Một Số Biện Pháp Phát Triển Vốn Từ Cho Trẻ 3-4 Tuổi Thông Qua Hoạt Động Khám Phá Môi Trường Xã Hội

Tài liệu nghiên cứu Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 3 4 tuổi thông qua hoạt động khám phá môi trường xã hội, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lê Thị Nhường
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Giáo Dục Mầm Non
• Đề tài: Một Số Biện Pháp Phát Triển Vốn Từ Cho Trẻ 3 - 4 Tuổi Thông Qua Hoạt Động Khám Phá Môi Trường Xã Hội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 221
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN VỐN TỪ CHO TRẺ MẪU GIÁO 3-4 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI
• 1.1. Cơ sở sinh lý của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi
• 1.2. Cơ sở giáo dục
• 1.3. Cơ sở ngôn ngữ và phát triển vốn từ cho trẻ 3-4 tuổi
• 1.4. Từ trong hệ thống ngôn ngữ
• 1.5. Nhiệm vụ phát triển vốn từ cho trẻ
• 1.6. Vai trò của môi trường xã hội với việc phát triển vốn từ cho trẻ lứa tuổi mầm non
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VỐN TỪ CHO TRẺ 3 – 4 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI
• 2.1. Mục đích điều tra
• 2.2. Đối tượng điều tra
• 2.3. Nội dung điều tra
• 2.4. Phương pháp điều tra
• 2.4.1. Quan sát, dự giờ để đánh giá các hoạt động của giáo viên trong việc phát triển vốn từ thông qua hoạt động khám phá môi trường xã hội
• 2.4.2. Điều tra bằng phiếu câu hỏi
• 2.4.3. Phương pháp phỏng vấn
• 2.4.4. Nghiên cứu tài liệu
• 2.4.5. Phương pháp thống kê toán học
• 2.5. Phân tích kết quả điều tra về việc phát triển vốn từ cho trẻ
• 2.5.1. Tìm hiểu nhận thức của giáo viên về nhiệm vụ phát triển vốn từ cho trẻ 3 – 4 tuổi thông qua hoạt động khám phá môi trường xã hội chủ đề nghề nghiệp
• 2.5.2. Thực trạng sử dụng các biện pháp phát triển vốn từ của giáo viên mầm non trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với môi trường xung quanh
• 2.5.3. Kế hoạch tổ chức hoạt động làm quen với môi trường xung quanh
• 2.5.4. Thực trạng tổ chức hoạt động làm quen với môi trường xung quanh cho trẻ 3-4 tuổi với việc phát triển vốn từ cho trẻ
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN VỐN TỪ CHO TRẺ 3-4 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI
• 3.1. Khái niệm biện pháp
• 3.2. Khái niệm biện pháp phát triển vốn từ
• 3.3. Các biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo bé khám phá môi trường xã hội chủ đề nghề nghiệp
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN VỐN TỪ CHO TRẺ 3-4 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI CHỦ ĐỀ NGHỀ NGHIỆP
• 4.1. Mục đích thực nghiệm
• 4.2. Đối tượng thực nghiệm
• 4.3. Điều kiện thực nghiệm
• 4.4. Nội dung thực nghiệm
• 4.5. Tổ chức thực nghiệm
• 4.6. Tiêu chí đánh giá
• 4.7. Cách đánh giá
• 4.8. Kiểm tra và đánh giá kết quả phát triển vốn từ của trẻ trước thực nghiệm
• 4.9. Phân tích kết quả thực nghiệm
• 4.9.1. Phân tích kết quả thực nghiệm ở trẻ trường mầm non Triệu Lộc Hậu Lộc– Thanh Hóa
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Vốn Từ Cho Trẻ 3 4 Tuổi Mới Nhất

Vốn từ là nền tảng cho sự phát triển ngôn ngữ, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển trí tuệ của trẻ. Như nhà giáo dục Uxinxki K.D đã nói: “Tiếng mẹ đẻ là cơ sở của mọi sự phát triển trí tuệ và là kho tàng của mọi loại tri thức”. Việc rèn luyện và phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đặc biệt là phát triển vốn từ cho trẻ 3-4 tuổi, là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non. Điều này giúp trẻ có phương tiện để nhận thức và chiếm lĩnh tri thức nhân loại. Chương trình mầm non hiện nay chú trọng đến việc dạy trẻ làm quen với môi trường xã hội, qua đó phát triển vốn từ theo các chủ đề khác nhau. Vì vậy, cho trẻ khám phá môi trường xã hội là một cách hiệu quả để làm giàu vốn từ của trẻ. Mở rộng vốn từ cho trẻ mầm non không chỉ là tăng số lượng từ mà còn là giúp trẻ hiểu ý nghĩa và cách sử dụng từ trong ngữ cảnh.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Vốn Từ Trong Giai Đoạn 3 4 Tuổi

