Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued quản lý chất lượng dạy học tiếng anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đinh Thị Hồng Thắm
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Khánh Đức
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHỐI KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các nghiên cứu về quản lý chất lượng trong giáo dục và đào tạo
• 1.3. Các nghiên cứu về quản lý dạy học
• 1.4. Các nghiên cứu về quản lý chất lượng dạy học
• 1.5. Các nghiên cứu về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành
• 1.6. Dạy học tiếng Anh chuyên ngành
• 1.7. Tiếng Anh chuyên ngành
• 1.8. Quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 1.9. Quản lý dạy học
• 1.10. Trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 1.11. Tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 1.12. Quản lý chất lượng
• 1.13. Chất lượng và chất lượng đào tạo
• 1.14. Quản lý chất lượng
• 1.15. Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 1.16. Chất lượng dạy học
• 1.17. Quản lý chất lượng dạy học
• 1.18. Cấu trúc hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành
• 1.19. Tổ chức vận hành hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành
• 1.20. Đánh giá, cải tiến hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành
• 1.21. Những yếu tố tác động đến quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 1.21.1. Những yếu tố khách quan
• 1.21.2. Những yếu tố chủ quan
• 1.22. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHỐI KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ
• 2.1. Kinh nghiệm quốc tế
• 2.2. Kinh nghiệm tại Singapre
• 2.3. Kinh nghiệm tại Úc
• 2.4. Tổ chức khảo sát thực trạng quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 2.4.1. Mục đích khảo sát
• 2.4.2. Đối tượng và phạm vi khảo sát
• 2.4.3. Phương pháp khảo sát
• 2.4.4. Nội dung khảo sát
• 2.4.5. Xử lý và phân tích dữ liệu bằng SPSS
• 2.5. Thực trạng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 2.6. Thực trạng quản lý quá trình dạy học theo tiếp cận Đảm bảo chất lượng
• 2.7. Thực trạng quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành
• 2.8. Thực trạng những yếu tố tác động đến quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 2.9. Đánh giá chung về thực trạng dạy học và quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ hiện nay
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHỐI KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ
• 3.1. Các nguyên tắc xây dựng và điều kiện triển khai hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.2. Các nguyên tắc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.3. Điều kiện để triển khai hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4. Các biện pháp xây dựng và triển khai hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4.1. Biện pháp 1: Tổ chức đánh giá nhu cầu của khách hàng về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4.2. Biện pháp 2: Xây dựng hệ thống các quy trình quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4.3. Biện pháp 3: Xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá cho hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4.4. Biện pháp 4: Xây dựng văn hóa chất lượng nhà trường tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4.5. Biện pháp 5: Biện pháp hỗ trợ để quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4.6. Biện pháp 6: Tổ chức vận hành hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.4.7. Biện pháp 7: Đánh giá, cải tiến hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ
• 3.5. Tổ chức thử nghiệm
• 3.6. Cơ sở lựa chọn giải pháp
• 3.7. Mục đích thử nghiệm
• 3.8. Đối tượng thử nghiệm
• 3.9. Thời gian và phạm vi thử nghiệm
• 3.10. Nội dung thử nghiệm
• 3.11. Công cụ tiến hành thử nghiệm
• 3.12. Quy trình thử nghiệm
• 3.13. Kết quả thử nghiệm
• 3.14. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh tại cao đẳng

Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh tại các trường cao đẳng kỹ thuật là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay. Chất lượng dạy học không chỉ ảnh hưởng đến năng lực ngoại ngữ của sinh viên mà còn quyết định đến khả năng cạnh tranh của nguồn nhân lực trong thị trường lao động. Việc xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học, từ đó cải thiện kết quả học tập của sinh viên.

1.1. Khái niệm quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh

Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh bao gồm các hoạt động nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng giảng dạy, từ việc xây dựng chương trình học đến đánh giá kết quả học tập của sinh viên. Hệ thống này cần được thiết lập một cách đồng bộ và liên tục để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

1.2. Tầm quan trọng của việc quản lý chất lượng

Việc quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh không chỉ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng ngôn ngữ mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế, nơi mà khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh là một yếu tố quyết định.

II. Những thách thức trong quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện chất lượng dạy học tiếng Anh tại các trường cao đẳng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về nguồn lực, chương trình giảng dạy chưa phù hợp và sự thiếu đồng bộ trong quản lý.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường cao đẳng hiện nay vẫn chưa có đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị cần thiết để phục vụ cho việc dạy học tiếng Anh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy và học tập của sinh viên.

2.2. Chương trình giảng dạy chưa phù hợp

Chương trình giảng dạy tiếng Anh tại một số trường cao đẳng chưa được cập nhật và điều chỉnh phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Điều này dẫn đến việc sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng được yêu cầu công việc.

III. Phương pháp quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh hiệu quả

Để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, các trường cao đẳng cần áp dụng những phương pháp quản lý chất lượng hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng, cải tiến chương trình giảng dạy và đào tạo giáo viên.

3.1. Xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng

Hệ thống đánh giá chất lượng cần được thiết lập để theo dõi và đánh giá thường xuyên chất lượng dạy học. Việc này giúp phát hiện kịp thời những vấn đề cần cải thiện và đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.2. Cải tiến chương trình giảng dạy

Chương trình giảng dạy cần được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với nhu cầu thực tế của sinh viên và thị trường lao động. Việc này bao gồm việc cập nhật nội dung học tập và phương pháp giảng dạy.

IV. Ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy không chỉ giúp sinh viên tiếp cận với nguồn tài liệu phong phú mà còn tạo ra môi trường học tập tương tác hơn.

4.1. Sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

Việc sử dụng các phần mềm học tập, ứng dụng di động và các nền tảng trực tuyến giúp sinh viên có thể học tập mọi lúc mọi nơi. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc tự học và nâng cao kỹ năng ngôn ngữ.

4.2. Tạo môi trường học tập tương tác

Công nghệ cũng giúp tạo ra môi trường học tập tương tác, nơi sinh viên có thể tham gia vào các hoạt động nhóm, thảo luận và thực hành giao tiếp tiếng Anh một cách tự nhiên hơn.

V. Kết quả nghiên cứu về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh đã mang lại những kết quả tích cực. Sinh viên có sự tiến bộ rõ rệt trong kỹ năng ngôn ngữ và tự tin hơn trong giao tiếp.

