Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục nhằm phòng, chống suy dinh dƣỡng cho trẻ trƣờng mầm non. Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục nhằm phòng, chống suy dinh dƣỡng cho trẻ ở trƣờng mầm non Cự Thắng, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục nhằm phòng, chống suy dinh dƣỡng cho trẻ ở trƣờng mầm non Cự Thắng, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NHẰM PHÒNG, CHỐNG SUY DINH DƢỠNG CHO TRẺ TRƢỜNG MẦM NON 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Chăm sóc, nuôi dƣỡng, giáo dục trẻ mầm non là nhiệm vụ chính của bậc học mầm non. Trong đó việc chăm sóc, nuôi dƣỡng là việc quan trọng hàng đầu và cốt lõi là phòng chống suy dinh dƣỡng cho trẻ. Trong Chiến lƣợc Quốc gia về Dinh dƣỡng giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2030 đã đƣợc Thủ tƣớng Chính phủ ký vào ngày 22/02/2012. Bản Chiến lƣợc đã đề ra mục tiêu tổng quát là "Đến năm 2020, bữa ăn của người dân được cải thiện về số lượng, cân đối hơn về chất lượng, bảo đảm an toàn vệ sinh; suy dinh dưỡng trẻ em, đặc biệt thể thấp còi được giảm mạnh, góp phần nâng cao tầm vóc và thể lực của người Việt Nam, kiểm soát có hiệu quả tình trạng thừa cân, béo phì góp phần hạn chế các bệnh mạn tính không lây liên quan đến dinh dưỡng”[9].
Sự quan tâm của xã hội đến phòng chống suy dinh dƣỡng cho trẻ là rất lớn và trong thời gian gần đây cũng đã có nhiều tác giả lựa chọn phòng chống suy dinh dƣỡng để nghiên cứu: - Tác giả Triệu Thị Hằng trong luận văn thạc sĩ: “Quản lý hoạt động, chăm sóc, nuôi dưỡng tại trường mầm non Hoa Hồng quận Đống Đa, Hà Nội trong bối cảnh hiện nay” năm 2016 đã phân tích rõ thực trạng và đề xuất 5 biện pháp quản lý phù hợp, khả thi với trƣờng mầm non Hoa Hồng để nâng cao chất lƣợng chăm sóc, nuôi dƣỡng trẻ [14]. - Luận văn thạc sỹ Phạm Thị Hoa với đề tài “Một số biện pháp can thiệp sớm tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ từ 18 đến 36 tháng ở trường mầm non”[16]. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Sáng kiến kinh nghiệm của tác giả Cao Thị Thanh Hoa (2014), “Một số biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ” [15]. - Sáng kiến kinh nghiệm của tác giả Đoàn Thị Hằng (2017), “Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”.
- Vũ Thị Hồng Ngọc (2017), Biện pháp suy dinh dưỡng phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non, Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục, Hà Nội. Về cơ bản, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến công tác chỉ đạo, biện pháp quản lý các trƣờng mầm non, các hoạt động để phòng chống suy dinh dƣỡng cho trẻ. Các biện pháp đề xuất cũng đã có những đóng góp nhất định đối với quá trình chăm sóc, nuôi dƣỡng và tới sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên việc đi sâu nghiên cứu về công tác chăm sóc, nuôi dƣỡng hay phòng chống suy dinh dƣỡng cho trẻ mới chỉ mang tính đáp ứng cho từng địa phƣơng, từng đơn vị trƣờng cụ thể.
Đối với nghiên cứu các biện pháp quản lý giáo dục trong nhà trƣờng mầm non nhằm phòng, chống suy dinh dƣỡng cho trẻ còn ít, chƣa có hệ thống. Và đặc biệt theo sự bao quát của tác giả thì trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ chƣa có nghiên cứu nào về vấn đề trên. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý, Quản lý giáo dục 1.
Quản lý Có nhiều quan niệm về quản lý khác nhau: Mary Parker Follett cho rằng : “Quản lý là nghệ thuật đạt được mục đích thông qua sự nỗ lực của người khác”[dẫn theo 14]. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ thì: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục đích, quản lý có hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [22]. Theo chức năng của quản lý, có thể định nghĩa: “Quản lý là quá trình đạt được mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các chức năng : Kế hoạch - Tổ chức - Chỉ đạo - Kiểm tra”[21].
Hiểu một cách khái quát nhất: “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có tính hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra”. Với cách hiểu trên, quản lý bao gồm các yếu tố sau: - Chủ thể quản lý: là tác nhân tạo ra các tác động quản lý. Chủ thể có thể là cá nhân hoặc tổ chức. Chủ thể quản lý tác động lên đối tƣợng quản lý bằng các công cụ, hình thức và phƣơng pháp thích hợp, cần thiết và dựa trên những nguyên tắc nhất định.
