Chương 1: Một số vấn đề chung về khủng bố Trình bày khái quát về khái niệm khủng bố và xu hướng của khủng bố hiện nay, biểu hiện của khủng bố. Dựa vào nội dung các khái niệm và định nghĩa này để phân biệt được khủng bố với các hình thức tội phạm khác, đồng thời trình bày định nghĩa của Việt Nam về khủng bố và hành vi khủng bố. Chương 2: Hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay Trình bày khái quát về Đông Nam Á, phân tích nguyên nhân khủng bố bùng nổ sau chiến tranh lạnh, và nguyên nhân Đông Nam Á trở thành lò lửa của khủng bố sau chiến tranh lạnh. Bên cạnh đó là khái quát các tổ chức khủng bố có mặt và đang hoạt động ở khu vực này, các vụ đánh bom, khủng bố của các tổ chức khủng bố này đối với cơ quan quân sự và dân sự của các nước.
Trọng tâm của chương này là trình bày chi tiết các hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á, sự hợp tác 7 giữa các nước trong khu vực, hợp tác với Mỹ và Australia trong vấn đề chống khủng bố. Chương 3: Một số nhận định đánh giá về hoạt động chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á và Việt Nam với hoạt động phòng chống khủng bố Đầu tiên trong chương này người viết trình bày đặc điểm chung trong hoạt động chống khủng bố của các nước Đông Nam Á, cơ sở pháp lý và các hoạt động phòng chống khủng bố của Việt Nam. Tiếp theo đó là nhận định về hạn chế của các hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á và biện pháp khắc phục. Đồng thời đưa ra nhận định về xu thế của khủng bố ở Đông Nam Á trong tương lai gần.
Phần kết luận, người viết tổng hợp và đánh giá các kết quả đã đạt được của đề tài, tổng hợp nhận định chung về hoạt động phòng chống khủng bố của các quốc gia Đông Nam Á từ sau chiến tranh lạnh đến nay. 8 PHẦN NỘI DUNG Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KHỦNG BỐ 1.1 Khái niệm khủng bố Về định nghĩa thế nào là khủng bố, hiện nay vấn đề này vẫn còn đang được tranh cãi bởi các học giả trên thế giới, cũng giống như định nghĩa văn hóa, định nghĩa khủng bố có hàng trăm ý kiến khác nhau. Khái niệm chủ nghĩa khủng bố Thuật ngữ chủ nghĩa khủng bố (Terrorism) được nhà triết học người Đức Emanue Kant sử dụng để mô tả một quan điểm bi quan về số phận con người vào năm 1798. Tuy nhiên trải qua quá trình phát triển lịch sử đầy biến động của các nước trên thế giới, chủ nghĩa khủng bố đã có những biến tướng cùng với sự thay đổi của các mối quan hệ giữa các quốc gia trên thế giới, ảnh hưởng của kinh tế, chính trị, quân sự.của các nước trên thế giới đối với các vấn đề dân tộc, tôn giáo, tệ nạn xã hội.Chủ nghĩa khủng bố ngày nay có những biểu hiện cực đoan hơn, hành động khủng bố ngày càng nguy hiểm hơn và ảnh hưởng vô cùng nghiêm trọng đến tình hình an ninh chính trị của các nước [8:17].
Một số khái niệm về chủ nghĩa khủng bố như sau: Theo Đại bách khoa toàn thư Trung Quốc thì chủ nghĩa khủng bố được hiểu: “Chủ nghĩa khủng bố quốc tế là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức sử dụng bạo lực có ý thức gây hoảng sợ, dùng các thủ đoạn giết hại hoặc uy hiếp tính mạng cá nhân hoặc nhóm người, phá hoại tài sản công hoặc tư để đạt mục đích chính trị nào đó hoặc các mục đích khác trong phạm vi quốc tế. Đó là hành vi cá nhân hoặc tập thể có mục đích chính trị và xã hội nào đó, sử dụng bạo lực hoặc phi bạo lực tấn công và đe dọa 9 các cơ quan hoặc cá nhân, hoặc để tạo ra bầu không khí hoảng sợ, giết hại bừa bãi những người dân vô tội, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng”. Hình thức của chủ nghĩa khủng bố Theo một số nhà chính trị gia có thể chia chủ nghĩa khủng bố dưới hai hình thức đó là khủng bố bên trong và khủng bố quốc tế. Đồng thời có một hình thức mới của chủ nghĩa khủng bố là khủng bố nhà nước, để chỉ những hành động bạo lực tàn bạo (có thể gọi là chiến tranh) của các nhà nước chống lại các dân tộc nhỏ hơn.
Chẳng hạn như cuộc tấn công của Mỹ và Anh chống Irắc, các cuộc không kích của Mỹ xuốn Nam Tư.Các lệnh cấm nghiệt ngã, phi lý của Mỹ đối với Cuba, Triều Tiên cũng được coi là hành động khủng bố hiện đại và thâm độc [8:19]. Khái niệm khủng bố Ngày nay khủng bố đã trở thành một vấn đề quan tâm hàng đầu của các nước trên thế giới. Thuật ngữ khủng bố trở thành phổ biến và được sử dụng để chỉ các cuộc tấn công bằng bạo lực của một nhóm người hay cá nhân vào các mục tiêu dân sự hay quân sự. Hầu hết tại các hội nghị quốc tế, kể cả các hội nghị về kinh tế và thương mại đều có đề mục bàn về khủng bố.
