Hướng Dẫn Chi Tiết Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học Trong Luận Văn

Luận văn hướng dẫn phương pháp nghiên cứu khoa học chi tiết, giúp nâng cao kỹ năng và hiệu quả trong quá trình thực hiện các đề tài nghiên cứu chuyên sâu.

• Chuyên ngành: Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học
• Đề tài: Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học Hiệu Quả Trong Luận Văn
• Loại tài liệu: tài liệu hướng dẫn

Mục lục chi tiết

• Lời nói đầu
• 1. Phần thứ nhất: Hệ thống một số vấn đề chung về NCKH
• 1.1. A. Những qui định hành chánh và vài nét về lịch sử NCKH
• 1.2. B. Khoa học và nghiên cứu khoa học
• 1.3. C. Các hình thức nghiên cứu khoa học
• 1.4. D. Phương pháp nghiên cứu khoa học
• 1.5. E. Các kĩ năng cơ bản trong NCKH
• 2. Phần thứ hai: Một số hướng dẫn cụ thể trong NCKH
• 2.1. A. Hướng dẫn viết đề cương
• 2.2. B. Hướng dẫn viết công trình nghiên cứu
• 2.3. C. Hướng dẫn viết và trình bày báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 2.4. D. Những lưu ý khi thực hiện NCKH
• 3. Phần thứ ba: Một vài tiếp cận trong thực tiễn NCKH
• 3.1. A. Dàn mục công trình nghiên cứu
• 3.1.1. I. Dàn mục tham khảo cho sinh viên
• 3.1.2. II. Dàn mục tham khảo cho CBQL
• 3.1.3. III. Dàn mục tham khảo 1 số khoá luận, đồ án tốt nghiệp năm 2004
• 3.2. B. Lí do chọn đề tài - Kết luận
• 3.3. C. Một vài công trình nghiên cứu của sinh viên (trích và hoàn chỉnh) [Có nhận xét, đánh giá]
• 3.3.1. Đề tài 1
• 3.3.2. Đề tài 2
• 3.3.3. Đề tài 3
• 3.3.4. Đề tài 4

Tóm tắt

I. Phương pháp nghiên cứu khoa học

Phương pháp nghiên cứu khoa học là nền tảng cốt lõi trong việc thực hiện các luận văn nghiên cứu. Tài liệu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các kỹ thuật nghiên cứu khoa học và chiến lược nghiên cứu khoa học để đạt được hiệu quả cao. Các phương pháp được chia thành ba nhóm chính: phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu lý thuyết, và phương pháp nghiên cứu thực tiễn. Mỗi nhóm phương pháp có vai trò riêng trong việc xây dựng và phát triển các công trình nghiên cứu.

1.1. Phương pháp luận

Phương pháp luận là cơ sở lý thuyết giúp định hướng quá trình nghiên cứu. Nó bao gồm các nguyên lý cơ bản như phép biện chứng duy vật, hệ thống - cấu trúc, và quan điểm lịch sử. Những nguyên lý này giúp nhà nghiên cứu xem xét vấn đề một cách toàn diện, phát triển và trong trạng thái động. Ví dụ, phép biện chứng duy vật giúp phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố trong hệ thống, từ đó phát hiện các quy luật phát triển của sự vật, hiện tượng.

1.2. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phương pháp nghiên cứu lý thuyết tập trung vào việc phân tích và tổng hợp các tài liệu khoa học hiện có. Đây là bước quan trọng để xây dựng cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên cứu. Các kỹ thuật như phân tích tài liệu, so sánh lý thuyết, và tổng hợp thông tin được sử dụng để làm rõ các khái niệm và lý thuyết liên quan. Phương pháp này giúp nhà nghiên cứu hiểu sâu hơn về bối cảnh và vấn đề nghiên cứu.

II. Nghiên cứu khoa học hiệu quả

Để đạt được nghiên cứu khoa học hiệu quả, cần tuân thủ các quy trình nghiên cứu khoa học và áp dụng các kỹ năng viết luận văn một cách bài bản. Tài liệu này đề cập đến các bước cụ thể từ việc lựa chọn đề tài, xây dựng đề cương, đến việc thu thập và phân tích dữ liệu. Một trong những yếu tố quan trọng là việc đánh giá kết quả nghiên cứu để đảm bảo tính khách quan và chính xác của công trình.

2.1. Quy trình nghiên cứu khoa học

Quy trình nghiên cứu khoa học bao gồm các bước: xác định vấn đề, xây dựng giả thuyết, thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, và đưa ra kết luận. Mỗi bước đều đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ các nguyên tắc khoa học. Ví dụ, trong bước thu thập dữ liệu, cần sử dụng các phương pháp thu thập dữ liệu phù hợp như phỏng vấn, khảo sát, hoặc thí nghiệm để đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy của dữ liệu.