Giai đoạn 3-4 tuổi là giai đoạn vàng cho sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. Vốn từ phong phú giúp trẻ diễn đạt ý nghĩ, cảm xúc một cách rõ ràng hơn. Đồng thời, nó cũng tạo nền tảng vững chắc cho việc học tập và giao tiếp sau này. Việc dạy từ vựng cho trẻ 3 tuổi và dạy từ vựng cho trẻ 4 tuổi cần được thực hiện một cách có hệ thống và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi. Theo các nghiên cứu, trẻ ở độ tuổi này học từ vựng tốt nhất thông qua các hoạt động vui chơi, khám phá và tương tác với môi trường xung quanh.

1.2. Vai Trò Của Môi Trường Xã Hội Trong Phát Triển Ngôn Ngữ

Môi trường xã hội, bao gồm gia đình, trường lớp và cộng đồng, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3-4 tuổi. Trẻ học từ vựng và cách sử dụng ngôn ngữ thông qua việc quan sát, lắng nghe và tương tác với những người xung quanh. Hoạt động khám phá môi trường xã hội cho trẻ mầm non tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc với nhiều tình huống giao tiếp khác nhau, từ đó mở rộng vốn từ và rèn luyện kỹ năng sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Vốn Từ Cho Trẻ 3 4 Tuổi Hiện Nay

Mặc dù tầm quan trọng của việc phát triển vốn từ cho trẻ 3-4 tuổi là không thể phủ nhận, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về phương pháp và tài liệu giảng dạy phù hợp. Nhiều giáo viên mầm non còn lúng túng trong việc lựa chọn các hoạt động và trò chơi để kích thích sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. Bên cạnh đó, sự khác biệt về điều kiện kinh tế và văn hóa giữa các gia đình cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận ngôn ngữ của trẻ. Trẻ em ở những gia đình có điều kiện thường có cơ hội tiếp xúc với nhiều nguồn tài liệu và hoạt động phong phú hơn, trong khi trẻ em ở những gia đình khó khăn có thể bị hạn chế về mặt này.

2.1. Thiếu Hụt Phương Pháp Dạy Từ Vựng Hiệu Quả Cho Trẻ Mầm Non

Hiện nay, nhiều phương pháp dạy từ vựng cho trẻ mầm non hiệu quả vẫn chưa được áp dụng rộng rãi. Các phương pháp truyền thống thường tập trung vào việc học thuộc lòng từ vựng một cách máy móc, khiến trẻ cảm thấy nhàm chán và khó ghi nhớ. Cần có những phương pháp sáng tạo và hấp dẫn hơn, chẳng hạn như sử dụng trò chơi, kể chuyện, đóng vai và các hoạt động tương tác khác để kích thích sự hứng thú của trẻ.

2.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Gia Đình Đến Vốn Từ Của Trẻ

Môi trường gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến vốn từ của trẻ. Trẻ em lớn lên trong môi trường mà cha mẹ thường xuyên trò chuyện, đọc sách và khuyến khích con cái sử dụng ngôn ngữ sẽ có vốn từ phong phú hơn. Ngược lại, trẻ em ít được tiếp xúc với ngôn ngữ có thể gặp khó khăn trong việc phát triển vốn từ và kỹ năng giao tiếp.

2.3. Hạn Chế Về Nguồn Tài Liệu Và Đồ Chơi Hỗ Trợ Phát Triển Ngôn Ngữ

Nguồn tài liệu và đồ chơi hỗ trợ phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non còn hạn chế về số lượng và chất lượng. Nhiều trường mầm non, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa, thiếu thốn về sách, tranh ảnh, đồ chơi và các phương tiện trực quan khác để giúp trẻ học từ vựng một cách hiệu quả.

III. Phương Pháp Khám Phá Môi Trường Xã Hội Bí Quyết Phát Triển Vốn Từ

Hoạt động khám phá môi trường xã hội là một phương pháp hiệu quả để phát triển vốn từ cho trẻ 3-4 tuổi. Thông qua các hoạt động này, trẻ được tiếp xúc với nhiều sự vật, hiện tượng và con người khác nhau, từ đó mở rộng vốn từ và hiểu biết về thế giới xung quanh. Các hoạt động khám phá môi trường xã hội có thể được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như tham quan, dã ngoại, trò chơi đóng vai, kể chuyện và các hoạt động thực hành.

