phần mở đầu, phần kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo, luận văn còn gồm 4 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển ngành trồng trọt theo hƣớng bền vững Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu luận văn Chƣơng 3: Thực trạng phát triển ngành trồng trọt ở tỉnh Nam Định giai đoạn 2010 - 2015 Chƣơng 4: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý để phát triển ngành trồng trọt tỉnh Nam Định theo hƣớng bền vững giai đoạn 2015 - 2020 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH TRỒNG TRỌT THEO HƢỚNG BỀN VỮNG 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Phát triển bền vững nói chung và phát triển bền vững trong sản xuất nông nghiệp nói riêng ở trên thế giới là vấn đề không mới. Cho đến nay ở Việt Nam thì vấn đề phát triển bền vững và đặc biệt là phát triển bền vững trong nông nghiệp đã đƣợc nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Qua tìm hiểu, tác giả thấy có một số công trình khoa học đã đƣợc công bố nghiên cứu có ảnh hƣởng đến sự phát triển bền vững của ngành trồng trọt nhƣ sau: 1.
Một số công trình khoa học đã công bố PGS.TS Nguyễn Sinh Cúc, 2003. Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi mới. Hà Nội: Nhà xuất bản thống kê. Công trình này đã khái quát một cách tổng quan quá trình đổi mới, phát triển nông nghiệp, nông thôn Việt Nam; xây dựng và thực hiện chiến lƣợc phát triển thị trƣờng, hoàn thiện hệ thống tổ chức kinh doanh tiêu thụ nông lâm sản hàng hóa trong nƣớc và xuất khẩu; chủ động hội nhập kinh tế khu vực và thế giới; đặt ra một số vấn đề cần quan tâm trong phát triển nông nghiệp, nông thôn thời gian tới.
TS Nguyễn Từ, 2004. Nông nghiệp Việt Nam trong phát triển bền vững. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Đây là cuốn sách với nhiều bài viết có giá trị bàn về vị trí và vai trò của ngành nông nghiệp trong sự phát triển kinh tế bền vững chung của đất nƣớc.
Hoàn thiện và đổi mới các chính sách, tiếp tục tạo động lực thúc đẩy sản xuất hàng hóa nông nghiệp phát triển. Đầu tƣ phát triển nguồn nhân lực cho nông nghiệp nông thôn. Tăng cƣờng hợp tác quốc tế và hội nhập để tăng thêm nguồn lực cho phát triển của ngành trong những năm trƣớc mắt cũng nhƣ lâu dài. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.TS Nguyễn Kế Tuấn, 2006.
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn ở Việt Nam con đường và bước đi. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Trong công trình nghiên cứu tác giả tiếp cận chủ yếu dƣới góc độ đánh giá tác động của việc phát triển nền nông nghiệp bền vững đối với nền kinh tế. Đây là công trình đề cập chủ yếu đến quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn ở nƣớc ta thời gian qua; đề xuất phƣơng hƣớng thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Việt Nam.
TS Tạ Minh Sơn, 2006. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng, bƣớc đột phá trong sản xuất nông nghiệp nƣớc ta. Tạp chí nông nghiệp và phát triển nông thôn kỳ 2, tháng 01 năm 2006. Công trình nghiên cứu này đã đề cập một số vấn đề lý luận và thực tiễn của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp trong bƣớc đầu của quá trình đổi mới, hội nhập của Việt Nam.
Đi sâu phân tích những đặc điểm, vai trò, thực trạng, tính chất của quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp nói chung, ngành trồng trọt nói riêng, từ đó đề xuất những giải pháp mang tính khả thi cho vấn đề nghiên cứu. Phát triển nông nghiệp bền vững ở Việt Nam. Luận văn Thạc sĩ, Trƣờng Đại học kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội. Tác giả đã nêu tổng quan về sản xuất nông nghiệp của Việt Nam: vị trí của nông nghiệp trong nền kinh tế, đặc điểm của sản xuất nông nghiệp Việt Nam.
Phân tích những chuyển biến trong phát triển nền nông nghiệp theo xu hƣớng bền vững, đó là đảm bảo giữ vững nhịp độ tăng trƣởng ổn định và có hiệu quả trong thời gian dài, giải quyết các vấn đề xã hội nẩy sinh trong khu vực nông nghiệp nông thôn. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cho đề tài luận văn Nhìn chung các công trình trên đã đề cập một cách tƣơng đối khái quát về xây dựng và phát triển một nền kinh tế nông nghiệp bền vững. Các giải 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com pháp, khuyến nghị khá đầy đủ trong đó có đề cập đến công tác quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp theo hƣớng hàng hóa, đầu tƣ phát triển các nguồn lực cho ngành nông nghiệp, giữ vững tăng trƣởng ổn định. nhiều giải pháp khá thiết thực, có thể áp dụng vào công tác quản lý phát triển ngành trồng trọt nhằm đáp ứng các yêu cầu của sự nghiệp CNH - HĐH đất nƣớc.