2.2. Kỹ năng viết luận văn

Kỹ năng viết luận văn là yếu tố quyết định sự thành công của một công trình nghiên cứu. Tài liệu này hướng dẫn cách trình bày luận văn một cách logic, rõ ràng, và khoa học. Các yếu tố như bố cục, cách diễn đạt, và việc sử dụng hình ảnh, sơ đồ cần được chú trọng. Ngoài ra, việc phân tích dữ liệu trong nghiên cứu cần được trình bày một cách chi tiết và có hệ thống để làm nổi bật các kết quả nghiên cứu.

III. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà cần có sự ứng dụng thực tiễn. Tài liệu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu và phát triển các giải pháp cụ thể để giải quyết các vấn đề thực tế. Các công trình nghiên cứu của sinh viên cần hướng đến việc đóng góp vào sự phát triển của xã hội và nền kinh tế.

3.1. Nghiên cứu định tính và định lượng

Nghiên cứu định tính và định lượng là hai phương pháp chính được sử dụng trong các công trình nghiên cứu. Nghiên cứu định tính tập trung vào việc khám phá và hiểu sâu các hiện tượng xã hội, trong khi nghiên cứu định lượng sử dụng các công cụ toán học để đo lường và phân tích dữ liệu. Sự kết hợp hai phương pháp này giúp đưa ra các kết luận toàn diện và chính xác hơn.

3.2. Đánh giá kết quả nghiên cứu

Đánh giá kết quả nghiên cứu là bước cuối cùng để xác định giá trị và hiệu quả của công trình. Tài liệu này đề cập đến các tiêu chí đánh giá như tính mới, tính ứng dụng, và hiệu quả kinh tế - xã hội. Việc đánh giá cần được thực hiện một cách khách quan và dựa trên các tiêu chuẩn khoa học để đảm bảo tính công bằng và chính xác.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Phương pháp nghiên cứu khoa học (NCKH) là tài liệu học tập được biên soạn nhằm phục vụ công tác giảng dạy và học tập học phần Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục tại các cơ sở đào tạo đại học và cao đẳng, tiêu biểu như Trường Đại học An Giang. Tài liệu giữ vị trí nòng cốt trong chương trình đào tạo khối ngành sư phạm (đặc biệt là sư phạm tiểu học) và các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục, đồng thời làm căn cứ hướng dẫn hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên và thực hiện khóa luận tốt nghiệp.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học hệ thống tri thức lý luận, phương pháp luận khoa học, các quy định pháp quy hiện hành của Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đồng thời, giáo trình hướng tới việc hình thành và hoàn thiện 4 nhóm kỹ năng thực hành nghiên cứu cơ bản: kỹ năng lựa chọn và chính xác hóa đề tài, kỹ năng xây dựng đề cương, kỹ năng thu thập và xử lý thông tin, kỹ năng biên soạn báo cáo công trình nghiên cứu và trình bày báo cáo tóm tắt trước hội đồng.

Giáo trình được cấu trúc thành 3 phần chính:

• Phần thứ nhất: Hệ thống một số vấn đề chung về NCKH (quy định hành chính, lịch sử, khái niệm, hình thức, phương pháp và kỹ năng).
• Phần thứ hai: Một số hướng dẫn cụ thể trong NCKH (kỹ thuật viết đề cương, viết công trình, báo cáo tóm tắt và phân tích các sai sót thực tế kèm phương pháp xử lý số liệu).
• Phần thứ ba: Một vài tiếp cận trong thực tiễn NCKH (hệ thống dàn mục chi tiết và công trình nghiên cứu mẫu có nhận xét, đánh giá).

Cách tiếp cận của giáo trình đi từ khung lý thuyết, quy phạm pháp lý đến sơ đồ hóa quy trình thao tác và cung cấp các đề tài thực nghiệm cụ thể. Điểm đặc sắc của tài liệu là việc khắc phục tính chất thuần lý thuyết của các giáo trình phương pháp luận trước đây bằng cách cụ thể hóa từng bước thực hiện, phân tích định lượng các lỗi sai phổ biến của người học và cung cấp hệ thống dàn ý mẫu gắn liền với thực tiễn giáo dục phổ thông và quản lý trường học.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung của giáo trình được triển khai theo tiến trình logic chặt chẽ, bao gồm các chủ đề cốt lõi:

1. Khung pháp lý và lịch sử nghiên cứu khoa học:

   • Hệ thống hóa các văn bản quản lý khoa học - công nghệ: Nghị định 35/HĐBT (28/9/1992), Quyết định số 324/CT (11/9/1992), Quyết định số 419/TTg (1995), Quyết định số 362/TTg và 363/TTg (1996), Thông tư liên Bộ 195/TTLB (1992) và 1678/TTLB (1993).
   • Quy định của ngành giáo dục: Quyết định 1686/GD-ĐT (1995), Quy chế 08/2000/QĐ-BGD&ĐT về NCKH sinh viên (quy định chế độ cộng điểm trung bình chung: Giải Nhất cộng 0,4 điểm; Giải Nhì 0,3 điểm; Giải Ba 0,2 điểm; Giải Khuyến khích 0,1 điểm).
   • Văn bản số 1907/KHCN quy định xét Giải thưởng "Sinh viên nghiên cứu khoa học" theo 12 nhóm ngành và tiêu chuẩn thang điểm 10 (Nội dung khoa học và phương pháp: 7–8 điểm; Ý nghĩa thực tiễn và cách trình bày: 2–3 điểm).
   • Công văn số 578/GV (25/01/1999) của Vụ Giáo viên về triển khai NCKH cho sinh viên sư phạm tiểu học năm cuối.

2. Bản chất khoa học và nghiên cứu khoa học:

   • Khảo cứu quan niệm về khoa học của Aristote, Furie, Cuvrie, Pierre Auger (1961), Nguyễn Sinh Huy – Trần Trọng Thủy, Từ điển tiếng Việt.
   • Nội dung và bản chất NCKH theo luận điểm của Phạm Viết Vượng và Vũ Cao Đàm: hoạt động sáng tạo xã hội nhằm tìm kiếm điều khoa học chưa biết, nhận thức thế giới và sáng tạo phương pháp/phương tiện mới để cải tạo thế giới.

3. Phân loại các hình thức nghiên cứu khoa học trong đào tạo:

   • Phân định tiêu chuẩn khoa học và dung lượng theo Lê Khánh Bằng, Vũ Cao Đàm và Quyết định 04/1999/QĐ-BGD&ĐT:
     • Luận án tiến sĩ: Công trình độc lập, luận giải luận điểm mới hoặc tổng kết lý thuyết giải quyết vấn đề lớn.
     • Luận văn tốt nghiệp: Đánh giá tốt nghiệp sau đại học (50–100 trang) và đại học (40–70 trang).
     • Khóa luận/Đồ án tốt nghiệp: Dành cho sinh viên đại học năm cuối thay thế môn thi tốt nghiệp (dung lượng 30–60 trang).
     • Bài tập nghiên cứu khoa học: Hình thức tập dượt thực hành gồm bài tập sau bài/chương (8–15 trang) và bài tập sau giáo trình/bài tập lớn/niên luận (20–40 trang).

4. Hệ thống 4 nhóm phương pháp nghiên cứu khoa học:

   • Nhóm phương pháp luận: Quan điểm triết học duy vật biện chứng (2 nguyên lý, các cặp phạm trù, 3 quy luật); quan điểm hệ thống – cấu trúc; quan điểm lịch sử; quan điểm thực tiễn.
   • Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích và tổng hợp lý thuyết, phân loại và hệ thống hóa lý thuyết, mô hình hóa, giả thuyết khoa học, phương pháp lịch sử.
   • Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Nghiên cứu sản phẩm hoạt động, quan sát khoa học, điều tra (trưng cầu ý kiến, trắc nghiệm), phân tích và tổng kết kinh nghiệm giáo dục, phương pháp chuyên gia, thực nghiệm khoa học.
   • Nhóm phương pháp nghiên cứu toán học: Thống kê toán học và lý thuyết toán học hỗ trợ xử lý số liệu (sử dụng phần mềm SPSS, Excel).

5. Quy trình 4 giai đoạn và kỹ năng thực hiện đề tài:

   • Giai đoạn I: Xác định đề tài $\rightarrow$ Hình thành kỹ năng lựa chọn đề tài.
   • Giai đoạn II: Thiết lập đề cương (13 mục chuẩn) $\rightarrow$ Hình thành kỹ năng xây dựng đề cương.
   • Giai đoạn III: Thu thập và xử lý thông tin $\rightarrow$ Hình thành kỹ năng sử dụng các phương pháp NCKH.
   • Giai đoạn IV: Viết công trình nghiên cứu $\rightarrow$ Hình thành kỹ năng viết báo cáo và bảo vệ công trình.