3.1. Tổ Chức Các Buổi Tham Quan Dã Ngoại Cho Trẻ

Tham quan, dã ngoại là cơ hội tuyệt vời để trẻ khám phá thế giới bên ngoài và học hỏi những điều mới mẻ. Khi tham quan các địa điểm như công viên, sở thú, bảo tàng hoặc các cơ sở sản xuất, trẻ được tiếp xúc với nhiều sự vật, hiện tượng và con người khác nhau, từ đó mở rộng vốn từ và hiểu biết về thế giới xung quanh. Giáo viên cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước mỗi buổi tham quan, dã ngoại, bao gồm việc lựa chọn địa điểm phù hợp, chuẩn bị các câu hỏi gợi ý và các hoạt động tương tác để khuyến khích trẻ khám phá và học hỏi.

3.2. Sử Dụng Trò Chơi Đóng Vai Để Phát Triển Ngôn Ngữ

Trò chơi phát triển vốn từ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua đóng vai là một phương pháp hiệu quả để giúp trẻ rèn luyện kỹ năng giao tiếp và sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt. Khi tham gia vào các trò chơi đóng vai, trẻ được hóa thân thành các nhân vật khác nhau và sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt ý nghĩ, cảm xúc và tương tác với những người xung quanh. Giáo viên có thể tạo ra các tình huống đóng vai khác nhau, chẳng hạn như đóng vai bác sĩ, giáo viên, người bán hàng hoặc các nhân vật trong truyện cổ tích, để khuyến khích trẻ sử dụng ngôn ngữ một cách sáng tạo.

3.3. Kể Chuyện Và Đọc Sách Cho Trẻ Nghe

Kể chuyện và đọc sách là một cách tuyệt vời để mở rộng vốn từ cho trẻ mầm non. Khi nghe kể chuyện hoặc đọc sách, trẻ được tiếp xúc với nhiều từ vựng mới và cách sử dụng ngôn ngữ một cách phong phú. Giáo viên nên lựa chọn những câu chuyện và cuốn sách phù hợp với lứa tuổi và sở thích của trẻ, đồng thời sử dụng giọng điệu và biểu cảm để thu hút sự chú ý của trẻ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Chủ Đề Nghề Nghiệp Và Phát Triển Vốn Từ

Chủ đề nghề nghiệp là một chủ đề quen thuộc và gần gũi với trẻ em. Thông qua việc khám phá các nghề nghiệp khác nhau, trẻ có thể mở rộng vốn từ và hiểu biết về thế giới lao động. Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động như trò chuyện về các nghề nghiệp, xem tranh ảnh và video về các nghề nghiệp, mời đại diện các nghề nghiệp đến giao lưu với trẻ và tổ chức các trò chơi đóng vai liên quan đến nghề nghiệp.

4.1. Trò Chuyện Về Các Nghề Nghiệp Khác Nhau

Giáo viên có thể bắt đầu bằng cách trò chuyện với trẻ về các nghề nghiệp mà trẻ biết, chẳng hạn như bác sĩ, giáo viên, công an, lính cứu hỏa, v.v. Giáo viên có thể đặt câu hỏi để khuyến khích trẻ chia sẻ những gì trẻ biết về các nghề nghiệp này, chẳng hạn như "Bác sĩ làm gì?", "Giáo viên làm gì?", "Công an làm gì?".

4.2. Xem Tranh Ảnh Và Video Về Các Nghề Nghiệp

Sử dụng tranh ảnh và video là một cách hiệu quả để giúp trẻ hình dung rõ hơn về các nghề nghiệp khác nhau. Giáo viên có thể cho trẻ xem tranh ảnh và video về các nghề nghiệp, đồng thời giải thích cho trẻ về công việc và vai trò của những người làm nghề đó.

4.3. Tổ Chức Trò Chơi Đóng Vai Về Nghề Nghiệp

Trò chơi đóng vai là một cách thú vị để giúp trẻ hiểu rõ hơn về các nghề nghiệp khác nhau. Giáo viên có thể tạo ra các tình huống đóng vai khác nhau, chẳng hạn như đóng vai bác sĩ khám bệnh cho bệnh nhân, đóng vai giáo viên dạy học cho học sinh hoặc đóng vai người bán hàng bán đồ cho khách hàng.