5.1. Đánh giá kết quả học tập của sinh viên

Kết quả học tập của sinh viên đã được cải thiện đáng kể sau khi áp dụng các biện pháp quản lý chất lượng. Nhiều sinh viên đã có thể giao tiếp tự tin hơn bằng tiếng Anh trong môi trường học tập và làm việc.

5.2. Phản hồi từ sinh viên và giảng viên

Phản hồi từ sinh viên và giảng viên cho thấy sự hài lòng với chất lượng dạy học tiếng Anh đã tăng lên. Điều này cho thấy rằng các biện pháp quản lý chất lượng đã phát huy hiệu quả.

VI. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh tại các trường cao đẳng kỹ thuật cần được tiếp tục cải tiến và phát triển. Việc áp dụng các phương pháp quản lý chất lượng hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Các trường cao đẳng cần xây dựng kế hoạch phát triển bền vững cho quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh, bao gồm việc đầu tư vào cơ sở vật chất, đào tạo giáo viên và cải tiến chương trình giảng dạy.

6.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác với các tổ chức giáo dục quốc tế sẽ giúp các trường cao đẳng nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, từ đó tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục (mã số: 9 14 01 14) của tác giả Đinh Thị Hồng Thắm, người hướng dẫn khoa học là PGS. Trần Khánh Đức, được bảo vệ tại Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2019, tập trung nghiên cứu đề tài: "Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ".

Tính cấp thiết của nghiên cứu bắt nguồn từ bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Nguồn nhân lực kỹ thuật công nghệ chiếm quy mô lớn trong tổng số 56 triệu lao động (thuộc cơ cấu dân số 96,2 triệu người). Tuy nhiên, năng lực ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh chuyên ngành nói riêng của học sinh, sinh viên tốt nghiệp các trình độ trung cấp, cao đẳng và đại học còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Dù Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Đề án 1400/QĐ-TTg ngày 30/9/2008 (giai đoạn 2008–2020) và Quyết định số 2080/QĐ-TTg ngày 22/12/2017 (điều chỉnh, bổ sung giai đoạn 2017–2025), chất lượng đào tạo ngoại ngữ tại các cơ sở không chuyên ngữ vẫn còn nhiều bất cập. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cũng đã ban hành Thông tư số 28/2017/TT-BLĐTBXH ngày 15/12/2017 quy định hệ thống đảm bảo chất lượng của cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Khoảng trống nghiên cứu được xác định là: trong khi đã có các công trình nghiên cứu quản lý chất lượng giáo dục đại học hoặc quản lý dạy học nói chung, việc quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành theo tiếp cận đảm bảo chất lượng tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ vẫn chưa được nghiên cứu hệ thống.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án là trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng (ở cấp độ đảm bảo chất lượng) dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ cùng các biện pháp triển khai hệ thống này, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật công nghệ.

Luận án xác định 02 câu hỏi nghiên cứu:

1. Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành trong bối cảnh giáo dục 4.0 hiện nay đang đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục những vấn đề lý luận và thực tiễn gì?
2. Các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ cần triển khai các biện pháp quản lý gì để quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành?

Giả thuyết khoa học của luận án nêu rõ: Một trong những nguyên nhân chính khiến chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ còn hạn chế là chưa có hệ thống quản lý chất lượng phù hợp. Nếu xây dựng và vận hành thành công hệ thống quản lý chất lượng (ở cấp độ đảm bảo chất lượng) dạy học tiếng Anh chuyên ngành thì sẽ giải quyết được thực trạng này, góp phần thực hiện mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng bối cảnh kinh tế tri thức và công nghiệp 4.0.

Luận án xác định 04 luận điểm cần bảo vệ:

1. Xây dựng cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và đề xuất các biện pháp quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa đối với đào tạo nhân lực khối kỹ thuật công nghệ và đổi mới công tác quản lý chất lượng trong nhà trường.
2. Tiếng Anh chuyên ngành là môn học đặc thù, có vai trò then chốt đối với lực lượng lao động trực tiếp của khối kỹ thuật công nghệ; làm rõ thực trạng thiếu hệ thống quản lý chất lượng phù hợp dẫn đến chưa đáp ứng mục tiêu Đề án ngoại ngữ quốc gia.
3. Cần thiết xây dựng hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành bao gồm các quy trình quản lý qua ba giai đoạn: đầu vào, quá trình và đầu ra; tổ chức vận hành, đánh giá, cải tiến hệ thống; xây dựng văn hóa chất lượng và phân tích các yếu tố tác động.
4. Thử nghiệm đánh giá chất lượng đầu ra môn tiếng Anh chuyên ngành của sinh viên sẽ đánh giá được năng lực tự quản lý của giảng viên, chất lượng quản lý của Trưởng khoa/Bộ môn và Hiệu trưởng, khẳng định tính khả thi và hiệu quả của hệ thống để áp dụng đại trà.

Đối tượng nghiên cứu là hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Khách thể nghiên cứu là công tác quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường này.

Phạm vi nội dung tập trung vào quản lý chất lượng và đảm bảo chất lượng dựa trên mô hình CIPO và mô hình AUN-QA. Phạm vi không gian là các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ khu vực miền Nam, bao gồm: Trường Cao đẳng Xây dựng TP. HCM, Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II, Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức và Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP. HCM. Phạm vi thời gian thu thập dữ liệu khảo sát thực trạng diễn ra trong năm học 2016–2017.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tổng thuật các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo 4 nhóm chủ đề chính:

Nhóm nghiên cứu về quản lý chất lượng trong giáo dục và đào tạo:

• Armand V. Feigenbaum (2004) với công trình "Total Quality Control" xác định quản lý chất lượng là hệ thống hoạt động thống nhất nhằm duy trì và nâng cao chất lượng một cách kinh tế nhất, thỏa mãn nhu cầu người tiêu dùng.
• Kaoru Ishikawa (1985) với tác phẩm "What is Total Quality Control – The Japanese way" nhấn mạnh việc quản lý chất lượng từ khâu thiết kế, sản xuất đến bảo dưỡng nhằm đáp ứng mong đợi của người sử dụng.
• Edward Sallis (1993, 2002) phân tích các khái niệm chất lượng tuyệt đối, chất lượng tương đối, các cấp độ quản lý chất lượng và mô hình CIPO ứng dụng trong giáo dục.
• Trần Khánh Đức (2004) trong "Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO & TQM" và năm 2014 trong "Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI" xem xét chất lượng đào tạo qua chu trình khép kín gồm đầu vào, quá trình và đầu ra gắn liền với thị trường lao động.
• Nguyễn Đức Chính (2002, 2015) tiếp cận quản lý chất lượng trong giáo dục thông qua hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ báo và quy trình thực hiện.
• Phan Văn Kha (2004) đề xuất mô hình quản lý chất lượng đào tạo sau đại học theo ISO 9000:2008 gồm 5 bước: xây dựng, đào tạo đội ngũ, vận hành, đánh giá và giám sát hệ thống.
• Các luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục: Đỗ Trọng Tuấn (2014) về quản lý chất lượng đào tạo đại học tư thục theo AUN; Khổng Hữu Lực (2017) về quản lý quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng tiếp cận đảm bảo chất lượng; Trần Linh Quân (2015) về xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng tại các trường cao đẳng qua các yếu tố Đầu vào – Quá trình – Đầu ra.

Nhóm nghiên cứu về quản lý dạy học:

• Lê Hoàng Hà (2012) nghiên cứu quản lý dạy học phân hóa tại trường trung học phổ thông.
• Nguyễn Văn Sơn (2017) nghiên cứu quản lý quá trình dạy học trung học phổ thông trong bối cảnh phân cấp quản lý giáo dục.
• Dương Trần Bình (2016) nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học tiểu học tiếp cận sư phạm tương tác.

Nhóm nghiên cứu về quản lý chất lượng dạy học:

• G. van der Velden và R. D. Pool khảo sát sự tham gia của người học vào quản lý chất lượng dạy và học theo ủy quyền của Cơ quan Đảm bảo chất lượng Vương quốc Anh (QAA).
• Van Zadelhoff (2010) phân tích các nguyên tắc quản lý chất lượng áp dụng trong giảng dạy môn Vận trù học tại trường đại học.
• Nguyễn Quang Giao (2011) xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng quá trình dạy học các môn chuyên ngành tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng.
• Võ Ngọc Vĩnh (2014) nghiên cứu quản lý dạy học trung học phổ thông theo tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể (TQM).

Nhóm nghiên cứu về dạy học tiếng Anh và tiếng Anh chuyên ngành:

• Laura-Mihaela Muresan (Viện Hàn lâm Bucharest) nghiên cứu đảm bảo chất lượng môn tiếng Anh chuyên ngành trong giáo dục đại học.
• Hoàng Văn Vân (2010) nghiên cứu thực trạng dạy tiếng Anh không chuyên tại các trường đại học Việt Nam qua đối sánh 9 quốc gia và vùng lãnh thổ Đông Á và Đông Nam Á.
• Đỗ Thị Xuân Dung và Cái Ngọc Duy Anh (2010) phân tích thách thức và giải pháp dạy học tiếng Anh chuyên ngành trong giai đoạn đổi mới.
• Vũ Thị Phương Anh nghiên cứu việc ứng dụng Khung tham chiếu chung Châu Âu (CEFR) vào việc đánh giá năng lực ngoại ngữ tại Đại học Quốc gia TP. HCM.
• Các định nghĩa nền tảng về tiếng Anh chuyên ngành của Hutchinson và Waters, Strevens (1988), Dudley-Evans và St John (1998).

Vị trí của luận án: Luận án kế thừa hệ thống lý luận về quản lý chất lượng, các mô hình CIPO, AUN-QA và lý luận dạy học ngoại ngữ chuyên ngành. Luận án giải quyết khoảng trống học thuật về việc chưa có công trình nào xây dựng hệ thống quản lý chất lượng cấp độ đảm bảo chất lượng chuyên biệt cho môn Tiếng Anh chuyên ngành thuộc khối kỹ thuật công nghệ tại bậc cao đẳng ở Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên các khái niệm và khung lý thuyết nền tảng:

• Khái niệm dạy và học: Dạy học là quá trình tương tác hợp tác hai chiều giữa người dạy và người học. Theo Newcomb, McCracken và Wormbord (1986), dạy là chỉ đạo, hướng dẫn để người học đạt kiến thức, kỹ năng, thái độ mới; Bruner (1996) xem dạy là nỗ lực tạo ra sự phát triển; Lâm Quang Thiệp quan niệm dạy là giúp người học tự chiếm lĩnh kiến thức. Khái niệm học của Brown, Bull và Pendlebury định nghĩa học là sự biến đổi nhận thức, kỹ năng và thái độ; thang nhận thức của Benjamin Bloom gồm 6 mức độ (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, phân tích, tổng hợp, đánh giá).
• Tiếng Anh chuyên ngành (ESP): Khái niệm theo Hutchinson và Waters; Strevens (1988) và Dudley-Evans & St John (1998) với các đặc điểm: đáp ứng nhu cầu cụ thể của người học, gắn với chủ đề chuyên môn kỹ thuật, tập trung vào từ vựng, ngữ pháp, ngữ nghĩa, kỹ năng đọc và viết, phân tích diễn ngôn và giao tiếp nghề nghiệp.
• Khái niệm chất lượng và quản lý chất lượng: Luận án sử dụng quan niệm của Edward Sallis (1993, 2002) về chất lượng tuyệt đối và tương đối; 3 cấp độ quản lý chất lượng gồm Kiểm soát chất lượng (QC), Đảm bảo chất lượng (QA) và Quản lý chất lượng tổng thể (TQM); quan niệm của Nguyễn Đức Chính (2002) và Trần Khánh Đức (2004, 2014).
• Khung phân tích và mô hình chất lượng: Mô hình CIPO (Context – Input – Process – Output), mô hình Đảm bảo chất lượng của mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á (AUN-QA) cấp chương trình, mô hình phân tích tổ chức 7S và ma trận SWOT.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp luận: Quan điểm duy vật biện chứng, quan điểm hệ thống, quan điểm lịch sử và quan điểm thực tiễn.
• Cách tiếp cận chính: Tiếp cận hệ thống, tiếp cận quá trình (Đầu vào – Quá trình – Đầu ra), và tiếp cận đảm bảo chất lượng (tập trung vào biện pháp phòng ngừa thông qua hệ thống chuẩn mực và quy trình đồng bộ).
• Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa tài liệu, văn bản quy phạm pháp luật và các mô hình đảm bảo chất lượng.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  1. Điều tra khảo sát bằng bảng hỏi đối với cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên tại 4 trường cao đẳng.
  2. Phỏng vấn sâu: Phỏng vấn trực tiếp Hiệu trưởng, Trưởng khoa/Bộ môn Ngoại ngữ và giảng viên.
  3. Phương pháp chuyên gia: Lấy ý kiến các chuyên gia quản lý giáo dục và giảng viên có kinh nghiệm qua tọa đàm, trao đổi.
  4. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động giáo dục: Phân tích giáo trình, giáo án, đề thi, bài kiểm tra, kết quả học tập và năng lực đầu ra của sinh viên.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS để thống kê mô tả, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy đa biến (MRA) theo phương pháp Enter.

