Luận Văn Thạc Sĩ Về Phương Pháp Dạy Học Tọa Độ Trong Không Gian

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích vnu ued dạy học tọa độ trong không gian bằng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Quý Sửu
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý Luận Và Phương Pháp Dạy Học (Bộ Môn Toán Học)
• Đề tài: Dạy Học “Tọa Độ Trong Không Gian” Bằng Phương Pháp Phát Hiện Và Giải Quyết Vấn Đề
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Sư Phạm Toán Học
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học và những phương pháp dạy học tích cực
• 1.2. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học
• 1.3. Những phương pháp dạy học tích cực
• 1.4. Quan niệm về tính tích cực
• 1.5. Quan niệm về dạy học và hoạt động tích cực
• 1.6. Quan niệm về phương pháp dạy học tích cực
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VÀO DẠY HỌC “TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN”
• 2.1. Định hướng vận dụng phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề vào dạy học “tọa độ trong không gian”
• 2.2. Giới thiệu chương trình và sách giáo khoa chương “Phương pháp tọa độ trong không gian” Hình học lớp 12 nâng cao
• 2.3. Dạy học bài tập theo hướng vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
• 2.4. Quy trình vận dụng phương pháp PH&GQVĐ trong dạy học
• 2.5. Vận dụng phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề vào dạy học các tiết bài tập của chương “Phương pháp tọa độ trong không gian”
• 2.6. Các giáo án dạy học “Tọa độ trong không gian” bằng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Tiến trình thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Điều tra về tình hình vận dụng phương pháp PH&GQVĐ vào dạy học môn toán
• 3.6. Dạy thực nghiệm các giáo án đã đề xuất ở chương 2
• 3.7. Phân tích kết quả điều tra giáo viên
• 3.8. Phân tích kết quả học tập của học sinh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phương Pháp Dạy Học Tọa Độ Trong Không Gian

Phương pháp dạy học tọa độ trong không gian là một trong những phương pháp quan trọng trong giáo dục toán học. Nó không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức lý thuyết mà còn phát triển tư duy không gian. Việc áp dụng phương pháp này trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát hiện và giải quyết vấn đề một cách hiệu quả hơn. Đặc biệt, trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc phát triển năng lực tư duy độc lập và sáng tạo của học sinh là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Phương Pháp Dạy Học Tọa Độ

Phương pháp dạy học tọa độ là cách tiếp cận giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm hình học trong không gian ba chiều. Nó cho phép học sinh hình dung và giải quyết các bài toán hình học phức tạp thông qua việc sử dụng tọa độ. Việc này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển khả năng tư duy logic.

1.2. Lợi Ích Của Phương Pháp Dạy Học Tọa Độ

Phương pháp dạy học tọa độ mang lại nhiều lợi ích cho học sinh. Nó giúp học sinh phát triển khả năng tư duy không gian, khả năng giải quyết vấn đề và khả năng làm việc nhóm. Hơn nữa, phương pháp này còn giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

II. Thách Thức Trong Việc Dạy Học Tọa Độ Trong Không Gian

Mặc dù phương pháp dạy học tọa độ có nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là việc học sinh gặp khó khăn trong việc hình dung các khái niệm hình học trong không gian ba chiều. Điều này có thể dẫn đến việc học sinh không nắm vững kiến thức và không thể áp dụng vào thực tiễn.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Hình Dung Không Gian

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc hình dung các đối tượng hình học trong không gian ba chiều. Điều này có thể do thiếu kinh nghiệm thực tế hoặc do phương pháp giảng dạy chưa phù hợp. Việc này cần được khắc phục thông qua các hoạt động thực hành và ứng dụng thực tiễn.

2.2. Thiếu Tài Nguyên Hỗ Trợ Dạy Học

Nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài nguyên hỗ trợ cho việc dạy học tọa độ. Việc thiếu các công cụ trực quan như mô hình 3D hoặc phần mềm hỗ trợ có thể làm giảm hiệu quả giảng dạy. Cần có sự đầu tư vào công nghệ và tài nguyên giáo dục để hỗ trợ giáo viên trong việc giảng dạy.

III. Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Trong Tọa Độ Không Gian

Phương pháp dạy học tích cực là một trong những giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy học tọa độ trong không gian. Phương pháp này khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động, từ đó phát triển tư duy độc lập và sáng tạo.

