phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý chi ngân ngân sách nhà nƣớc cấp huyện. Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang. Phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1. Khái niệm, đặc điểm và tầm quan trọng chi NSNN cấp huyện 1. Ngân sách cấp huyện 1.
Khái niệm Ngân sách nhà nước: NSNN là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử; là một thành phần trong hệ thống tài chính. Luật NSNN của Việt Nam đã đƣợc Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 25/6/2015, định nghĩa: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc trong dự toán đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nƣớc (Quốc hội, 2015). Ngân sách huyện: ngân sách huyện là quỹ tiền tệ tập trung của huyện đƣợc hình thành bằng các nguồn thu, đảm bảo các nhiệm vụ chi trong phạm vi huyện (Quốc hội, 2015). Sự hình thành và phát triển của NSNN Sự hình thành và phát triển của NSNN gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của kinh tế hàng hóa - tiền tệ trong các phƣơng thức sản xuất của cộng đồng và Nhà nƣớc của từng cộng đồng.
Nói cách khác, sự ra đời của Nhà nƣớc, sự tồn tại của kinh tế hàng hóa - tiền tệ là những tiền đề cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của NSNN. Theo Điều 5 Nghị định số 163/2016/NĐ-CP ngày 21/12/2016 Quy định chi tiết và hƣớng dẫn thi hành Luật NSNN: (1). NSNN gồm ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng. Ngân sách địa phƣơng bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có HĐND và UBND theo quy định của Luật Tổ chức HĐND và UBND, bao gồm: - Ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ƣơng (gọi chung là ngân sách tỉnh), bao gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách của các huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Ngân sách huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách huyện), bao gồm ngân sách cấp huyện và ngân sách các xã, phƣờng, thị trấn; - Ngân sách các xã, phƣờng, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã); (2).
Quan hệ giữa ngân sách các cấp thực hiện theo các nguyên tắc sau: - Thực hiện phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) đối với các khoản thu phân chia giữa ngân sách các cấp và bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dƣới để bảo đảm công bằng và phát triển cân đối giữa các vùng, các địa phƣơng. Số bổ sung từ ngân sách cấp trên là khoản thu của ngân sách cấp dƣới; - Tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu và số bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dƣới quy định tại điểm a Khoản 2 Điều này, đƣợc ổn định từ 3 đến 5 năm (gọi chung là thời kỳ ổn định ngân sách). Chính phủ trình Quốc hội quyết định thời kỳ ổn định ngân sách giữa ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng. UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định thời kỳ ổn định ngân sách giữa các cấp ở địa phƣơng; - Nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào do ngân sách cấp đó bảo đảm; Trƣờng hợp cần ban hành chính sách, chế độ mới làm tăng chi ngân sách sau khi dự toán đã đƣợc cấp có thẩm quyền quyết định thì phải có giải pháp bảo đảm nguồn tài chính phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách từng cấp; - Trong thời kỳ ổn định ngân sách, các địa phƣơng đƣợc sử dụng nguồn tăng thu ngân sách hàng năm (phần ngân sách địa phƣơng đƣợc hƣởng) để chi cho các nhiệm vụ phát triển KTXH trên địa bàn; sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, phải tăng khả năng tự cân đối, phát triển ngân sách địa phƣơng, thực hiện giảm dần số bổ sung từ ngân sách cấp trên (đối với địa phƣơng nhận bổ sung từ ngân sách cấp trên) hoặc tăng tỷ lệ phần trăm (%) điều tiết số thu nộp về ngân sách cấp trên (đối với những địa phƣơng có điều tiết về ngân sách cấp trên); - Trƣờng hợp cơ quan quản lý Nhà nƣớc cấp trên ủy quyền cho cơ quan quản lý Nhà nƣớc cấp dƣới thực hiện nhiệm vụ chi của mình, thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dƣới để thực hiện nhiệm vụ đó; - Ngoài việc bổ sung nguồn thu và ủy quyền thực hiện nhiệm vụ chi quy định LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tại các điểm a, b và đ Khoản 2 Điều này, không đƣợc dùng ngân sách của cấp này để chi cho nhiệm vụ của cấp khác, trừ các trƣờng hợp quy định tại điểm g, Khoản 2 Điều này.
- UBND các cấp đƣợc sử dụng ngân sách cấp mình để hỗ trợ cho các đơn vị do cấp trên quản lý đóng trên địa bàn trong các trƣờng hợp: + Khi xảy ra thiên tai và các trường hợp cấp thiết khác mà địa phương cần khẩn trương huy động lực lượng để bảo đảm ổn định tình hình KTXH; + Các đơn vị do cấp trên quản lý khi thực hiện chức năng của mình, kết hợp thực hiện một số nhiệm vụ theo yêu cầu của cấp dƣới. Hệ thống NSNN đƣợc tổ chức theo mô hình lồng ghép đƣợc mô tả dƣới hình sau: NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG NGÂN NGÂN SÁCH TỈNH SÁCH NGÂN SÁCH HUYỆN TRUNG ƢƠNG NGÂN SÁCH XÃ Sơ đồ 1.1: Sơ đồ hệ thống NSNN Sơ đồ 1. Sơ đồ hệ thống ngân sách nhà nước 1. Phân cấp quản lý NSNN Phân cấp quản lý NSNN là việc giải quyết mối quan hệ giữa các cấp chính quyền Nhà nƣớc về vấn đề liên quan đến việc quản lý và điều hành NSNN.