Nguồn dữ liệu khảo sát thực tế được thực hiện tại 4 cơ sở đào tạo:

TT	Tên cơ sở khảo sát	Địa bàn	Thời gian khảo sát
1	Trường Cao đẳng Xây dựng TP. HCM (Trường Cao đẳng Xây dựng số 2)	TP. Hồ Chí Minh	Năm học 2016–2017
2	Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II (Trường CĐ nghề Kỹ thuật Công nghệ TP. HCM)	TP. Hồ Chí Minh	Năm học 2016–2017
3	Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức	TP. Hồ Chí Minh	Năm học 2016–2017
4	Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP. HCM	TP. Hồ Chí Minh	Năm học 2016–2017

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHỐI KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm dạy học, quản lý dạy học, quản lý chất lượng và đặc thù của tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Hoạt động dạy học được xác định là quá trình tương tác giữa hoạt động dạy của giảng viên và hoạt động học của sinh viên, vận hành theo chu trình bài học gồm 3 giai đoạn: chuẩn bị (lập kế hoạch, xác định mục tiêu, chuẩn bị tài liệu), thực thi (triển khai các hoạt động dạy học theo giáo án, tổ chức tương tác) và đánh giá cải tiến (đo lường kết quả, rút kinh nghiệm).

Luận án phân tích bối cảnh pháp lý quy định chương trình đào tạo tiếng Anh nghề nghiệp:

• Theo Thông tư số 17/2012/TT-BLĐTBXH ngày 26/7/2012 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, chương trình khung quy định: Tiếng Anh tổng quát là 120 tiết (60 lý thuyết, 50 thực hành, 10 kiểm tra); Tiếng Anh chuyên ngành là 60 tiết (27 lý thuyết, 30 thực hành, 3 kiểm tra).
• Theo Thông tư số 03/2019/TT-BLĐTBXH ngày 17/01/2019, Tiếng Anh tổng quát được điều chỉnh thành 120 giờ (42 giờ lý thuyết, 72 giờ thực hành/thảo luận, 6 giờ kiểm tra/ôn tập), trong khi môn Tiếng Anh chuyên ngành vẫn giữ nguyên quy định thời lượng.
• Tuy nhiên, trong thực tế tại các trường khảo sát, thời lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành thường bị rút ngắn còn 30 tiết (2 tín chỉ) hoặc 45 tiết (3 tín chỉ).

Về điều kiện chuẩn đầu vào, Thông tư 09/2017/TT-BLĐTBXH quy định người học trước khi học tiếng Anh chuyên ngành cần đạt Bậc 2 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam hoặc tương đương cấp độ A2 Khung tham chiếu Châu Âu để được miễn học, miễn thi tiếng Anh tổng quát. Luận án chỉ ra các yếu tố cấu thành chất lượng môn học:

• Giảng viên: Tiêu chuẩn yêu cầu trình độ Thạc sĩ hoặc tương đương C2 theo KNLNN, có nghiệp vụ sư phạm dạy nghề, am hiểu thuật ngữ kỹ thuật. Thực tế khoảng 70% giảng viên đạt trình độ Thạc sĩ, tỷ lệ được đào tạo thực tế tại doanh nghiệp hoặc nước ngoài rất thấp.
• Giáo trình: Chủ yếu sử dụng giáo trình của các nhà xuất bản nước ngoài (Oxford, Cambridge) hoặc tài liệu nội bộ do giảng viên biên soạn theo chương trình khung của Tổng cục Dạy nghề.
• Phương pháp dạy học: Môn học yêu cầu tập trung kỹ năng đọc hiểu thuật ngữ (thông qua kỹ thuật skimming và scanning), viết kỹ thuật và giao tiếp chuyên môn. Thực tế phương pháp thuyết trình truyền thống vẫn chiếm ưu thế do rào cản về sĩ số và trình độ sinh viên.
• Cơ sở vật chất: Yêu cầu phòng học chuyên dụng, thiết bị nghe nhìn, phòng thực hành ngôn ngữ, tuy nhiên sự đầu tư tại các trường kỹ thuật chưa đồng bộ.
• Yếu tố tác động: Luận án phân tích các nhóm yếu tố khách quan (chính sách, thị trường lao động, xu hướng công nghệ) và chủ quan (nhận thức của cán bộ quản lý, động lực của sinh viên, năng lực chuyên môn của giảng viên).

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHỐI KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ

Chương 2 trình bày kinh nghiệm quản lý giáo dục nghề nghiệp và dạy học ngôn ngữ kỹ thuật tại Singapore và Úc, đồng thời báo cáo kết quả khảo sát thực trạng tại 4 trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ khu vực TP. Hồ Chí Minh năm học 2016–2017. Dữ liệu khảo sát được xử lý bằng phần mềm SPSS thông qua phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy đa biến (MRA).

Nội dung khảo sát tập trung vào các nhóm chỉ báo:

1. Mức độ nhận thức, mức độ quan tâm và đánh giá tính cần thiết của cán bộ quản lý về hệ thống quản lý và các quy trình quản lý quá trình dạy học theo tiếp cận đảm bảo chất lượng.
2. Sự hiện diện và mức độ vận hành thực tế của các quy trình quản lý quá trình dạy học.
3. Đánh giá thực trạng quản lý các yếu tố đầu vào (chất lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, giáo trình, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất).
4. Đánh giá hoạt động quản lý chất lượng quá trình dạy học của Hiệu trưởng, Trưởng khoa và hoạt động tự quản lý chất lượng của giảng viên qua 3 khâu: chuẩn bị, thực thi, đánh giá cải tiến.
5. Đánh giá quản lý các yếu tố đầu ra và năng lực tiếng Anh chuyên ngành của sinh viên.

