2210 TaN TRUGNG DAI HOC SU PHAM TP. HO CHi MINH ' | Chuyén dé phan ban: PHUONG PHAP DAY HOC MON TOAN | Ở TRƯỜNG TIỂU HOC | | ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU : DAY - HOC MỘT SỐ BAI TOAN DIEN HINH 0 TRUONG TIEU HOC Gido viên hướng dẫn. Z&#„ ĐINH NHO CHUONG Sinh viên thực hiện :NGUYỄN THỊ THANH XUAN LỚP CỬ NHÂN TIỂU HỌC - KHÓA I BÌNH THUẬN ị : psn, vai bo .f š ~—Ì 1997 r NHÂXÉTCỦAGIÁOVÊNHƯỚGDAN ˆ Trong việc day-hoc toán ở phổ thong nói chung, ở Tiểu học nói riêng. giải toán giữ một vị trí quan trọng.Có thể coi dạy - học giải toán là một trong những biểu hiển nang động nhất của hoạt đông trí tué của học sinh.
Trong quá trình giải toán, học sinh phải tư duy một cách tích cực và linh hoat, huy động thích hợp các kiến thức và kỹ nang đã có vào các tình huống "có vấn đề” khác nhau ; và trong nhiều trường hop , phải biết phát hiện những dif kiện hoặc những yếu tố chưa được nêu ra một cách tường minh; phải biết nang động, sáng tao và có những ky nang nhất định trong việc giải toán. Bài toán có lời văn ở Tiểu học thường có liên quan đến những kiến thức toán học khác mà các em đã được học. Do đó, day - học giải toán duoc dat ra xuyén suốt.toàn bac học với nhiều dang bài khác nhau - và tap trung vào hai loai chính, phù hợp với hai giai đoạn phát triển tâm sinh lý của học sinh tiểu học, là toán đơn và toán hợp. Các bài toán đơn thường tập trung chủ yếu vào lớp Một, lớp Hai và lớp Ba, đặc biệt là lớp Mot, nhằm củng cố các phép +; -; x: : : và mối quan hệ giữa các phép tinh.
Các bài toán hop thường có từ hai phép tính trở lén. các dạng toán điển hình chiếm một bộ phận không nhò. Dạy - hoc các bài toán điển hình là mốt nội dung quan trọng và cân thiết đối với học sinh Tiểu học. tập trung chủ yếu vào lớp Bốn.
Việc Day - hoc mot số bái toàn điển hình ở Trường Tiểu hoc 6 giải toán không chỉ đòi hỏi tính tích cực. đóc lap và sáng tạo trong suy nghi mà còn đòi hỏi một khả nang thực hành Do đó, phần hướng dẫn của giáo viên là rất có ý nghia. Hau hết cách giải của những bài toán đó ít nhiều được thể hiện dưới dang những qui tắc. giúp các em dễ hiểu, dé van dung vì phù hợp với đậc điểm tâm sinh lý và đặc điểm tư duy của các em.
Mạt khác, những dang toán này có khá nhiều hướng để phát triển, và nếu phát triển được sẻ phục vu rất tốt cho việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi Toán, tạo tiền đẻ tốt cho các em học lén những lớp cao hơn. xung quanh vấn đề day- học Toán điển hình ở lớp Bốn phải chang vẫn còn những điều nén xem xét thêm ? Giữa cơ sở lí luân và thực tién dạy học đã có sự thống nhất chưa ? Hệ thống bài tập van dung theo sách giáo khoa có quá đơn giản không ? Có don diệu khong ? Các kiến thức số học, hình học. do dai lượng. đã được quan tâm kết hợp hài hòa với việc giải toán điển hình chưa ? Nén chang cần tang cường bố sung thẻm những bài toán khác để tạo sự phong phú.
linh hoat trong hoạt động giải toán và phát huy đúng mức trình độ tư duy của học sinh? : Trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu này. thực chất là một bài tập nghiên cứu. chúng toi khóng có ý di sau vào phản tích nói dung. chương trình toán dé tìm ra những gì hop lí hay chưa hợp lí.
mà chi dừng lai ở việc hé thống lại một số dang toán điển hình lớp Bốn. néu lén cách hướng đắn học sinh giải và rút ra qui tắc: đồng thời. bỏ sungg£ thêm mot số dang8 bài tap P khác so với sách giáo § khoa nhưng § cỏ thể Dav hoc mot 20 Sài toán điển hink 2 Trưởng Tidu hoc BS phù hợp với trình độ tư duy và khả nang phát triển của học sinh. nhàm nang cao hơn nữa chất lượng của việc dạy - học toán điển hình ở lớp Bốn.
2/ Giới han đề taj -Đề tài khong bao quát hết chương trình hoc, mà chi tập trung nghiên cứu một số dạng toán điển hình ở lớp Bốn: hướng dẫn giải và quá trình hình thành qui tắc,vận dụng và thể hiện những qui tac do. - Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp Bốn đại tra , có trình độ chung trung bình. - Đề tai bán sát sách giáo khoa toán Bốn với chương trình đã được Bộ ban hành; và nội dung đưa ra còn được dựa trén cơ sở các sách nghiên cứu lí luận và các sách tham khảo môn Toán lớp Bốn. Nam của nhiều tác giả,nhiều nhà xuất bản ( kể cả những sách ôn luyện thi tốt nghiệp bậc Tiểu học ).