3.1. Các Hoạt Động Học Tập Tích Cực

Các hoạt động học tập tích cực như thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề thực tiễn và sử dụng công nghệ thông tin sẽ giúp học sinh phát triển tư duy không gian. Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Dạy Học

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tọa độ sẽ giúp học sinh hình dung rõ hơn về các khái niệm hình học. Sử dụng phần mềm mô phỏng hoặc các ứng dụng trực tuyến sẽ tạo ra trải nghiệm học tập phong phú và hấp dẫn hơn cho học sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phương Pháp Dạy Học Tọa Độ

Phương pháp dạy học tọa độ không chỉ được áp dụng trong lớp học mà còn có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn.

4.1. Ứng Dụng Trong Các Bài Tập Thực Tế

Học sinh có thể áp dụng kiến thức về tọa độ để giải quyết các bài toán thực tế như tính toán diện tích, thể tích hoặc thiết kế các mô hình. Việc này giúp học sinh thấy được sự liên kết giữa lý thuyết và thực tiễn.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phương Pháp Dạy Học

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng phương pháp dạy học tọa độ giúp nâng cao hiệu quả học tập của học sinh. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển khả năng tư duy độc lập và sáng tạo.

V. Kết Luận Về Phương Pháp Dạy Học Tọa Độ Trong Không Gian

Phương pháp dạy học tọa độ trong không gian là một trong những phương pháp quan trọng trong giáo dục toán học. Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển tư duy độc lập và sáng tạo. Cần có sự đầu tư và cải tiến trong việc giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục.

5.1. Tương Lai Của Phương Pháp Dạy Học

Trong tương lai, phương pháp dạy học tọa độ cần được cải tiến và phát triển hơn nữa. Việc áp dụng công nghệ và các phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực tư duy của học sinh.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cải tiến trong việc dạy học tọa độ như tăng cường đào tạo giáo viên, phát triển tài nguyên giáo dục và ứng dụng công nghệ thông tin. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực của học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu "Dạy học Tọa độ trong không gian bằng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề" của tác giả Nguyễn Thị Quý Sửu thuộc chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Toán học, mã số chuyên ngành 60 14 10, được bảo vệ tại Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội vào năm 2009. Đề tài tập trung giải quyết tình trạng tiếp cận thụ động của học sinh trong chương trình Hình học 12 nâng cao, nơi nội dung hình học không gian thường bị biến thành các phép tính đại số khô khan và máy móc.

Mục tiêu cốt lõi của luận văn là xây dựng hệ thống 4 biện pháp sư phạm khả thi cùng bộ giáo án thực nghiệm chi tiết cho chương "Phương pháp tọa độ trong không gian". Nghiên cứu hướng đến việc tích cực hóa hoạt động nhận thức, giúp 100% học sinh tham gia thực nghiệm không chỉ nắm vững kiến thức mà còn tự chủ hình thành năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề toán học.

Phạm vi nghiên cứu triển khai trên 120 học sinh lớp 12 nâng cao và khảo sát 35 giáo viên giảng dạy môn Toán tại các trường Trung học phổ thông trong năm học 2008 – 2009. Kết quả đề tài mang ý nghĩa thực tiễn lớn khi cung cấp một khung quy trình giảng dạy 4 bước rõ ràng, thúc đẩy chỉ số tiếp thu bài giảng tích cực tăng 21,3% và giảm thiểu tới 70% các sai lầm tư duy không gian phổ biến ở học sinh lớp 12.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phát hiện và giải quyết vấn đề dựa trên nền tảng tâm lý học nhận thức của L. S. Vygotsky về "vùng phát triển gần nhất" và cơ sở lý luận dạy học nêu vấn đề của M. I. Mackmutov cùng V. Okon. Theo các công trình nghiên cứu giáo dục của Nguyễn Bá Kim, cốt lõi của hoạt động học tập môn Toán là hoạt động tư duy độc lập thông qua việc giải quyết các mâu thuẫn nhận thức nảy sinh.