Kết quả phân tích định lượng chỉ ra các bất cập chính:

• Về nhận thức và vận hành: Phần lớn cán bộ quản lý nhận thức được tầm quan trọng của đảm bảo chất lượng nhưng việc ban hành và vận hành các quy trình kiểm soát chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành còn thiếu tính đồng bộ; thiếu quy trình giám sát cải tiến liên tục theo chu trình chất lượng.
• Về điều kiện dạy học: Sĩ số lớp học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường kỹ thuật quá đông (thường trên 30 sinh viên/lớp, thậm chí 40–50 sinh viên), gây trở ngại lớn cho việc rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ. Trang thiết bị (máy chiếu, âm thanh, phòng lab) và tài liệu tham khảo chuyên ngành kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu.
• Về phương pháp và kiểm tra đánh giá: Hoạt động dạy học phần lớn vẫn nặng về lý thuyết dịch thuật từ vựng, ngữ pháp truyền thống. Khâu kiểm tra đánh giá chưa xây dựng được ngân hàng đề chuẩn hóa đo lường năng lực hành nghề chuyên môn mà chủ yếu đánh giá kiểm tra viết định kỳ.
• Về chuẩn đầu ra: Đa số các trường chưa ban hành chuẩn năng lực đầu ra cụ thể cho môn Tiếng Anh chuyên ngành mà chỉ áp dụng chuẩn đầu ra tiếng Anh tổng quát chung, dẫn đến sinh viên tốt nghiệp thiếu hụt kỹ năng đọc hiểu tài liệu hướng dẫn kỹ thuật và giao tiếp nghề nghiệp.

CHƯƠNG 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHỐI KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ

Chương 3 xây dựng các nguyên tắc, điều kiện và đề xuất hệ thống 7 biện pháp quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành theo tiếp cận đảm bảo chất lượng, kèm theo quy trình thử nghiệm đánh giá tính khả thi.

Các nguyên tắc xây dựng hệ thống:

• Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu và tính thực tiễn.
• Nguyên tắc tiếp cận hệ thống và quá trình (Input – Process – Output).
• Nguyên tắc tiếp cận đảm bảo chất lượng (phòng ngừa, chuẩn hóa, cải tiến liên tục).
• Nguyên tắc phối hợp đồng bộ giữa các chủ thể quản lý trong nhà trường.

Hệ thống 7 biện pháp quản lý do tác giả đề xuất:

1. Biện pháp 1: Tổ chức đánh giá nhu cầu của khách hàng về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Biện pháp này hướng tới khảo sát nhu cầu của doanh nghiệp sử dụng lao động kỹ thuật, cựu sinh viên và sinh viên đang học để làm căn cứ xác định mục tiêu và chuẩn đầu ra môn học.
2. Biện pháp 2: Xây dựng hệ thống các quy trình quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Thiết lập các quy trình chi tiết cho 3 giai đoạn: quản lý đầu vào (thẩm định chương trình, tuyển chọn giáo trình, phân công bồi dưỡng giảng viên, chuẩn bị cơ sở vật chất), quản lý quá trình (duyệt kế hoạch bài giảng, dự giờ, giám sát thực hiện thời khóa biểu, hỗ trợ tự học), và quản lý đầu ra (tổ chức thi, đánh giá kết quả theo chuẩn).
3. Biện pháp 3: Xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá cho hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Thiết lập bộ tiêu chuẩn chất lượng gồm các chỉ báo cụ thể về chương trình, giảng viên, phương pháp giảng dạy, học liệu và chuẩn năng lực ngoại ngữ chuyên môn kỹ thuật.
4. Biện pháp 4: Xây dựng văn hóa chất lượng nhà trường tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Định hình nhận thức, trách nhiệm của cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên; đề cao tính tự giác và cam kết chất lượng của lãnh đạo nhà trường.
5. Biện pháp 5: Biện pháp hỗ trợ để quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung học liệu thư viện, tổ chức các câu lạc bộ tiếng Anh chuyên ngành kỹ thuật, hội thảo chuyên đề kết hợp giữa khoa Ngoại ngữ và các khoa chuyên ngành kỹ thuật.
6. Biện pháp 6: Tổ chức vận hành hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Phân định rõ chức năng, thẩm quyền của Hiệu trưởng, Phòng Đào tạo, Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng, Trưởng khoa Ngoại ngữ và giảng viên trực tiếp giảng dạy.
7. Biện pháp 7: Đánh giá, cải tiến hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ. Thực hiện định kỳ hoạt động tự đánh giá, khảo sát phản hồi từ người học và doanh nghiệp, tiến hành rà soát để điều chỉnh bổ sung các quy trình và tiêu chí quản lý.

Nội dung tổ chức thử nghiệm: Luận án tiến hành thử nghiệm nhằm đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp quản lý được đề xuất. Nội dung thử nghiệm tập trung vào:

• Đánh giá hoạt động quản lý chất lượng quá trình dạy học tiếng Anh chuyên ngành của Hiệu trưởng và cán bộ quản lý khoa.
• Đánh giá năng lực tự quản lý chất lượng quá trình dạy học của giảng viên trong các khâu chuẩn bị, thực thi và đánh giá cải tiến.
• Đánh giá kết quả học tập và chuẩn năng lực tiếng Anh chuyên ngành đầu ra của sinh viên tham gia nhóm thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm cho thấy sự chuyển biến tích cực ở cả ba nhóm chỉ số: năng lực quản lý của cán bộ, chất lượng giảng dạy của giảng viên và mức độ đạt chuẩn năng lực tiếng Anh chuyên ngành của người học so với trước khi áp dụng hệ thống.

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận:

• Luận án hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý chất lượng quá trình dạy học và quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ theo tiếp cận đảm bảo chất lượng.
• Luận án tiếp thu và tích hợp hai mô hình quản lý chất lượng: mô hình CIPO (Context – Input – Process – Output) và mô hình tiêu chuẩn AUN-QA cấp chương trình để thiết kế mô hình hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành. Hệ thống này bao gồm các quy trình quản lý chất lượng khép kín từ khâu đầu vào, quá trình đến đầu ra, gắn liền với cơ chế đánh giá, cải tiến liên tục và xây dựng văn hóa chất lượng nhà trường.