đề tài giới thiệu một số các bài tập được sắp xếp theo một số dạng nhất định. có thể tang cường cho học sinh lớp Bốn nhàm củng cố khả nàng giải toán và vận dụng những kiến thức Toán học khác, phát triển nang lực và khả nang tư duy cho các em. nôi dung chính của đề tài này tập trung vào hai trọng tam là hệ thống lại các dạng bài tap điển hình theo sách giáo khoa. và bo sung mot số bài tap tham khảo khác thuốc nhiều dang khác nhau.
cùng hướng giúp học sinh giải quyết. Để ưánh gây su xáo won, va cũng để kết quả của việc nghiên cứu mang tính khách quan. chúng toi chap Đạy- hoe mot số bài toän dien hình 2 Trưởng Tien hoe £ nhân cách sắp xếp các dạng toán điển hình, cũng như các loai bài tập khác nhau. theo các mức đó khác nhau đó trong sách giáo khoa.
Với định hướng ấy, chung tói đã thực hiên phương pháp nghiên cứu lí luận trong quá trình làm đề tài dé dé tài được sát với chương trình và mang tính toàn diện hơn. Trong đề tài nghiên cứu này. một mat, chúng tôi nẻu lên một số phương pháp chung trong day học giải toán điển hình ; mat khác. ở từng bài cụ thể.
chúng tôi cũng sẻ nẻu những Hướng dẫn cần thiết để học sinh tim ra được phương pháp giải thích hợp: kể cả những điểm cốt yếu, mau chốt của bài toán ma giáo vién can giúp các em làm sáng tỏ. Bên cạnh đó, để tạo tính hệ thống, phần trình bày sách giáo khoa sẽ tóm lược cách dạy- học một số dạng toán điển hình theo trình tự các tiết , từ tiết dau của dang bai mới cho đến tiết Luyén tập chung, trong đó có chú ý đến việc "lọc” ra các dạng bai tập van dụng chính.Trên cơ sở đó, giàn mở rộng sẻ đưa vào một số dạng bài tập khác, phong phú và đa dang hon, phạm vi vận dụng rông hơn. và một số bài có thể được sử dung trong những tiết ôn tập, nhằm giúp học sinh củng cố các kiến thức toán học khác, không riêng gì các dạng toán điển hình. của nói dung day học toán các lớp Một.
Hai và Ba: phải ” cơ bản hoàn Dav học mỏi số bài toán điển hình ở Trường Tiểu học 9 thành việc dạy số học các số tự nhiên ở lớp Bón ( bao g6m cả việc tầng kết và hệ thống hóa các tri thức vẻ sô tự nhiên và bón phép tính với so tự nhiên ) ở mức độ Tiểu học ".81 ) Những yêu cầu cơ bản của chương trình toán lớp Bốn là : 1. Vẻ các số có nhiều chữ số : Hoc sinh phải nấm được các đơn vị đếm của hẻ thập phân ( dến lớp triệu ); doc, viết chúng : biết phân tích và tổng hợp chúng theo cấu tạo thập phản; biết so sánh và nam được mot số tính chất của day số tự nhiên. Bên cạnh , phải nắm được các khái niệm phân số , biết cấu tao của phân số , đọc và viết phân số , biết dùng phàn số để ghi kết quả phép chia số tự nhiên cho số tự nhiên khác 0. Vé các phép tính trong tập hợp các sở tự nhiêu: - Nám được ý nghĩa của các phép tính : công.
trừ , nhân , chia với hai hay nhiều số tự nhiên. - Cũng cố kỹ nang thực hiện bốn phép tính trẻn. - Nấm được và van dung dược một số tính chất để thực hiện tính nhanh , tính hợp lý , biết làm tính nhắm. - Vân dụng mối quan hé giữa các phép tính để giải những bài tập dang “Tim x”.
Vẽ biểu thức số và biểu thức có chứa 1.2 chữ: -Tính đúng giá tri của biểu thức số có khong quá ba dau phép tính - Tim được giá trị số của biểu thức chứa ba chữ có khong qua hai đản phép tinh. học rót $6 bai ton điển hình ở Trưởng Tiểu học | -Sử dung mét số biểu thức chữ để khái quát hóa một số cong thức, quy tắc thong dụng ; hiểu được các công thức , quy tắc này và vận dụng được trong tính toán. Về giải các bài toán có lời van: - Biết giải các bài toán hợp có khỏng quá ba bước tính với nội dung thực tế. gần gũi với cuộc sống hoc sinh ( Mối bước tính có thể chỉ là một phép tinh , cũng có thể là nhiều phép tính được thực hiện theo một quy tấc hay công thức đã cho ).
- Biết giải một số loại toán điển hình cơ bản ở lớp Bốn, cũng như cho cả bậc học. Bao gôm những nội dung sau: Biết vẽ sơ đồ tóm tắt, nhận dang toán, phân tích - tổng hợp và biến đổi bài toán, vận dụng quy tấc trực tiếp hoặc giấn tiếp., Giải có kế hoạch và theo đúng qui trình. 2 Các dang toán điền hinh lớp Bon: Các bài toán giải lớp Bốn tập trung vào các bài toán hợp với nội dung thực tế , gần gũi với cuộc sống hoc sinh mà các em có thể gập và van dung chúng hàng ngày .