6. Kỹ thuật biên soạn và đánh giá công trình:

   • Quy chuẩn định dạng văn bản (khổ A4, font Times New Roman, cỡ chữ 13, Line Spacing At least 18pt, lề trái 3,5cm, lề phải 3cm, trên/dưới 3cm).
   • Cấu trúc 3 phần của báo cáo toàn văn và báo cáo tóm tắt (dung lượng 24 trang A4 gấp đôi hoặc 6–8 trang theo quy định Đại học An Giang; báo cáo từ 15–20 phút trước hội đồng).
   • Kỹ thuật chọn mẫu (xác suất: ngẫu nhiên đơn giản, hệ thống, phân tầng, cụm; phi xác suất: tiện lợi, phán đoán, chỉ tiêu, tăng nhanh) và công thức tính tham số thống kê ($\bar{X}, S^2, S, V$, kiểm định $t$-Student).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng nền tảng phương pháp luận vững chắc dựa trên phép biện chứng duy vật, xem xét đối tượng nghiên cứu trong trạng thái vận động, phát triển toàn diện và lịch sử - cụ thể. Lý thuyết hệ thống - cấu trúc được tích hợp nhằm định hướng việc phân tách khách thể nghiên cứu thành các thành phần nội tại và đặt chúng trong mối tương quan với môi trường xung quanh.

Đồng thời, giáo trình xác lập nguyên tắc thực tiễn: lấy thực tiễn giáo dục làm nguồn gốc, động lực, đối tượng khảo sát và thước đo kiểm chứng tính khoa học của các giải pháp sư phạm được đề xuất.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thiết kế phiếu khảo sát (phiếu điều tra giáo viên, sinh viên, cán bộ quản lý, cán bộ thư viện); kỹ thuật trích dẫn tài liệu tham khảo theo chuẩn bảng chữ cái alphabet và định dạng trích dẫn [số thứ tự, trang]; kỹ thuật soạn thảo văn bản và trình bày báo cáo khoa học.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Thao tác hóa các khái niệm trừu tượng thành các tiêu chí và chỉ số đo lường cụ thể; phân tích nguyên nhân của thực trạng; xử lý định lượng dữ liệu bằng các tham số thống kê: $$\bar{X} = \frac{\sum x_i n_i}{n}$$ $$S^2 = \frac{\sum (x_i - \bar{X})^2}{n - 1}$$ $$S = \sqrt{\frac{\sum (x_i - \bar{X})^2}{n - 1}}$$ $$V = \frac{S}{\bar{X}} \times 100%$$ $$t = \frac{\bar{X}_1 - \bar{X}_2}{\sqrt{\frac{S_1^2 + S_2^2}{n}}}$$
• Kỹ năng thực hành (Practical competencies): Vận dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn (quan sát, phỏng vấn, nghiên cứu sản phẩm, chuyên gia) để thu thập thông tin đa chiều; lập kế hoạch và triển khai thực nghiệm sư phạm tại cơ sở giáo dục.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng cách tiếp cận sư phạm tích hợp giữa cung cấp tri thức lý luận và rèn luyện kỹ năng thực hành qua các sơ đồ quan hệ đối ứng:

• Thiết lập bảng liên kết trực tiếp: Nhiệm vụ nghiên cứu $\rightarrow$ Đối tượng của phương pháp $\rightarrow$ Phương pháp nghiên cứu tương ứng $\rightarrow$ Kết quả thể hiện tại phụ lục.
• Kết hợp giảng dạy lý thuyết với việc phân tích các báo cáo kinh nghiệm thực tế từ các cơ sở giáo dục đại học (ĐH Sư phạm TP.HCM, ĐH Mỏ - Địa chất, ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQG Hà Nội, ĐH Kinh tế Quốc dân, ĐH Ngoại thương).

   +-------------------------------------------------------------+
   |             QUY TRÌNH 4 GIAI ĐOẠN NGHIÊN CỨU                |
   +-------------------------------------------------------------+
   | GIAI ĐOẠN I  : Xác định đề tài & Chính xác hoá tên đề tài   |
   | GIAI ĐOẠN II : Thiết lập đề cương nghiên cứu (13 mục chuẩn) |
   | GIAI ĐOẠN III: Thu thập & Xử lý thông tin (Toán thống kê)   |
   | GIAI ĐOẠN IV : Viết công trình nghiên cứu & Báo cáo tóm tắt |
   +-------------------------------------------------------------+

Về thực hành và case studies, giáo trình cung cấp hệ thống 13 dàn mục nghiên cứu chi tiết:

• 7 đề tài nghiên cứu cho sinh viên sư phạm: Công tác chủ nhiệm lớp; Khắc phục lỗi đọc/viết sai chính tả; Giáo dục học sinh yếu đạo đức; Khắc phục tình trạng yếu toán; Xây dựng động cơ học tập cho học sinh tiểu học; Gây hứng thú học tập môn Tiếng Anh THCS; Giáo dục học sinh cá biệt.
• 6 đề tài nghiên cứu cho cán bộ quản lý giáo dục (CBQL): Biện pháp của hiệu trưởng trong chỉ đạo tổ chuyên môn; Biện pháp khắc phục tình trạng bỏ học; Xây dựng tập thể sư phạm; Phẩm chất và năng lực của hiệu trưởng; Chỉ đạo dạy học môn Toán; Chỉ đạo dạy học môn Đạo đức ở trường tiểu học.