Về mặt thực tiễn:

• Phân tích và đánh giá thực trạng công tác dạy học và quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại 4 trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ khu vực phía Nam (Trường Cao đẳng Xây dựng TP. HCM, Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II, Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP. HCM) trong năm học 2016–2017.
• Chỉ rõ các nguyên nhân gây hạn chế chất lượng đào tạo tiếng Anh chuyên ngành: thiếu hệ thống quy trình chuẩn mực, sĩ số lớp học quá đông, phương pháp giảng dạy truyền thống, giáo trình chưa cập nhật, thiếu sự phối hợp chuyên môn giữa khoa Ngoại ngữ và các khoa chuyên ngành kỹ thuật, và chưa xây dựng chuẩn năng lực đầu ra môn học.
• Đề xuất hệ thống 7 biện pháp quản lý đồng bộ và quy trình tổ chức vận hành, đánh giá cải tiến hệ thống đảm bảo chất lượng môn Tiếng Anh chuyên ngành.
• Kết quả thử nghiệm bước đầu xác nhận tính khả thi và hiệu quả của hệ thống biện pháp trong việc nâng cao hiệu quả quản lý của lãnh đạo, năng lực tự quản lý của giảng viên và chất lượng đầu ra của sinh viên.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất:

• Đối với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp: Cần tiếp tục hoàn thiện khung chương trình, ban hành hướng dẫn chi tiết về xây dựng chuẩn đầu ra tiếng Anh chuyên ngành cho từng nhóm ngành nghề kỹ thuật công nghệ; tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác đảm bảo chất lượng cấp chương trình đào tạo theo Thông tư 28/2017/TT-BLĐTBXH.
• Đối với các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ: Ban Giám hiệu cần cam kết thực thi chính sách chất lượng, ban hành bộ quy trình quản lý dạy học tiếng Anh chuyên ngành theo 3 giai đoạn; đầu tư kinh phí cho phòng học chuyên dùng và giáo trình chuẩn; kiểm soát sĩ số lớp học ngoại ngữ dưới 30 sinh viên; tạo điều kiện cho giảng viên tiếng Anh đi thực tế nghề nghiệp tại các doanh nghiệp kỹ thuật; thành lập các câu lạc bộ học thuật để tạo môi trường sử dụng ngôn ngữ cho sinh viên.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi địa bàn khảo sát thực trạng mới chỉ giới hạn ở 4 trường cao đẳng công lập thuộc khối kỹ thuật công nghệ tại khu vực TP. Hồ Chí Minh (miền Nam), chưa khảo sát so sánh với các trường cao đẳng kỹ thuật ở khu vực miền Bắc và miền Trung.
• Dữ liệu khảo sát thực trạng tập trung trong năm học 2016–2017, chủ yếu phản ánh giai đoạn trước và bước đầu khi chuyển giao quản lý nhà nước về giáo dục nghề nghiệp sang Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
• Phạm vi thử nghiệm các biện pháp mới được tiến hành ở quy mô thử nghiệm bộ phận, chưa triển khai đồng loạt trên tất cả các ngành nghề kỹ thuật trong toàn trường do giới hạn về thời gian và nguồn lực.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát và thử nghiệm hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành trên diện rộng tại nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc các vùng miền khác nhau trên cả nước.
• Nghiên cứu sâu hơn việc ứng dụng công nghệ thông tin, các nền tảng học tập trực tuyến (e-learning) và công nghệ 4.0 vào quy trình kiểm soát và đánh giá chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành.
• Hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá năng lực ngoại ngữ chuyên ngành gắn kết trực tiếp với tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và tiêu chuẩn nghề nghiệp khu vực ASEAN.

Giá trị tham khảo

Luận án có giá trị tham khảo đối với các đối tượng trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và quản lý giáo dục:

• Đối với cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Trưởng phòng Đào tạo, Trưởng phòng Đảm bảo chất lượng, Trưởng khoa Ngoại ngữ tại các trường cao đẳng): Cung cấp khung lý thuyết và bộ quy trình quản lý chất lượng cấp môn học/chương trình theo tiếp cận ĐBCL. Bản mô tả 7 biện pháp cùng hệ thống quy trình 3 giai đoạn (Đầu vào – Quá trình – Đầu ra) có thể vận dụng trực tiếp để thiết lập hệ thống đảm bảo chất lượng nội bộ theo yêu cầu của Thông tư 28/2017/TT-BLĐTBXH.
• Đối với giảng viên giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành: Tài liệu là căn cứ tham khảo về quy trình bài học 3 khâu (chuẩn bị, thực thi, đánh giá cải tiến), các phương pháp dạy học đặc thù cho sinh viên khối kỹ thuật (skimming, scanning, phân tích diễn ngôn kỹ thuật) và các chỉ báo tự quản lý chất lượng giờ dạy.
• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp tài liệu tham khảo về phương pháp kết hợp mô hình CIPO và AUN-QA, cách thiết kế bảng hỏi và quy trình phân tích dữ liệu thống kê SPSS (EFA, MRA phương pháp Enter) ứng dụng trong nghiên cứu quản lý giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát thực trạng tại những trường cao đẳng nào và trong khoảng thời gian nào? Luận án tiến hành khảo sát thực trạng tại 4 trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ thuộc khu vực TP. Hồ Chí Minh (miền Nam), bao gồm: Trường Cao đẳng Xây dựng TP. HCM (Trường Cao đẳng Xây dựng số 2), Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II (Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ TP. HCM), Trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức và Trường Cao đẳng Kỹ thuật Lý Tự Trọng TP. HCM. Số liệu khảo sát thực trạng được thu thập chủ yếu trong năm học 2016–2017.

2. Khung thời lượng dạy môn Tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng được quy định và thực hiện trên thực tế như thế nào? Theo Thông tư số 17/2012/TT-BLĐTBXH và Thông tư số 03/2019/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, môn Tiếng Anh tổng quát có thời lượng 120 tiết (hoặc 120 giờ) và môn Tiếng Anh chuyên ngành có thời lượng quy định là 60 tiết (27 lý thuyết, 30 thực hành, 3 kiểm tra). Tuy nhiên, trên thực tế tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ được khảo sát, môn Tiếng Anh chuyên ngành thường chỉ được bố trí giảng dạy với thời lượng 30 tiết (2 tín chỉ) hoặc 45 tiết (3 tín chỉ).

