Phát triển ý thức chính trị của sinh viên học viện công nghệ bưu chính viễn thông hiện nay

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Phát triển ý thức chính trị của sinh viên học viện công nghệ bưu chính viễn thông hiện nay, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Đỗ Minh Sơn
• Người hướng dẫn: GS.TS Trần Phúc Thăng
• Trường học: Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Phát Triển Ý Thức Chính Trị Cho Sinh Viên Học Viện Công Nghệ Bưu Chính - Viễn Thông
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Ý Thức Chính Trị Cho Sinh Viên

Phát triển ý thức chính trị cho sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Ý thức chính trị không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong xã hội mà còn định hướng hành động và tư duy của họ. Việc giáo dục ý thức chính trị cho sinh viên cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả, nhằm tạo ra những công dân có trách nhiệm và năng lực trong việc tham gia vào các hoạt động xã hội.

1.1. Ý Nghĩa Của Việc Phát Triển Ý Thức Chính Trị

Phát triển ý thức chính trị giúp sinh viên nhận thức rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Điều này không chỉ nâng cao nhận thức xã hội mà còn tạo ra động lực cho sinh viên tham gia vào các hoạt động cộng đồng.

1.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Thức Chính Trị

Nhiều yếu tố như môi trường giáo dục, gia đình và xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển ý thức chính trị của sinh viên. Việc tạo ra một môi trường học tập tích cực sẽ giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và hiểu biết về chính trị.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Ý Thức Chính Trị Của Sinh Viên

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc phát triển ý thức chính trị, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt thông tin, sự phân tán trong tư tưởng và áp lực từ môi trường xã hội. Để vượt qua những thách thức này, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

2.1. Thiếu Thông Tin Về Chính Trị

Nhiều sinh viên không có đủ thông tin về các vấn đề chính trị hiện tại, dẫn đến việc họ không thể tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội. Cần có các chương trình giáo dục chính trị để cung cấp thông tin đầy đủ cho sinh viên.

2.2. Áp Lực Từ Môi Trường Xã Hội

Áp lực từ bạn bè và xã hội có thể khiến sinh viên không dám thể hiện quan điểm chính trị của mình. Việc tạo ra một không gian an toàn để sinh viên có thể thảo luận và chia sẻ ý kiến là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Phát Triển Ý Thức Chính Trị Cho Sinh Viên

Để phát triển ý thức chính trị cho sinh viên, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm giáo dục lý thuyết, thực hành và tham gia vào các hoạt động xã hội. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về chính trị.

3.1. Giáo Dục Lý Thuyết Về Chính Trị

Giáo dục lý thuyết là nền tảng quan trọng trong việc phát triển ý thức chính trị. Các môn học về chính trị, lịch sử và xã hội cần được đưa vào chương trình giảng dạy để sinh viên có thể nắm bắt kiến thức cơ bản.

3.2. Tham Gia Các Hoạt Động Xã Hội

Khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động xã hội sẽ giúp họ áp dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn. Điều này không chỉ nâng cao ý thức chính trị mà còn phát triển kỹ năng lãnh đạo và làm việc nhóm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Ý Thức Chính Trị Trong Đời Sống Sinh Viên

Việc phát triển ý thức chính trị không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Sinh viên cần có cơ hội để thực hành và thể hiện quan điểm của mình trong các vấn đề xã hội. Điều này sẽ giúp họ trở thành những công dân có trách nhiệm.

4.1. Tham Gia Vào Các Dự Án Cộng Đồng

Tham gia vào các dự án cộng đồng sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các vấn đề xã hội và chính trị. Đây là cơ hội để họ áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.

4.2. Tổ Chức Các Buổi Thảo Luận Chính Trị

Tổ chức các buổi thảo luận về các vấn đề chính trị sẽ tạo ra không gian cho sinh viên thể hiện quan điểm của mình. Điều này không chỉ nâng cao ý thức chính trị mà còn khuyến khích sự tham gia tích cực của sinh viên.

V. Kết Luận Về Phát Triển Ý Thức Chính Trị Cho Sinh Viên

Phát triển ý thức chính trị cho sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự phối hợp giữa các cơ sở giáo dục, gia đình và xã hội để tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc phát triển này. Chỉ khi có sự đồng lòng và nỗ lực từ nhiều phía, ý thức chính trị của sinh viên mới có thể được nâng cao.

5.1. Tương Lai Của Ý Thức Chính Trị Trong Giáo Dục

Tương lai của ý thức chính trị trong giáo dục sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy và sự tham gia của sinh viên. Cần có những chương trình giáo dục phù hợp với nhu cầu và xu hướng xã hội.