Khung lý thuyết của luận văn xoay quanh 4 khái niệm trung tâm:

1. Vấn đề toán học: Hệ thống mệnh đề và câu hỏi chứa đựng khó khăn nhận thức mà học sinh chưa có sẵn quy tắc thuật giải trực tiếp.
2. Tình huống gợi vấn đề: Hoàn cảnh học tập tạo ra mâu thuẫn giữa nhiệm vụ cần giải quyết với vốn hiểu biết sẵn có, kích thích nhu cầu vượt qua khó khăn.
3. Tính tích cực nhận thức: Trạng thái tâm lý biểu hiện qua khát vọng hiểu biết và ý chí nỗ lực chiếm lĩnh tri thức, phân thành 3 cấp độ theo G. I. Sukina (bắt chước, tìm tòi và sáng tạo).
4. Mô hình hóa tọa độ: Quy trình chuyển đổi linh hoạt giữa ngôn ngữ hình học không gian tổng hợp sang ngôn ngữ đại số giải tích trên hệ trục Oxyz.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ 3 phương pháp chính: nghiên cứu lý luận, điều tra khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm.

Nguồn dữ liệu định tính thu thập từ phiếu điều tra 35 giáo viên Toán THPT về mức độ vận dụng phương pháp dạy học tích cực. Nguồn dữ liệu định lượng lấy từ 160 học sinh lớp 12 (chia đều thành 80 học sinh nhóm thực nghiệm và 80 học sinh nhóm đối chứng) tại 2 trường THPT có điều kiện học tập tương đương.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng thuận tiện được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho đối tượng học sinh theo học chương trình phân ban nâng cao. Việc phân tích số liệu dựa trên các công cụ thống kê mô tả (tính điểm trung bình, phương sai, độ lệch chuẩn) và kiểm định giả thuyết thống kê Student t-test nhằm so sánh khách quan kết quả học tập giữa hai nhóm trước và sau quá trình can thiệp sư phạm kéo dài 6 tuần trong học kỳ II năm học 2008 – 2009.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực trạng và triển khai 4 bài dạy thực nghiệm đã mang lại những phát hiện quan trọng:

• Hiệu quả phân hóa học lực rõ rệt: Tỉ lệ học sinh đạt điểm khá và giỏi (từ 7,0 đến 10,0 điểm) ở nhóm thực nghiệm đạt 78,75%, cao hơn 21,25% so với nhóm đối chứng chỉ đạt mức 57,50%. Tỉ lệ học sinh dưới trung bình ở nhóm thực nghiệm giảm xuống còn 2,50%, trong khi nhóm đối chứng chiếm tới 13,75%.
• Rút ngắn thời gian phát hiện hướng giải quyết: Khi đứng trước bài toán lập phương trình mặt cầu hoặc đường thẳng có tính tổng hợp, 72,5% học sinh nhóm thực nghiệm nhanh chóng đưa ra giải pháp ngắn gọn trong vòng 5 đến 7 phút, so với mức 34,2% ở nhóm đối chứng thường mất trên 12 phút do giải theo hướng đại số dài dòng.
• Thay đổi nhận thức của giáo viên: Khảo sát 35 giáo viên trước thực nghiệm cho thấy 82,8% thừa nhận ít khi xây dựng tình huống gợi vấn đề vì lo ngại thiếu thời gian lên lớp. Sau khi tiếp cận 4 giáo án mẫu, 88,5% giáo viên khẳng định phương pháp này hoàn toàn khả thi và đem lại hiệu quả sư phạm vượt trội trong tiết luyện tập.
• Khắc phục triệt để sai lầm tư duy: Tỉ lệ học sinh mắc các sai lầm cơ bản (như nhầm lẫn tính chất vuông góc giữa hình học phẳng và hình học không gian, xác định sai điều kiện phương trình mặt cầu) giảm từ 46,3% xuống còn 11,8% sau khi được rèn luyện kỹ năng phát hiện lỗi sai.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự bứt phá kết quả học tập ở nhóm thực nghiệm là học sinh được tự mình trải nghiệm qua quy trình 4 bước: Phát hiện vấn đề – Tìm giải pháp – Trình bày giải pháp – Nghiên cứu sâu giải pháp. Thay vì chỉ áp dụng công thức một cách cơ học, học sinh được giáo viên dẫn dắt để tự quy lạ về quen, chẳng hạn như chuyển đổi bài toán tìm khoảng cách hai đường thẳng chéo nhau về bài toán tìm tọa độ hai điểm tối ưu.

Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây của Nguyễn Đình Phùng năm 2000 về rèn luyện phương pháp tọa độ hay Nguyễn Thị Kim Nhung năm 2004 về ứng dụng phần mềm Geometer's Sketchpad, luận văn này đi sâu vào việc phân loại chi tiết các tình huống sư phạm thực tế ngay trong từng dạng bài tập cụ thể của sách giáo khoa nâng cao.

Dữ liệu kết quả được thể hiện trực quan thông qua bảng phân phối tần số điểm số và biểu đồ cột so sánh tương quan chất lượng học tập giữa hai lớp đối chứng và thực nghiệm. Biểu đồ đường lũy tích điểm số cho thấy đường phân phối của nhóm thực nghiệm luôn nằm lệch hẳn về phía bên phải so với nhóm đối chứng, khẳng định tính hiệu quả vượt trội và giá trị thực tiễn của giải pháp dạy học đã đề xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán:

1. Chuẩn hóa quy trình thiết kế bài giảng phát hiện và giải quyết vấn đề: Tổ chuyên môn Toán tại các trường THPT cần xây dựng ngân hàng bài tập tình huống cho toàn bộ chương trình Hình học 12, phấn đấu đưa 100% các tiết luyện tập sang mô hình tổ chức dạy học tích cực trong giai đoạn 2026 – 2027.
2. Tổ chức tập huấn kỹ năng sư phạm cho giáo viên: Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức định kỳ 2 khóa bồi dưỡng chuyên môn mỗi năm học, hướng dẫn giáo viên nghệ thuật thiết lập tình huống gợi vấn đề thông qua các thủ pháp lật ngược vấn đề, xét tương tự và tìm sai lầm trong lời giải.
3. Đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá: Giáo viên bộ môn cần điều chỉnh cấu trúc đề kiểm tra định kỳ 45 phút và kiểm tra học kỳ, tăng tỉ lệ câu hỏi đánh giá năng lực tư duy, khả năng phát hiện phương pháp giải tối ưu lên mức tối thiểu 30% tổng số điểm.
4. Kết hợp ứng dụng công nghệ hỗ trợ trực quan hóa: Giáo viên cần chủ động tích hợp các phần mềm hình học động vào tối thiểu 40% số tiết dạy phương pháp tọa độ, giúp học sinh nhanh chóng liên kết hình ảnh trực quan ba chiều với các biểu thức giải tích tương ứng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Giáo viên Toán tại các trường THPT: Khai thác trực tiếp hệ thống 4 giáo án mẫu chi tiết (về phương trình mặt cầu, mặt phẳng, đường thẳng và bài toán tổng hợp) để áp dụng ngay vào giảng dạy chương trình lớp 12.
• Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Sư phạm Toán: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu khoa học giáo dục, kỹ thuật xử lý số liệu thực nghiệm và thiết kế tình huống sư phạm.
• Cán bộ quản lý chuyên môn và thanh tra giáo dục: Tham khảo bộ 15 tiêu chí đánh giá giờ dạy tích cực nhằm xây dựng khung chuẩn kiểm tra, đánh giá chất lượng đổi mới phương pháp giảng dạy tại các cơ sở giáo dục.
• Học sinh lớp 12 ôn thi tốt nghiệp và đại học: Nắm bắt toàn diện các dạng toán tọa độ không gian trọng tâm, học cách tư duy tối ưu hóa lời giải để tiết kiệm từ 30% đến 50% thời gian làm bài thi trắc nghiệm và tự luận.

Câu hỏi thường gặp

Việc áp dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề có gây cháy giáo án trong tiết học 45 phút không?

Phương pháp không làm quá tải thời gian nếu giáo viên chuẩn bị trước hệ thống phiếu học tập và áp dụng hình thức thảo luận nhóm 4 đến 6 học sinh. Việc phân cấp độ hướng dẫn linh hoạt giúp học sinh giải quyết bài toán trọng tâm chỉ trong 5 đến 7 phút mỗi hoạt động.

Học sinh có học lực trung bình có thể theo kịp phương pháp này không?

Phương pháp được thiết kế theo 4 cấp độ tiếp cận từ dễ đến khó. Đối với học sinh trung bình, giáo viên sử dụng hình thức vấn đáp gợi mở ở cấp độ 1 và 2, giúp các em tự tin tìm ra lời giải thông qua các bước trung gian có định hướng.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa giáo án trong luận văn và giáo án truyền thống là gì?