Phương pháp đánh giá kết quả học tập bám sát 3 hình thức: đánh giá chuyên gia, đánh giá hội đồng và kiểm nghiệm thực tế. Tự học và tự kiểm tra được hướng dẫn thông qua bảng thống kê sai sót thực nghiệm (khảo sát cho thấy 70% sinh viên chưa nắm vững lý thuyết, 70% viết giả thuyết chưa đạt, 73% viết lịch sử vấn đề chưa đạt, 30% đề xuất biện pháp không xuất phát từ kết quả nghiên cứu), giúp người học tự đối chiếu và hiệu chỉnh đề cương theo các bảng kiểm kỹ thuật.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Giáo trình tích hợp đầy đủ hệ thống văn bản pháp lý về quản lý khoa học và công nghệ từ giai đoạn 1992 đến năm 2000, tạo lập khung hành lang pháp lý chuẩn xác cho người nghiên cứu.
• Khắc phục tình trạng thiên về lý thuyết phương pháp luận: Chuyển hóa các khái niệm trừu tượng thành quy trình thao tác cụ thể, chỉ rõ các tiêu chí đo lường thực nghiệm và cách thức lập kế hoạch nghiên cứu theo các mốc thời gian thực tập sư phạm.
• Gắn kết thực tiễn giáo dục tiểu học và quản lý nhà trường: Toàn bộ hệ thống ví dụ, đề cương tham khảo và công trình mẫu đều được trích xuất trực tiếp từ hoạt động đào tạo của Trường Đại học An Giang và các trường tiểu học trên địa bàn (Trường Tiểu học Nguyễn Du, Trường Tiểu học Chu Văn An, TP. Long Xuyên).
• Tích hợp công nghệ và thống kê toán học: Hướng dẫn ứng dụng phần mềm SPSS và Excel trong việc xử lý số liệu, phân tích tần số ($n_i$), tần suất ($f_i$), độ lệch chuẩn và kiểm định giả thuyết thống kê bằng phép kiểm định $t$-Student.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

1. Sinh viên đại học và cao đẳng:
   • Sinh viên các ngành Sư phạm (đặc biệt là Sư phạm Tiểu học, Giáo dục Mầm non, Sư phạm THCS) thực hiện học phần Phương pháp NCKH giáo dục, làm bài tập nghiên cứu khoa học, tiểu luận thực tập sư phạm và khóa luận tốt nghiệp.
   • Sinh viên khối ngành Khoa học Tự nhiên, Kỹ thuật, Khoa học Xã hội tham gia phong trào nghiên cứu khoa học và dự thi Giải thưởng "Sinh viên nghiên cứu khoa học".
2. Cán bộ quản lý giáo dục và học viên sau đại học:
   • Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn tại các trường phổ thông tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục.
   • Học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, Giáo dục học sử dụng làm tài liệu tham khảo về phương pháp luận và kỹ thuật xử lý dữ liệu.
3. Giảng viên:
   • Giảng viên phụ trách giảng dạy học phần Phương pháp NCKH, giảng viên hướng dẫn thực tập sư phạm và hướng dẫn khóa luận/đồ án tốt nghiệp.
4. Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần Giáo dục học đại cương, Tâm lý học lứa tuổi và Sư phạm, cùng các kiến thức tin học văn phòng cơ bản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được thiết kế cho sinh viên các hệ cao đẳng, đại học sư phạm, học viên các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục và người làm công tác nghiên cứu khoa học giáo dục ứng dụng.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần có kiến thức nền tảng về Tâm lý học, Giáo dục học, phương pháp dạy học bộ môn và các khái niệm thống kê mô tả cơ bản.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu NCKH khác là gì?

Tài liệu không chỉ trình bày phương pháp luận lý thuyết mà tập trung vào sơ đồ hóa quy trình 4 giai đoạn, phân tích cụ thể 17 lỗi sai phổ biến của sinh viên kèm theo các công thức tính toán thống kê và 13 dàn ý nghiên cứu mẫu trong thực tế trường học.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Người học nên bám sát quy trình: nghiên cứu khung lý thuyết ở Phần I $\rightarrow$ thực hiện viết đề cương theo cấu trúc 13 mục ở Phần II $\rightarrow$ đối chiếu với các dàn ý mẫu tương ứng ở Phần III và sử dụng các công thức thống kê toán học để xử lý số liệu khảo sát thực tế.

