CHƯƠNG 1: CƠ SO LÝ LUẬN VE PHÁT TRIEN THỊ TRƯỜNG TIỂU THU SAN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm về tiêu thụ và thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp Theo các quan niệm khác nhau ta có các định nghĩa về tiêu thụ và thị trường tiêu thụ khác nhau. Theo quan niệm trước đây, tiêu thụ được đánh đồng VỚI VIỆC bán hàng, tức là bán sản phẩm cho khách hàng và thu tiền từ khách hàng. Nhưng hiểu theo nghĩa rộng hơn thì tiêu thụ là tập hợp của các hoạt động bán hàng và đây mạnh doanh số nhằm tăng doanh thu và lợi nhuận. Trước đây, tiêu thụ được hiểu là bán sản phẩm đã được sản xuất rồi.
Tuy nhiên, tại thời buổi hiện nay tiêu thụ có vai trò dẫn dắt và định hướng sản xuất. Tức là muốn tạo được doanh thu thì cần có kế hoạch tiêu thụ trước sau đó mới định hình thiết kế sản phẩm rồi đưa vào thử nghiệm và sản xuất hàng loạt. Như vậy, vai trò tiêu thụ trong nền kinh tế hiện nay quan trọng và rộng hơn, cùng với đó là sự phức tạp và khó khăn hơn cho người làm khâu tiêu thụ. Ngày nay doanh nghiệp hướng đến làm ra và bán cái khách hàng đang cần hay cao hơn là tạo ra nhu cầu cho khách hàng dé bán được sản phẩm.
Như vậy, thị trường tiêu thụ sản phẩm là nơi mà doanh nghiệp bán sản phẩm của minh dé thu lại lợi ich, là nơi diễn ra chuối hoạt động của doanh nghiệp dé bán được hàng, là nơi tập hợp các khách hàng có nhu cầu và có khả năng thanh toán cho nhu cầu đó. Hiều về thị trường tiêu thụ là hiểu về thị hiểu của khách hang và những nhu cầu phát sinh của họ dé có phương án thỏa mãn. Doanh nghiệp càng năm bắt kịp thời và thỏa mãn kịp thời những nhu cầu đó sẽ có vị thế trong ngành hàng của mình.2 Vai trò của thị trường Vai trò của thị trường đối với doanh nghiệp Doanh nghiệp và thị trường có mối liên kết với nhau, doanh nghiệp dựa vào. Mục đích của doanh nghiệp là tìm kiếm lợi nhuận do vậy doanh nghiệp mua bán, sản xuất sản phẩm cung cấp cho khách hàng dé kiếm lợi nhuận.
Doanh nghiệp muốn bán được hàng phải tiếp cận thị trường vì thị trường là nơi hàng hóa được trao đối và nơi dé khách hàng tìm kiếm sản phâm thỏa mãn nhu cầu của mình. Thị trường tiêu thụ hàng hóa càng rộng lớn thì lượng hàng hóa bán ra càng nhiều, lợi nhuận càng tăng và ngược lại thị trường tiêu thụ hàng hóa càng co hẹp thì lượng sản phâm bán được càng ít, lợi nhuận càng ít. Thị trường còn giúp phan ánh khả năng và tên tuôi trên thị trường của doanh nghiệp. Thị phan là khả năng doanh nghiệp có thé hoạt động được và thỏa mãn được những nhu cầu khách hàng tại đó.
Thị trường thé hiện doanh nghiệp mạnh yêu ra sao, vi thê doanh nghiệp đó đên đâu. Thị trường có vai trò đôi với sản xuất hàng hóa Thị trường là đầu mối cho sản xuất và kinh doanh trong nén kinh tế thị trường hiện nay. Việc phân tích và báo cáo thị trường mang đến cơ sở cho các nhà quan tri dé đưa ra những kế hoạch sản xuất và kinh doanh phù hợp với nhu cầu thi trường mà doanh nghiệp đang hoạt động. Thị trường sẽ giúp doanh nghiệp trả lời những câu hỏi liên quan đến đối tượng phục vu, sản phẩm phục vụ va cách thức phục vụ cho các nhu cầu của khách hàng.