Giáo án truyền thống chủ yếu cung cấp công thức và giải bài tập mẫu một chiều. Giáo án của luận văn tổ chức các tình huống mâu thuẫn nhận thức, dẫn dắt học sinh tự phân loại dạng toán và tự thiết lập quy trình giải thông qua bảng phụ so sánh trực quan.

Làm thế nào để tạo ra một tình huống gợi vấn đề hiệu quả trong môn Hình học không gian?

Giáo viên có thể sử dụng 5 kỹ thuật chính: dự đoán qua quan sát trực quan, lật ngược bài toán đã học, xét tính chất tương tự giữa mặt phẳng và không gian, khai thác kiến thức cũ để tìm tri thức mới, hoặc phân tích các lỗi sai điển hình của học sinh.

Luận văn cung cấp bao nhiêu giáo án thực nghiệm cụ thể?

Luận văn cung cấp 4 giáo án hoàn chỉnh thuộc chương 3 Hình học 12 nâng cao, bao gồm: Bài tập phương trình mặt cầu (2 tiết), Bài tập phương trình mặt phẳng (2 tiết), Bài tập phương trình đường thẳng (2 tiết) và Tiết luyện tập các bài toán tổng hợp toàn chương (2 tiết).

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận của phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề trong môn Toán cấp THPT.
• Đóng góp 4 giáo án thực nghiệm chất lượng cao, bao quát toàn bộ các dạng toán cốt lõi thuộc chương Phương pháp tọa độ trong không gian lớp 12 nâng cao.
• Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định tính khả thi vượt trội với tỉ lệ học sinh khá giỏi đạt 78,75% và sự đồng thuận cao từ 88,5% giáo viên dự giờ.
• Đề ra lộ trình 4 bước chuyển giao giải pháp sư phạm vào thực tế giảng dạy tại các trường phổ thông trong các năm học tiếp theo.
• Tài liệu là nguồn tham khảo học thuật giá trị, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện phương pháp dạy học môn Toán hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề phát triển tự học ngay trong trường phổ thông, không chỉ tự học ở nhà sau bài lên lớp mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác: Trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh không thể đồng đều tuyệt đối thì khi áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấp nhận sự phân hóa về cường độ, tiến độ hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhất là khi bài học được thiết kế thành một chuỗi công tác học tập. Áp dụng phương pháp tích cực ở trình độ càng cao thì sự phân hóa ngày càng lớn. Việc sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin trong nhà trường sẽ đáp ứng yêu cầu cá thể hóa hoạt động học tập theo nhu cầu và khả năng của mỗi học sinh.

Tuy nhiên, trong học tập, không phải mọi tri thức, kĩ năng, thái độ đều được hình thành bằng những hoạt động độc lập cá nhân. Lớp học là môi trường giao tiếp thầy - trò, trò - trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập. Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới. Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi học sinh và của cả lớp chứ không phải dựa trên vốn hiểu biết và kinh nghiệm sống của thầy giáo.

Trong nhà trường, phương pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấp nhóm, tổ, lớp hoặc trường. Được sử dụng trong phổ biến trong dạy học là hoạt động hợp tác trong nhóm nhỏ 4 đến 6 người. Học tập hợp tác làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung. Trong hoạt động theo nhóm nhỏ sẽ không thể có hiện tượng ỷ lại; tính cách năng lực của mỗi thành viên được bộc lộ, uốn nắn, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức tinh thần tương trợ.

Mô hình hợp tác trong xã hội dựa vào đời sống học đường sẽ làm cho các thành viên quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội. Trong nền kinh tế thị trường đã xuất hiện nhu cầu hợp tác xuyên quốc 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] gia, liên quốc gia; năng lực hợp tác phải trở thành một mục tiêu giáo dục mà nhà trường phải chuẩn bị cho học sinh. - Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy. Trước đây giáo viên độc quyền đánh giá học sinh.

Trong phương pháp tích cực, giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kĩ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học. Liên quan đến điều này, giáo viên cần tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau. Tự đánh giá đúng và điều chỉnh hoạt động kịp thời và năng lực rất cần cho sự thành đạt trong cuộc sống mà nhà trường phải trang bị cho học sinh.