa và Chức Năng

Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, có chức năng quản lý nhà nước trên các lĩnh vực khác nhau. Cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm thực hiện các chính sách và pháp luật của nhà nước, đảm bảo trật tự và an toàn xã hội.

III. Kinh Nghiệm Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Các Đơn Vị Khác

Nghiên cứu kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước của một số đơn vị khác là một bước quan trọng để rút ra bài học kinh nghiệm cho Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Các đơn vị khác có thể là các cơ quan hành chính nhà nước khác, các tổ chức sự nghiệp công lập hoặc các doanh nghiệp nhà nước. Việc so sánh và phân tích kinh nghiệm của các đơn vị này sẽ giúp Tòa án nhân dân tỉnh Long An nhận diện được những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác quản lý chi ngân sách nhà nước của mình.

3.1. Kinh Nghiệm Từ Các Cơ Quan Hành Chính Nhà Nước Khác

Các cơ quan hành chính nhà nước khác có thể có những kinh nghiệm quý báu trong việc quản lý chi ngân sách nhà nước, đặc biệt là trong việc lập kế hoạch, phân bổ và sử dụng ngân sách. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các cơ quan này sẽ giúp Tòa án nhân dân tỉnh Long An nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước.

3.2. Bài Học Kinh Nghiệm Cho Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Long An

Từ những kinh nghiệm của các đơn vị khác, Tòa án nhân dân tỉnh Long An có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quan trọng, như: tăng cường công tác lập kế hoạch ngân sách, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng ngân sách và đảm bảo tính minh bạch, công khai trong quản lý ngân sách.

IV. Thực Trạng Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Tòa Án Long An

Để đánh giá hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An, cần phải phân tích thực trạng công tác này. Điều này bao gồm việc xem xét cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý chi ngân sách nhà nước, kết quả chi ngân sách nhà nước và nội dung chi hoạt động tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Phân tích thực trạng sẽ giúp nhận diện những điểm mạnh, điểm yếu và những vấn đề cần giải quyết trong công tác quản lý chi ngân sách nhà nước.

4.1. Cơ Cấu Tổ Chức Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước

Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý chi ngân sách nhà nước tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước. Cơ cấu tổ chức cần phải được thiết kế một cách hợp lý, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận và cá nhân liên quan.

4.2. Kết Quả Chi Ngân Sách Nhà Nước Giai Đoạn 2013 2017

Phân tích kết quả chi ngân sách nhà nước trong giai đoạn 2013-2017 sẽ giúp đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách của Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Kết quả chi ngân sách nhà nước cần được so sánh với kế hoạch ngân sách và các mục tiêu đã đề ra để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

4.3. Nội Dung Chi Hoạt Động Tại Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Long An

Nội dung chi hoạt động tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An bao gồm các khoản chi cho hoạt động xét xử, hoạt động quản lý hành chính và các hoạt động khác. Việc phân tích nội dung chi hoạt động sẽ giúp xác định các khoản chi nào là cần thiết, hiệu quả và các khoản chi nào cần được cắt giảm hoặc điều chỉnh.

V. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Long An

Để hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An, cần phải có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần phải dựa trên kết quả phân tích thực trạng và phải phù hợp với đặc thù của Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Các giải pháp cần tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính, đổi mới quy trình lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.

5.1. Hoàn Thiện Cơ Chế Quản Lý Tài Chính Đặc Thù

Việc tiếp tục hoàn thiện xây dựng cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tòa án nhân dân tỉnh Long An là một giải pháp quan trọng. Cơ chế quản lý tài chính đặc thù cần phải đảm bảo tính linh hoạt, chủ động và phù hợp với đặc thù hoạt động của Tòa án nhân dân tỉnh Long An.

5.2. Đổi Mới Quy Trình Lập Dự Toán và Quyết Toán Ngân Sách

Đổi mới quy trình lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách nhà nước là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước. Quy trình mới cần phải đảm bảo tính chính xác, minh bạch và phù hợp với thực tế.

5.3. Nâng Cao Chất Lượng Đội Ngũ Cán Bộ Tài Chính

Nâng cao chất lượng, trình độ đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý tài chính là một giải pháp quan trọng để đảm bảo hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước. Cán bộ tài chính cần phải được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ.

VI. Kiến Nghị Để Nâng Cao Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Long An

Để các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An được thực hiện hiệu quả, cần có sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, các cấp lãnh đạo và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan. Ngoài ra, cần có các điều kiện về môi trường pháp lý, khả năng ngân sách, cơ sở vật chất và công nghệ thông tin.

6.1. Kiến Nghị Đối Với Chính Phủ và Bộ Tài Chính

Chính phủ và Bộ Tài chính cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý ngân sách nhà nước, tăng cường phân cấp quản lý tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương chủ động trong việc quản lý ngân sách.

6.2. Kiến Nghị Đối Với Tòa Án Nhân Dân Tối Cao

Tòa án nhân dân tối cao cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát công tác quản lý tài chính tại các Tòa án nhân dân địa phương và có các chính sách hỗ trợ để nâng cao năng lực quản lý tài chính cho cán bộ tài chính.

