phần mở đầu có nêu: “Lưu ý rằng các hoạt động quân sự của các quốc gia được điều chỉnh theo các quy tắc của luật pháp quốc tế nằm ngoài khuôn khổ của Công ước này và việc loại trừ một số hành động của nhất định ra ngoài phạm vi điều chỉnh của Công ước này không có nghĩa là bỏ qua hoặc hợp pháp hoá các hành vi bất hợp pháp, hoặc loại trừ việc truy tô theo các luật khác. 16 Dưới giác độ pháp luật quốc tế, cần phân biệt giữa hành vi vi phạm pháp luật quốc tế của chủ thể luật quốc tế với hành vi vi phạm được xác định là tội phạm có tính chất quốc tế. Tội phạm có tính chất quốc tế là tội phạm hình sự do các cá nhân thực hiện xâm phạm tới trật tự pháp lí quốc tế hoặc quốc gia và có. tính nguy hiểm trên phạm vi quốc tế mà tội khủng bố năm trong nhóm này.
Các hành vi xâm phạm luật quốc tế của quốc gia sẽ được giải quyết theo chế định trách nhiệm pháp lí quốc tế bao gồm hai loại là tội ác quốc tế và các vi phạm pháp lí thông thường khác. Chính vì lẽ đó mà chủ thé của tội phạm khủng bố chỉ có thé là cá nhân và các tổ chức tội phạm (các băng, nhóm phạm tội). (1) - Về khách thé: Khách thể của tội phạm khủng bố quốc tế là các quan hệ xã hội được các điều ước quốc tế đa phương về ngăn ngừa và trừng trị khủng bố quốc tế bảo vệ và bị tội phạm khủng bố quốc tế xâm hại. Tội khủng bố xâm hại đến nhiều quan hệ xã hội do vậy khách thé của tội phạm nay rat đa dạng bao gồm: quyền tự do cơ bản của con người, trật tự an toàn công cộng, hoà bình và an ninh quốc té, mỗi quan hệ tốt đẹp giữa các quốc gia vv.
Tuy xâm phạm đến nhiều quan hệ xã hội nhưng khách thê trực tiếp, thê hiện đầy đủ nhất tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi khủng bố quốc tế chính là hoà bình và an ninh quốc tế. Để xâm hại quan hệ xã hội này thì hành vi khủng bố phải thông qua những đối tượng tác động nhất định, có thé là con người, tài sản. Tuy nhiên, không phải việc tan công vào con người, tài sản trong trường hop nao cũng bị coi là khủng bố. Các công ước quốc tế về chống khủng bố đều loại trừ các đối tượng bị tấn công là tàu bay, tàu biên được sử dụng phục vụ quân đội, hải quan, cảnh sát ra khỏi phạm vi điều chỉnh của công ước (như theo quy định tại Điều 1 khoản 4 Công ước về các tội phạm và một số hành vi khác thực hiện trên tàu bay, Điều 3 khoản 2 Công ước về trừng trị việc chiếm giữ bất hợp pháp tàu bay.