Tuy nhiên, trƣớc những biến đổi của nền kinh tế và những vấn đề mới đặt ra cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn đòi hỏi cần phải có nhận thức sâu sắc và tổng quát về phát triển nền nông nghiệp vừa đảm bảo sự tăng trƣởng ổn định, vững chắc lại vừa đảm bảo mục tiêu lợi nhuận kinh tế cao và bảo vệ môi trƣờng sinh thái. Đó chính là việc xây dựng và phát triển nền nông nghiệp bền vững. Phát triển nền nông nghiệp bền vững nói chung và phát triển ngành trồng trọt theo hƣớng bền vững nói riêng đang đƣợc coi là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá trình độ phát triển kinh tế của mỗi địa phƣơng. Các công trình nghiên cứu đã đề cập đến nhiều khía cạnh với các cách tiếp cận nghiên cứu khác nhau về phát triển ngành trồng trọt nhƣng chƣa thấy công trình nào thực sự nghiên cứu đầy đủ, hệ thống về phát triển ngành trồng trọt trên địa bàn tỉnh Nam Định trong giai đoạn hiện nay, và chƣa có những giải pháp cụ thể, mang tính khả thi để thúc đẩy ngành trồng trọt ở tỉnh Nam Định phát triển tƣơng xứng với những tiềm năng vốn có cũng nhƣ chƣa chỉ rõ những hạn chế, bất cập trong công tác quản lý phát triển ngành trồng trọt tại Tỉnh.
Từ thực tiễn đó đòi hỏi phải có một đề tài nghiên cứu mang tính sâu sắc về nội dung trên. Vì vậy, trên cơ sở kế thừa có chọn lọc các kết quả nghiên cứu đã công bố có ảnh hƣởng đến sự phát triển của ngành trồng trọt và qua khảo sát thực tiễn công tác quản lý phát triển ngành trồng trọt ở tỉnh Nam Định là những gợi mở để đề tài “Phát triển ngành trồng trọt theo hƣớng bền vững tại tỉnh Nam Định giai đoạn 2015-2020 ” đƣợc thực hiện. Luận văn này 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com sẽ góp phần tìm ra các giải pháp tổng thể cho việc phát triển ngành trồng trọt theo hƣớng bền vững tại tỉnh Nam Định một cách hợp lý, tận dụng đƣợc các nguồn lực của Tỉnh, giúp kinh tế nông nghiệp của Tỉnh phát triển nhanh chóng, ổn định. Đây là đề tài vừa có tính lý luận khái quát, vừa mang tính thực tiễn cao.
Những vấn đề cơ bản về phát triển ngành trồng trọt theo hƣớng bền vững 1. Khái niệm về phát triển bền vững và phát triển bền vững ngành nông nghiệp 1. Phát triển bền vững Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về phát triển bền vững, tùy theo cách tiếp cận, mục đích nghiên cứu sử dụng khác nhau mà khái niệm này đƣợc hiểu theo nhiều cách khác nhau. Năm 1987, lần đầu tiên khái niệm phát triển bền vững đƣợc đề cập tới trong các văn bản báo cáo “Tƣơng lai của chúng ta” của Hội đồng thế giới về phát triển bền vững họp tại Brundland (WCED 1987).
Theo các báo cáo tại Brundland (WCED 1987) đƣa ra định nghĩa về phát triển bền vững mà ngày nay đƣợc thừa nhận rộng rãi trên toàn thế giới với nội dung chính: “Là sự phát triển hài hoà giữa tăng trƣởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trƣờng nhằm đáp ứng nhu cầu của hiện tại mà không làm tổn hại đến nhu cầu của thế hệ tƣơng lai”. Phát triển bền vững phải đảm bảo sử dụng đúng mức và đảm bảo ổn định tài nguyên thiên nhiên và môi trƣờng sống. Đó không chỉ là sự phát triển nền kinh tế văn hoá xã hội một cách vững chắc nhờ khoa học công nghệ tiên tiến, mà còn đảm bảo cải thiện những điều kiện tự nhiên mà con ngƣời đang sống và chính sự phát triển đang dựa vào đó để ổn định bền vững. Nhƣ vậy, trong mỗi hoàn cảnh môi trƣờng và nguồn tài nguyên, con ngƣời phải tìm ra các hƣớng phát triển tối ƣu của mình phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội, phong tục truyền thống của dân tộc.
9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phát triển bền vững ngành nông nghiệp Phát triển nông nghiệp bền vững đƣợc nhận thức từ định nghĩa phát triển bền vững. Theo FAO đƣa ra khái niệm phát triển nông nghiệp bền vững (năm 1992): “Phát triển nông nghiệp bền vững là sự quản lý và bảo tồn sự thay đổi về tổ chức và kỹ thuật nhằm đảm bảo thoả mãn ngày càng tăng của con ngƣời cả trong hiện tại và mai sau. Sự phát triển nhƣ vậy của nền nông nghiệp sẽ không làm tổn hại đến môi trƣờng, không làm giảm cấp tài nguyên phù hợp với kỹ thuật và công nghệ, có hiệu quả kinh tế đƣợc xã hội chấp nhận”.
Sự phát triển nông nghiệp một cách bền vững vừa đảm bảo thoả mãn nhu cầu hiện tại ngày càng tăng về sản phẩm nông nghiệp vừa không giảm khả năng đáp ứng những nhu cầu của nhân loại trong tƣơng lai. Mặt khác, phát triển nông nghiệp bền vững vừa theo hƣớng đạt năng suất nông nghiệp cao hơn, vừa bảo vệ và giữ gìn tài nguyên thiên nhiên đảm bảo sự cần bằng có lợi về môi trƣờng. Ngành trồng trọt phát triển theo hướng bền vững 1.