6.3. Kiến Nghị Đối Với Lãnh Đạo Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Long An

Lãnh đạo Tòa án nhân dân tỉnh Long An cần quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác quản lý tài chính, tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng ngân sách và tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ tài chính hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý chi ngân sách nhà nước trong cơ quan hành chính nhà nước Khái niệm quản lý chi NSNN đã trong còn mới trong các công trình nghiên cứu khoa học, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ trong và ngoài nước. Cụ thể như: Trong công trình “Municipal Expenditures” -Nguyên lý chi tiêu, tác giả người Mỹ Mabel Waker đã luận bàn về phân bổ chi NSNN. Ông đã đề ra một số nguyên tắc chi NSNN chế định khuynh hướng phân bổ chi NSNN. Trường phái Sự lựa chọn công, đứng đầu là J.Buchanan, giáo sư tại Đại học George Mason bang Virginie Hoa Kỳ, người đã từng đoạt giải Nobel Kinh tế năm 1986, quan tâm tới tính hợp lý của các sự lựa chọn về chi tiêu công.

Ý tưởng xuất phát của các công trình nghiên cứu của trường phái này là: trước tình trạng chi tiêu công gia tăng, câu hỏi đặt ra là liệu các chi tiêu đó có luôn minh bạch về phương diện kinh tế không. Để trả lời câu hỏi,các nhà nghiên cứu của trường phái này đã đề xuất một số nguyên tắc cơ bản cho chi tiêu công như (1) Cần thiết phải xây dựng cơ chế kiểm tra, đảm bảo an toàn như xác định mức trần trong chi tiêu hay ấn định nghĩa vụ phải đạt được để cân bằng NS, (2) Việc sử dụng nguồn thu của NSNN phải minh bạch, rõ ràng và đo lường được hiệu quả, (3) Quyết định chi tiêu trong lĩnh vực công cần được đánh giá, nghiên cứu kỹ trên cơ sở xem xét các ảnh hưởng về kinh tế của các quyết định này. Luận án tiến sĩ "Hoàn thiện quản lý chi NSNN tại thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội " của tác giả Lê Kim Thu, trường đại học Thăng Long, năm 2015. Luận văn đã hệ thống lý thuyết, mang tính thực tiễn cao góp phần làm rõ hơn thực trạng quản lý chi NSNN của Thị xã sau 11 năm thực hiện Luật Ngân 6 sách và làm cơ sở để có giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện hiện nay, một nhiệm vụ luôn được quan tâm hàng đầu trong quản lý nhà nước về tài chính, góp phần thực hiện tốt và toàn diện các họat động kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng trên địa bàn thị xã.

Luận án tiến sỹ “Hoàn thiện quản lý chi NSNN nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” của tác giả Trần Văn Lâm, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2016. Trong luận án này tác giả đã hệ thống hoá cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa chi NSNN và phát triển Kinh tế - Xã hội ở địa phương, làm rõ mục tiêu, nguyên tắc, phương thức quản lý chi NS địa phương trong điều kiện kinh tế thị trường. Đã trình bày một cách khái quát thực trạng quản lý chi NS trong mối quan hệ với phát triển Kinh tế xã hội trên các mặt: cải thiện cơ sở hạ tầng Kinh tế - xã hội, bảo đảm công bằng xã hội. Tác giả phân tích kinh nghiệm cải cách quản lý chi NSNN ở các nước công nghiệp phát triển và rút ra bài học cho ViệtNam, nhất là kinh nghiệm cải cách quản lý NS theo kết quả đầu ra và khuôn khổ NStrung hạn.Đặc biệt, tác giả luận án đã luận chứng khá thuyết phục về các quan điểm hoàn thiện quản lý chi NS địa phương, kiến nghị áp dụng 6 nhóm giải pháp hoàn thiện quản lýchi NS địa phương phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Một số giải pháp có ý nghĩa tham khảo cho các địa phương khác như áp dụng quy trình lập dự toán và phân bổ NS trên cơ sở khuôn khổ chi tiêu trung hạn hướng đến kết quả đầu ra; hoàn thiện cơ chế quản lý chi NS theo hướng mở rộng quyền tự chủ cho tổ chức thụ hưởng NS…. Luận văn thạc sĩ "Hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Quảng Bình" của tác giả Lê Thị Diệu Hồng, trường đại học Huế, năm 2018. Luận văn ngoài việc liệt những kết quả đạt được quan trọng, còn chỉ ra công tác quản lý chi NSNN vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, như: Phân bổ vốn đầu tư còn dàn trải, không gắn với kế hoạch vốn; công tác quản lý tạm ứng, thanh toán vốn còn nhiều bất cập; giải ngân vốn đầu tư chậm; nợ đọng xây dựng cơ bản chưa có nguồn thanh toán; chuyển nguồn chi ngân sách hàng năm còn lớn; tình trạng chi vượt dự toán vẫn xảy ra; còn tình 7 trạng lãng phí, thất thoát, kém hiệu quả trong quản lý kinh phí chi thường xuyên; chưa có công cụ, thước đo hiệu quả việc sử dụng NSNN đối với các đơn vị thực hiện khoán chi hành chính; bộ máy ngân sách xã, phường, thị trấn còn yếu, mối quan hệ giữa các cơ quan Tài chính và Kho bạc Nhà nước vẫn còn trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ trong quá trình chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước và kiểm tra, giám sát lẫn nhau; việc phân định trách nhiệm, quyền hạn trong quản lý kiểm soát chi NSNN còn yếu. Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước cho giáo dục Trung học phổ thông tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Bình” của tác giả Trương Thị Thúy Hằng, trường đại học Huế, năm 2018.