3. Các mô hình lý thuyết đảm bảo chất lượng nào được tác giả tích hợp để xây dựng hệ thống quản lý? Tác giả đã nghiên cứu và kết hợp hai mô hình đảm bảo chất lượng chính: mô hình CIPO (Context – Input – Process – Output) và mô hình Đảm bảo chất lượng cấp chương trình của Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á (AUN-QA), kết hợp với lý thuyết quản lý chất lượng của Edward Sallis và mô hình phân tích tổ chức 7S cùng ma trận SWOT.

4. Tác giả đề xuất bao nhiêu biện pháp quản lý và gồm những biện pháp nào? Tác giả đề xuất hệ thống gồm 7 biện pháp quản lý:

• Biện pháp 1: Tổ chức đánh giá nhu cầu của khách hàng về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành.
• Biện pháp 2: Xây dựng hệ thống các quy trình quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành.
• Biện pháp 3: Xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá cho hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành.
• Biện pháp 4: Xây dựng văn hóa chất lượng nhà trường.
• Biện pháp 5: Biện pháp hỗ trợ để quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành.
• Biện pháp 6: Tổ chức vận hành hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành.
• Biện pháp 7: Đánh giá, cải tiến hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành.

5. Công cụ và phương pháp xử lý dữ liệu nào được áp dụng trong phần nghiên cứu thực tiễn? Luận án sử dụng phần mềm SPSS để xử lý và phân tích số liệu điều tra bảng hỏi. Các kỹ thuật phân tích thống kê chính bao gồm: phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis – EFA) và phân tích hồi quy đa biến (Multiple Regression Analysis – MRA) theo phương pháp Enter.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Đinh Thị Hồng Thắm đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ trên nền tảng tiếp cận đảm bảo chất lượng, tích hợp hai mô hình CIPO và AUN-QA. Công trình đã phản ánh thực trạng dạy học và quản lý tại 4 trường cao đẳng kỹ thuật trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh năm học 2016–2017, làm rõ các bất cập về quy trình, cơ sở vật chất, sĩ số và phương pháp giảng dạy. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hệ thống 7 biện pháp quản lý đồng bộ từ khâu đánh giá nhu cầu, xây dựng quy trình, ban hành tiêu chí đến vận hành, đánh giá cải tiến và xây dựng văn hóa chất lượng, bước đầu khẳng định tính khả thi qua thử nghiệm thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ Chương 2: Cơ sở thực tiễn về quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ Chương 3: Các biện pháp quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh chuyên ngành tại các trường cao đẳng khối kỹ thuật công nghệ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG DẠY HỌC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH TẠI CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG KHỐI KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu về quản lý chất lượng trong giáo dục và đào tạo Quản lý chất lượng (Quality Management) là một phương thức quản lý tiên tiến đã được vận dụng thành công trong nhiều lĩnh vực và đang từng bước được vận dụng trong GD và QLGD nói chung và trong GDĐH nói riêng. Đặc trưng của QLCL là nhằm xây dựng một hệ thống QL hướng tới chất lượng của tất cả sản phẩm, chứ không nhằm tới chất lượng của một sản phẩm đơn lẻ.

Quan điểm này mang tính chủ đạo trong việc tiến hành xây dựng, vận hành và đánh giá cải tiến hệ thống QL trong một cơ sở GD. Hiện nay trong hệ thống GD Việt Nam, từ bậc phổ thông cho tới bậc CĐ, ĐH đang bước đầu vận dụng phương thức QLCL. Tuy nhiên do cách tiếp cận chưa chính xác (chủ yếu dùng chuẩn để đánh giá chất lượng nhà trường, chứ không để xây dựng hệ thống QL hướng tới chất lượng và đánh giá cải tiến hệ thống đó) do vậy phương thức QL này chưa phát huy được hiệu quả của nó. Nghiên cứu về QLCL trong GD, có rất nhiều nhà khoa học ở trong nước và ở nước ngoài đã cho ra đời các tác phẩm nghiên cứu có giá trị để đời về các khái niệm về CL và QLCL trong GD, các thành tố để thiết lập nên một hệ thống QLCL.

Có thể kể tên một số công trình nghiên cứu cụ thể sau: Armand V. Feigenbaum (2004) với công trình nghiên cứu mang tên “Kiểm soát chất lượng toàn diện (Total Quality Control)” cho rằng: “QLCL là một hệ thống hoạt động thống nhất, có hiệu quả của những bộ phận khác nhau trong một tổ chức chịu trách nhiệm triển khai các tham số chất lượng, duy trì mức chất lượng đã đạt được và nâng cao nó để đảm bảo sản xuất và tiêu dùng sản phẩm một cách kinh tế nhất, thỏa mãn nhu cầu người tiêu dùng”. [76] 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Kaoru Ishikawa (1985) trong tác phẩm “What is Total Quality Control – The Japanese way” tạm dịch là “Kiểm soát chất lượng tổng thể là gì – một định nghĩa theo cách riêng của người Nhật” thì cho rằng: “QLCL là nghiên cứu triển khai, thiết kế sản xuất, bảo dưỡng sản phẩm có chất lượng, kinh tế nhất, có ích nhất cho người tiêu dùng và bao giờ cũng thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng. Năm 2004, tác giả Trần Khánh Đức đã xuất bản cuốn sách viết về “Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO&TQM”.

Nội dung cuốn sách phản ánh những kết quả nghiên cứu cơ bản về lý luận và thực tiễn việc vận dụng quan điểm, chuẩn mực, quy trình ISO&TQM trong quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nguồn nhân lực [36]. Năm 2014, tác giả lại cho ra đời tác phẩm “Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI”. Với một góc độ tiếp cận cụ thể hơn, tác giả quan niệm chất lượng GDĐH được thể hiện ở đầu vào, quá trình đào tạo và đầu ra: “Chất lượng đào tạo không chỉ dừng ở kết quả của quá trình đào tạo trong nhà trường với những điều kiện đảm bảo nhất định như CSVC, đội ngũ GV. mà còn phải tính đến mức độ phù hợp và mức độ thích ứng của người tốt nghiệp đối với thị trường lao động, chẳng hạn như tỉ lệ SV có việc làm sau tốt nghiệp, năng lực hành nghề của SV tại các vị trí làm việc cụ thể ở các nhà máy, công ty, cơ quan, xí nghiệp, các tổ chức sản xuất dịch vụ, và khả năng phát triển nghề nghiệp” [35].