- Đối tƣợng quản lý (khách thể quản lý): Tiếp nhận sự tác động của chủ thể quản lý. - Mục tiêu quản lý: là cái đích cần phải đạt tới tại một thời điểm nhất định do chủ thể quản lý đề ra. Đây là căn cứ để chủ thể quản lý thực hiện các tác động quản lý cũng nhƣ lựa chọn các hình thức, phƣơng pháp thích hợp Quản lý là quá trình tác động gây ảnh hƣởng tới khách thể thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý, bằng những công cụ và phƣơng pháp mang tính đặc thù nhằm đạt đƣợc mục tiêu chung của toàn hệ thống. Quản lý giáo dục Quản lý giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ chức, có tính hƣớng đích của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm huy động, tổ chức, điều phối, giám sát… một cách có hiệu quả các nguồn lực cho giáo dục và 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com các hoạt động phục vụ cho mục tiêu phát triển giáo dục đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH.Kondacop cho rằng: “Quản lý giáo dục là tập hợp tất cả các biện pháp tổ chức kế hoạch hóa, công tác cán bộ… nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, để tiếp tục mở rộng hệ thống cả về lượng và chất lượng”[20].
Hai tác giả Nguyễn Sinh Huy và Hà Hữu Dũng đã đƣa ra quan điểm: Quản lý giáo dục là sự tác động có mục đích, có kế hoạch vào toàn bộ lực lượng giáo dục, nhằm tổ chức và phối hợp hoạt động của chúng, sử dụng một cách đúng đắn các nguồn lực và phương tiện, thực hiện có kết quả những tiêu chí phát triển về số lượng và chất lượng của sự nghiệp giáo dục theo phương thức của mục tiêu giáo dục[dẫn theo 14]. Nhƣ vậy các tác giả đã đƣa ra các quan niệm giáo dục dƣới nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, song có thể hiểu bản chất của quản lý giáo dục là ở sự vận hành các hoạt động giáo dục nhằm đạt mục tiêu đã xác định quản lý giáo dục là sự điều hành, tổ chức phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm thúc đẩy công tác giáo dục đào tạo theo những yêu cầu biến đổi phát triển của xã hội. Quản lý giáo dục là một quá trình có hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch theo quy luật nhất định của nhà quản lý nhằm làm cho hệ thống giáo dục đi theo đúng con đƣờng đã chọn và đúng nguyên lý giáo dục của đảng, định hƣớng xây dựng nhà trƣờng, con ngƣời xã hội chủ nghĩa. Nội dung quản lý giáo dục gồm những hoạt động: Mục tiêu giáo dục; Nội dung giáo dục; Phƣơng pháp giáo dục; Ngƣời dạy; Ngƣời học; Cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục; Hình thức giáo dục; Kết quả giáo dục.
Từ đó có thể hiểu Quản lý giáo dục là một quá trình lâu dài gồm hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch theo một quy luật thống nhất của nhà quản lý tác động vào đối tượng quản lý trong hệ thống giáo dục 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Quốc dân, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các cơ sở giáo dục để đạt mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài. Quản lý nhà trường Nhà trƣờng là tế bào cơ sở, chủ chốt của bất kỳ hệ thống giáo dục ở cấp nào (từ trung ƣơng đến địa phƣơng). Nhà trƣờng là đối tƣợng cuối cùng và cơ bản nhất của quản lý giáo dục. Nó là tổ chức giáo dục cơ sở trực tiếp làm công tác đào tạo, thực hiện việc giáo dục con ngƣời.
Nhà trƣờng là thành tố khách thể cơ bản của tất cả các cấp quản lý nói trên, lại vừa là một hệ thống độc lập tự quản của xã hội. Các cấp quản lý giáo dục tồn tại không phải vì bản thân chúng, mà trƣớc hết là phải vì chất lƣợng và hiệu quả hoạt động của nhà trƣờng. Theo tác giả Trần Kiểm, quản lý nhà trƣờng có thể hiểu là: "Một hệ thống những tác động sư phạm hợp lý và có định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài trường nhằm huy động và phối hợp sức lực, trí tuệ của họ vào mọi mặt của nhà trường hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu dự kiến”[18]. Quản lý, lãnh đạo nhà trường là quản lý, lãnh đạo hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh, hoạt động phục vụ việc dạy và việc học của cán bộ, nhân viên trong trường.
Nhà trường là đơn vị cơ sở trực tiếp giáo dục - đào tạo, là cơ quan chuyên môn của ngành giáo dục - đào tạo, hoạt động của nhà trường rất đa dạng, phong phú và phức tạp, nên việc quản lý, lãnh đạo chặt chẽ, khoa học sẽ bảo đảm đoàn kết, thống nhất được mọi lực lượng, tạo nên sức mạnh đồng bộ nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục đích giáo dục [12]. Nhƣ vậy, có thể quan niệm nhƣ sau: “Quản lý nhà trường là quá trình tác động có mục đích, có định hướng, có tính kế hoạch của các chủ thể quản lý (đứng đầu là hiệu trưởng nhà trường) đến các đối tượng quản lý (giáo viên, 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.