Luận văn đã chỉ ra những tồn tại hạn chế bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, cả về cơ chế quản lý lẫn tổ chức thực hiện, như: quan điểm hoàn thiện công tác quản lý tài chính; chất lượng đội ngũ làm công tác quản lý tài chính trongsự nghiệp Giáo dục và Đào tạo của tỉnh Quảng Bình để từ đấy đưa ra những giải pháp khắc phục cho chi NSNN trong sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo của tỉnh. Hay bài viết “Xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá chi NSNN dựa trên kết quả ở Việt Nam” của tác giả Sử Đình Thành và Bùi Thị Mai Hoài trên Tạp chí Phát triển kinh tế, năm 2012. Hai tác giả đã đưa ra cái nhìn tổng quan về NSNN và cách xây dựng một hệ thống giám sát, đánh giá chi NSNN một cách có hiệu quả, thiết thực với tình hình ngân sách Việt Nam. Bài viết “Quản lý chi ngân sách địa phương cho đầu tư phát triển trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” của tác giả Dương Thị Thúy Ngư trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ, năm 2010.

Bài viết tập trung đưa ra thực trạng hạn chế trong việc chi NSNN cho đầu tư phát triển để từ đó đưa ra những giải pháp khắc phục, thúc đẩy nền kinh tế tại địa phương phát triển. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến nhiều khía cạnh về quản lý chi NSNN, đã đưa ra được các khái niệm tổng quát về NSNN, cùng với những chính sách, quan điểm về khai thác và bảo vệ chi NSNN có hiệu quả bên cạnh đó chỉ ra những nguyên nhân và hạn chế trong công tác quản lý chi NSNN để từ đó đề ra những giải pháp khả thi, có thể áp 8 dụng vào thực tiễn, giúp hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước và nâng cao hiệu quả, hiệu lực trong quản lý chi NSNN. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trên chủ yếu nghiên cứu tài sản công ở tầm vĩ mô cấp nhà nước cấp ngành cấp tỉnh, tập trung giải quyết đến các vấn đề về quản lý tài công trên các luật định, cơ chế chính sách, xét riêng trong hệ thống Tòa án nhân dân cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề quản lý chi NSNN của Tòa án nhân dân tỉnh Long An. Chính vì vậy, nghiên cứu đề tài này là một vấn đề mới, thực sự cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An nói riêng, góp phần tăng cường hiệu quả quản lý chi NSNN của hệ thống Tòa án nhân dân và của nhà nước nói chung.2 Cơ sở lý luận về quản lý chi NSNN trong cơ quan hành chính nhà nước 1.1 Khái quát về Ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nước (NSNN) là phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử.

Sự hình thành và phát triển của ngân sách nhà nước gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của nền kinh tế hàng hoá - tiền tệ trong các phương thức sản xuất do nhà nước quản lý trực tiếp. Nói cách khác, sự ra đời và phát triển của Nhà nước cùng với sự tồn tại của nền kinh tế hàng hoá tiền tệ là những tiền đề cho sự ra đời tồn tại và phát triển của NSNN. NSNN là một phạm trù kinh tế tổng hợp và trừu tượng. Khi nghiên cứu NSNN phải xem xét trên các mặt hình thức, thực thể và quan hệ kinh tế chứa đựng trong NSNN.

Xét về hình thức: NSNN là một bản dự toán thu và chi do chính phủ lập ra, đệ trình Quốc hội (QH) phê chuẩn và giao cho Chính phủ (CP) tổ chức thực hiện. Xét về thực thể: NSNN bao gồm những nguồn thu và những khoản chi cụ thể và được định lượng. Các nguồn thu đều được nộp vào một quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước, các khoản chi đều được xuất ra từ quỹ tiền tệ tập trung này.Các khoản thu chi của NSNN đều phản ánh những mối quan hệ kinh tế nhất định giữa Nhà nước với các chủ thể hoạt động trên mọi lĩnh vực của nền kinh tế xã hội, bao gồm: Quan hệ tài chính giữa Nhà nước và dân cư; quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các tổ chức tài chính, tín dụng và các 9 doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế; quan hệ tài chính giữa Nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội; Quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các quốc gia và các tổ chức quốc tế. Từ phân tích nêu trên, ta có thể đưa ra khái niệm về NSNN như sau: “NSNN là bản dự toán thu chi tài chính tổng hợp của Nhà nước, phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước trên cơ sở luật định”.