5. Giáo trình có cung cấp các biểu mẫu nghiên cứu sẵn không?

Có. Giáo trình cung cấp đầy đủ mẫu trang bìa đề cương/khóa luận theo chuẩn Đại học An Giang, cấu trúc báo cáo tóm tắt luận văn và hệ thống 6 phiếu khảo sát thực tế (phiếu chấm tiểu luận, phiếu khảo sát cán bộ thư viện, phiếu khảo sát giáo viên hướng dẫn, phiếu khảo sát giảng viên và phiếu khảo sát sinh viên).

---

Kết luận

Giáo trình Phương pháp nghiên cứu khoa học cung cấp hệ thống kiến thức phương pháp luận hoàn chỉnh, gắn kết chặt chẽ giữa cơ sở pháp lý, nguyên lý khoa học và kỹ năng thực hành nghiên cứu giáo dục.

Lộ trình học tập khuyến nghị cho người học là đi từ việc nắm vững khung quy phạm và phương pháp luận triết học, tiến hành xác định đề tài và thiết lập đề cương 13 mục chuẩn, vận dụng các phương pháp điều tra thực tiễn kết hợp xử lý số liệu bằng thống kê toán học (SPSS/Excel), hoàn thiện công trình và trình bày báo cáo tóm tắt trước hội đồng đánh giá.

Người học có thể tham khảo thêm Quy chế 08/2000/QĐ-BGD&ĐT, Quy chế 04/1999/QĐ-BGD&ĐT cùng hệ thống phụ lục phiếu khảo sát mẫu để triển khai đề tài đạt chuẩn chất lượng khoa học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I : Mô tả, phân tích thực Tài liệu tham khảo trạng (có thể chia thành 2 chương). Giả thuyết khoa học Phụ lục * Chương II : Đề ra giải pháp (thực 6. Phạm vi nghiên cứu nghiệm nếu có) và khuyến nghị. Nhiệm vụ nghiên cứu 8.

PPNC khoa học 9. Cơ sở nghiên cứu 2. Kĩ năng sử dụng các PP.NCKH : - Mục đích là thu thập thông tin, xác lập kết quả nghiên cứu.NCKH : + Nhóm phương pháp luận. + Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết.

+ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn. + Nhóm phương pháp nghiên cứu toán học.1 hình thành nên các PP.NCKH để thực hiện nhiệm vụ đề tài.1 cho biết các yêu cầu để thực hiện từng PP. - Thực hiện các thao tác sau : TT Thao tác Chú ý 1 Xác lập mục đích của từng PP ( PP = mục đích = nhiệm vụ đ.tài 2 Tiến hành liệt kê hết các đối tượng của từng PP Được chứa đựng ở cơ sở NC 3 Thực hiện yêu cầu về mặt kĩ thuật của từng PP Xem mục 2.1 4 Phối hợp các PP trong thực hiện nhiệm vụ đề tài Nhằm bổ sung,đối chiếu k/quả NC 5 Kết hợp sử dụng dàn ý nghiên cứu ở mục 2.3 Nhằm định hướng tốt cho việc NC 2. Kĩ năng viết báo cáo công trình nghiên cứu : TT Thao tác Chú ý 1 Sắp xếp và thể hiện kết quả NC theo dàn ý NC Có thể điều chỉnh dàn ý NC Thực hiện cấu trúc cách viết từng đề mục : 1.

Nhận thức của cơ sở NC 2 (Toàn bộ công trình nghiên cứu cũng viết theo 2. Trình bày diễn tiến hoạt động cấu trúc này) 3. Tiểu kết 3 Lưu ý cách sử dụng từ ngữ , cách biểu đạt. Phải phù hợp văn phong khoa học 16 Phần thứ hai MỘT SỐ HƯỚNG DẪN CỤ THỂ TRONG NCKH A.

HƯỚNG DẪN VIẾT ĐỀ CƯƠNG NCKH I. TRÌNH BÀY BÌA : Mẫu trình bày bìa : Trình bày như mẫu sau đây, gồm : - Bìa cứng. - Phụ bìa TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA. ĐỀ CƯƠNG NCKH (khoá luận, đồ án .) (TÊN ĐỀ TÀI) _________________________________________________________ _________________________________________________________ NGƯỜI HƯỚNG DẪN TÁC GIẢ _______________________ ___________________ An Giang.

