chương I 2 Quy định quản lý chất lượng công trình giao thông - Bộ Giao thông vận tải = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hoàng Huy Đông - Quản lý kinh tế 44B trình giao thông. Nhưng đấy là vấn đề mà một sinh viên, một kỹ sư chuyên ngành cần phải nghiên cứu. Ở đây, xin được nêu một vài vấn đề về chất lượng công trình giao thông chung chung để phục vụ cho đề tài này. Chất lượng thi công công trình Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, trình độ trí thức của con người ngày càng cao, công tác kiểm tra chất lượng cũng ở trong sự phát triển không ngừng.
Đối với chất lượng sản phẩm, cho dù là chiếc công thoát nước đơn giản hay là một cây cầu phức tạp, đều có những thuộc tính giống nhau. Đối với việc đánh giá chất lượng thường quy nạp thành sáu đặc tính: công năng, độ tin cậy, tính phù hợp, các tiêu chuẩn kỹ thuật, tính an toàn, tính kinh tế và tính thời gian. Đặc tính chất lượng của cầu đường phải có “quá trình khai thác” hoặc “sử dụng” phải đảm bảo. Thực hiện sáu đặc tính chất lượng nói trên và được đảm bảo trong toàn bộ quá trình khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát xây dựng, bảo dưỡng và khai thác.
Vì thế, khống chế chất lượng các mặt trong quá trình sẽ quyết định chất lượng của nó, từ đó quyết định chất lượng khai thác, sử dụng 1. Ở trên là khái quát nghĩa rộng của từ “chất lượng”, nó có bốn đặc điểm sau: Chất lượng không chỉ gồm kết quả, thí nghiệm, kiểm định mà còn gồm quá trình hình thành và thực hiện các bước công nghệ thi công. Chất lượng không chỉ bao gồm chất lượng vật liệu rời và chất lượng máy, thiết bị, mà còn bao gồm chất lượng công việc của kỹ sư, công nhân trong quá trình thi công để hình thành nên sản phẩm của nó. 1 Tư vấn giám sát xây dựng công trình giao thông - Bộ GTVT, tr.64 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 13 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hoàng Huy Đông - Quản lý kinh tế 44B Chất lượng không chỉ đáp ứng yêu cầu của chủ đầu tư, mà còn đáp ứng yêu cầu của xã hội, bảo đảm các bên chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn và xã hội đều có lợi.
Chất lượng không chỉ tồn tại ở công trường, ở xây dựng mà còn tồn tại ở các lĩnh vực tư vấn giám sát, quản lý của chủ đầu tư và hiệu lực của pháp luật xã hội. Chất lượng công trình, với nghĩa rộng, vừa có tính chung, còn có những tính riêng của nó, là chỉ sản phẩm công trình (như đường bộ, cầu cống) được hình thành thông qua toàn bộ quá trình hình thành công trình, để đạt công năng và có giá trị sử dụng mà người sử dụng và xã hội yêu cầu, phải phù hợp với tiêu chuẩn chất lượng Nhà nước, yêu cầu thiết kế và điều khoản hợp đồng. Xem xét từ hệ thống, chất lượng của sản phẩm công trình là yêu cầu nhiều cấp, nhiều mặt để đạt được mục tiêu chung. Các yếu tố kiểm định chất lượng các công trình giao thông.1 An toàn: Đây là một yếu tố quan trọng hàng đầu để kiểm tra chất lượng các công trình giao thông.
Mức độ an toàn của các công trình giao thông thể hiện qua các khía cạnh sau đây: khi thiết kế phải phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật, phải bảo đảm an toàn, thuận tiện cho người và các phương tiện sử dụng các công trình đó, an toàn về kết cấu và chất lượng của công trình theo thời gian. Kiểm tra chất lượng công trình về mặt kỹ thuật: Kiểm tra về mặt kết cấu của các công trình giao thông như: cường độ (Emoduyn đàn hồi), khả năng chịu lực của kết cấu. Kiểm tra về mặt chất lượng vật liệu của công trình, kiểm tra độ đảm bảo về cường độ vật liệu và các tiêu chuẩn về kích thước hình học theo các tiêu chuẩn đã được quy định như trong thiết kế. 1 Tiêu chuẩn kỹ thuật công trình giao thông, NXB Giao thông vận tải, Tr.
15 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 14 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hoàng Huy Đông - Quản lý kinh tế 44B Kiểm tra về mặt phù hợp với các điều kiện thiên nhiên và ảnh hưởng đến các yếu tố mội trường của công trình giao thông: - Tính mỹ quan của công trình có phù hợp với điều kiện tự nhiên và các công trình nhân tạo xung quanh hay không. - Ảnh hưởng đến môi trường: Có tác hại đến môi trường như thế nào? Gây sạt lở bờ sông như cầu, công, đê. Gây ô nhiễm môi trường. Tạo ra các khối bê tong lớn làm hại môi trường.