Một số công ước còn quy định cụ thé đối tượng chiu sự tác động của hành vi cầu thành tội khủng bố bao gồm dân thường hoặc bất kì người nào khác không tham gia chiến sự trong bối cảnh xung đột vũ trang (điểm b khoản 1 Điều 2 Công ước quốc 17 tế về trừng trị hành vi tài trợ khủng bố), Công ước về trừng trị khủng bố bằng bom quy định đối tượng tác động của các hành vi cấu thành tội khủng bố gồm: địa điểm công cộng, hệ thống giao thông công cộng, cơ sở hạ tầng, các trang thiết bị của nhà nước hoặc chính phủ. Có thé nhận thấy, đối tượng tác động của hành vi cấu thành tội khủng bố là các mục tiêu dân sự, cộng đồng dân cư hoặc những người không trực tiếp tham gia chiến sự, những người được hưởng bảo hộ quốc tế Trong thực tế có trường hợp sự tan công nhằm vào mục tiêu hỗn hợp, có cả quân sự và dân sự, ví dụ toà nhà có cả cơ quan quân sự tội phạm khủng bồ là tội phạm có "tính quốc tế" nên khách thể của tội phạm khủng bố không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia mà trên phạm vi toàn cầu, đó là hoà bình, an ninh quốc tế, lợi ích của nhân loại, là quan hệ bình thường ổn định giữa các quốc gia hoặc là tính mang, tài sản, sức khoẻ, tự do, danh dự và các quyền con người cơ bản của các công dân thuộc quốc gia đó. Nguyên nhân khủng bố : Hoạt động khủng bố da dạng và xuất hiện ở nhiều vùng khác nhau, với những điều kiện địa chính trị, xã hội khác nhau do đó nguyên nhân phát sinh và bùng phát chủ nghĩa khủng bố cũng rất đa dạng, đa phần đó là sự kết hợp của nhiều nguyên nhân chứ không phải do một hay hai nguyên nhân đơn lẻ. Tuy nhiên, có thé coi nguyên nhân gây ra chủ nghĩa khủng bố gồm hai nguyên nhân chính sau : - Về kinh tế : Trong khi toàn cầu hóa mang lại cho các nước phát triển những lợi ích to lớn, những cơ hội phát triển mạnh mẽ thì nó mang lại cho các nước đang phát triển đầy những thách thức và rất nhiều khó khăn.
Hệ quả của sự kiện này là khoảng cách giàu nghèo ngày càng mở rộng, tình trạng bất đình dang về kinh tế giữa các quốc gia cũng như giữa các tầng lớp xã hội trong cùng một quốc gia , mâu thuẫn giữa tăng trưởng kinh tế với tình trạng phân phối không công bằng ngày một tăng. Su ban cung về kinh tế, nghèo đói, thất nghiệp đã gạt một bộ phận không nhỏ dân chúng ra bên lê của tiên trình phát triên, khiên họ mong muôn phải có sự thay 18 đổi chính quyền, thay đổi sự áp đặt, chèn ép của các nước giàu lên các nước nghèo. góp phần tạo ra khoảng trống về đạo đức, tư tưởng , để chủ nghĩa khủng bố có điều kiện xâm nhập, gieo rắc tư tưởng phản kháng, thù hận, thúc đây một bộ phận của xã hội gia nhập lực lượng khủng bố. Không ít thành viên hoạt động trong những mạng lưới khủng bồ toàn cầu là những thanh niên trong độ tuổi 20 đến từ châu Phi, Đông Nam Á, khu vực Viễn Đông, Trung Đông.và cả từ các nước phát triển.
Có thê nói, bên cạnh những tác động tích cực của toàn cầu hóa thì các hệ quả tiêu cực mà nó gây ra như nghèo đói, thất nghiệp, sự chênh lệch giàu nghèo trong xã hội quốc gia nói chung hay cộng đồng quốc tế nói riêng, sự bùng nỗ khoa học kỹ thuật, phương thức vận chuyển và thông tin xuyên biên giới , .là những nguyên nhân quan trọng đưa tới sự phản kháng, đưa tới tình trạng bạo lực - môi trường thuận lợi, mam mống tiềm tàng cho sự phát triển của chủ nghĩa khủng bó. - Về chính trị : Các mâu thuẫn dân tộc và xung đột sắc tộc, tôn giáo là nguyên nhân quan trọng dẫn đến những hành động khủng bé quốc tế. Có một số học giả và cả chính khách trên thế giới cho rằng tôn giáo là vườn ươm dé chủ nghĩa khủng bố sinh sôi. Có người còn đánh đồng Hồi giáo với chủ nghĩa khủng bố, cho rằng Hồi giáo là nguyên nhân sinh ra chủ nghĩa khủng bố, nhất là trong bối cảnh hiện nay, khi các hình thức tôn giáo đi tới chủ nghĩa cực đoan.