THỰC HIỆN NỘI DUNG ĐỀ CƯƠNG 1.Lí do chọn đề tài : Trình bày được hai ý chính : - Lí do ‘lí luận’ : Khái quát tính chất, tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu (đối tượng nghiên cứu) trong đề tài nghiên cứu. - Lí do ‘thực tiễn’ : Khái quát những yếu kém, bất cập trong thực tiễn so với vị trí, yêu cầu nêu trên. Hai lí do đó nói lên tính bức thiết về lí luận và thực tiễn trong chọn lựa đề tài.Mục đích nghiên cứu : Mục đích nghiên cứu là cơ sở để đề ra nhiệm vụ nghiên cứu. Thường thể hiện 2 vấn đề chủ yếu sau : - Mô tả và phân tích thực trạng.

- Đề xuất biện pháp.Khách thể nghiên cứu : Khách thể nghiên cứu là môi trường, là cái chứa đựng đối tượng nghiên cứu. Tuỳ theo điều kiện và khả năng mà người nghiên cứu có thể chọn khách thể nghiên cứu rộng hay hẹp.Đối tượng nghiên cứu : Đối tượng nghiên cứu là bộ phận của khách thể nghiên cứu, là tiêu điểm mà đề tài cần tập trung giải quyết. Đối tượng nghiên cứu của một đề tài có thể là : thực trạng, biện pháp, giải pháp. Giả thuyết khoa học Giả thuyết khoa học là giai đoạn trước của việc nhận thức các qui luật.

Giả thuyết khoa học thường thể hiện trong mệnh đề điều kiện. Giả thuyết khoa học phải được kiểm chứng (qua thử nghiệm, thực nghiệm. Phạm vi nghiên cứu : Phạm vi nghiên cứu là sự xác định (khu biệt, giới hạn, cụ thể hoá) đối tượng nghiên cứu của đề tài. Sự xác định phạm vi nghiên cứu thường thể hiện ở các mặt : - Không gian - Nội dung.Nhiệm vụ nghiên cứu : Thường chia thành 4 nhiệm vụ : - Hệ thống hoá những vấn đề lí luận liên quan đến đề tài.

- Mô tả thực trạng. - Phân tích, đánh giá thực trạng. - Đề xuất biện pháp - Khuyến nghị. Phương pháp nghiên cứu : Phương pháp nghiên cứu khoa học là công cụ nghiên cứu khoa học trong thực hiện nhiệm vụ đề tài.

Tổng kết quả của các phương pháp nghiên cứu khoa học phải đủ thực hiện tổng nhiệm vụ đề tài. Mỗi phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục nên phân tích thành : - Mục đích của phương pháp : Mục đích của phương pháp nhằm thực hiện nhiệm vụ gì của đề tài. 18 - Đối tượng của phương pháp : được chứa đựng ở khách thể nghiên cứu của cơ sở nghiên cứu (cần phân biệt đối tượng của phương pháp nghiên cứu với đối tượng nghiên cứu của đề tài). - Nội dung phương pháp (kĩ thuật sử dụng phương pháp) : nên đưa vào phụ lục (thường áp dụng cho phương pháp điều tra, trò chuyện.

- Kết quả : xem phụ lục số .Cơ sở nghiên cứu : Ghi tên đơn vị nghiên cứu (nơi diễn ra các hoạt động của khách thể nghiên cứu và chứa đựng đối tượng nghiên cứu). Kế hoạch - Thời gian nghiên cứu : TT Thời gian Công việc 1 Trước đi thực tế (hay TTSP) Lập và hoàn thành đề cương 2 Trong thời gian đi thực tế Thu thập thông tin, tư liệu 3 Trong thời gian đi thực tế Viết bản thảo và liên hệ GVHD 4 Liền cuối th.gian đi thực tế Viết sạch 5 Theo kế hoạch, qui định Nộp sản phẩm cho GVHD 11. Dàn ý công trình nghiên cứu Lập dàn ý công trình nghiên cứu là xác định và liệt kê cấu trúc công trình nghiên cứu gồm các phần, các chương, các mục trong từng chương (xem thêm phần các kĩ năng cơ bản trong NCKH và mục cách lập dàn ý công trình nghiên cứu một số đề tài NCKH cụ thể). Nhìn chung dàn ý công trình nghiên cứu có thể thực hiện như sau : A.

Phần mở đầu : Ghi lại các mục sau đây của đề cương : - Lí do chọn đề tài. - Mục đích nghiên cứu. - Khách thể nghiên cứu. - Đối tượng nghiên cứu.

- Giả thuyết khoa học. - Phạm vi nghiên cứu. - Nhiệm vụ nghiên cứu. - Phương pháp nghiên cứu.