5.2. Vai Trò Của Sinh Viên Trong Xã Hội

Sinh viên sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của xã hội. Việc phát triển ý thức chính trị sẽ giúp họ trở thành những công dân có trách nhiệm và có khả năng lãnh đạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 THỰC CHẤT VÀ NHỮNG NHÂN TỐ QUY ĐỊNH SỰ PHÁT TRIỂN Ý THỨC CHÍNH TRỊ CỦA SINH VIÊN HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH- VIỄN THÔNG 1.Thực chất sự phát triển ý thức chính trị của sinh viên học viện Công nghệ Bưu chính- Viễn thông 1.Ý thức chính trị. Khái niệm ý thức chính trị Chính trị là một trong bốn lĩnh vực cơ bản cấu thành xã hội: lĩnh vực kinh tế, lĩnh vực chính trị, lĩnh vực tinh thần, lĩnh vực xã hội. Chính trị phản ánh mối quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc và các quốc gia. Về bản chất các mối quan hệ đó là các vấn đề về nhà nước.

Chính trị, theo Lê nin, đó là mối quan hệ giữa các giai cấp, các đảng phái, các dân tộc về mặt nhà nước: “ Chính trị là sự biểu hiện tập trung của kinh tế” [15,tr. Chính trị của một giai cấp được quy định bởi địa vị kinh tế- xã hội của giai cấp đó trong nền sản xuất xã hội. Quan hệ giữa các giai cấp, các đảng phái trong việc đấu tranh để giành và giữ chính quyền phụ thuộc vào quyền sở hữu của giai cấp đó đối với tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội. Giai cấp chiếm địa vị thống trị về kinh tế sẽ trở thành giai cấp thống trị về chính trị trong xã hội.

Chính quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước của giai cấp đảm bảo cho sự thống trị về kinh tế của giai cấp đó. Nhà nước là công cụ chủ yếu để giai cấp thống trị duy trì sự thống trị của mình đối với xã hội, do đó trong quan hệ giữa các giai cấp, các chính đảng vấn đề chính quyền nhà nước luôn được quan tâm hàng đầu. Bàn về vấn đề này, Lê nin đã chỉ rõ: “ Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế” [15,tr. Một giai cấp thống trị về kinh tế muốn trở thành giai cấp thống trị trong xã hội phải tổ chức một cuộc cách mạng xã hội để giành chính quyền nhà nước, 13 qua nhà nước, qua các công cụ bạo lực của nhà nước để thống trị toàn bộ xã hội theo lợi ích của giai cấp mình.

Hồ Chí Minh khi bàn về chính trị đã chỉ rõ những nội dung cơ bản của chính trị. Theo Người, trong sự nghiệp cách mạng của Việt Nam, biểu hiện đầu tiên của chính trị là yêu nước, thương dân, lấy dân làm gốc. Đại đoàn kết dân tộc và sức mạnh dân tộc để giữ nước và dựng nước. Yêu nước phải thương dân, không thương dân thì không có gì để nói về yêu nước cả.

Dân là số đông, làm cho số đông ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành, sống tự do hạnh phúc. Hồ Chí Minh chủ trương xây nền chính trị của dân, do dân, vì dân. Điều quan trọng là Hồ Chí Minh đưa truyền thống yêu nước, thương dân và hệ thống hoạt động của dân, do dân, vì dân thành một nội dung cơ bản để xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam và chế độ chính trị xã hội ở Việt Nam. Sự thống nhất giữa tính giai cấp công nhân với tính dân tộc là đặc trưng tiêu biểu trong tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị.

Độc lập dân tộc phải đem lại quyền lợi cho nhân dân: “ Nhưng nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” [21, tr. Chế độ chính trị, hệ thống chính trị phải thực hiện nội dung cơ bản: “Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân” [ 23, tr. Chính vì nhà nước là công cụ để thực hiện quyền lực chính trị nên phải xây dựng một nhà nước trong sạch, sáng suốt.

Từ các quan điểm trên có thể khẳng định Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo quan điểm chính trị của chủ nghĩa Mác-Lê nin về chính trị vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Như vậy, chính trị hiểu một cách đầy đủ là toàn bộ những hoạt động của các giai cấp, các dân tộc, các tầng lớp xã hội trong việc giành, sử dụng và giữ chính quyền nhà nước. Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế. Chính trị là sự tham gia của nhân dân vào công việc của nhà nước.

14 Chính trị có cấu trúc phức tạp gồm: ý thức chính trị, tổ chức thể chế chính trị, quan hệ chính trị và hoạt động chính trị. Ý thức chính trị là một hình thái ý thức xã hội chủ yếu, phản ánh tồn tại xã hội. Ý thức chính trị phản ánh các quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội giữa các giai cấp, các dân tộc, các quốc gia đồng thời cũng phản ánh thái độ của các giai cấp đối với quyền lực chính trị. Đặc trưng của ý thức chính trị thể hiện tập trung và trực tiếp nhất quan hệ lợi ích, đặc biệt là lợi ích kinh tế giữa các giai cấp.

Ý thức chính trị là một loại hình ý thức xã hội, là hệ thống những quan điểm, tư tưởng lý luận, tâm lý và tình cảm của một giai cấp về địa vị, vai trò lịch sử, về mục tiêu và nhiệm vụ chính trị, về đường lối chiến lược và sách lược của giai cấp đó trong một giai đoạn nhất định của lịch sử. Ý thức chính trị cũng phản ánh tồn tại xã hội như các hình thái ý thức xã hội khác nhưng ý thức chính trị và ý thức pháp quyền gần với cơ sở kinh tế hơn cả và giữ vai trò chi phối mạnh mẽ nhất đối với tồn tại xã hội. Kết cấu của ý thức chính trị Ý thức chính trị được tạo thành trong sự thống nhất, tác động biện chứng của nhiều yếu tố, trong đó có các yếu tố cơ bản là: tri thức chính trị, tình cảm, ý chí chính trị và niềm tin chính trị. Tri thức chính trị là yếu tố cơ bản, cốt lõi nhất của ý thức chính trị.