Chúng ta không thé đánh đồng chủ nghĩa khủng bố với Hỏi giáo , nhưng cũng không thê phủ định một thực tế là không ít hoạt động khủng bố có nguồn gốc từ mâu thuẫn tôn giáo. Trong đó, điển hình là các cuộc khủng bố của các tổ chức Al-Qaeda kích động phong trào Jihad (Thanh chiến) trên toàn cầu nhằm lật đồ các chế độ mà Al-Qaeda cho là thối nát và phản Hồi giáo tại các quốc gia A Rap và các nước Hồi giáo khác. Al-Qaeda muốn thay thé các chế độ nói trên bằng một nha nước Hồi giáo duy nhất hoặc một dé chế được quan lý chặt chẽ bằng cái gọi là sharia (Luật Hồi giáo) hay IS với Tư tưởng chiến dau là thiết lập một Nha nước Hồi Giáo thống nhất toàn Trung Đông, tại đó những giá trị thiêng liêng của Hồi Giáo sẽ được khôi phục như những ngày đầu của Hồi giáo, khi Đắng tiên tri Muhammed còn tại thé. 19 Có thể thấy , mọi thứ tư tưởng hệ nuôi dưỡng chủ nghĩa khủng bố về mặt thế giới quan đều có thể quy về chủ nghĩa cực đoan (cực đoan dân tộc, cực đoan tôn giáo).
Chủ nghĩa dân tộc cực đoan bảo thủ có thé dẫn đến chủ nghĩa bai ngoại, hoặc chủ nghĩa ly khai. Đây được coi là một trong những nguồn gốc dai dăng nhất, mạnh mẽ nhất và nguy hiểm nhất khiến phát sinh chủ nghĩa khủng bố. Trong khi đó, chủ nghĩa tôn giáo cực đoan khiến các tín đồ tôn thờ Đắng tôi cao một cách mù quang, lợi dụng đức tin dé kêu gọi “ Thánh chiến”. Bên cạnh đó, sự thiéu vắng hệ tu trởng cách mạng cùng với toàn cầu hóa nếu không biết khai thác thì dé làm xóa mờ bản sắc văn hóa dân tộc, tôn giáo.đã tạo ra một khoảng trống, mà chủ nghĩa khủng bố có thé lợi dung để xâm nhập, kích động tâm lý, tuyên truyền trong dân chúng, tạo nên những hành động phản kháng chính quyên.
Hậu quả của khủng bố : Hàng năm, những vụ khủng bố đã cướp đi không biết bao nhiêu sinh mạng con người, gây nên cảnh đồ máu tàn khốc, người thân li tán. Những người may man sống sót có thể mang theo di chứng suốt đời. Khủng bố còn làm tiêu tốn biết bao nhiêu công sức, của cải của con người. Tài sản, nhà cửa, các công trình kiến trúc mà bao người phải nỗ lực trong nhiều năm tháng mới tạo dựng lên được chỉ trong một tích tắc đã bị huỷ hoại hoàn toàn.
Nhiều người bị đầy vào cảnh không nhà, không cửa, tay trắng chỉ trong giây phút. Kèm theo đó, nguy hiểm hơn là môi trường sống của trái đất bị đặt trong nguy cơ bị huỷ diệt bat cứ lúc nào. Đây là những hậu qua tức thời trước mắt mà ai cũng có thê nhìn thấy. Không chỉ có vậy, nạn khủng bố lan tran khiến tất cả mọi người mắt đi cảm giác an toàn, cảm giác yên tâm trong cuộc sống trong cuộc sống.
Nỗi ám ảnh về khủng bồ len lỏi vào cuộc sống bình yên của mọi người và đang mài mòn, thách thức sức chịu đựng của tất cả. Chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại hình thức khủng bồ lại tàn bạo đến thế. Chúng hành quyết, chặt đầu nhiều người và béu thi thé của họ tại quảng trường, nơi công cộng.