Ngoài ra việc đánh giá thị trường là yếu tố trước tiên của sản xuất. Thông qua việc quan sát và đánh giá quy mô thị trường, sản xuất có cở sở điều chỉnh lượng sản xuất, điều chỉnh làm cân bằng giữa lượng cung và lượng cầu đối với ngành sản xuất. Hơn nữa, thị trường có vai trò quan trọng trong việc cung cấp cơ sở kiểm nghiệm chi phí sản xuất, chi phí lưu thông , thực hiện yêu cầu tiết kiệm lao động xã hội. Vai trò của thị trường trong quản lý kinh té Thi trường có vai trò hết sức quan trọng dé nhà nước hoạch định các chính sách điều tiết vĩ mô đối với nền kinh tế và chính sách vi mô đối với các doanh nghiệp.
Nhà nước dựa vào thị trường và định hướng phát triển của mình xây dựng chính sách kinh tế dé hướng các doanh nghiệp trong và ngoài nước tập trung vào định hướng phát triển của quốc gia.3 Chức năng của thị trường Sáu chức năng cơ bản của thị trưởng: Chức năng môi giới của thị trường Thị trường là cầu nối giữa các chủ thê tham gia kinh tế với nhau. Các chủ thể tham gia hoạt động trao đổi này sẽ tìm sự liên kết thông qua thị trường và thỏa mãn nhau, điêu này tạo nên những mạng lưới thị trường rộng mở. Chức năng thừa nhận của thị trường Hàng hóa được sản xuất ra dé bán. Việc bán hàng trên thị trường được cũng có nghĩa người mua đã chấp nhận hàng hóa này hay đây là tính thừa nhận của thị trường.
Khi hàng hóa bán được trên thị trường, chúng sẽ được tiến hành tái sản xuất và được khăng định giá trị bản thân trên thị trường. Thị trường ghi nhận tông khối lượng hàng hóa bán ngoài thị trường thông qua cung cầu: thừa nhận hàng hóa đó có giá trị sử dụng. Thị trường không phải chỉ thừa nhận thụ động các kết quả của quá trình tái sản xuất, quá trình mua bán mà thông qua sự hoạt động của các quy luật kinh tế trên thị trường mà thị trường còn kiểm tra, kiểm nghiệm quá trình tái sản xuất của quá trình mua bán hàng hóa đó. Chức năng thực hiện của thị trường Hoạt động mua bán là hoạt động lớn nhất bao trùm cả thị trường.
Hoạt động này diễn ra tạo cơ sở cho các môi quan hệ trên thị trường và thúc đây sản xuât. Thị trường là nơi giá trị hàng hóa thực hiện thông qua các hoạt động trao đổi lợi ích giữa người bán và người mua. Giá trị hàng hóa dịch vu mang đến cho khách hàng là giá cả của hàng hóa trên thị trường được người mua chấp nhận rộng rãi. Khi hàng hóa thực hiện được giá tri của nó thì người bán sé thu được tiền và lợi nhuận cùng lúc người mua thu được quyền sở hữu và chuyển nhượng hàng hóa đó.
Chức năng điều tiết, kích thích kinh tế của thị trưởng Nhu cầu trên thị trường là mục đích của sản xuất. Thị trường là nơi thể hiện quy luật cung và cầu. Do vậy, thị trường là mục tiêu và tạo động lực cho sản xuất và kinh doanh. Hay nói cách khác, dựa vào thị trường có thé điều tiết hay kích thích quá trình sản xuất và tiêu thụ.