V. Kết Luận Tương Lai Của Phát Triển Vốn Từ Cho Trẻ 3 4 Tuổi

Phát triển vốn từ cho trẻ 3-4 tuổi là một quá trình liên tục và cần sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng. Với sự quan tâm và đầu tư đúng mức, trẻ em sẽ có nền tảng ngôn ngữ vững chắc để phát triển toàn diện trong tương lai. Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp và tài liệu giảng dạy phù hợp, đồng thời tăng cường sự hợp tác giữa các bên liên quan để tạo ra môi trường ngôn ngữ phong phú và kích thích cho trẻ em.

5.1. Tăng Cường Sự Phối Hợp Giữa Gia Đình Và Nhà Trường

Gia đình và nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc phát triển vốn từ cho trẻ. Cha mẹ nên dành thời gian trò chuyện, đọc sách và chơi với con cái, đồng thời khuyến khích con cái sử dụng ngôn ngữ một cách sáng tạo. Giáo viên nên thường xuyên trao đổi với cha mẹ về tình hình phát triển ngôn ngữ của trẻ và đưa ra những lời khuyên hữu ích.

5.2. Đầu Tư Vào Nghiên Cứu Và Phát Triển Phương Pháp Mới

Cần tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các phương pháp và tài liệu giảng dạy mới, sáng tạo và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ em. Các phương pháp này nên tập trung vào việc kích thích sự hứng thú của trẻ và tạo ra môi trường học tập vui vẻ và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN VỐN TỪ CHO TRẺ MẪU GIÁO 3-4 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI 1. Cơ sở sinh lý của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi Ngôn ngữ là một chức năng cao cấp của não người dựa trên cấu trúc của VỎ não, đặc biệt là vùng Broca (vùng tiếng nói) vùng Vecnich nằm ở thùy thái dương nó là trung tâm của vùng tiếp thi ngôn ngữ của con người. Đây là hai vùng có điều kiện lĩnh hội đầu tiên của ngôn ngữ. Để đảm bảo cho hoạt động ngôn ngữ được thực hiện đòi hỏi phải có sự tham gia của các tế bào não từ các khối: + Khối năng lượng đảm bảo trương lực và độ tỉnh táo nhất định.

+ Khối thông tin đảm bảo việc thu nhận và xử lí thông tin. + Khốiđiều khiển đảm bảo việc chương trinh hóa, điều chỉnh kiểm tra. Các khối này liên kết chặt chẽ với nhau, cùng tham gia thực hiện hoạt dộng ngôn ngữ cũng như các các hoạt động tâm lí khác của con người. Điều này muốn nói rằng mỗi khi con người tham gia vào hoạt động ngôn ngữ (nói, viết, nghe, hiểu) thì kéo theo sự tham gia hoạt động của hàng loạt hệ thống chức năng thần kinh chứ không riêng gì trung tâm Broca và Vecsnich (Phạm Minh Hạc- Lê Khanh- Trần trọng Thủy: TLH 1.

Phát triển hài hòa ngôn ngữ đòi hỏi trước hết sự toàn vẹn về giải phẩu và chức năng các cơ quan tham gia vào việc thực hiện và tiếp thu ngôn ngữ. Muốn nói được conngười phải có bộ máy phát âm tốt và được rèn luyện đúng mức. Bộ máy pháp âm là cơ quan tạo ra sự cấu âm để phát âm. Bộ máy phát âm gồm các cơ quan hô hấp, thanhquản, khoang miệng, khoang mũi.

Muốn nói được thì phải nghe xem người khác nói như thế nào. Nếu trẻ điếc thì không thể nói được, do đó cơ quan thính giác cũng là một cơ quan rất quan trọng đóng góp lớn vào quá trình xây dựng lỹ năng ngôn ngữ. Vì vậy chú ý rèn luyện và bảo vệ thính giác cho các cháu, nhằm phát triển khả năng tinh nhạy. Điều đó có tác dụng nhất đinh đến việc học nói của các cháu.

SV: Lê Thị Nhường – K20B 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan Học thuyết và hệ thống các tín hiệu đã khẳng định: Ngôn ngữ là hệ thống tín hiệu thứ hai, là hoạt động đặc biệt của vỏ bán cầu đại nãocho nên việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ liên quan đến việc phát triển hoàn thiện bán cầu đại não và hệ thần kinh nói cung. Lĩnh hội vón từ và hệ thống ngữ pháp tiếng mẹ đẻ có cơ chế phản xạ có điều kiện do vậy các tác động cũng như các kích thích phải được lặp đi lặp lại nhiều lần để tạo nên những đường liên kết thần kinh tạm thời trên vỡ não. Trẻ mẫu giáo cơ thể phát triển chậm hơn so với giai đoạn trước. Chiều cao trung bình hằng năm tăng từ 4-5 cm, cân nặng tăng khoảng 1 – 1,5 kg.