Gay sạt lở, lún làm ảnh hưởng đến các công trình nhân tạo xung quanh. Đánh giá về mặt hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của các công trình giao thông. Việc sử dụng các công trình giao thông này đã đạt được những hiệu quả kinh tế như thế nào? Việc đánh giá hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của các công trình giao thông thì dựa vào rất nhiều tiêu chí như: - Tổng mức đầu tư. - Mức độ thỏa mãn của người sử dụng: độ thuận tiện, nhanh chóng… 4.
Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình giao thông1 4. Nhân tố chủ quan (nhân tố con người) Đây chính là nhân tố chính, chủ yếu tác động đến chất lượng công trình giao thông. Các nhân tố này tác động lên chất lượng các công trình giao thông như sau: Đầu tiên là giai đoạn thiết kế, làm công tác trắc địa để xây dựng một công trình giao thông. Đây là khâu rất quan trọng.
1 Quy định quản lý chất lượng công trình giao thông - Bộ Giao thông vận tải, Tr. 53 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 15 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hoàng Huy Đông - Quản lý kinh tế 44B Tiếp đến là giai đoạn thi công công trình. Trong giai đoạn này có sự góp mặt của bên chủ đầu tư, tư vấn giám sát công trình, thi công công trình và một số bên có liên quan. Sau khi thi công công trình, bên nghiệm thu sẽ quyết định chất lượng của công trình có phù hợp đưa vào sử dụng hay không.
Khi công trình đã được đưa vào sử dụng, chất lượng công trình còn phụ thuộc vào ý thức sử dụng công trình giao thông của người dân cùng các phương tiện giao thông. Sự nghiêm túc của các đoàn thanh tra giao thông. Nhân tố khách quan Nhân tố này cũng góp phần gây ảnh hưởng tới chất lượng các công trình giao thông. Đây chính là các nhân tố như mưa, bão, lũ lụt, động đất, song thần… II.
Hiệu quả quản lý Nhà nước đối với chất lượng công trình giao thông 1. Khái niệm quản lý Nhà nước về kinh tế Quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế quốc dân (hoặc vắn tắt là quản lý Nhà nước về kinh tế) là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của Nhà nước lên nền kinh tế quốc dân nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực kinh tế trong và ngoài nước, các cơ hội có thể có, để đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế đất nước đặt ra trong điều kiện hội nhập và mở rộng giao lưu quốc tế 1. Quản lý kinh tế là nội dung cốt lõi của quản lý xã hội nói chung và nó phải gắn chặt với các hoạt động quản lý khác của xã hội. Quản lý Nhà nước về kinh tế được thể hiện thông qua các chức năng kinh tế và quản lý kinh tế của Nhà nước.
Như vậy, Nhà nước thực hiện chức năng quản lý kinh tế là nhu cầu khách quan, nôi tại của nền kinh tế thị trường, còn việc điều tiết, khống chế và định hướng các hoạt động kinh tế của các cơ sở thuộc các thành phần kinh tế theo phương 1 Giáo trình quản lý nhà nước về kinh tế - ĐH Kinh tế quốc dân, tr. = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 16 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hoàng Huy Đông - Quản lý kinh tế 44B hướng và mục tiêu nào lại lệ thuộc cào bản chất của các hình thức Nhà nước và con đường phát triển mà nước đó lựa chọn. Thực chất của quản lý Nhà nước về kinh tế là việc tổ chức và sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực trong nước và ngoài nước mà Nhà nước có khả năng tác động vì mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước. Trong đó vấn đề nắm được con người, tổ chức và tạo động lực lớn nhất cho con người hoạt động trong xã hội là vấn đề có vai trò then chốt.
Đúng như Trần Hưng Đạo đã nói: “Kể ra dân ta không bao giờ hai lòng, sợ ta thì khinh địch, sợ địch thì khinh ta. Bị dân khinh thì thua, dân sợ uy thì thắng. Bản chất của quản lý Nhà nước về kinh tế là đặc trưng thể chế chính trị của đất nước; nó chỉ rõ Nhà nước là công cụ của giai cấp hoặc của lực lượng chính trị, xã hội nào? Nó dựa vào ai và hướng vào ai để phục vụ? Đây là vấn đề khác nhau cơ bản giữa quản lý Nhà nước về kinh tế của các chế độ xã hội khác nhau. Quản lý Nhà nước về kinh tế là một khoa học vì nó có đối tượng nghiên cứu riêng và có nhiệm vụ phải thực hiện riêng, đó là các quy luật và các vấn đề mang tính quy luật của các mối quan hệ trực tiếp và gián tiếp giữa các chủ thể tham gia hoạt động kinh tế của xã hội.