Thông qua nhu cau thị trường, người sản xuất phân bổ nguôn lực từ ngành này sang ngành khác đề đạt lợi nhuận cao nhất. Dựa vào việc phân tích thi trường người có lợi thế cạnh tranh sẽ tích cực đầu tư cho ngành hàng có lợi và người yếu thé cải thiện sản xuất dé bắt kịp thị trường. Hoạt động điều tiết và phân bố lại nguồn lực của các doanh nghiệp giúp thanh lọc thị trường và giúp nền kinh tế phát triển. Thông qua quy luật kinh tế, thị trường cân bằng giá cả và cung — cầu thi trường điều này khiến người tiêu dùng cân nhắc thị lựa chon thỏa mãn tiêu dùng của minh.
Do đó thị trường có vai trò giúp định hướng tiêu dùng. Trong quá trình tái sản xuất, sản phẩm mang ra ngoài thị trường được chấp nhận với giá mà xã hội thừa nhận trên thị trường chứ không do yếu tố chủ quan quyết định của nhà sản xuất hay kinh doanh. Do đó, bộ phận sản xuất và kinh doanh phải cạnh tranh về giá và có ý thức tiết kiệm chỉ phí và lao động. Thị trường có chức năng thông tin Thị trường thông tin về nhu cầu hàng hóa theo từng chủng loại, về chất lượng hàng hóa đó và hướng vận động của hàng hóa trên thị trường.
Thông tin thị trường mang lại cơ sở dé nhà quản lý ra quyết định. Các dữ liệu thông tin từ thị trường là thứ quan trọng nhất mà nhà quản lý cần nắm rõ. Các thông tin này mang tính khách quan và đã được thừa nhận bởi đại đa số khách hàng. Việc đưa ra quyết định dựa trên thông tin thị trường giúp nhà quản lý đạt hiệu quả cao.
Thị trường có chức năng chọn lọc và loại bỏ Những sản phẩm tôn tại trên thị trường là những sản pham đã được thừa nhận và trải qua quá trình chọn lọc thông qua quyết định mua của người tiêu dùng. Chức năng này của thị trường mang tính chon lọc cao, giúp giữ lại những sản phẩm có chất lượng tốt, giá cả phù hợp và loại bỏ những sản phâm có chất lượng kém, giá cao, không thê cạnh tranh. Tuy nhiên, trên thị trường vẫn tồn tại những hàng hóa giả - nhái được gắn với những thương hiệu lớn và chưa được loại bỏ khỏi thị trường. Muốn phát huy được chức năng chọn lọc và loại bỏ của thị trường cần sự can thiệp của Nhà nước và các cơ quan quản lý thị trường.
Những chức năng trên của thị trường có môi liên hệ với nhau. Sáu chức năng này luôn được thê hiện tại các hiện tượng trên thị trường. Vai trò của các chức năng là quan trọng như nhau và bô sung nhau tạo nên sự vận động trên thị trường. Đề hoạt động sản xuất — kinh doanh có hiệu quả cần hiểu biết thi trường.
Từ những hiểu biết về thị trường để nhận biết đặc điểm, hướng vận động của thị trường. Vì vậy cần phải chú trọng khâu nghiên cứu và phân loại thị trường.4 Phân loại thị trường Một trong những yếu tố quan trọng nhất để hoạt động kinh doanh đạt kết quả là sự hiểu biết về đặc điểm, tính chất của thị trường. Phân loại thị trường là phân chia thị trường theo các tiêu chí khác nhau thành những phần nhỏ và chỉ tiết hơn tương đương nhau.Có thê phân chia thị trường theo các tiêu thức sau: - Phân loại theo khu vực địa lý: Thị trường địa phương: bao gồm tập hợp các khách hàng trong một vùng địa lý nơi doanh nghiệp hoạt động. Thị trưởng khu vực: bao gồm tập hợp những khách hàng ở một vùng địa lý rộng lớn và thống nhất về kinh tế - xã hội nhất định.
Thị trường toàn quốc: hàng hóa và dịch vụ lưu thông trên các vùng địa lý của một quôc gia. Thị trưởng quốc tế: là thị trường giao dịch buôn bán xuyên quốc gia.