- Cơ sở nghiên cứu. Phần thứ hai : Kết quả nghiên cứu 1. Cơ sở lí luận - Lịch sử vấn đề nghiên cứu. - Vị trí, tính chất, nhiệm vụ, nội dung.

Thực trạng : - Đặc điểm cơ sở nghiên cứu. - Mô tả, phân tích thực trạng (Nên liệt kê chi tiết để định hướng tốt trong quá trình nghiên cứu). Đề ra giải pháp (thực nghiệm nếu có) và khuyến nghị. Kết luận : - Tóm tắt công trình nghiên cứu.

- Đánh giá công trình nghiên cứu.Tài liệu tham khảo Cách ghi : - Ghi tên tác giả theo A,B,C (chỉ ghi tác phẩm có sử dụng nghiên cứu). - Cách ghi : Tên tác giả (năm xuất bản), Tên tác phẩm, NXB, nơi xuất bản. - Cách ghi trích dẫn tác phẩm [số thứ tự tác phẩm, trang ]. Phụ lục Phần phụ lục dành cho : - Nội dung của một số phương pháp nghiên cứu (điều tra, phỏng vấn.

- Kết quả của các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng. 20 ĐỀ CƯƠNG THAM KHẢO Tên đề tài : “BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÀI TẬP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIÁO DỤC CỦA SINH VIÊN HỆ CAO ĐẲNG SƯ PHẠM TIỂU HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG” 1. Lí do chọn đề tài : 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU : Nghiên cứu, phân tích thực trạng và đề xuất biện pháp về tổ chức quản lí của nhà trường và biện pháp thực hiện qui trình nghiên cứu khoa học giáo dục nhằm nâng cao chất lượng BT.NCKHGD của sinh viên hệ cao đẳng sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học của Trường Đại học An Giang.

KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU : Quá trình dạy học học phần Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục cho sinh viên hệ cao đẳng sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học của Trường Đại học An Giang. Đối tượng nghiên cứu : Bài tập nghiên cứu khoa học giáo dục của sinh viên hệ cao đẳng sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học với tư cách là hình thức thực hành của học phần Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC : Thực hiện biện pháp về tổ chức quản lí của nhà trường và biện pháp thực hiện qui trình làm BT.NCKHGD là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng BT.NCKHGD của sinh viên hệ cao đẳng sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học Trường Đại học An Giang. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU : 1.Hệ thống hoá cơ sở lí luận về nghiên cứu khoa học, nghiên cứu khoa học giáo dục nói chung và nghiên cứu khoa học giáo dục của sinh viên hệ đào tạo cao đẳng sư phạm.Mô tả và phân tích thực trạng tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học giáo dục qua hình thức làm BT.NCKHGD của sinh viên hệ cao đẳng sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học của Trường Đại học An Giang.Đề xuất biện pháp về tổ chức quản lí của nhà trường và biện pháp thực hiện qui trình BT.NCKHGD để hình thành một số kĩ năng nghiên cứu khoa học giáo dục cần thiết nhằm nâng cao chất lượng BT.NCKHGD của sinh viên hệ cao đẳng sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học của Trường Đại học An Giang.

Tiến hành thực nghiệm để xác định tính khoa học,khả thi của biện pháp đề ra. PHẠM VI NGHIÊN CỨU : - Nội dung: Nghiên cứu việc tổ chức thực hiện BT.NCKHGD của sinh viên hệ cao đẳng sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học Trường Đại học An Giang. - Thời gian : + 4 năm học : 1998 - 1999, 1999 - 2000, 2000 - 2001, 2001 - 2002. + Tập trung vào 2 năm học 2000 - 2001 và 2001 - 2002.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU : 8. Phương pháp luận : 8. Quan điểm triết học duy vật biện chứng : Phép biện chứng duy vật là sự thống nhất hữu cơ giữa phép duy vật và phép biện chứng trong nhìn nhận thế giới. Phép biện chứng duy vật là sự kết tinh của các thành tựu khoa học và các tư tưởng triết học nhân loại.

Phép duy vật là sự khẳng định vật chất là cái có trước quyết định ý thức, ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ não con người. Phép biện chứng trình bày một cách hệ thống tính biện chứng của thế giới bằng các phạm trù và những qui luật chung của thế giới tự nhiên và rút ra những quan điểm, những qui tắc chỉ đạo hoạt động của con người. Phép biện chứng duy vật bao gồm hai nguyên lí, những phạm cặp phạm trù và những qui luật cơ bản, chúng vừa là cơ sở lí luận vừa là phương pháp nhận thức thế giới [18, 66].