Tri thức chính trị là những hiểu biết của con người về lý luận và thực tiễn của tổ chức thể chế chính trị, quan hệ chính trị và hoạt động chính trị. Tri thức chính trị phản ánh, củng cố và thực hiện trên thực tế lợi ích của các giai cấp và của toàn xã hội. Tình cảm ý thức chính trị là một hình thái đặc biệt nói lên thái độ của con người với những hiện tượng chính trị khác nhau trong đời sống xã hội. Niềm tin chính trị đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị, nó có thể quy định mục đích hành vi cá nhân và tập thể, tập đoàn xã hội trong hoạt động chính trị, định hướng sự tìm kiếm những phương tiện để đạt mục đích lợi ích chính trị.

15 Ý chí chính trị là sự hội tụ của tri thức chính trị và tình cảm chính trị hướng vào hoạt động của con người. Ý chí là hiện tượng tâm lý, điều chỉn hành vi của con người. Ý chí biến đổi dưới sự tác động của điều kiện lịch sử, xã hội. Ý chí là mặt năng động của ý thức, biểu hiện qua năng lực thực hiện những hành động có mục đích.

Lý tưởng chính trị là mục tiêu chung cao nhất và hoàn thiện nhất mà một cá nhân, một giai cấp cụ thể phấn đấu để đạt tới với quyết tâm cao nhất trong quá trình hoạt động chính trị. Lý tưởng chính trị được hình thành thông qua quá trình nhận thức, giáo dục và hoạt động chính trị, nó hướng toàn bộ hoạt động của một cá nhân hay một tập đoàn vào một mục tiêu chính trị xác định. Như vậy, ý thức chính trị ngoài nhân tố tri thức cần phải có sự chuyển hóa từ tri thức để xuất hiện tình cảm, ý chí, niềm tin, lý tưởng chính trị để cho nó trở thành hiện thực. Ý thức chính trị cũng có hai cấp độ phản ánh tồn tại xã hội gồm ý thức chính trị thông thường và ý thức chính trị lý luận.

Ý thức chính trị thông thường nảy sinh tự phát từ hoạt động thực tiễn và kinh nghiệm xã hội trong môi trưởng kinh tế - xã hội trực tiếp hàng ngày. Ý thức chính trị thông thường chứa đựng các yếu tố tâm lý, kinh nghiệm cảm tính, nhận thức theo thói quen những biểu hiện bên ngoài của hoạt động chính trị mà chủ thể tham gia nên thường thiếu hệ thống, thiếu sâu sắc do vậy thường thiếu sự ổn định. Ý thức chính trị lý luận là trình độ cao của ý thức chính trị, nó được hình thành tự giác, được các nhà tư tưởng của một giai cấp xây dựng và truyền bá trong xã hội. Ý thức chính trị lý luận được diễn tả trong các học thuyết chính trị - xã hội, được thể hiện trong đường lối, cương lĩnh của các chính đảng và các giai cấp khác nhau trong xã hội có giai cấp khác nhau cũng như được cụ thể hóa trong luật pháp, chính sách của nhà nước - công cụ của giai cấp thống trị.

Trong xã hội có giai cấp, ý thức chính trị có tính giai cấp. Tính giai cấp biểu hiện ở cả ý thức chính trị thông thường và ý thức chính trị lý luận. Ở 16 trình độ lý luận chính trị thì tính giai cấp biểu hiện sâu sắc hơn. Trong xã hội có đối kháng giai cấp, những tư tưởng thống trị xã hội bao gời cũng là tư tưởng của giai cấp thống trị về kinh tế và chính trị của xã hội đó.

Các Mác và Ăng ghen đã từng khẳng định: “ Trong mọi thời đại, những tư tưởng của giai cấp thống trị là những tư tưởng thống trị” [16, tr. Trong quá trình thống trị xã hội, các giai cấp thống trị, bóc lột thường tìm cách phủ nhận, xuyên tạc tính giai cấp của ý thức chính trị và tìm mọi cách chứng minh tư tưởng của họ là tư tưởng phản ánh lợi ích chung của xã hội. Ý thức chính trị về bản chất là sự cô đọng lợi ích kinh tế của giai cấp này trong mối quan hệ với giai cấp khác. Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị về kinh tế, nắm cơ sở kinh tế cũng giữ vai trò quyết định đối với kiến trúc thượng tầng, trong đó có bộ phận cực kỳ quan trọng là nhà nước.

Thông qua việc sử dụng công cụ nhà nước, giai cấp thống trị về kinh tế thống trị xã hội cả về vật chất và tinh thần. Do đó, ý thức chính trị của giai cấp thống trị về kinh tế cũng là ý thức chính trị trong toàn xã hội.