Đặc biệt là sau sự kiện 11/9/2011, Bộ trưởng Ngoại giao và Giao thông các nước EU lần đầu tiên họp hội nghị bàn về vấn đề chống khủng bố. Tiếp theo đó các cuộc Hội nghị của các tổ chức trên thế giới nổ ra liên tiếp như hội nghị thượng đỉnh APEC lần thứ 9 họp ngày 20 và 21/10/2011 tại Thượng Hải cũng bàn về vấn đề chống khủng bố. Từ ngày 1 đến 5/2/2012 Hội nghị thường niên của diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) cũng họp bàn về vấn đề chống khủng bố. Như vậy khủng bố đã trở thành mối quan tâm hàng đầu của các nước trên thế giới.
Đặc biệt là sau sự kiện 11/9/2011, khủng bố đã mở rộng trên phạm vi quốc tế. Và hiện nay khái niệm về khủng bố còn được xem xét để nhận diện nó. Điều này thể hiện qua bản chất của khủng bố. 10 Thứ nhất khủng bố có bản chất chính trị, dùng thủ đoạn cực đoan để đạt được mục đích chính trị.
Mục đích chính trị của khủng bố thì không thể đàm phán chỉ có thể dùng bạo lực để giải quyết. Chính điều này dùng để nhận biết và phân biệt với hành động của tội phạm. Thứ hai đó là tính phi nhà nước. Khủng bố không bị ràng buộc bởi các quy phạm pháp luật, đó là hành động dùng bạo lực gây ra các hậu quả không thể lường trước.
Trong khi đó hành động dùng vũ lực của nhà nước trên trường quốc tế cũng nhằm mục đích chính trị nhưng nó được xem là hành động chiến tranh, hay sử dụng bạo lực trong nước được gọi là đàn áp, bảo vệ pháp luật. Thứ ba đó là đối tượng dân thường vô tội, hay các mục tiêu quân sự hay dân sự không có khả năng tự bảo vệ khi có các cuộc tấn công. Từ bản chất của khủng bố có một định nghĩa được xem là tương đối chính xác về khủng bố: “Khủng bố là những hành vi bạo lực không tuyên bố nhằm vào những mục tiêu không được trang bị các phương tiện quân sự và không được báo trước để tự bảo vệ mình nhằm mục đích gây sức ép với nhà cầm quyền về mặt chính trị”. Như vậy hoạt động chống khủng bố là nhiệm vụ hàng đầu của các quốc gia trên thế giới.
Xu hướng hợp tác, đoàn kết với nhau giữa các khu vực nhằm chống khủng bố trên thế giới là xu hướng hiện nay, đặc biệt là từ sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001 ở Mỹ. Hiện nay nhiệm vụ chống khủng bố đang là mục tiêu trọng tâm của các quốc gia Đông Nam Á khi khủng bố đang hướng mục tiêu, chiến lược của nó sang khu vực này. Trong khi đó luật pháp Việt Nam khái niệm khủng bố được định nghĩa như sau: Hành vi khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là các hành vi xâm phạm tính mạng của cán bộ, công chức hoặc công dân nhằm chống chính quyền nhân dân, xâm phạm tự do thân thể, sức khỏe của cán bộ, công chức hoặc công dân nhằm chống chính quyền nhân dân, đe dọa tính mạng hoặc có những hành vi uy hiếp khác, khủng bố người nước ngoài nhằm gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của nước Cộng hòa Xã 11 hội Chủ nghĩa Việt Nam (Trích điều 84, Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009). Khủng bố là các hành vi xâm phạm tính mạng của người khác hoặc phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng, xâm phạm tự do thân thể, sức khỏe hoặc chiếm giữ, làm hư hại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng, đe dọa xâm phạm tính mạng, tự do thân thể, sức khỏe của người khác hoặc phá hủy, chiếm giữ, làm hư hại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc có những hành vi uy hiếp tinh thần khác nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng (Trích điều 230a, Bộ luật hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009).
Như vậy, từ những khái niệm nêu trên có thể hiểu và định ngĩa khủng bố như sau: “Khủng bố là những hành vi xâm phạm hoặc đe dọa xâm phạm đến tính mạng, tự do thân thể, sức khỏe của người khác, phá hủy, phá hoại hoặc đe dọa phá hủy, phá hoại tài sản thuộc cá nhân, tổ chức hoặc nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng đến lợi ích của cá nhân, tổ chức hoặc nhà nước nhằm chống chính quyền nhân dân hoặc gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng”. Hình thức của khủng bố Theo nguồn thông tin của Trung tâm dữ kiện tư liệu (TTXVN), có thể chia khủng bố thành 4 loại: 1- Khủng bố kiểu chủ nghĩa dân tộc: Việc hình thành vấn đề dân tộc có nguồn gốc lích ử sâu xa cùng với các vấn đề khác như chủng tộc, biên giới, tôn giáo trở thành những nhân tố gây bất ổn lâu dài của nhiều quốc gia. 2- Khủng bố kiểu tôn giáo: do tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhiều người chọn tôn giáo làm chỗ dựa tinh thần. Vì vậy kiểu hoạt động khủng bố tôn giáo tiêu biểu là Hồi giáo đoan đang lan tràn khắp nơi, hoạt động khủng bố mang tính tôn giáo trở thành hình thức chủ yếu.
3- Chủ nghĩa khủng bố cực hữu: Đại diện là các tổ chức khủng bố cực hữu có mặt khắp Âu Mỹ, trở thành vấn đề nan giải.