Theo Điều 6 Nghị định số số 163/2016/NĐ-CP ngày 21/12/2016, quy định chi tiết và hƣớng dẫn thi hành Luật NSNN thì việc Phân cấp quản lý NSNN phải bảo đảm nguyên tắc: (1). Phù hợp với phân cấp quản lý KTXH, ANQP của Nhà nƣớc và năng lực quản lý của mỗi cấp trên địa bàn. Ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng đƣợc phân định nguồn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thu, nhiệm vụ chi cụ thể: Ngân sách trung ƣơng giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ chiến lƣợc, quan trọng của quốc gia nhƣ: các dự án đầu tƣ phát triển kết cấu hạ tầng KTXH có tác động đến cả nƣớc hoặc nhiều địa phƣơng, các chƣơng trình, dự án quốc gia, các chính sách xã hội quan trọng, điều phối hoạt động kinh tế vĩ mô của đất nƣớc, bảo đảm ANQP, đối ngoại và hỗ trợ những địa phƣơng chƣa cân đối đƣợc thu, chi ngân sách. Ngân sách địa phƣơng đƣợc phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiện những nhiệm vụ phát triển KTXH, ANQP và trật tự an toàn xã hội trong phạm vi quản lý.
Việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phƣơng do HĐND cấp tỉnh quyết định, thời gian thực hiện phân cấp này phải phù hợp với thời kỳ ổn định ngân sách ở địa phƣơng; cấp xã đƣợc tăng cƣờng nguồn thu, phƣơng tiện và cán bộ quản lý tài chính - ngân sách để quản lý tốt, có hiệu quả các nguồn lực tài chính trên địa bàn đƣợc phân cấp. Kết thúc mỗi kỳ ổn định ngân sách, căn cứ vào khả năng nguồn thu và nhiệm vụ chi của từng cấp, theo thẩm quyền quy định tại các Điều 15, 16 và 25 của Luật NSNN, Quốc hội, HĐND điều chỉnh mức bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dƣới; Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội, HĐND cấp tỉnh quyết định việc điều chỉnh tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa ngân sách các cấp. Dựa trên những nguyên tắc trên, nội dung của phân cấp quản lý NSNN bao gồm: (1). Thứ nhất là phân cấp các vấn đề liên quan đế quản lý, điều hành NSNN từ trung ƣơng đến địa phƣơng trong việc ban hành, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát về chế độ, chính sách.
Tiếp theo là phân cấp về các vấn đề liên quan đế nhiệm vụ quản lý và điều hành NSNN trong việc ban hành hệ thống biểu mẫu, chứng từ về trình tự và trách nhiệm của các cấp chính quyền trong xây dựng dự toán ngân sách, quyết toán ngân sách và tổ chức thực hiện kế hoạch NSNN. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NSNN cấp huyện; là mắt xích trong hệ thống NSNN, gồm 2 nội dung chủ yếu về thu và chi ngân sách huyện nhƣ sau: (1). Về thu ngân sách cấp huyện; Gồm thu bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên để bảo đảm công bằng và phát triển cân đối giữa các vùng, các địa phƣơng; Các khoản thu ngân sách huyện hƣởng 100%; Các khoản thu của ngân sách huyện hƣởng theo tỷ lệ phần trăm (%); Các khoản thu theo quy định của pháp luật. Nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện, gồm chi 2 lĩnh vực chính: Chi đầu tƣ phát triển; Chi thƣờng xuyên.
Khái niệm và đặc điểm của chi ngân sách cấp huyện 1. Khái niệm chi NSNN cấp huyện Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc theo những nguyên tắc nhất định. Chi ngân sách huyện là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã đƣợc tập trung vào ngân sách huyện và đƣa chúng đến mục đích sử dụng. Chi ngân sách huyện không chỉ dừng lại trên các định hƣớng mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc cụ thể thuộc chức năng của Nhà nƣớc cấp huyện (Hoa, 2011).
Quá trình chi NSNN cấp huyện: Quá trình phân phối: là quá trình cấp phát kinh phí từ ngân sách huyện để hình thành các loại quỹ trƣớc khi đƣa vào sử dụng. Quá trình sử dụng: là trực tiếp chi dùng khoản tiền cấp phát từ ngân sách huyện mà không phải trải qua việc hình thành các loại quỹ trƣớc khi đƣa vào sử dụng. Đặc điểm chi NSNN cấp huyện - Chi ngân sách huyện gắn với bộ máy Nhà nƣớc cấp huyện và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nƣớc cấp huyện đảm đƣơng trong từng thời kỳ.