Bên cạnh đó, có sự thay đổi rõ rệt về chất lượng thể chất: - Hệ tiêu hóa ngày càng hoàn thiện, quá trình hình thành men tiêu hóa được tăng cường, sự hấp thụ thức ăn ngày càng tốt hơn. - Hệ thần kinh ngày càng phát triển, khả năng hoạt động của các tế bào thần kinh tăng lên, quá trình phản ứng ở võ não phát triển, trẻ có thể tiến hành hoạt động trong thời gian lâu hơn. - Hệ xương hoàn thiện dần, các mô cơ ngày càng phát triển, cơ quan điều khiển vận động được tăng cường. Trẻ có thể hoạt động nhờ sự khéo léo của tay, chân, than… - Cơ quan phát âm của trẻ đang dần được hoàn thiện: thanh quản gồm các sụn phổi, sụn nhẵn và sụn thanh nhiệt.

Bên trong thannh quản có lót một lớp niêm mạc, trên bề mặt lớp niêm mạc ở mỗi een có hai nếp gấp, đó là các dây thanh âm, giữa hai bên thanh âm có một cái rãnh lõm xuống gọi là buồng dây thanh quản. Dây thannh âm ở dưới gọi là dây nói, dây thanh âm ở trên gọi là dây thở. - Trẻ 3-4 tuổi dây thanh quản ngắn nên có giọng nói cao hơn giọng nói của người lớn. Các khoang cộng hưởng phần trên của thanh quản, họng, khoang miệng, mũi khá hoàn thiện, thuận lợi cho trẻ phát âm.

Dựa trên những đặc điểm đã nêu ở trên, có thể thấy trẻ 3-4 tuổi phát triển rất mạnh nhưng vẫn còn nhiều chỗ chưa hoàn thiện đặc biệt là bộ máy phát âm. Do đó cần lựa chọn những hình thức và biện pháp phát triển vốn từ cho phù hợp với trẻ để trẻ có thể phát triển một cách tốt nhất SV: Lê Thị Nhường – K20B 9 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan 1. Cơ sở tâm lý Ngôn ngữ là một quá trình tâm lí là đối tượng nghiên cứu tâm lí học. Ngôn ngữ đặc trưng cho từng người và được biểu hiện ở cách phát âm, ở cấu trúc âm, ở lựa chọn từ.

Ngôn ngữ phản ánh trình độ nhận thức, tính cách kỹ năng ngôn ngữ của mỗi người. Bởi lẽ sự phát triển ngôn ngữ luôn gắn chặt với các quá trình tâm lí, với nhận thức, với những cảm giác, với tri giác ban đầu của trẻ. Đúng như nhà giáo dục Nga E. Tikheevađã nói “Cảm giác, tri giác đó là hai bậc thang đầu tiên của nhận thức còn ngôn ngữ dựa vào cơ sở của các khái niệm của cảm giác”.

Các giác quan là công cụ của nhận thức. Trong sự phát triển ngôn ngữ của trẻ các giác quan đóng vai trò quan trọng bậc nhất, bởi tri giác vật thể là hoạt động trí tuệ trẻ em mà sự phát triển của ngôn ngữ và cảm giác của trẻ có liên quan chặt chẽ với nhau. Ở lứa tuổi mẫu giáo trẻ phản ánh các sự vật hiện tượng tri giác được một cách chính xác và đầy đủ hơn so với tuổi nhà trẻ. Vì vậy vai trò chỉ dẫn của cô giáo trong việc tổ chức tri giác cho trẻ có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Tri giác của trẻ phát triển và có ảnh hưởng lớn tới sự phát triển chung của trẻ. Không tri giác không thể hình thành được các biểu tượng về các sự vật hiện tượng, không hình thành được trí nhớ tư duy, tưởng tượng đồng thời sự phát triển của tri giác càng có ý nghĩa to lớn trong việc mở rộng và phát triển vốn từ cho trẻ. Vì vậy không thể tách rời giáo dục ngôn ngữ với giáo dục cảm giác và tri giác cho trẻ nhỏ. Các quá trình tâm lí như chú ý, ghi nhớ, tư duy có mối quan hệ chặt chẽ với sự phát triển ngôn ngữ trong đó sự phát triển vốn từ của trẻ nhỏ.