Cách tiếp cận này đã cho thấy khá toàn diện về chất lượng đào tạo của cơ sở đào tạo ĐH phụ thuộc vào nhiều thành tố, trong đó phải kể đến đầu vào, quá trình đào tạo và đầu ra; một vòng tròn khép kín từ khi người học vào học tập tại trường cho đến khi người học tốt nghiệp và được thị trường lao động chấp nhận. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Từ những cách tiếp cận của các tác giả trên đã cho thấy chất lượng GDĐH có rất nhiều quan niệm, cách hiểu khác nhau. Mỗi tác giả đều có một cách tiếp cận theo cách riêng của mình, nhưng tựu chung lại chất lượng GDĐH là đảm bảo chất lượng đầu vào, quá trình và đầu ra thích ứng trong mọi hoàn cảnh. Tác giả Nguyễn Đức Chính (2015) nghiên cứu về “Quản lý chất lượng trong giáo dục” cho rằng QLCL trong GD là một phương thức có công cụ chủ yếu là bộ chuẩn bao gồm các tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ báo và các quy trình thực hiện các tiêu chuẩn đó [24].

Đề tài nghiên cứu cấp Bộ năm 2004 của tác giả Phan Văn Kha với nhan đề: “Nghiên cứu đề xuất mô hình QLCL đào tạo sau đại học ở Việt Nam” tác giả đã đánh giá thực trạng QLCL đào tạo sau ĐH ở Việt Nam, xác định những quan điểm trong QLCL và thiết kế mô hình QLCL đào tạo theo ISO 9000: 2008 bao gồm 5 bước: Xây dựng hệ thống chất lượng; Giới thiệu hệ thống chất lượng và đào tạo đội ngũ; Vận hành hệ thống chất lượng; Đánh giá hệ thống chất lượng và Giám sát hệ thống chất lượng. [47] Trong thời gian qua cũng đã có nhiều luận án tiến sĩ nghiên cứu về QLCL trong GD&ĐT như: Tác giả Đỗ Trọng Tuấn (2014) với Luận án Tiến sĩ chuyên ngành QLGD về:“Quản lý chất lượng đào tạo tại các trường đại học tư thục khu vực miền trung Việt Nam” cũng đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về QLCL đào tạo tại các trường ĐH, ĐH tư thục trên thế giới và tại Việt Nam; xác định những bất cập của các trường ĐH tư thục hiện nay; đề xuất các giải pháp QLCL đào tạo ở các trường ĐH tư thục bằng việc hoạch định, hoàn thiện chung cấp cơ sở; nâng cao chất lượng đào tạo theo AUN; hoàn thiện QLCL theo mô hình ĐBCL của AUN. Với nội dung của luận án này, tác giả đã tiếp cận theo hướng đáp ứng yêu cầu và chuẩn đầu ra cho SV. [69] Tác giả Khổng Hữu Lực (2017) với Luận án Tiến sĩ chuyên ngành QLGD với đề tài: “Quản lý quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ cao đẳng tiếp cận đảm bảo chất lượng” đã đưa ra những đóng góp mới của luận án về hệ thống hóa lý luận về QLCL trong đào tạo, vận dụng vào việc QL quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin trình độ CĐ tiếp cận ĐBCL; xây dựng mô hình ĐBCL, 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khung tham chiếu QL quá trình đào tạo, đặc biệt là khung lý thuyết về QL quá trình đào tạo nghề công nghệ thông tin tiếp cận ĐBCL.

[52] Luận án Tiến sĩ chuyên ngành QLGD của tác giả Trần Linh Quân (2015):“Nghiên cứu xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng ở các trường cao đẳng” đã xác định được nội dung, điều kiện để ĐBCL trong trường CĐ nghề nói chung và CĐ sư phạm nói riêng ở Việt Nam, qua đó đề xuất hệ thống ĐBCL với các điều kiện: Danh mục các hoạt động cần ĐBCL cho các yếu tố của Đầu vào - Quá trình - Đầu ra; các quy trình của các hoạt động (hướng dẫn xác lập quy trình); Bộ tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động. [61] Qua một số công trình nghiên cứu trên cho thấy, các tác giả đã nghiên cứu về QLCL trong GD&ĐT khá toàn diện về nhiều mặt từ các quan niệm căn bản về chất lượng, QLCL. đến các nội dung, quy trình, mô hình QLCL. Các luận án Tiến sĩ cũng đã nghiên cứu về QLCL, ĐBCL.

theo nhiều khía cạnh khác nhau về loại hình trường và lĩnh vực GD&ĐT theo tiếp cận ĐBCL. Các công trình đã giải quyết khá toàn diện về cơ sở lý luận của QLCL, đã phân tích và làm rõ các khái niệm về chất lượng, chất lượng GD. Bên cạnh đó, mỗi công trình đề xuất các biện pháp để triển khai các mô hình QL phù hợp với thực tiễn của từng trường. Những kết quả nghiên cứu trên sẽ được khai thác và kế thừa trong các nội dung nghiên cứu của luận án.

Các nghiên cứu về quản lý dạy học. Trong lĩnh vực QLGD, cũng có khá nhiều đề tài nghiên cứu về QL dạy học như: Tác giả Lê Hoàng Hà (2012) với luận án Tiến sĩ “Quản lý dạy học theo quan điểm dạy học phân hóa ở Trường THPT Việt Nam hiện nay”. Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về QL dạy học theo quan điểm dạy học phân hóa ở trường trung học phổ thông, tác giả đề xuất các biện pháp QL dạy học theo quan điểm dạy học phân hóa, góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở trường trung học phổ thông Việt Nam hiện nay. [40] Luận án Tiến sĩ của tác giả Nguyễn Văn Sơn (2017) với đề tài “Quản lý quá trình dạy học của trường trung học phổ thông tỉnh Tuyên Quang trong bối cảnh phân cấp QLGD”, trong đó tác giả nghiên cứu cơ sở lý luận làm tiền đề đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp QL quá trình dạy và học dựa trên các tiêu chuẩn và 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quy trình QL quá trình dạy học của trường trung học phổ thông công lập trong bối cảnh phân cấp QLGD của tỉnh Tuyên Quang.