Ở mầm non lứa tuổi mẫu giáo chú ý mang tính không chủ đinh không bền vững và ngắn hạn. Vì vậy trẻ không thể tập trung chú ý vào một đối tượng nhận biết trong một thời gian dài hay đồng thời cùng chú ý đến vài đối tượng. Tuy nhiên thực tiễn dạy học lại cho thấy việc dùng lời nói của người lớm cùng với minh họa đồ vật hành động sẽ giúp trẻ tập trung chú ý hơn vào ngôn ngữ cũng như đối tượng nhờ vậy hiệu quả nắm vốn từ của trẻ sẽ cao hơn. Trí nhớ là sự phảnánh cái đã có trong kinh nghiệm cũ, trí nhớ bao gồm sự SV: Lê Thị Nhường – K20B 10 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan ghi nhớ, giữ gìn và tái tạo lại trong óc những điều mà conngười trải nghiệm trước đó và gắn với hoạt động cụ thể.

Trí nhớ là một trong những thành phần cấu trúc trí tuệ một trong những bộ phận của chức năng tâm lí người. Sản phẩm của quá trình trí nhớ là các biểu tượng. Biểu tượng cuả trí nhớ chính là kết quả của quá trình lĩnh hội, chế biến, sàng lọc, và khái quát hóa các hình ảnh của tri giác trước đây. Biểu tượng của trí nhớ phản ánh sự vật một cách khái quát hơn hình ảnh.

Biểu tượng phản ánh những dấu hiệu chung của sự vật hiện tượng. Biểu tượng vừa mang tính khách quan vừa mang tính khái quát hóa. Những biểu tượng do trí nhớ giữ lại trong đầu là cơ sở hình thành những chức năng tâm lí cao cấp của con người. Nếu không có trí nhớ con người không giữ được ý thức bản ngã tức là cái tôi.

Do đó, có thể mất cả nhân cách, nếu không có trí nhớ thì những ý nghĩ, tình cảm, tư tưởng của con người không thể tồn tại. Khôngcó trí nhớ thì trẻ cũng không có biểu tượng về sự vật, hiện tượng mà trẻ tri giác, cũng không nhớ được vốn từ biểu thị nó. Ở trẻ em lứa tuổi mầm non được đặc trưng bởi trí nhớ ngắn và không bền vững, không chủ định trẻ không thể cùng một lúc chú ý đến nhiều đối tượng và rất khó điều khiển trí nhớ của mình. Vì vậy trong quá trình dạy trẻ cần có các biện pháp tác động sư phạm nhằm phát triển trí nhớ cho trẻ điều đó góp phần nâng cao hiệu quả phát triển vốn từ cho trẻ.

Ngôn ngữ vừa là hệ thống kí hiệu và mỗi từ ngữ đều chứa đựng một ý nghĩa nhất định về sự vật, hiện tượng- từ gắn liền với hình ảnh, biểu tượng nào đó. Trong hoạt động ngôn ngữ cùng với việc nhớ lại các sự kiện, biểu tượng con người nhớ lại từ gắn liền với những biểu tượng, với cách sử dụng từ và cách thức diễn đạt ý nghĩa bằng hệ thống từ ngữ. Trí nhớ ngôn ngữ là khả năng sử dụng hệ thống tín hiệu ngôn ngữ, các quy tắc ngôn ngữ để chúng ta giữ lại và truyền đạt lại những tri thức và kinh nghiệm lịch sử xã hội từ thế hệ nàysang thế hệ khác, giúp cho sự phát triển và hình thành nhân cách. Khi trẻ mẫu giáo đã biết và nhớ tên gọi của sự vật trẻ có thể khái quátnhững đặc điểm đặc trưng, phân loại chúng.

Nhờ đó mà ghi nhớ của trẻ tăng nhanh. Nếu trẻ suy nghĩ về một sự vật, hiện tượng nào đó thì biểu tượng đósẽ SV: Lê Thị Nhường – K20B 11 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Lan được trẻ lưu lại sâu sắc hơn, đồng thời mang tính khái quát hơn đặc biệt là trí nhớ về từ ngữ vì thế trẻ nhớ được nhiều từ và nhớ được những câu đơn giản trẻ ghi nhớ lại rất tốt những gì mà trẻ thích thú và gây cho trẻ những ấn tượng mạnh mẽ.